NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(9)

An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

you will touch the love of this nation

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (9) 

[5th revision; 2019-2022]

 

far

far away

forsaken alone

where no one may touch you

like a child in its mother’s womb

 

but your every movement

have been noted 

like blood rushing through the veins

 

like

baby toes

tucked away

safely rippling 

beneath its mother’s skin

 

but one day

one day

soon

very soon

you will touch

the love of this entire nation

 

 

Dozens of plates, cutlery and glasses celebrated the poets 

dared read nothing but hymns

in stuffy 

churches 

 

the table caked with dust, a shard of glass 

sharp enough to slit the throat

 

did it occurred to anyone that, for the first time 

the genteel melody, delicate or such drowsy 

fragile hearts 

 

inside the glasses plates, pots of dumbfounding stupidity

the poets drooling

whining

comfortably in their stuffy homes

stuffed

a burden to society 

 

 

 

Courthouse

I know you don’t want to crawl 

into four thick walls

where the only thing 

that may escape is howling

 

I know you despise soulless things

like iron bars

cement and stone walls

 

I know you are a happy farmer

your profits, eaten up year-round

with your dying smile

 

after labouring in the fields, farmers like to drink

they detest the courthouse

imposters who enjoyed passing judgement

indiscriminately 

 

when they’re imprisoned in plain daylight

their wives, women with their hair bleached red by the Sun

sat by

embittered

listened

cried

  

it’s not a pain

it’s a pathetic tragedy

played over and over again for decades

with collapsed lungs like when one sink to the bottom

of the water 

 

perhaps his wife may gently testify:

I get it I regret it I’m sorry

yes yes I know I was wrong I won’t…

place her hand on the Judge’s shoulder

eyes full of tears:

all of us can’t be wrong?

  

once we allowed the nation to wander

line up with shame

the farmers in imprison

only because they want to sow the fields

next to the graves of their ancestors 

since forever 

 

there’s a lot a Judge could do

but first

build more thick walls

so that the escaped howling may sound more like tears

 

and in the end

veneered with a layer of granite, the same wall

air-conditioned mirrored boxes

stowing those who seem to be sleeping on a bed

that often

strewn with bullet holes

as though it rained bullets

into the past

continued exaggeration like the subject of history

a metre square to their four

bullshit artists 

 

 

 

If everything had turned out the way people have speculated

you

murdered

six people

 

one wants to take your home

one wants to hurt your wife

one wants to steal your children’s food

one wants your mother to be sick with no money for drugs

one wants your father to die without an altar of remembrance 

one wants you to become a beggar after you leave prison 

(a rap sheet of 6 people enough for an indictment)

 

hence this world for you is a tombstone

because you will be the 7th victim 

 

 

 

Duty

What is the judge doing at the moment?

– trying to finalise the sentence

 

So what is the point of the accusation?

– stupid stubbornness 

 

What about the wind?

– it keeps opening and shutting the door not letting anyone out

 

What about us?

– we’re like birds singing till our throats are ripped out

 

What can anyone do?

– nothing but cry

 

 

 

The implications 

– is it a courthouse?

yes and no

 

– is it a judge?

possibly

 

– is it an accusation?

that’s what those guys said

– can we see a barrister?

sometimes yes, sometimes no

– will there be implications?

yes and also no

 

perhaps it’s the implications of a country

that can do nothing but cry together 

perhaps it’s a nation that can do nothing but sit and wait to lose 

the land beneath their feet

their home 

 

 

You’re of no use to anyone if you’re not burning 

like dried squid

you’re lying on your back with your arms and legs stretched out

or hanging on a wall

like some smutty vulgar portrait

 

you wore an entire summer

so your nails are desiccated

it’s a struggle to retain your true substance

 

while you dreamed

better was the nation

since burdened was the country

with so much tragedy

so much so that they could taste and savour the pain in a bowl of phở 

even when there isn’t a single piece of meat 

 

you wished an eagle 

could kiss you and take you away

like a fairy tale

but the country was now left with nothing but sour star fruit

it’s not something eagles likes to eat

and in your hand were the discoloured papers

from the bank

printed

as though gold plated the day you passed away

someone shoved a whole bunch

in your hand 

 

like the school days

the teacher twisted your ears

for trying to steal someone else’s

share of loud obnoxiousness 

 

now you’re praying

both of your ears could hear

lips allowed speech

lungs allowed breath

not just like someone who was suddenly 

pushed into the water 

 

the arrival of the eagle will never be

hence you kept dreaming

the costless often devastating 

dreams of a sparrow 

or perhaps a dragonfly

if more desperate than a mosquito

so-you-may-soar-be-the-eagle 

  

even the dragonfly or mosquito may visit but once

hence you hated fairy-tales

the pathetic laughable irony

you end up mostly missing out, starved 

 

only the dead cells of your nails

has no feeling and not hung dry

while the rest of your body

the insides of your head

sweaty boiling tears

hotter than the boiling oil in hell

 

even the pot of oil is now rusted

they don’t have time to oil it

even you, with your need to scream louder

couldn’t make a sound, couldn’t be “ồn ”

 

when it comes to the racy rhymes with L, “ồn”

you’re aware still of your place

and you laugh

it off 

 

 

 

In this new hot sunlight

I hope we won’t dry up 

in the end

I’ll be waiting for the sunlight to fade

drift away, warmer

nights, days longer

 

I pray for the coming and going of light

like the showerhead 

blooming in bathrooms

whatever it may be, water

the cries, the water gone

 

in the dry

we know the Sun matters not at all

we don’t want to be Sunflowers

we want to be in bed

if not to make love then sleep

in all seriousness, it’s still cool 

 

I hope

the dry maybe

but a humiliating past

in the end

 

in the end

us 

in all the expanding decades

devastating

national anthem

coming

skin charring

endless sunlight

the endless evil deeds 

 

 

 

Too hot to hope 

to dig up 

dreams 

 

digging in the heat

you won’t find the edible roots

nothing but fragile root fibres

woven barely in the powdery soil

 

you dig with all your strength

but nothing comes of it

but pale, thin threads

like toothpicks jam between the teeth of plump

white people

during dinner every night 

 

you recall as a child by the sea

the bright shells

the crabs

claws and tiny paws

hiding(from you)

 

they adorn you with earrings

a little heavy

you hate the earrings

you want to throw them away

or grind them down by the heel of your boot

the way they ground down one person at a time 

at Tiananmen Square 

 

one person at a time

soldiers after that could still hear chanting from the unwavering public:

one step one step forward at a time, quietly, silently…

 

you go to bed 

with the flower, you see everyday

red and yellow

glorious

 

except now

like they’re like tanks

for no reasons at all

step on the altars

the poems

the graves

upon which you pray  

 

 

far

far away

forsaken alone

where no one may touch you

like a child in its mother’s womb

 

but your every movement

have been noted 

like blood rushing through the veins

 

like

baby toes

tucked away

safely rippling 

beneath its mother’s skin

 

but one day

one day

soon

very soon

you will touch

the love of this entire nation

 

 

 

10 

After the sentencing,

the folded verdict was tucked away in a shirt pocket

it may yellow,

like their yellow teeth

 

turned into scraps

you becoming a faded memory

 

oh, why did they not think at the moment they print the verdict

as time goes by it won’t age

like the bedsheets

that wraps them up night after night

 

your life

also have been folded

so later when unfolded

like when they open an envelope

full of letters

 

it’s not just a poem

or land lease agreement

it’s tears

the day

you come home

to a nation

overwhelmed by affliction

welcomed tribulation

relished in guns and ammunition

a lamb to the slaughter

nationals

gradually an inch at a time

the growing madness like the subject of history

 

 

 

11 

Bright are all the colours under the Sun 

my lips dry like flowers

three days without water 

the courthouse’s judgement passed yesterday

 

my warmth sucked away by the Sun

I need, I desire, I yearn for sunscreen

but I have accepted

the laden burden of skin cancer

or lighter, the wrinkles

and the water bill

each month 

 

I sigh

my throat sound, steeped in the sunlight

outwardly I did appeared to enjoy the light

except that each time I swallowed it’s bitter

my throat scorched by the hot wind

inside the dream of rain 

 

 

 

12 

Dreams disappear

so the vernacular could be cast

I threw in the air all the letters within my grasp

like peace and justice

where

the Sun knows only to dance and quiver

scream like fire

 

until the day

equality is a reality

night falls beneath the canopy

fragile, delicate

soft and mordacious

like her 

 

 

 

13 

It’s time 

you meet 

nice girls

compose poetry

make rhyme and rhythm

like god and angel

 

as a boy sang

adjust the sound 

movements of sky and wind 

 

No one was tentative, no one listened

listen 

listen 

to the (aching) sound of the flesh

 

hot

naked and people have burned

not Napalm 

just a gas explosion

gaol, a dead father

but there’s still a mother 

 

you learn to bear it

not any dancing around by those who composed(poetry)

since out at sea the Chinese were already using sea fire

liquid fire burning down cabins

the world continued to crumble

starting with your field

to the dark blue sea 

 

you’re around

like long ago the two who perished on a hill far away

as though it’s an installation for a mountain of mincemeat

dormant and forgotten from wartime

hot and cold

you wind the clock

backward

into the past 

 

Chinese guns firing at the Americans

Chinese guns firing at the Chinese

American guns firing at the Chinese

to shooting at each other

so cool right

aiming for the front

but from the front where would one go?

Dear god, nothing left for my people but blood(and bone) 

 

 

 

14 

My name is APRIL LEE 

I’m thirty-eight

I’m not a child

I’ve been married twice

I don’t want a thrashing

please don’t hurt me

I can’t recall

I’m afraid 

 

I’m tired

I have children

I can’t be the Sun

the light in everyone’s heart 

I need to move on

no, I need to run

run as far away as I may 

 

everyone else must pick up the pieces

not me

I don’t want to know 

 

I live in a village without being able to recall

walkways without mind nor memory

a house number used to be a desperate maddening dream

a home is the parting of ways

endless rupture 

 

I am no longer of this world

smallest movement means

more blood

more tears

 

My face have been displaced for a long time now

in a place

mad people

love and hate

knows only

cash cash cash cash

and the power to allocate what’s left 

on someone else’s shoulder 

 

 

 

15 

In the dreams of the rain 

the dry days  in Han characters, the groin character, inductive of rain

 

like rain, inductive of lost time, the days in recall

 

recall, inductive of fear, hence people will never reveal their(của mình) true mind

 

the term their(của mình) in poetry may be confused with vagina(cửa mình)  causing all sorts of fuss, like the escape chute for buildings, no surprise there, like the direct route to a harem

 

In the harem, there is a terminology called cash, which we’re all trying so hard to find  though we won’t admit it, we lick our lips till we’re hot, bothered and whoring, snorting and annoyed, in the end, it’s the guy playing the pokies who’s at fault

 

say if you are dark my dear, your skin a little leathery, please don’t be so hot(lose your temper)

  

The earth is also slowly heating, the way we ponder the words  ever since  the start of this miserable affiliation, their unification (invasion) and dissolution (the formation of nations), the end word is always blood

 

the word blood, forgotten the way people forget that poetry was there from the beginning

 

standing tall, poetry derived from the tips of blades of grass

grass derives from the word green

green derived from the sheen on the medals on someone’s chest

achingly green the foot of every fateful horizon 

steeped in blood

 

pain in the word us  deceiving others is the point of poetry

a pretence of new life rolling around in a net

all entangled, in knots

the word sombre is without an escape

we’re all at fault here

all face each other in transgression 

 

a sinking kind of sin like water

we all get wet

hence it matters not poetry’s desire for extravagance

slips in are nothing but sad metaphors

 

but the word sad is a reminder of forever

 

forever see

the teeth

sucking tobacco from a bong

baring their fangs in newspapers and on TV

 

but the word newspaper is not the word liar

an arrangement of deceitful words

via the heart of a journalist

for a feed believed only the word of leaders

oblivious to the word of the people

 

hence the word people is wrapped in desolation and exhaustion

often sadness evolves into a term called victims

“gosh these people the people like them

two lifetimes, the vows, the sacrifice ”

usually, poetry lives but one life

outside of that who bothers to recall how many more 

 

the word recall, inductive of fear, hence people will never reveal their(của mình) true mind

as for the word their(của mình), rather messy as mentioned before 

 

please reread it again from the beginning

read it twice before you throw away

a poem 

 

 

16 

Is ignorance bliss?

Gosh the autumn

high up there 

 

a dissipating fading ghost

a burglar of a burning torch of bright Sun

we are sunflowers

The Sun is a delicious banquet, romantic 

 

in a moment like that 

we also ghost, wandering

in a fading light

just enough to trigger the memory 

 

each actor has their role

inline with the Sun

that we all and I

I and we all

day after day may head towards 

 

from when we’re very young till the day we pass on

we are eternally

facing the Sun

eternally firmly fervent

fervent firm firm fervent

We are firm about what?

 

we yearn for the sunrise

until it’s dusk

shivering(goose-bumps)

knowing we have but one tomb

cold and icy

standing is tiring so eventually you lie down

hence there a those who do 

lay down

and die 

17 

When people sleep

I could hear a sound 

resounding

not snoring

 

a mark left behind

some sort of trauma

 

or, possibly

a call from somewhere

 

buried beneath piles of rumble

finding it is impossible

 

a sound bounced off

a bunch of noise

like birdsongs in a cage

uniform(dull)

 

all that 

for the boring speeches

that we’ve already heard

and rejected 

 

often not because it’s not an evil deed passed down by the gods

throwing us into the fire

to hear the honking

 

all they usually need

to tune in was a love sound 

 

Hence now we’re here

in despair 

hoping to hear in the hot f-f-f-fire

the sound of honking like that of a jackass

 

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI  (9) 

rất xa

bạn cô đơn một mình

không ai có thể chạm vào được

như em bé nằm bên trong tử cung của Mẹ

  

nhưng các cử động của bạn

mọi người vẫn nhận biết

như mạch máu vẫn chảy

  

bạn chỉ cảm thấy

như các ngón chân của em bé

được giấu an toàn

nhô lên dưới lớp da bụng Mẹ

  

rồi một ngày

một ngày

sớm

thật sớm

bạn sẽ chạm vào

tình yêu của cả đất nước này

Hàng chục ly chén đã hoan nghênh các nhà thơ 

chỉ dám đọc thánh ca

như nhà thờ

nghẹt thở 

  

mặt bàn đầy bụi bẩn, một mảnh kính vỡ

cứa trên mỗi cổ họng

  

và có ai nghĩ rằng, lần đầu tiên

một giai điệu nhẹ nhàng, tinh tế

lên những trái tim mỏng manh và buồn ngủ

  

trong chén dĩa ly lọ của ngu si đần độn

nước bọt các nhà thơ

hay than thở

dưới mái nhà

miếng ăn

của nợ 

Phiên toà

tôi biết bạn không muốn chui vào bốn bức tường

dày

nơi chỉ có tiếng hú bay ra

ngoài được 

  

tôi biết bạn ghét những thứ vô hồn

như song sắt

bê tông và đá hộc

  

tôi biết bạn là anh nông dân vui nhộn

dù quanh năm được mùa mất giá

cười hiu hắt

  

những người nông dân hay uống rượu sau buổi cày

họ ghét những phiên tòa

có người mạo danh và thích đứng lên tuyên án

xả láng 

 

khi họ bị bắt, trong ánh mặt trời

vợ của họ, người phụ nữ tóc đỏ vì phơi nắng

đang ngồi

cay đắng

lắng nghe

và khóc

  

đó không phải là sự đau đớn

đó là thảm kịch

diễn đi diễn lại mấy mươi năm

phổi bị bóp nghẹt như khi ta chìm xuống đáy

nước 

 

có thể người vợ sẽ nhẹ nhàng nói trước phiên toà:

tôi hiểu tôi ân hận tôi xin lỗi

thôi thôi tôi sợ rồi   

sau đó đặt bàn tay lên vai người Thẩm Phán

đôi mắt đầy lệ của nàng:

tất cả chúng ta cùng có tội?

  

khi để đất nước này lang thang

đang xếp hàng xuống hố

người nông dân vào tù

chỉ vì họ muốn gieo trồng trên cánh đồng

có mồ mả cha ông của họ

nghìn thu 

  

nhiều điều ông Thẩm Phán sẽ làm

nhưng điều đầu tiên

là xây thêm những bức tường dày

để tiếng hú bay ra như tiếng khóc

 

sau cuối

cũng bức tường đó sẽ được ốp đá hoa cương

máy lạnh hộp gương

để chứa những kẻ nhìn như đang ngủ trên giường

lại thường

nã đạn

như mưa

vào quá khứ

tiếp tục ba hoa như môn lịch sử

một mét vuông bốn thằng chém gió

của họ 

Nếu mọi việc đúng như mọi người đã biết

bạn đã giết

chết

sáu người

  

một người muốn lấy nhà của bạn

một người muốn đánh đau vợ bạn

một người muốn lấy chén cơm con bạn

một người muốn mẹ bạn bệnh không có tiền uống thuốc

một người muốn cha bạn chết không còn chỗ để thờ

một người muốn bạn sau khi ra tù chỉ còn nước đi ăn mày 

(đủ 6 người theo cáo trạng rồi đấy)

  

vậy thì thế giới này sẽ là tấm bia mộ cho bạn

vì bạn chính là người bị giết thứ bảy 

Trách nhiệm

và bây giờ thẩm phán đang làm gì?

– tìm cách kết tội

  

thế bị can làm gì?

– cứng đầu, ngu ngốc

  

và gió làm gì?

– nó cứ mở rồi đóng những cánh cửa không cho ai thoát ra cả

  

thế chúng ta?

– chúng ta như những con chim hót rách cổ họng

  

thế mọi người?

– chỉ biết rơi nước mắt

Ý nghĩa

– đó có phải là một phiên tòa?

phải và không phải 

  

– đó có phải là một thẩm phán?

có thể nói vậy 

  

– đó có phải là một bị can?

nghe mấy ông nói vậy 

  

– ta có thể nhìn thấy luật sư?

có khi có, có khi không 

  

– nó có ý nghĩa gì chăng?

có và không có 

  

chẳng lẽ ý nghĩa của một quốc gia

chỉ là cùng nhau nước mắt

chẳng lẽ một dân tộc

chỉ biết ngồi chờ nước mất

khi nhà đã tan 

Bạn sẽ vô dụng nếu bạn không cháy 

giống như một con mực khô

bạn nằm duỗi hai chân tay

hay bị treo trên tường

như một bức tranh khiêu dâm nhảm nhí

  

bạn đã mặc vào cả một mùa hè

nên chỉ các móng tay là không bị khô

nó kiên nhẫn giữ lại trọng lượng thật của bạn

  

trong khi bạn mơ ước

đất nước sẽ cao thượng hơn

vì quê hương

quá nhiều đau khổ

tới mức người ta có thể nhấm nháp khổ đau như hương vị

của tô phở cả khi không có một miếng thịt 

  

bạn mơ ước một con đại bàng

đến hôn và cắp bạn bay đi

như câu chuyện cổ tích

nhưng quê hương bây giờ chỉ còn khế chua

đại bàng không đến ăn

và bạn chỉ còn trên tay vàng giấy

của mấy ông ngân hàng

in ra

như vàng mã ngày bạn chết

ai đó nhét một đống trên tay

bạn 

 

như ngày xưa đi học

bạn bị cô giáo kéo tai

vì tranh phần với người khác

nghe quang quác 

  

bây giờ bạn muốn cầu xin

cho hai tai được nghe

miệng được nói

phổi được thở

chứ không như ai đó bất ngờ

bị xô xuống nước 

 

cũng như con đại bàng không bao giờ còn đến

vì vậy bạn cứ nằm mơ ước

những ước mơ miễn phí nên thường thảm hại

sẽ có con chim sẻ 

hay con chuồn chuồn

bí quá thì một con muỗi

sẽ-làm-đại-bàng-cho-bạn-tung-bay 

  

cả chuồn chuồn hay muỗi cũng chỉ đến một lần

bây giờ bạn ghét mấy trò cổ tích

nó như trò xỏ lá

làm bạn nhiều lần hụt ăn và đói 

  

chỉ có các móng tay chết tiệt của bạn

không có cảm giác và không bị phơi khô

còn toàn bộ cơ thể của bạn

và trong đầu của bạn

đổ mồ hôi sôi nước mắt

nóng còn hơn chảo dầu địa ngục

  

ngay cả cái chảo dầu bây giờ cũng bị rỉ sét

người ta không kịp đổ dầu cho nó

ngay cả bạn muốn la to hơn

cũng không gây ra được tiếng ồn 

  

đến vần này bạn muốn văng tục

nhưng bạn cũng biết liệu hồn

cười

giả lả 

Đợt nắng nóng mới nhất này

tôi hy vọng mình sẽ không khô khát 

cuối cùng

tôi chờ đợi cơn nắng mờ dần

trôi trôi đi, và ấm hơn

đêm và ngày dài hơn

  

tôi cầu nguyện

cho nắng đến và đi

như một vòi sen nở hoa trong phòng tắm

chỉ cần nước thôi, cho bất cứ điều gì

nhưng hỡi ơi, nước đã mất

  

khi khô hạn

chúng ta biết rằng mặt trời không cần thiết

chúng ta không muốn làm hướng dương

chúng ta muốn lên giường

nếu không được làm tình thì vẫn còn được ngủ

âm u nhưng mát 

  

tôi hy vọng

những cơn nắng sẽ là quá khứ

tủi nhục

cuối cùng

  

cuối cùng

cho tất cả chúng ta

mấy chục năm bao la

xót xa

quốc ca

tiến ra

cháy da

trong ánh nắng mặt trời mênh mông

và tai ác 

Quá nóng để hy vọng 

để bạn có thể đào bới

một giấc mộng 

  

đào bới trong nắng nóng

bạn không thể gặp được khoai củ

chỉ những rễ cây mong manh

trong đất đã khô thành bột

  

bạn đào bới hết sức lực

bất cứ cách nào

chỉ bật lên những sợi tơ màu trắng

như những cây tăm trên mép của những người

béo trắng

trong bữa tiệc mỗi đêm 

  

bạn nhớ tuổi thơ ở biển

những vỏ sò màu rạng rỡ

những con còng

nó cong cong những cái chân nhỏ xíu

chạy trốn bạn

  

như bây giờ người ta đeo cho bạn một cái hoa tai

hơi nặng

bạn ghét chiếc hoa tai khủng khiếp

bạn muốn vứt bỏ

hay nghiền nát chúng dưới gót chân của bạn

như người ta từng nghiền nát từng người một

ở Thiên An Môn 

  

từng người một

sau đó người lính còn nghe văn công khe khẽ hát:

từng bước từng bước thầm   

  

có cái gì trên tay bạn giống như

óc của những người dưới xích xe tăng

như ngày xưa bạn vuốt từng con mực ống

nhũn và mềm   

  

bạn ngủ mỗi đêm

với những bông hoa hàng ngày bạn thấy

đỏ và vàng

lộng lẫy

  

chỉ có điều bây giờ người ta

như xe tăng

hay vô ý

dẫm chân lên cả bàn thờ

cả bài thơ

và ngôi mộ

bạn đang hương khói 

Xa

rất xa

bạn cô đơn một mình

không ai có thể chạm vào được

như em bé nằm bên trong tử cung của Mẹ

  

nhưng các cử động

của bạn

mọi người vẫn nhận biết

như mạch máu vẫn chảy

  

bạn chỉ cảm thấy

như các ngón chân của em bé

được giấu an toàn

nhô lên dưới lớp da bụng Mẹ

  

rồi một ngày

một ngày

sớm

thật sớm

bạn sẽ chạm vào

tình yêu của cả đất nước này 

10 

Sau khi tuyên án,

bản án được gấp lại bỏ vào trong túi áo 

nó có thể ố vàng

như hàm răng của họ

  

nó thành phế liệu

bạn thành lãng quên

  

ồ, sao họ không nghĩ tới lúc mẩu giấy in bản án

theo thời gian nó không già đi như bạn

nó lớn lên như một tấm vải trải giường

phủ lên họ mỗi đêm

  

cuộc đời của bạn

cũng được gấp lại

để sau này khi mở chúng ra

như người ta vẫn mở một phong bì

đầy chữ

  

nó không chỉ là một bài thơ

hay tờ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

nó là nước mắt

ngày về

của bạn

và một dân tộc

hay hoạn nạn

thích hoạn nạn

ham vãi đạn

thí mạng

nhân dân

dần dần

như môn lịch sử

11 

Màu sắc nào cũng rực sáng dưới ánh nắng mặt trời 

môi tôi khô như hoa

không tưới nước trong ba ngày

phiên tòa đã tuyên án hôm qua

  

nắng hút hết hơi ẩm từ da của tôi

tôi muốn, tôi thèm, tôi nhớ kem chống nắng

tôi nhận ra gánh nặng

của ung thư da

hay nhẹ hơn là những nếp nhăn

và hoá đơn tiền nước

cuối tháng 

  

tôi thở dài

cổ họng chìm đắm trong mặt trời

tôi ra vẻ như đang tận hưởng ánh nắng

chỉ có điều nuốt vào cay đắng

cơn gió nóng

trong giấc mơ của mưa 

12 

Giấc mơ tan biến

để quăng ra ngôn ngữ

tôi đã ném hết những chữ trong tầm tay của mình

ví như hoà bình và công lý

ở nơi

mặt trời chỉ biết quay cuồng và nhảy

hô to như lửa cháy

  

cho đến ngày

mọi thứ công bằng được thực hiện

đêm rơi xuống dưới một tàn cây

mỏng, dịu dàng

mềm và đay nghiến

như em 

13 

Giờ là lúc 

bạn phải quen

với mấy đứa con gái nhẹ nhàng

sáng tác bài thơ

vần

như thần thánh

  

và đứa con trai hát

để điều chỉnh âm thanh

một tiếng động của trời mây và gió 

 

không ai lắng nghe

nghe 

nghe 

tiếng kêu của xác thịt

  

nóng

trần truồng và có người bị bỏng

không phải bom napalm

chỉ là tiếng nổ bếp ga

tù chết cha

còn mẹ 

  

bạn phải tập chịu đựng

không phải chỉ trò nhảy múa của mấy đứa làm thơ

vì ngoài khơi bọn tàu đã dùng súng lửa

phụt cháy cabin

thế giới tiếp tục sụp đổ

từ cánh đồng của bạn

đến giữa biển xanh 

  

bạn loanh quanh

như ngày xưa hai đứa chết ở ngọn đồi xa xôi

tưởng như căn cứ đồi thịt băm

đã ngủ quên từ thời chiến tranh

nóng và lạnh

bạn vặn đồng hồ

quay ngược

lại quá khứ 

  

súng tàu bắn mỹ

súng tàu bắn tàu

súng mỹ bắn tàu

rồi bắn lẫn nhau

nghe qua rất ngầu

tiến lên hàng đầu

hàng đầu rồi biết đi đâu?

ôi dân tôi chỉ còn xương máu 

14 

Em tên là LÊ THỊ THÁNG TƯ  

 

em ba mươi tám tuổi

em không còn là một đứa trẻ

em đã có hai đời chồng

em không muốn bị tổn thương

đừng ai làm em đau

em không còn nhớ

em sợ 

  

em không còn sức mạnh

em phải nuôi con

em cũng không muốn làm mặt trời

chói qua tim ai nữa cả

em đang đi

không, em đang chạy

ra xa 

  

mọi người phải làm những gì còn lại

không phải em

em không biết 

  

em đang ở ngôi làng lãng quên

đường không trí nhớ

số nhà là giấc mơ cuồng điên một thuở

ngôi nhà là tan vỡ

không nguôi 

  

em không còn trong thế giới

một chút xíu cũng làm rơi

máu

và nước mắt

  

cũng lâu rồi, em chỉ còn có mặt

ở một nơi

mà mọi người

yêu phát điên, ghét phát điên

chỉ còn biết

tiền tiền tiền tiền

và cái quyền

đặt những cái còn lại lên vai người khác 

15 

Trong giấc mơ của mưa 

những ngày này, khô hạn  trong chữ hán, có chữ háng, gợi một hình ảnh của mưa

  

cũng như chữ mưa, gợi chữ xưa, những ngày tháng chúng ta thường tiếc nhớ

  

cũng như nhớ, gợi chữ sợ, làm người ta không nói thật ý nghĩ của mình

  

chữ của mình trong thơ từng có người la lên vì sẽ nhầm thành cửa mình, nhưng những ống thoát hiểm cho các cao ốc thì không ai ngạc nhiên, vì giống đường lên động tiên

  

trong động tiên có chữ tiền, cái mà ngày nay chúng ta đang cố công tìm kiếm  dù ai cũng giấu giếm, nên ai cũng lấp liếm  có người liếm hơi nhiều vì hơi điếm, nên có người càu nhàu, cãi nhau cuối cùng ra lỗi của cậu đánh máy

  

ví như da em nâu có thành da trâu, xin em đừng nóng

  

trái đất cũng đang nóng dần lên, như cách mà chúng ta đang nghĩ về miên man con chữ  vì sự liên kết khốn khổ này mà khi người ta hợp nhất (xâm lăng) và tan ra (hình thành nên những quốc gia), cái chữ cuối cùng thường là máu

  

và chữ máu bị lãng quên như người ta từng quên mất thơ đến từ đâu

  

đứng thẳng lên, thơ đến từ ngóc đầu của cỏ

cỏ đến từ chữ xanh

xanh đến từ long lanh những chiếc huân chương trên ngực

xanh buốt chân trời từng số phận

thấm máu nhau

  

trong chữ nhau có nỗi đau  thơ đến từ dối lừa kẻ khác

giả vờ hồi sinh bằng cách quấn vào tấm lưới

rối mù

từ âm u không một ai mở lối

miễn là mọi người cùng có lỗi

nhìn ai cũng tồi tội 

  

cái tội lỗi mọi người cùng chìm vào như nước

ai cũng ướt

thơ có muốn lôi thôi

cũng chỉ dám ẩn dụ buồn

 

mà chữ buồn lại nhắc chữ luôn luôn

  

luôn luôn thấy

những hàm răng

hút thuốc lào

nhe ra cười trên tivi và báo

  

mà chữ báo không phải là chữ láo

báo ghép chữ ba xạo

lòng trong bút sắc

để kiếm gạo báo giả vờ hiểu chữ lãnh đạo

và không bao giờ muốn hiểu chữ dân

  

nên chữ dân lúc nào cũng cô đơn và mệt

nhiều khi buồn buồn thành chữ nạn nhân

“ôi nhân dân một nhân dân như thế

con nguyện lại hy sinh dẫu sống được hai lần”[*]

thường thì thơ cũng chỉ sống một lần

còn tại ngoại mấy lần, ai mà nhớ

  

cái chữ nhớ, gợi chữ sợ, làm người ta không nói thật ý nghĩ của mình

chữ của mình, đã nói rồi, nghe hơi kinh 

  

xin đọc lại từ đầu lần nữa

đọc hai lần trước khi vứt bỏ

một bài thơ 

 

_________________________

[*]thơ Bùi Minh Quốc 

16 

Chúng ta hạnh phúc vì chúng ta ngu?

ôi mùa thu

cao vợi 

  

một bóng ma nhàn nhạt tiêu tan

ăn trộm ngọn đuốc của mặt trời đang tỏa sáng

chúng ta là hoa hướng dương

mặt trời là bữa tiệc ngon, lãng mạn   

  

có vẻ ở khoảnh khắc như thế

chúng ta cũng là bóng ma, đang đi bộ

trong một ánh sáng mờ mờ

vừa đủ soi vào bộ nhớ   

  

mỗi diễn viên sẽ vào mỗi loại vai

thích hợp với mặt trời

mà chúng ta và tôi

tôi và chúng ta

ngày ngày hướng tới   

  

tự khi còn rất trẻ cho đến lúc qua đời

chúng ta đời đời

hướng về mặt trời

đời đời nhiệt liệt

nhiệt liệt liệt nhiệt

nhiều khi không biết

mình liệt cái gì?

  

chúng ta mong chờ bình minh

cho đến khi hoàng hôn

mới rùng mình

biết rằng chỉ còn một ngôi nhà mồ

lạnh lẽo

đứng lâu cũng mỏi cho nên phải nằm

nên có người

nằm

chết   

17 

Có một âm thanh tôi nghe thấy

khi những người khác đang ngủ 

vang vang

không phải tiếng ngáy

  

một dấu vết còn lại

của một ám ảnh

  

hoặc, có thể

một cuộc gọi từ một nơi nào đó

  

chôn trong lòng những nặng nề mà

tìm kiếm nhưng không thấy

  

một phản ứng âm thanh

một giọng nói bầy đàn

như đàn chim sáo trong lồng

tao tác

  

cho tất cả các bài phát biểu

lải nhải

mà chúng ta đã nghe

và từ chối   

  

đôi khi không phải các vị thần chơi ác

đẩy chúng ta vào lửa

để nghe kêu quang quác

  

họ nhiều khi chỉ cần

một tiếng động vui tai của họ

  

nên bây giờ chúng ta ngồi đây

vô vọng rồi hy vọng

trong lừa ưa lưa hỏi lửa

nóng  và kêu to như lừa   

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: