NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(11)

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

without the vernacular, the poem has to wave its arms around dancing

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (11) 

[5th revision; 2019-2022]

prologue

when there are no more words 

in the world will 

poetry be poetry still?

 

poetry

leaving the wordlessness behind 

in a dark

dark world…

 

without words

the poem has no desire for sleep

will it sacrifice

its melody? 

its meaning?

 

since in death

sleep is dreamless

no one

dives

headfirst 

into a final deconstruction

 

as the poem

jokes about

desire

 

you remembering that

we couldn’t possibly

construct anything half-asleep

indifferent

 

as though the poem has no

enemy

 

 

 

without words

it thought it was an angel

the poem

drowning 

in a dark room

 

wrap in layers

and layers of women’s clothes

gosh the hills and valleys

the tiring breathlessness

 

the poem’s wrist throbbing

like a river

bulging like a scar

a dam

 

the ridiculous bauxite bruises 

on the head

the knees

it’s a vista of a shredded map

the leftover of a country

bits of a poem

 

coveted yet

often forgotten

 

without words

the poem in neglected

in a room 

with

the Spratly Islands

continuously

seasick

as are the Paracels Islands

forever 

abandoned

 

 

without the vernacular

the poem has to wave its arms around dancing

enthusiastically

 

making you laugh when you see 

a poem like that

 

so that years and years after that

it would still make you laugh

all those bogus positive catch phrase

and fake announcements

screaming

fraudulence

 

say if Mr Nick were to live in Vietnam

after a year

will he 

succeed

in anything of significance?

 

or by then

he

has to learn from us 

how to endure 

the teeth grinding

drudging evil

his whole life

 

 

the poem

it’s not

a bloody pulse

or a hardened heart

 

it’s a storm

slamming you into a wall

and all you want to do is run

 

not power

it’s the desirability of the spirit

high in the sky

falling

a thousand metres

 

a window opening suddenly

the poem sticking its head out screaming

something

no one wants to hear

 

or listens to

or turn around 

to check what it might be

 

or

they would turn to look

only of

they’re deaf

 

in this country

fear is a huge favour

that poetry had saved for you

 

 

without the vernacular

should one trust the silence

with the poem falling apart straight after

 

we can not turn back time

the clock tick-ticking

the second hand frothing

 

when they harbour delusions of grandeur

yet the end of days

the entire South has lost electricity

and they’re allocating a time slot for the world

careful, don’t choke on the spit

 

remains are nothing but

the final step

us holding onto each other

otherwise

we might fall

we might just 

get push down

an abyss

 

 

when the world is void of the vernacular

it still has light

it has the Sun

you will remain human

erect

drawing a long shadow in the sunlight

 

when there are no words

the world will be void of poetry 

 

at the height of noon one day

people will pass you by

speechless in the most surreal of silence

 

your footing

your standing is a worthless 

hence the poem will never be brave enough to ever stand up

it’s on its back legs spattered indignantly 

wide open

 

 

you don’t need the knowledge of language

if the world is void of meaning

 

when they set the meaning of “poem” as “enemy”

“silence” as “bleeding eyes”

it’s when you no longer need a dictionary

 

the tears in your kind eyes

the aching teardrops

 

your silenced tongue

has no need for articulation

it lies there silently drowning in your tears

consumed by your blood 

 

there are poems void of words

hence it’s no longer a poem

 

a room without a window

hence often there are windows without a room

nothing but bars

and shackles for fidgety feet

 

without the vernacular

still noisy is the poem

 

buzzing like a bee

searching for honey

wintry sounds of the rain

crying 

dying

 

the poem merely crying

familiar to us

the people

through the gaps in the windows

familiar

 

it may 

miss 

seeing

the long tears

mother

allowed to flow

freely

 

 

without the vernacular

the poem needs to step lightly

or be as silent as tombstones

 

the vernacular will no longer be a nightmare

everyone softer

distorted

like the tongue of a snake

 

bitter

like a dream distorted

the deformation of death

the strain of the uterus in pregnancy

the distortion of our stomach when we’re hungry

 

What is the point of a poem if it refuses to mutate?

An injured pigeon?

A snake with its head ground to dust?

Scaring us to death?

 

In sympathy for the victims of murders

forcing other people to do the dirty work

the poem allows the pigeon to perch, rest?

the poem allows the snake to slither across summer grass?

 

but the poem isn’t death

people continue to give birth

 

the poem stands on of its own two feet

as people should open their eyes

look through the ins and outs of the districts 

turn around and check where the screaming came from 

and not be so afraid

and piss in their pants

a window distorted

the email changed

a deformed bar

a snake/bird mutated

 

mutated distorted

otherwise one may as well simply dropped dead

 

but

no one cries when they watch circus animals

the poem is a human life

 

 

10 

without the vernacular

dark like the nights the electricity was cut 

the Sun was at the head of the poem

as silent as stone

 

stone and dead

the poem’s a volcano

erupting

spitting magma

to after die

 

Why in such a place

everything is in the form of a corpse?

Why is your white school shirt

not the colour of a corpse?

it dares to possess the essence

thereof a bird

no, an eagle

flying

demanding the son of god not to be the same?

 

Why then

the poem could only stay still and observe

dare not look around

at the overwhelming

the number of green shirts

 

gosh, the green corpses

removing the shackles of a nation

taking flight

the students

purifying

blooming

court trials

 

 

11 

without the vernacular

we’re all petrified

 

oh,

the whiteness of the school shirt

you wore

it’s the innocence

in form of a diminished flame

 

fear taking a step

back

affront

love

 

 

12 

without the vernacular

the poem is long

lying there dying

perched on the fence dodder vines 

in our garden

 

death nodding

as though

the poem is like

a child receiving 

daily whipping by the wind

and not fall

 

the child in a white shirt smiling

at people

sticking their podgy gut out

hence for the rest of its life slides around

like a snake

 

the blokes with the big gut isn’t a poem

he’s a snake along the river

around a stone sound asleep beside the mountain

neither of them, a poem

 

like when the wind sings the leaves hum

the poem couldn’t possibly be quiet

it’s the load

after the poem is hung out to dry

in the Sun

 

 

13 

when void is the vernacular

the world is void of memory

 

we’re not concrete high rises

with not a finch

Mother’s muddy footprints

 

the vernacular no longer has meaning

akin to sound

louder yet no one care enough to notice

without  the vernacular

summer leans into the arms of a vicious winter

without the vernacular

in a frail light the night will be illuminated

unsustainable through the clouds

through flips of fragile

pages

an account of nothing

 

without the vernacular

the poem has not a home

like the ancient caves

wintry hut

mud home

rising smoke

 

unlike current cities

only concrete, glass shattering

fearful teeth chattering

the people 

bleeding like you, child

14 

without meaning

there’s no need to remember your name or the poem

the poem may be form

by a river

drifting into dreams

falling slowly into a valley

 

canyon and wild grass

the old dusty road

you fall on your face

the autumn Mother passed away

 

forever

a poem

it lies under your pillow

as you dream

 

15 

without words

the poem is void of the nipples

perched on a baby’s lips

 

the poem draws a beard

bits and pieces

the morning a man brought you home

to feed on you

then hang you out to dry in the light

 

you won’t leave

and the poem refusing to

let go

 

as it fall

falling

forever

 

the darkness pulling him in

deeper within you

you thought you’re a romantic

but the poem, the evidence of how you were shot

hence the poem is stranded

on an unseen rock

in the middle of the ocean

 

 

16 

without the vernacular

the poem can’t see with its blind eyes

it plays with its tongue

 

fondling love and or justice

its moist tongue licking

and the rough papillae 

a bit ticklish

making us a little excited 

but no longer feverish with fear 

for no reason at all

 

 

17 

void of the vernacular

meaning is void of interpretation

void of critique

 

the nation ambushed

by the hidden faces 

and the dark

 

without the vernacular

they now have no use for metaphors

symbolisms, or imagination

 

destruction and new life

creation and degradation

broken pieces

broken pieces inside broken pieces

 

a giant inside a giant

a zoo for some

terrifying consequences

 

they dare to go on and on about

a pig

a monkey

a cow

 

the poem

sound in our marrow

is but a bird

a bird a bird

a bird flying inside a bird

ah uhm

sinking 

 

 

18 

without the vernacular

the world is void of poetry

all shall be in a deep freeze

like the person

laying there like a god

 

the poem admiring

running down a tunnel

the twisting path of death

 

encased in glass

you’re a poet

you’ll be a soldier

you’ll also be an enemy

a sailor in a sinking ship

 

you’re a bird

you’re also a blind hunter

within your tent the Sun will set

your livelihood replace with bitterness

your dreams replace with burden

 

without the vernacular

if you wanted to be in deep freeze

upon waking

you’re given a cup

alcohol diluted with water

so you’ll be drunk 

with conceited

hairy ideologies like untamable weed

poetry finds the whole thing ludicrous

void of an escape

19 

void of the vernacular

the poem is also void of clothes

it’s naked under the Sun

 

you will see the truth

it’s not a poet

it’s an imposter

their national pride

a performance opens with the blood of others

 

they are romantic to the point of evil

and that is not just you and your lover

but also runs red with blood are the rivers

 

20 

without words

the poem said goodbye to its tongue

 

but the poem’s tongue is swallowed, ending up in the stomach

shoved further into the intestines

filtered by the liver

passed by the kidneys

and so on and so on 

such as life

 

without words

mean, saying goodbye to the tongue, meaning the poem has to die

it will be absorbed up by the soil

dispersed in the air 

into the sky it will disappear

become a part of some wordless song

time and time again

the poem is choking on its blood 

because of such victories

—– 

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (11)

prologue

khi thế giới

không còn chữ

thơ có còn làm thơ?

  

thơ

bỏ lại sự vô ngôn cho bóng tối này

thế giới này   

 

không còn chữ

bài thơ không mong được ru ngủ

nó sẽ hy sinh

ý nghĩa? gieo vần?

  

cũng như cái chết sẽ tìm thấy

giấc ngủ không mộng mị

không ai

chui đầu vào

các

giải cấu trúc cuối cùng

  

trong khi bài thơ

giễu nhại

giấc mơ

  

và bạn nhớ

chúng ta không thể

cấu trúc

kiểu lơ mơ

hay buồn ngủ

  

như thể bài thơ

không có kẻ thù

không có chữ

nghĩ mình là một thiên thần

bài thơ

chìm trong căn phòng

bóng tối

  

vây quanh

nếp áo của các cô gái

nhấp nhô những ngọn đồi

mệt và thở   

  

tĩnh mạch trên tay bài thơ

tựa như dòng sông

phồng lên vết thương

thủy điện

  

những vết sẹo bauxite nham nhở trên đầu

gối

nó là phong cảnh

của tấm bản đồ rách nát

một phần còn lại của đất nước

hay cơ thể của bài thơ   

  

nhiều khi vuốt ve

nhiều khi quên lãng

  

không còn chữ

bài thơ phải bỏ bê nhau

trong căn phòng

để

Trường sa

tiếp tục say

sóng

và Hoàng Sa

từ lâu

chỏng gọng

không còn ngôn ngữ

nên bài thơ phải múa may

rất tích cực

  

bạn bật cười khi nhìn những bài thơ như vậy

  

cũng như nhiều nhiều năm sau

bạn vẫn bật cười

với các cụm từ dương tính giả

báo động giả

kêu to

giả lả   

  

cũng như nếu chàng Nick ở lại Việt Nam

sau một năm

liệu chàng có còn làm

được

điều gì kỳ diệu?

  

hay lúc đó

chàng

phải học chúng ta

chịu đựng quỷ ma

nhăn răng ra

lê la

sống   

bài thơ

nó không phải là

một nhịp điệu chảy máu, hoặc

một trái tim bị đóng băng

  

nó là cơn lốc

quật bạn vào tường

khi bạn muốn bỏ chạy

 

không phải bạo lực

nó là sự hấp dẫn của linh hồn

rơi

từ độ cao

hàng nghìn mét

  

và đột nhiên, cửa sổ mở ra

bài thơ chồm người lên và hét to

một điều gì đó

dù không ai chịu nghe

  

hoăc nghe

nhưng

không thèm quay lại

  

hoăc

quay đầu nhìn lại

nhưng

bị điếc

  

trong đất nước này

sợ hãi là một đặc ân lớn

mà bài thơ dành cho bạn

không có ngôn ngữ

khó tin nổi sự im lặng

làm bài thơ rơi rụng ngay sau đó

  

chúng ta không thể quay ngược

quá khứ

chiếc đồng hồ tíc-tắc

kim giây vỡ bọt xà phòng

  

khi họ ngông cuồng và ảo vọng

chưa xong ngày

mất điện toàn miền nam

họ đã lo cho giờ trái đất

bạn đừng có sặc

  

chỉ còn lại

một bước cuối cùng

để chúng ta nắm tay

nhau

không thôi

bị xô

xuống vực

sâu…

khi trái đất không còn ngôn ngữ

nó vẫn còn ánh sáng

của mặt trời

và bạn vẫn là một người

đứng thẳng

đổ bóng dài trong nắng

  

khi không còn ngôn ngữ

thế giới không còn thơ ca

  

vào buổi trưa

mọi người trôi ngang mắt bạn

câm một cách lãng mạn

  

đứng như bạn

là mất mạng

nên bài thơ chỉ dám nằm ngang

hay chàng hảng   

bạn không cần phải học ngôn ngữ

khi thế giới không còn ý nghĩa

  

khi người ta định nghĩa “bài thơ” có nghĩa “kẻ thù”

“im lặng” là “mắt nhìn chảy máu”

là đến lúc bạn không cần từ điển

  

những giọt nước mắt trong đôi mắt dịu dàng của bạn

nỗi đau nhỏ giọt

  

chiếc lưỡi im lặng của bạn

nó cũng không cần phải học phát âm

khi răng cắn vào lưỡi

nó nằm im nước mắt của bạn

nó nuốt vào máu của bạn   

có những bài thơ không có chữ nào

vì thế chữ cũng không còn là bài thơ nữa

  

căn phòng không có cửa sổ

vì thế nhiều khi cửa sổ không có căn phòng

chỉ còn những chấn song

cùm hai chân nếu cãi

  

không còn ngôn ngữ

nhưng bài thơ còn tiếng động

  

nghe vi vu như chú ong

tìm mật

tiếng lất phất

của mưa

tiếng khóc

của cái chết

  

bài thơ chỉ còn là tiếng khóc

phát ra từ cửa sổ

mà chúng ta vẫn nghe

của dân tộc   

  

nó có thể không kịp nhìn

những dòng

nước

mắt

Mẹ

buông

xuôi   

không còn ngôn ngữ

bài thơ cần bước đi nhẹ nhàng

hay im lặng như ngôi mộ

  

ngôn ngữ không còn như ác mộng

mọi người đều mềm đi

biến dạng

như lưỡi của con rắn

  

cay đắng

như giấc mơ biến dạng

cái chết biến dạng

tử cung biến dạng khi mang thai

dạ dày biến dạng khi chúng ta đang đói

  

vậy bài thơ là gì nếu không chịu biến dạng?

một con chim bồ câu bị thương?

một con rắn đầu bị nghiền nát?

làm chúng ta chết nhát?

 

để cảm thông với những người bị giết chết

vì bắt người khác rình mò quá mệt

bài thơ làm chim bồ câu, đáp xuống?

bài thơ làm con rắn, trườn trên bãi cỏ mùa hè?

  

nhưng bài thơ không phải cái chết

con người tiếp tục sinh ra   

 

bài thơ đứng trên đôi chân của mình

như con người vẫn còn đôi mắt

nhìn thẳng những phường vô lại

nghe tiếng hét sẽ quay đầu nhìn lại

không sợ hãi

đến té đái

   

một cửa sổ biến dạng

một email biến dạng

một chấn song biến dạng

một con rắn/con chim biến dạng

  

biến dạng biến dạng

không thôi mất mạng

  

nhưng

không ai khóc khi đi xem xiếc thú

bài thơ là một mạng người   

10 

không còn ngôn ngữ

tối mù như ánh sáng của ngày cúp điện

mặt trời trên đầu bài thơ

lặng câm như tảng đá

  

những tảng đá đã chết

bài thơ là ngọn núi lửa

đã nổ tung

phun dung nham

rồi cũng chết

  

tại sao ở xứ sở ấy

tất cả mọi thứ mang hình xác chết?

tại sao chiếc áo trắng học trò của bạn

không phải màu xác chết?

nó dám mang năng lượng

của một con chim

không, một con đại bàng

đang bay

và dám bắt ông trời con phải khác?

  

tại sao lúc ấy

bài thơ chỉ biết bất động quan sát

nó không dám nhìn ngắm xung quanh

đầy áo xanh

lá cây

  

ôi, những xác chết màu xanh lá cây

đang tháo còng cho đất nước

tung bay

học trò

trắng xoá

nở hoa

phiên toà   

11 

không còn ngôn ngữ

mọi người điếng lặng

  

ồ,

màu trắng của chiếc áo học trò

bạn mặc

sự hồn nhiên

là hình ảnh ngọn lửa đã nguội

  

sự sợ hãi đã lùi

bước

trước

tình yêu   

12 

không còn ngôn ngữ

bài thơ dài

và nằm chết

trên hàng rào dây tơ hồng trên

khu vườn của chúng ta

  

cái chết gật đầu

như thể

bài thơ giống như

một đứa trẻ

hàng ngày gió thổi

mà không rơi

  

đứa trẻ mặc áo trắng mỉm cười

với những người

ngửa bụng và phệ

nên suốt đời phải trườn đi

như một con rắn

  

những gã bụng phệ không phải bài thơ

gã là con rắn bên bờ suối

và tảng đá ngủ vùi bên núi

cũng không phải bài thơ

  

như gió phải hát cây phải rì rào

bài thơ không thể là sự im lặng

nó là sức nặng

sau khi chữ bị phơi

ra nắng   

13 

khi không còn ngôn ngữ

thế giới không còn bộ nhớ

  

chúng ta khô cứng như những khối bê-tông trong thành phố

không còn dấu vết chim di

vệt bùn dấu chân của Mẹ

  

ngôn ngữ không còn ý nghĩa

nhưng âm thanh tương tự

vẫn cố truyền đi với tốc độ không còn ai chú ý

không còn ngôn ngữ

mùa hè ngả vào vòng tay của mùa đông tàn nhẫn

không còn ngôn ngữ

sau đó là một đêm đèn mờ

nghiêng ngả sau đám mây

trong vòng quay

của những trang giấy mỏng

rải ra là chỏng gọng

  

không còn ngôn ngữ

bài thơ không còn một không gian trú ẩn

như hang động của người cổ đại

một túp lều gió thổi

một ngôi nhà bằng bùn

un khói   

  

không như thành phố bây giờ

chỉ còn bê-tông, kính vỡ

và sự khiếp sợ

tất cả mọi người

cùng chảy máu như em…

14 

không còn ý nghĩa

tên của bạn bài thơ cũng không cần phải nhớ

bài thơ có thể tạo thành

từ dòng sông

chảy vào giấc mơ

rơi từ từ vào thung lũng

  

cái hẻm núi cỏ dại

con đường bụi cũ

bạn té lăn cù

mùa thu Mẹ mất   

  

mãi mãi

là bài thơ

nó nằm dưới gối của bạn

mỗi lần mơ   

15 

không có chữ

bài thơ không còn núm vú

trên môi em bé

  

bài thơ sẽ vẽ một bộ ria mép

và những mảnh vụn

của một buổi sáng người đàn ông mang bạn về nhà

để bú

và phơi bạn ra ánh sáng

  

bạn không chịu rời

và bài thơ cũng không chịu

rơi

  

và chỉ rơi

rơi

mãi

  

bóng tối kéo anh ấy vào

sâu bên trong bạn

bạn nghĩ mình lãng mạn

nhưng bài thơ nói bạn dính đạn

nên bài thơ mắc cạn

đá ngầm

giữa khơi   

16 

không có ngôn ngữ

bài thơ không thể nhìn với đôi mắt mù

nó chơi với cái lưỡi

  

để vuốt ve tình yêu hay công lý

nó liếm

và những cái gai trên lưỡi

làm mọi người

hơi nhột

nhưng không còn sợ bâng quơ phát sốt…

17 

không còn ngôn ngữ

ý nghĩa không có nghĩa

sẽ không có lời chỉ trích

  

đất nước im lặng trong sự phục kích

của giấu mặt và bóng đêm

  

không có ngôn ngữ

như bây giờ người ta không sử dụng phép ẩn dụ

biểu tượng, hoặc tưởng tượng

  

những gì phá hủy và sinh sản

những gì tái tạo và phân tán

những gì mảnh vỡ

và mảnh vỡ bên trong mảnh vỡ

  

một mô hình khổng lồ trong một mô hình

có người thấy giống như trại súc vật

sau đó vỡ mật

  

người ta chỉ dám ví von

một con heo

một con khỉ

một con bò

  

bài thơ

tận trong xương tủy của mình

chỉ là một con chim

một con chim một con chim

một con chim bay trong một con chim

á a

chìm lỉm   

18 

không có ngôn ngữ

thế giới không còn thơ ca

mọi thứ được ướp lạnh

như một người

vẫn nằm như thần thánh

  

bài thơ nhìn ngắm

và chạy xuống hầm

con đường quanh co của cái chết

  

trong lồng kính

bạn là nhà thơ

bạn sẽ là người lính

bạn cũng là một kẻ thù

một thủy thủ bị đắm tàu

  

bạn là một con chim

bạn cũng là một thợ săn mù

căn lều của bạn mặt trời sẽ lặn

miếng ăn thành cay đắng

giấc mơ thành gánh nặng

  

không có ngôn ngữ

nếu bạn cũng muốn được ướp lạnh

thức dậy

bạn sẽ được cho uống một ly

cồn pha nước lã

để say

và ba hoa

những tư tưởng sum suê như cành lá

làm bài thơ tá hoả

không còn lối ra   

19 

khi không còn ngôn ngữ

bài thơ cũng không có áo quần

nó trần truồng trong nắng

  

lúc đó bạn mới biết sự thật

nó không phải là nhà thơ

nó chỉ giả vờ

như bây giờ họ đang yêu nước

bằng máu người khác

  

họ lãng mạn đến khốn nạn

ngay cả khi không chỉ nàng hay bạn

mà non sông đang chảy máu

20 

khi không còn chữ

bài thơ từ biệt cái lưỡi

  

nhưng lưỡi của bài thơ đã nuốt vào dạ dày

xuống ruột

thấm vào gan

qua thận

đời còn nhiều lận đận   

  

không có chữ

nên từ biệt cái lưỡi là bài thơ phải chết

hoà tan vào đất

biến mất

vào bầu trời

để trở thành một phần của những bài hát không lời

đời đời   

những vinh quang làm bài thơ hộc máu 

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: