A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

even the moonlight was something in her imagination


[5th revision; 2019-2022]

days like these

poetry is a scar

in the heart of the people


những ngày này

thơ như vết thương

giữa lòng dân tộc




in a kingdom twisted like a coiled spring


under the jurisdiction of the emperor

every deliberation of judgement

by the emperor is a joke

pulled from his pen pocket

read out loud in a minute

the emperor ordered a hanging once

the guy stole land

the emperor was the witness

saw to the veracity of enforcing

the law

the fiddling executioners failed to implement their order

the thief was too tall


the ridiculously high price that was paid

the guards’ standards insignificant 

the emperor watched impatiently snapped:

such a small job

and none of you can do it 

you, go into town

find me

a short guy 

to hang by

the neck






the congressman running out of breath

on the way home, slamming the door shut

exclaim to his good citizen wife:

“Babe, you should pack, I, well

won the lottery”

the wife reply

excitely: “Really?


how wonderful

I’m over the moon

should I go

pack for the beach

or a trip in the mountains


the husband curt:

“I don’t care

I want you









like the 7722 + storm decree

unceasing even at a low pressure-point

wets the screen


all of a sudden

has a cold

the computer wet by the rain

people screaming murder 

with the agonising loss

a bright blue dot

like a dawn that’s forever in the dark

the Sun do not set nor does it rise

the rain never-ceasing nor starting

people sitting, reading

thoughtfully slow and brown

such a small poor incident

yet the noise, the mad barking

as for the whispers

like those guys on the pavement

like a covertly falling leaf

like clouds 


like a jacket

wet shoes

we continue to tread water 

in the rain




what remains: a storm



in the wind

leaves returning

the hopeless cries, her husband’s injustice

on the vacant plot at the front gate

a vessel drifts in via the waves aground 

a muddy mess

his wife wants to self-immolate 

her husband on a hunger strike

thereby the freshly covered grave 

we’re reminded of the chaos

shadows shifting from one room to another

pushing around full buckets of leaking rainwater

yards flooding

everything floating

nothing is visible

inside the shimmering 

reflection of the buckets of rainwater

the shivering


as we bend over to touch it

the water in the bucket



shrieking tombstones



even with my eyes closed

I know you are falling

since in my ear, you’re always mumbling

– “what are you doing?”

I don’t know what I’m supposed to do

I’m sitting here listening to the rain

the sound of each falling drop of water

on my eyelid


a meeting between (high)heaven and (thick)earth


the sound

heartbeats on the verge of shattering inside our chest

maybe, but it will forever be 

a mystery

like your voice

breathless over the phone

maybe you’re tired

surrounded the entire day

falling rain

sounds like someone


you’ve fucked up


soon enough you’ll do it again

God was once a sinner

hence I don’t believe

we’re sinless

you’re nothing but a fairy tale

falling rain

or tears

we must all open our eyes

no, no one will dare to

until the rain ceases

as you did cut short


over the only phone

in the detention centre




the metaphor:

Nguyễn Đức Sơn mother

fucking flower

Nguyễn Quốc Chánh mother

fucking fool

the anger(never once eased)

the humiliation dressed up in the vernacular

no wonder no one 

wants to listen to poetry

like ocean waves

no one hears them anymore

waves crashing on the shoreline

nothing but an accident, water butting head with rocks


a whitewash




at all


but cooked rosy, the blue swimmers

the breeze fragrant

scented with pepper


blue swimmers

like poets

carefree hope

dancing giddy words

breaking off the claws of poets

lips clamped


shut so tight for so long

it’s odd opening them

ah um ou uy ole om the people

ah um you guys stole oh our share

there is not 

a single sign of them

ever hearing





the government

a poem

a pretence of civil practice

and congress

an editor, sound asleep

dreaming of his terrifying spelling mistakes

in the poem






the Sun dies when it’s old

shedding rays of light

like a cow’s tears

as it ascends  

a hill in an escape

cows lifting their heads to the stars

seeing stars as schools of fish


splattered across the sky

wetting the Gods

the Gods’ wet footprints all over the place

like children’s footprints

unsteady, unsure

in long yawns,

the cows lost somewhere



it has not been decided

but they’re aware

that their tears are stuck solid

in all these balls of gas called stars

the corpse of these Gods – or – lost – children

flowers in the dark

blooming sin

naturally more stupid

than cows




late into night

gone were whining drunks on the sidewalk

home(in their beds)

left behind are people’s long disapproving sigh

and the ridiculous 

laughter of sewer rats


palms faced up

palms faced down

palms folding into a fist

to fanning out

to one day






the few 

instigators in the bloodshed of a million people

Where were they hiding?

while we have all moved on

to the next life


like a duck

continued to cluck at them






a woman stepped out of the river, sat down and combed her hair

she was born blind

even the moonlight was only in her imagination

the sound of a glass slipping from her hand

hitting the floor

water spilling, spreaded as soundly

and as deeply as her stare

and suddenly everything was illuminated

in a lonely light

the moonlight seemed as though to her

draped across the four corners of the globe

as warm and as affectionate as the way her mother

stayed up all night tending to her fever

her tears

one day fell lower than the reeds

soared higher than the clouds

through the moonlight all-encompassing

the eyes of one forever asleep

she sleeps

to after craved sourness

she savoured a piece of starfruit from her homeland

as she watched people danced with exaggerated national pride

the moonlight turned her into a statue

silently in the dark

she digested

the saltiness 

of blood



the keyboard 


gave birth to a poem

new life fell


into nothingness

the intangible


day after day disappeared

beyond the chatter on the keyboard

the verse

sustainable often only for a few days

like her birthday gift

she smiled: yesterday, today

and tomorrow

but poetry had already

sow the soil 

with joy and meaning

like the beans 

tomorrow, they will carefully peel off 

each casing of the vernacular

poetry assuming

the precise meanings had penetrated deeply 

into the soil 

down to the roots




white butterflies

from pages of an opening book watched me

as flying from the pages were white petals of bougainvillaea 


time after time

twice, the first time it was me the other I was present

loneliness was also there in the end


loneliness is also a place where

suddenly she was there

yesterday, laughing the entire day


the sky resides

in both of our eyes The sea

calling only the children for a lifetime


why is it the last cliff ledge

poetry plunge headfirst into the ocean

drown, died



a red rose, red red roses

a white lily very white lilies


we live die live

die live die why bother shouting

to be slap around unjustly by the government


time pass by slowly

no one in a hurry

since yearning opens up to waiting



from the rocky mountains

we descend

forming miniature rock gardens


the world at the start an ocean


the desert has a future


there’s a horizon

flat asleep the entire day hence 

tonight we must stay vigilant, awake


dress the injury to stop the bleeding

apply the gauze to then rolled it back up

the ambivalence, when the world is in a mess




everything that is light flies away, disappears

searching for it she asks

“Who’s there?” 

her voice is an echo through the open space

both of her hands are above her head

like those who had recently disappeared in the dark


her world fades 

slowly in hints of purple and mauve

we thought one heart could connect with another

so we keep searching

she would ask out of nowhere

“What are we going to do?”

so we don’t have to hold our hands up above our head

surrender first 

talk, to then what

all we can do is keep our heads low

stay humble, stay meek




they arrive


like burnt meat


like the past

mother’s returning footsteps

on a damp 

grassy path

seems like now in every window

there’s a bright

red mouth

wide open

they came again

again smelling 

like burnt meat

the smell of those


burned flesh




on a trip to paradise

everyone is packed in a carriage

overcrowded but continue to yearn

another trip

a bald guy 

eager seemingly educated

in the end

wrongfully chastised

the guy with full a head of hair

spoke as though crying there

about a prisoner

a young woman next to me

slender but catty

like darkness

quickly taps down a poem for the person just


in the sunlight

through the window

pouring down the length of the floor

I discovered 

public transport is slower than walking

how sad 

from within my swaying body

gosh, not being able to let go

sorry but I can’t anymore

the young woman turns around in a blur

emails me the poem she wrote for me

with the speed of a snail

not sure if I could grasp 

the idea of a floating

paradise of socialism




the paragon of humanity freed

only when their bronze statue is lowered

after centuries

the paragon desire to lie down 

on a breezy meadow

listen to folk songs

like the ones, Mother used to sing

the Sunday afternoons

brilliant sunlight

his family pay their respect

in quiet




a paragon could never admit this to anyone

people prefer him as an erect bronze statue


imagine you are a bronze statue

nothing but erect


they adorn a thick woollen cloak of history

even when the country is about to step into a boiling hot summer




you sing suddenly in the middle of reciting a poem

none of us could keep up

your voice

like a dream

as we are frying over Eden

turning toward dusk

when we should have 


the birds returning

an accented impression in your poem

accenting the romance, but

it seem you’re tire of it

So are the birds?

but when you sing

you became the song

hair flowing down your jawline damp with sweat

eyes smiling

feet tiptoeing 

on the damp wet grass

seem as though you are hovering above the ground

like a miracle

and a little drunk

we live past the age of miracles

we are growing old

like the lyric, you’re whispering:

we’re like poems

beyond the vulgar laughter

the odd emails from strangers

on our backs the exhausting whippings 

they refuse

the poem a miracle

a new life




Poetry can make you uncomfortable…

it doesn’t caress you 

nor is it fornication

poetry pass through you via the vernacular

often difficult to swallow

people believe poetry relishes

such drama

all that is irrelevant to poetry

poetry articulating everything very clearly

Eg in the morning

I’m hungry

I’m in pain

I’ve received a thrashing

when poetry cause a stir

don’t be jealous

poetry connects us with the world

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

poetry write, we read, as for the remainder

wretchedness, should simply disappear

little boys

regret nothing, they do not sigh

poetry isn’t reserved for those

fortunate and of age

poetry is not

a beauty spot

on the smiley face of a little boy

it shifts often

returning endlessly

through the vernacular

it doesn’t gently 

caress your body

it riddles your body with bullets

never easing 

on the romance




days like these

poetry is a scar

in the heart of the people…





in dreams, no one cares to dream about

perhaps the young woman who’s rejected you

wanted to give you back your dignity

in wordless poetry

your departing gift 

for her freedom

to grasp such a notion

your heart

should tentatively listen

even though no one cared about your pity

even while you admired the wound and wondered

if it’s bleeding at all?

what she wanted to say

weren’t tears

salty like salt

it’s a song about death

it’s a song about love

why didn’t you note it in a poem

you couldn’t just blurt out

what is love anyway

so you kept your mouth shut?

or were you waiting for death

on your last breath

your soul floats into a paradise of your imagination

you will admit it then

it’s your fate penitence is too late for those like you

it’s your fate penitence is too late for those

it’s your fate penitence is too late

it’s your fate




the dry season

a period often with no electricity

resounding is the origin in the dark

in history

the ceasing of a nation

at the completion of summer

the autumn wind soaring through the each and every alleyway

paid in blood and bone

not with a few ten thousand dong on a pedal vehicle

your home down a deep alley

small in the dark

in the small lonely house

we’re the light

you labour, compose poetry

oblivious to the dark

until it’s deeply

entrenched within your heart

deeply steeped in earthly soil

a giant ancient tree

a luscious green tree 

shades for the hot and dry days

less abandoned




flat on your back you looked at the sky

not a single star out there tonight

the illumination of gold?

her yearning

loose like soft rain

with enough gaps for the letters in poetry

flatten like gold sheets

stamped with SJC

the youth paper reported 

on the black market

living so long

on the roof

they believe they’re the Sun

hence the people are fatten with gold melting like snow

starving, so what

better than the glory of training to be an up standing example

forever glorious

stepping away lightly

forehead and hair 

like a pair of our hands grasping at 


it’s the entrails of the people hung up 

because of the hair, the scanty shivering beard

like the 2 million people in 1945

starved to death thanks to fascist Japan

do we have the strength to ask:

do our fingers have enough strength to fiddle

with the old keyboard

rambling on about some poem

the dozens tons of gold, nothing but an echo

at an auction somewhere


strength enough

in the return of poetry

in another poem?

or do we simply fan our hands

beggars staring up at the sunlight on the roof

worried that they might 

slip and fall

so we may be blessed with their smiles 

gosh the falling 






at the animal farm the law is obsolete

the idea of the law

unlike anything at all is insubstantial 

rare antique books no matter how blood red 

they will and shall be 


bye bye


at the animal farm geography is obsolete

West or East of the globe

at the equator 

the inevitable invasion

no time zone

no latitude or longitude

North – South

if there is an opportunity

they took it

like the battered East sea

the greed


at the animal farm science is obsolete

but essential is the atomic bomb

on sight the boats are destroyed

fishermen are the only ones worried 

they may swim ashore if they survive


at the animal farm physical study is obsolete

there’s no need for a winger

you’re on your own with the ball

you’re on your own as the defender


at the animal farm ethics is obsolete

honour unnecessary

sign the Kyoto


bear the mayhem at home on your own


at the animal farm another language is unnecessary

the only translation needed

is the cancer

in father’s womb


but at the animal farm there is sadness 

unique to it

when no one dares to to utter whatever

though their heart by the day

traumatised up injured


but at the animal farm there is love 

like her pondering

how they could still compose love anthems

and quietly sing them

all night 


they dreamed of a rainbow 

after the rain West of the ball

together they kicked it towards the sky

together it falls 

with tears

(at the animal farm they are easily teary

sometimes crying

in the middle of a happy day)


there is no animal farm 

in Danang

where Duy Nhất

wandered the street before going home

leaving the herald

the poet met up with a poet 

the church bells chimed

and the wind was absolutely charming

he threw a ball

in conclusion

the height of excitement

in the game

the sunset and the sky

busy with the ball

oblivious to the fact that

he’s already home

inside a quiet street

someone’s shadow, a tree

the sky was oozing like a dream

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (14, không có số 13, khỏi sợ xui) 


ở vương quốc hình cong queo như lò

xo Việc xử án thuộc thẩm

quyền nhà

vua Mỗi bản án, vua xét

xử như đùa, vì

móc trong túi ra đọc chừng một



một lần, vua xử treo cổ

một tên cướp đất

đích thân nhà vua chứng

kiến sự thực

thi pháp luật


đội thi hành án loay hoay không thực hiện

được vì tên cướp cao quá


mà giá treo cổ

bọn lính làm quá thấp


thấy thế, vua hét từ tít tắp:

có chuyện cỏn

con mà không làm nổi Bay đâu, ra ngoài phố

tìm lấy

một thằng lùn mà treo




chàng chính phủ chạy hộc

tốc về nhà, đóng sầm cửa và hét lên với

nhân dân vợ:

“Em ơi, đóng gói đồ đạc đi thôi Anh mới trúng xổ



người vợ thốt

lên: “Ồ vậy à?


quá Em thật là

sung sướng

Em sẽ chuẩn

bị đồ

đạc đi biển hay lên núi hả



ông chồng nói:

“Anh chẳng cần biết

Chỉ cần em






nghị định 7722 như cơn mưa 

không ngừng những ngày áp thấp

nó làm ướt màn hình

và mọi người

thình lình

thấy lạnh


máy tính bị ướt mưa

làm người chơi hét lên vì tiếc của

tiếng kêu hơi đau đớn


một chấm sáng xanh mờ

như bình minh vẫn còn đêm tối mãi

mặt trời không lặn cũng không mọc

mưa không ngừng cũng không bắt đầu


bây giờ mọi người ngồi đọc

trong những suy nghĩ chậm và màu nâu

chuyện nhỏ như con thỏ

tiếng sủa của con chó


và những lời thì thầm

như những gã đàn ông ngồi vỉa hè trên phố

lén lút như lá rơi

như mây trời

gió thổi


như chiếc áo lạnh

và đôi ủng

ta vẫn lội

những ngày mưa

những gì còn lại là: cơn bão



trong gió

lá thổi trở lại


sự tuyệt vọng của một phụ nữ kêu oan cho chồng Sau đó

trên bãi đất trống trước cửa

chiếc thuyền mắc cạn dạt vào bờ Một đầm lầy

người vợ đòi tự thiêu

người chồng đang tuyệt thực


nơi ngôi mộ hình như đã lấp lại Ta nhớ

những điều lộn xộn

bóng người di chuyển giữa các phòng

xô chậu hứng đầy mưa


trong sân ngập nước

mọi thứ dường như trôi nổi

không gì có thể nhìn thấy


trong ánh lấp loáng của chậu nước

run rẩy

biến mất

khi ta cúi xuống để chạm vào nó

nước trong xô

méo mó

mặt người

loang loáng tấm bia mộ




hạt mưa

thậm chí khi nhắm mắt

tôi biết bạn vẫn đang rơi


vì bạn cứ thì thầm vào tai tôi

– “Bạn đang làm gì?”


tôi không biết phải làm gì

tôi chỉ ngồi nghe mưa

âm thanh của những giọt nước

trên mắt tôi


hạt mưa

cuộc gặp gỡ của trời cao và đất dày


âm thanh

như tim đập muốn vỡ trong lồng ngực chúng ta


có thể, nhưng

đó mãi mãi là một bí ẩn

như giọng nói của bạn

đứt hơi qua điện thoại

có lẽ bạn đã mệt

sau cả ngày bị bao vây


tiếng mưa

nghe như tiếng người


đời bạn đã rơi

một lần

mật lồn nhiều lần nữa


Chúa đã từng thọ tội

nên tôi không thể tin

chúng ta vô tội

bạn chỉ là một cổ tích


giọt mưa

hay nước mắt rơi


và chúng ta cùng mở mắt nhìn

không, sẽ không có ai dám mở mắt

cho đến khi mưa dừng lại

như bạn đã ngừng lời

hụt hơi

trong chiếc điện thoại

duy nhất của trại giam

phép ẩn dụ

khi nguyễn đức sơn đụ

mẹ cây bông

nguyễn quốc chánh đụ

má tụi mày

không ngớt mài dao


nhiều khi như một sự cải trang nhục nhã của ngôn ngữ

làm không còn

ai thích nghe thơ


như sóng biển

không còn ai lắng nghe


tiếng sóng vỗ bờ

chỉ như một tai nạn của nước lao đầu vào đá

nó có nghĩa là

trắng xoá

cả bờ

nó có nghĩa là

không có gì



chỉ là những con ghẹ đã luộc chín đỏ

mùi thơm bay trong gió

có cả mùi hạt tiêu


cái chết

của những con ghẹ

như những nhà thơ

hy vọng, vu vơ

vào chữ nghĩa nhảy múa


nó bẻ gãy hai càng của các nhà thơ

câm lặng

vì sợ


ngậm miệng lâu quá rồi

mở miệng nghe ngờ ngợ

ụ á ụi ày ăn ướp ủa ân

ụ á ụi ày ăn ết ủa á ao


không một dấu hiệu nào

người ta lắng




chính phủ

là bài thơ

giả vờ hành pháp


và quốc hội

chàng biên tập ngủ mơ

trên các lỗi chính tả

còn sót trong bài thơ


mù mờ

ú ớ

khi mặt trời già đi và chết

nó làm rơi những giọt ánh sáng

như nước mắt của những con bò

đang đi lên

ngọn đồi tự do


những con bò nhìn lên các vì sao

chúng nghĩ rằng đó là những con cá

đang bơi

nó làm tung tóe cả bầu trời

và các vị thần bị ướt

dấu chân của các Ngài

chạy tung tăng khắp nơi như những đứa trẻ


với một cái ngáp dài

những con bò bị lạc vào một nơi nào

địa ngục?

thiên đường?

chưa biết


nhưng chúng biết

nước mắt của chúng vẫn bị mắc kẹt

trong những vầng dương chết tiệt

xác của các Ngài – hay – đứa – trẻ – lạc – đường

hoa trong bóng tối

nở ra toàn tội lỗi

tự nhiên và ngu muội

hơn cả những con bò


đêm đã muộn

tất cả những người ngồi uống rượu than khóc ở vỉa hè

đã về nhà

những gì còn lại chỉ là tiếng thở dài của người dân

và tiếng cười đang bò ra của mấy con chuột





ngửa bàn tay

rồi sấp lại


nắm bàn tay

rồi xoè ra


cho đến một ngày


ba hoa






nhưng có người

làm cả triệu người đổ máu

không ai biết họ trốn ở đâu?

khi mọi người đã đầu

thai kiếp khác



như con gà mái

phải tiếp tục quang quác cho họ




người phụ nữ dưới sông bước lên ngồi chải tóc

nàng mù từ khi sinh ra

ánh trăng cũng là tưởng tượng

đó là tiếng kêu của một cái cốc

nàng đánh rơi xuống sàn nhà

và nước chảy thành một vệt dài

chìm sâu như ánh mắt

khi ấy mọi thứ sáng lên

một ngọn đèn trong sự cô đơn

nàng có cảm giác như ánh trăng

đang cúi xuống bốn góc của trái đất

dịu dàng thân mật

như Mẹ thức suốt đêm ngày xưa nàng bị sốt

nước mắt của nàng

một ngày nào đó sẽ rơi xuống thấp hơn ngọn cỏ

sẽ bay cao như đám mây

quanh hành lang của ánh trăng

có đôi mắt một người không bao giờ thức

nàng ngủ

nhưng bây giờ, nàng thèm chua

nàng ngậm lát khế của quê hương trong miệng

nhìn mọi người đang nhảy múa để yêu nước 

và ánh trăng làm nàng thành bức tượng

ngồi im trong bóng tối 

nuốt xuống

vị mặn

của máu…


bàn phím rì rào rì rào

khi bài thơ

ra đời


khi sinh ra như thể bài thơ rơi

vào một khoảng không

trống rỗng


bài thơ

nó quá mỏng manh

biến mất mỗi ngày

sau tiếng rì rào của bàn phím


câu thơ

nhiều khi nó chỉ tồn tại trong ba ngày

như món quà sinh nhật tặng cho nàng

nàng cười: ngày hôm qua, hôm nay

vậy chỉ còn được ngày mai


trong khi thơ ngỡ

đang gieo xuống đất

niềm vui chữ nghĩa

như những hạt đậu

sau này

người ta sẽ cẩn thận bóc lớp vỏ ngôn ngữ


thơ cứ ngỡ

ý nghĩa rõ ràng của nó chìm sâu

dưới rễ


những con bướm trắng

nhìn tôi từ quyển sách đang mở

bay ra những bông giấy trắng




lần lượt lần lượt

hai lần, một lần là tôi và một lần có tôi

cuối cùng có cả một cô đơn




cô đơn cũng là một nơi

tự nhiên hôm qua em

tới Cả ngày hôm qua em cười




bầu trời nằm

trong con mắt của hai ta Biển

suốt đời chỉ gọi những đứa trẻ




tại sao biết là ghềnh đá cuối cùng

thơ vẫn lao đầu

chết chìm




cô đơn

hoa hồng màu hồng, hoa hồng màu hồng

hoa huệ trắng trắng trắng




chúng ta sống chết sống

chết sống chết Vậy mà cứ kêu

để nhà nước đánh đòn oan




thời gian từ từ trôi

chúng ta không ai vội

vì nỗi nhớ vẫn mở cửa chờ đợi




từ trên núi đá

chúng ta đi xuống

làm những hòn non bộ




thế giới trước đây là biển

nên bây giờ

sa mạc còn tương lai




có một đường chân trời

nằm ngang và ngủ suốt ngày Vì thế

đêm nay chúng ta phải thức




băng lại và cầm máu một vết thương

rồi sau đó cởi lớp gạc ra để cuộn lại

như trò chơi thế giới đang rối loạn


mọi thứ nhẹ nhàng biến mất

nàng đi tìm

và câu hỏi “Ai đó?”, vang lên


nàng đã giơ cả hai tay lên đầu

như gần đây người ta hay biến vào bóng tối


ngay lập tức

thế giới của nàng trở nên mờ

nó có màu hơi tím


chúng ta cứ nghĩ từ trái tim sẽ đến trái tim

nên mải miết đi tìm

để bây giờ nàng hỏi bất ngờ

“chúng ta sẽ làm gì?”

để không còn giơ hai tay lên đầu

đầu hàng mà cứ nói lên hàng đầu

hàng đầu rồi biết đi đâu


chúng ta chỉ cúi đầu

bẽn lẽn 


chúng đến

có mùi

thịt nướng


bóng tối

như ngày xưa

bước chân Mẹ trở về nhà

trên con đường

cỏ ướt


hình như bên cửa sổ của mỗi căn nhà bây giờ

có một cái miệng

há to

và đỏ


chúng lại đến

vẫn có mùi

thịt nướng


của kẻ đi nướng



bên trong chuyến tàu lên thiên đường

mọi người bị dồn lên toa

chen chúc và vẫn mong

đi chuyến khác


một ông đầu hói trọc

hóng hớt với vẻ hiểu biết

cuối cùng

bị mắng oan


một ông còn tóc

nói như khóc

về một người vừa bị bắt


cô gái bên cạnh tôi

mảnh mai nhưng nham hiểm

như bóng tối

nhanh chóng gõ bài thơ cho người mới vừa

bị bắt


trong ánh sáng mặt trời

xiên qua cửa sổ

đổ dọc trên sàn

tôi phát hiện rằng đi tàu

chậm hơn đi bộ

vậy mới khổ


từ cơ thể đang lắc lư của tôi

mãi mà không rơi

xin lỗi chịu hổng nổi

cô gái ấy quay lại như bóng mờ

và gửi email bài thơ mới viết cho tôi

với tốc độ của một con ốc sên

lãng quên

lênh đênh

thiên đường

xã nghĩa


vĩ nhân chỉ nhẹ nhõm

khi bức tượng đồng của mình được hạ xuống

sau hàng thế kỷ


vĩ nhân muốn nằm xuống tại một ngọn đồi

lộng gió

và nghe những khúc dân ca

ngày xưa Mẹ hát


và những buổi chiều chủ nhật

nắng thật đẹp

gia đình và bạn bè của chàng đến thăm

thì thầm

những lời riêng tư

cầu nguyện


tất nhiên

vĩ nhân không thể thú nhận việc này với bất kỳ ai

người ta thích chàng đứng như một bức tượng đồng

mãi mãi


hãy tưởng tượng bạn là một bức tượng đồng

chỉ còn có thể đứng

và bất lực nhìn

người ta mặc chiếc áo len dày cộp của lịch sử lên người

ngay cả lúc đất nước đang vào hè nóng bức


tự dưng bạn hát giữa lúc đang đọc thơ

mọi người không ai kịp cảnh giác

bạn hát

như mơ


dường như chúng ta đã băng qua một khu vườn

rẽ trái vào hoàng hôn

trong khi lẽ ra chúng ta rẽ

phải vào buổi sáng


những con chim bắt đầu bay về

trong bài thơ cố nặn ra của bạn

cố hết sức lãng mạn, nhưng

hình như bạn đã chán

cả những con chim?

nhưng khi bạn hát

bạn đã hoá thân mình thành bài hát

mấy sợi tóc mai ướt mồ hôi

hai mắt mỉm cười

các ngón chân của bạn nhón lên trên cỏ



hình như bạn muốn bay

bạn muốn là phép lạ

bạn hơi say


chúng ta đã qua tuổi tin vào phép lạ

chúng ta đã già

nhưng như lời bài hát, bạn đang thì thầm:

chúng ta như những bài thơ

đi qua trận cười khiếm nhã

những email xa lạ

những đòn thắt lưng mệt lả


người ta không chịu

cho bài thơ phép lạ

để hoá thân


thơ có thể làm bạn khó chịu

vì thơ không vuốt ve

cũng không phải sex


thơ xuyên qua bạn bằng ngôn ngữ

nhiều lúc khó nghe

nhiều người nghĩ thơ uốn éo

thích bổng trầm


nhưng thơ không cần

thơ phát âm

mọi thứ rất rõ ràng

ví như: buổi sáng

tôi đói

tôi đau

tôi bị đánh


khi thơ chạm vào

bạn đừng ghen tị

thơ nối chúng ta với thế giới

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất

thơ viết, chúng ta đọc, và những thứ còn lại

thảm hại hay phải biến mất


ngay cả những cậu bé

cũng không thở dài hay hối tiếc

thơ không phải dành cho các lứa tuổi

may rủi

thơ không phải

các nốt tàn nhang trên gương mặt

khi cậu bé cười


nó di chuyển

nhiều khi quằn quại

thông qua ngôn ngữ


nó không vuốt ve

cơ thể bạn

nó nã đạn

dù không ngừng

lãng mạn…


những ngày này

thơ như vết thương

giữa lòng dân tộc


đêm nay

trong giấc mơ không ai mơ

có thể cô gái ấy không nói yêu bạn

nhưng muốn trả lại danh dự cho bạn

bằng những bài thơ không lời


nó là món quà cô ấy tặng cho bạn

khi cô ấy được tự do


để hiểu được điều này

trái tim của bạn bây giờ

hãy lắng nghe

dù không ai xin bạn thương xót

thậm chí khi nhìn ngắm vết thương

bạn có thấy chảy máu?

những gì cô ấy muốn nói

không phải nước mắt

đơn giản là nó mặn như muối


đây không phải là một bài ca về cái chết

đây là một bài hát tình yêu


tại sao bạn không dám nói điều này trong một bài thơ

bạn không thể nói

tình yêu, nó là cái gì

mà bạn không dám nói?


hay chỉ khi bạn chết

sắp chết

linh hồn muốn bay lên thiên đường của bạn

mới chịu nhận ra

như số phận sám hối muộn màng của những người giống như bạn

như số phận sám hối muộn màng của những người

như số phận sám hối muộn màng

như số phận bạn…


bây giờ đang giữa mùa khô

giữa mùa cúp điện


bóng tối có nguồn gốc sâu

xa từ lịch sử

làm đất nước ứ hự


khi mùa hè cuối cùng kết thúc

những cơn gió mùa thu đi từ đầu này đến đầu kia của thành phố

phải trả bằng máu xương

không như bây giờ chỉ mấy chục ngàn tiền xe thồ

căn nhà nhỏ của bạn chìm vào con hẻm

nhỏ nhoi bóng tối


trong căn nhà lẻ loi

nhưng chúng là ánh sáng

bạn lao động, làm thơ

lơ ngơ

cho đến khi bóng tối của bạn

chìm sâu vào trái tim bạn

đâm sâu vào lòng đất

mọc thành cây cổ thụ khổng lồ

xanh mượt cho những ngày không còn khô

và nóng


bạn không còn bị bỏ rơi


bạn nằm ngửa nhìn lên trời

không thấy ngôi sao nào đêm nay

giống như vàng đang tỏa sáng?

như em ngày nhớ

lỏng lẻo mưa mềm


thậm chí còn có đủ chỗ

cho các chữ cái của thơ được ép lại như vàng miếng

đóng dấu SJC

mà báo Thanh Niên đã nghi

là vàng lậu


quá lâu

họ đã ở trên nóc một mái nhà

họ gần như là mặt trời

nên nhân dân rửng mỡ với vàng và sau đó chảy tan như tuyết

chắc sắp sửa rồi đói hết biết


hơn cả sự vĩ đại của học tập và làm theo những tấm gương

cũng đời đời vĩ đại

họ bước đi nhẹ nhàng

mái tóc và vầng trán của họ như hai bàn tay

của chúng ta hàng ngày vái lạy vào không khí

đó là dạ dày của nhân dân bị treo lên bởi một mái tóc

và chòm râu thưa

nó run rẩy như 2 triệu người năm bốn lăm

bị phát-xít Nhật bỏ cho chết đói


và chúng ta có còn sức để hỏi:

các ngón tay của chúng ta còn đủ sức để chơi

vào bàn phím cũ

lải nhải một bài thơ

mà mấy chục tấn vàng chỉ là tiếng vọng

cho những lần đấu giá tiếp theo


cái đói có đủ mạnh

để mang lại thơ

một bài thơ nữa?


hay chúng ta sẽ xòe hai bàn tay

như ăn mày đứng nhìn nắng

nhìn họ trên mái nhà

cứ lo họ trượt chân té ngã


và nhận từ họ những nụ cười từ xa

rơi rơi

nhẹ nhàng

thương hại


trong trại súc vật không cần học môn luật

ý thích là luật

khi không thích thì không có gì tồn tại

sách đỏ quý hiếm cỡ nào cũng phải

tuyệt chủng

bái bai




trong trại súc vật không cần học môn địa lý

tây bán cầu hay đông bán cầu

ra xích đạo gặp nhau

là chiếm


không có múi giờ

hay kinh tuyến vĩ tuyến

Bắc – Nam

mọi thứ cứ hở ra là



như biển Đông nát bấy

lòng tham




trong trại súc vật không cần học môn vật lý

chưa cần bom nguyên tử

cứ gặp là tông vỡ thuyền

chỉ ngư dân căng mắt nhìn chằm chằm

còn sống sót thì bơi trong im lặng




trong trại súc vật không cần học môn thể thao

không cần cầu thủ chạy cánh

tự cuộn tròn tự thả ra một trái banh

tự tấn công tự bất ngờ, chóng vánh




trong trại súc vật không cần học môn đạo đức

không cần danh dự

cứ ký nghị định thư


rồi về nhà xả thải




trong trại súc vật không cần học môn ngoại ngữ

cứ dịch như

cái tử cung của bố

bị ung thư




nhưng trong trại súc vật vẫn có nỗi buồn

riêng của nó

khi không ai dám nói về điều gì đó

mặc dù mỗi ngày trái tim của họ

bị thương




nhưng trong trại súc vật vẫn có tình yêu

như có lần em hỏi

người ta vẫn làm những bản tình ca

và âm thầm

hát chúng suốt đêm




người ta vẫn mong một cầu vồng

sau cơn mưa ở phía tây của quả bóng

cùng nhau sút tung lên bầu trời

cùng nhau rơi

nước mắt


(ở trại súc vật người ta mau nước mắt

nhiều khi khóc giữa

ngày vui)




không phải trại súc vật

ở đà nẵng

cũng có chàng duy nhất

đang lang thang trên phố để về nhà


chàng ra khỏi cổng tòa soạn

một nhà thơ gặp một nhà thờ

tiếng chuông gió

quyến rũ


chàng ném một quả bóng

lúc ngày sắp kết thúc

chạy theo cật lực

cuộc vui


hoàng hôn và bầu trời

mải chơi với quả bóng

nó quên mất

là chàng đã trở về nhà


trong một đường phố yên tĩnh

bóng người và cái cây

bầu trời chảy như giấc mơ

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: