A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

a pantheon of meaning


[5th revision; 2019-2022]


the materials for a poem

– a city jail

where a cat

was lost

tried to 

snuck in

– tried to

snuck in

the cat

lost on the way

from the jail to the city

so on and so on

you can find

a poem

on any scrap pieces of paper

or document

after the initial selection

you can copy or cut, rearrange

or simply

add a question mark

just like that

the poem dictates a set of specific criteria:

– a hammer to pull out nails, a muddy sickle, for instance

– a book with a black cover (not a black book), the paper soft and thin, use to say wrap food and other stuff

– a rubber, as an eraser and wax, to seal, when the proof is necessary

– you can keep a copy, for future queries of copyright, you accept the money and let everyone know, the poem, it is an original piece of work

The poem does require the knowledge of how it started, but you must know how it ends, oh gosh…

don’t fret, since the most crucial factor for any poetry powerhouse, in the end, are the signatures of the authors when they finally accept the wads of notes or money

not just royalties 




your finger will never pierce the poem, upon touching it

but it 

by you


a void 

grains of dust, stars


orbiting like a dream

you thought: the cosmos was far, but 

it’s but four miles on a bike

after your shift

town to home


it’s but four miles on your bike passing

one tolling booth “thu phí”

you smiled

read backward “thi phú”, rich in poetry

thu phí thi phú (a tax for all that poetry)


our country’s


you peddle the bike

starving exhausted


polymer note at the end of the month

shiny like the astrologer’s lens

you can observe the stars as much as you like

yellow, shiny and romantic

you need astrologers

to make a living, but the country is full of writers

and poets

all renowned

in the middle of the night

your universe

when chú Cuội heads for the moon in his imagination

with a rabbit

that you thought was a dog

now (you or the rabbit?)





about like 

Nguyễn Chí Thanh 


green divider

wild and wide

grass on the side

a dizzying dream

and you’re high 




4 poems with something scintillating, like a bite mark

a mosquito bite on an enchanted night

the sheen 

of its wings

fluttered, eyes shimmered

the mountain


like church bells

in a chill breeze

a far away display 

at a cheap fete

on sale were the white resound of bells


the poem

the (bright)light 

in a winter coat





under the poem’s dress

an attire

for a while now

unsuitable for someone 

your age

ghost of dead babies

waited patiently to be noticed

while you rub your hands

pondered the rate of vaccines injuries

your discovery

no way near one in a thousand

mother couldn’t possibly grasp 

the idea of one in a thousand 

since she has only

one child





at the roots of the magnolia

a poem, a single bloom


staring at a pee strewn wall 

in the cool hues of rocks

seems like

for the first time

it has

an imagination


it entertains itself

each time you pass by

you laugh

at its wagging tail

until you remember a lecture about a dog

barking on TV

even after the loss of electricity

drove you mad

drove you silly





the day you brought the poem home

like a present

worth about two dollars

(more than forty-thousand dong)

after a long bloody fight

everything shredded into bits

the poem in a million pieces

you taught me that

we should reduce our intake of sadness

take another bite of happiness

don’t dwell 

fake it till you make it

afoot, I 

kick it aside like a pile of rags

take back 

the joy

no matter how


a lesson to remember

in life, even with thoughts of indiscretions


I know what you will give me

hence I’m in halves, allow the one half

to dangle

since you have already crawled in

touching everything, it’s the reason I believe

you allowed my existence

not because

the cracks on the moon were of your making



the tides within our veins

for what?

that’s the reason why the wind

throws us around the entire night


just like





the madness within the light

the poem, it’s

an image of you

a bolt out of the blue

a percentage commission 

roses from a ghost, the Hứa family skeleton

flowers, popped up 

like candlelight flickering


again and again, you ask:

a percentage commission 

in roses… 

What’s that?

you’re relaxed because

you’re flying

but there’s no reason for you to fly

or be high

a few more times?

it’s the destiny of words 

turning into numbers

going nuts becoming more and more cryptic

you said: we’re


and as I see it, the snowflakes upon the leaves

in Sapa, melts like you

so now:

I’m also like:

– oh, @@@%%%$$$

– if you are here, you would love it

– we are, once more, hehe…

hehe, you ask

what is what? what was it?

or it’s a small leaf

Someone wanted to try it

with Eve?

– yes!

So is it a poet?

– oh, maybe, oh oh yeah yeah, hehe

oh yeah today “hehe” there’s no up sale

child play with sticky candies

like a game we use to play long ago

climbing over each other up a pole 

to grab the prize at the top

to whisper into lonely ears

and ahh umm, can you remember

anything? When you say: if not

I happen to like it

since he wants to muck around all night

I remember

the leaves

pretending? perhaps? or maybe

oh okay, why don’t we replace 

the grape leaves

with almond leaves

stretched it out

nice and wide





it’s incomprehensible why you continued to stir poetry’s pot

you took an entire ladle

of soup from

the worry pot

the poem said: you should just allow it to simmer

you hate it when the poem gets

mixed up between  “land” and “country”

you laughed:

we shouldn’t abuse the word “citizens”

otherwise, the poem is rather confounded

and lame

you put a variety of vegetables into the pot

when people add only a pinch of damp and wet


you seemed idealistic

but at the same like to overindulge

hence everyone had to chop more carrots

vitamin A is good

your eyes might see the light

adding a variety of spices into the pot

means it will take you a long time

to tame

the taste of anger

churning in your stomach

on his skin 

in his stomach





a waste of a springtime, but at least there was a breeze

there’s no poem


like a memory

that was lost

surpassing time

an amphetamine tainted sadness

the optimistic


from politicians

the people unaware

that even the sunlight


and fall



in the smuggle of


your dignity is wrapped

in a box

ribboned, and you thought it was a gift


you’re ready

with a sheet of polymer

caressing it

its coolness inside your free fitting “áo dài”

like the madame




then there’s

a person with ears like a rabbit


a pigeon


about everything

that’s coming

from behind





in the end in a tight corner of this big wide world 

the poem

met again


faced down on the bed

people say

you’re more beautiful than ever

they even promised

they will love you more than before

in one step

meet, like a bowl of phở, deceit

hot still, blow then eat

you can’t just lie there



you wake up

stay in bed

for a few minutes more

each time you utter  a word the poem




the scars 

you want to hide them

you have a thousand hand

like Bodhisattva with a thousand eyes

you thought if you prayed

then Guanyin will 

take care of

the lies

day after day

your bedsheets are more and more

a mess

you do all you could

to stop yourself

from disappearing

they who 

knows nothing

knows nothing

they are the basement 

where you hid

avoid the bullets

escape harm

the charm






ask, and you will not receive, starve and you will get even less

always scraping to get by

like the GDP

you’re still about being fair

an elaborate laughable affair 



all the cannons have sunk pickled in the sand


made people wait around 

in the dark on the sidewalk in the rain

the poem is hungry and cold, waiting

between the quiver of the leaves

everyone learns how to compose a poem full of uncertainty

after a year passes by

ask, and you will not receive

starve and you will get even less

gaunt eye workers going home quietly

steadfast are their

impenetrable heart

you will never be able to take it from them

play with them

in summation

represent them

in your






your mother did not give you a name

she instead tucked away all the rhymes

inside her memory

for you

the poem, you use it

to travel


people may try to bid and bargain

you know that even

rhymes, like the shoes

you wear on the street

after the time you found 

customers, those who likes to buy

and sell you 

evade taxes 

like a tree after a storm

the wind could make you 

sick in the stomach

you’ll end up with gastritis

go home

in an ambulance, thus many things may

wet you

no one to check or confiscate

your mother will place a dream in your heart

through mystics slips

once or twice

each night, dreams in a tiny room

causing your chest to shrink

like the rhymes and words

in a poem, consolidated, each and every night

and yet you’re thinking about

how every morning you’re waken 

by your children crying

Mothers are the source of life

not just something

one dwell on

someone who vouch for you

when the wind is high

grey skies

and it is wet






the moon

hanging suspended 

a flower

gold, unexpected, the entire sky opening-up

to a poem

that night on, the stars were no longer idyllic

lacklustre, less charming


each monthly planting 2 times the light

though you saw the moon grew but once

to after slowly shrinks



you prefer to be lean

and, so you began to measure the three circumferences a couple

more time, until some were quite flustered, your mounts and crevices


you’re breaking

into two

though you never 


you provoke

as though, no one dislikes

it, as though the Sun

a blushing red


no one compares

the Sun with the moon

and you like flowers

you lightly blur out the light, as

you sway with a poem

in a breath from noon

till night

then you put on an áo dài in the hues of reeds

bowing, wilting and thought it


now and then

tiny tiny

like the moon

you are the moon 

just once

a month





the poem doesn’t understand how

an employee of a bank could “defraud” nearly four thousand million dong

did she not care for her life

like the important men playing politics

where would she find the money to fund it?

the nation starved

a lawless hunger

beyond the satiated parties high on blood

to soothe the hunger

can’t mean

we have to lick a hot wok

with blistered tongues

look at each other and cry

to then

fall into

an endless


those who have tasted the saltiness of the past

the blood, they’re now in the wok


no one

no one

who? No one

will take the responsibility

for a warehouse that could hold four thousand billion 

it was just an empty warehouse

these were not just long nights

we have screamed and shout and went to sleep without the need for food

there were many nights like that 

the banquets at restaurants

no rice just ceremonies

with bright banners

an execution surpassing


like an old habit

the way she used to shred bullets randomly

she had covered

the hellish starvation

how deep was it, it’s impossible to know for sure

a demonic fights

we fell for the hopeless love affair

waiting endlessly for a heartbreaking dream

with her

only because she 

she gosh

she was the one 



a pantheon of meaning

so sacred that the poem

hid behind a door

had to jump from

the altar

you stared at the accents

in red like the colour of lipstick

before seeing the gods

you will meet

not just the naked words, often

noisy and obvious

and if necessary, write 

the threatening letter

you’re late 

hence from behind the pantheon door, you couldn’t see

the gods


ready for battle

the wall in the pantheon turns into a mirror

reflecting literature

a chill to the bone

we were the one left naked

cloaks for the gods

even the clouds shuddered at the sight

like the tattered skirt 

of a storm

history, with the forehead

of the wind and clouds, with the blood

inside an inkpot, with red

steeped in the pen nib, with the sound

of choking, with animal bones

the making of relics

the same as how we will never understand

the meaning of a white sheet of paper full of shit

binned at the pantheon

the gods have taken the walls, the mirrors, and the white sheet of paper

in a continual embattlement

with an accent red like the colour of a lipstick

not a


but numbers

gosh the maddening numbers


high on the farting smell of jackfruit






here in the poem

and us, at the edge of the world

a journey with the tides

swift, like the flights

smoke-stained and dusty

a world

changing like winter

where the sea and the trees

broke off, perched on cliff sides

where summer

& flowers, the fresh colour

the name of a flight you no longer remember

it was 

slightly traumatising


all that you understood about noise

to the day you die, a lie 

with the right to govern

while there’s a sound 

resounding at the bottom of the sea

while there’s a sound

trembling like the call of the wind

while there are rustling

clouds tugging at each other

the sound pulls

at you, stretching you out

like a bowstring

but always ends up

lax and loose

like the bottom of your pants





a river, a poem, the forest, the night

a poem disguised as a river

so away they can throw 

a dead body 

your feet wet

after a few days

the corpse became a source of life

when some guy

a PhD professor stuck his butt out 

holding up a gyroscope

in the wind, searching for the dream prize

a river never

knows how to walk 

on such a path

your tiny limited horizon

which destiny had combed like hair

you swallowed and digested the loneliness

because of the claws

on your feet

helped you grasped the fact that loneliness was a kind of joy

that was


like the poem could never be a thief, the night

eventually consumes even the moon

swallow whole the Sun

in one morning

night, it’s not “hang động” or cave

genial, light like a dream

you and the poem

thought it could not

so you steeped yourself in a soft dark matter

that belongs to everyone and the night

that day





where everyone passed by, right by the entrance into Big C supermarket

busy shopping

you see a forest


a bird flying

its wings drooping (a little heavy)

at the entrance

you sit down


you know for today

it is


– I don’t know

– I might have a fever

a man comes over to check

on you, a woman also comes over

touch you

touch the forest

drifting clouds

they’re shouting

they’re tapping

they’re touching

they didn’t know what to think

what to do next

– I don’t know

– I might have a fever

this new year you’re scattered like dead leaves

on the footpath


the supermarket like a forest changed into golden leaves

as though they are her eyes


you will never

set foot into the supermarket

a pantheon


in gold

like a broken till

and I



fold my arms, look up

at the sky: okay, fine

when it’s the sacred pantheon

turn to summon 

my name correctly

missing just a word in the middle





there were times the poem would see a writer

not eating

and it thinks perhaps he’s old and tired

he falls, a pencil still in his hand

that is how a section of the biographical review

describes him

his eyes is on the future

the past is not needed

like a letter, to him

long ago

an insult

he’s not bothered about letters

like the unavoidable spelling mistakes

but if they deliberately try to fix it

his background

like how now if they call the police

it scares him

like when you

wrote to the Chief editor

about the load on writer’s shoulders 

not eating

passed away recently

you will get in return a standard reply:

– Dear sir/madam…

the deadline was yesterday

sir/madam you’re late

please keep them for yourself

keep it to yourself

the fanciful ideas

this dance of






you receive the congratulations

like receiving a seasonal poem instead

of the wind

not a leaf to cover your face on Halloween

the wind will be a leaf that staggers

like it has an injured foot

we could

easily surpass

most things in our life

like having a bath

you don’t have to use that much water

we move

like colours changing over the city at dusk

the endless


hence even the clouds pretends to be sad

and breathless

we had

enough time to rest with one sunburnt finger

and the truth is the blistering thought

we pretend

to have children 

with those 

who likes to shut us up, choke us

to then invite us out for a meal

and we’ll come to admit

the earth is not just three-quarters of tears

but also three-quarters of it are clouds

drifting, dropping cluster bombs on little boys

who knew not how to lie

the clouds

shall be disguised as hair or the beard of those

greedy eyes

chastising us for not being Vietnamese

drink coffee is what we do all day 

yet we continue to demand the pride of a nation






nguyên liệu cho một bài thơ

– nhà tù thành phố

nơi một con mèo

đi lạc

cố gắng

chui vào


– cố gắng

chui vào


con mèo


đi lạc

từ nhà tù vào thành phố



bạn có thể tìm thấy

bài thơ

từ bất cứ mảnh giấy vụn

hay văn bản nào


sau hành động ban đầu là lựa chọn

bạn có thể chép hay cắt bỏ, sắp xếp lại

hoặc chỉ đơn giản

thêm vào một câu hỏi

thế cũng được


bài thơ sẽ yêu cầu bạn những việc sau đây:

– một cái búa để bạn nhổ mấy cây đinh, một cái liềm dính sình, chẳng hạn

– quyển sổ bìa đen (không phải sổ đen), giấy mỏng và mềm, có thể gói thức ăn hay đồ vật

– cục tẩy, để xóa và một ít sáp, để niêm phong, khi cần bằng chứng

– bạn có thể lưu một bản sao, để sau này cần cho việc xác nhận bản quyền, bạn nhận tiền và nói cho mọi người biết, bài thơ, nó là một tác phẩm gốc


bài thơ, không cần biết bắt đầu như thế nào, nhưng bạn biết mình sẽ kết thúc như thế nào, ôi dào


bạn đừng mệt mỏi, vì yếu tố quan trọng nhất trong một bài thơ của cường quốc thơ, cuối cùng, đó là chữ ký của tác giả khi nhận xiền, hay tiền

không chỉ là nhuận bút


khi chạm vào bài thơ

ngón tay của bạn không thể xuyên qua

nhưng nó sẽ

và bạn cũng sẽ

thành một không gian

trống rỗng


những hạt bụi làm ngôi sao

bay quanh

quỹ đạo như giấc mộng

bạn nghĩ: vũ trụ rất xa, nhưng thật ra

nó chỉ là 4 cây số bạn đạp xe

tan ca

từ phố về nhà

địa ngục này

cứ bốn cây số bạn đạp xe băng qua

một trạm thu phí

bạn cười

nó nghĩa là trạm thi phú

thu phí thi phú

đất nước

thơ ca

ba hoa

bạn đạp xe

đói bụng mệt chết cha



tờ polymer cuối tháng

óng ánh như kính thiên văn

bạn tha hồ ngắm ngôi sao

vàng và lãng mạn


bạn cần các nhà thiên văn

để kiếm ăn, mà đất nước lại đầy những nhà văn

và nhà thơ



đó là nửa đêm

vũ trụ của bạn

lúc chú Cuội bay lên hoang tưởng

với một con thỏ

nhưng bạn nghĩ nó là con chó


bây giờ (bạn hay con thỏ?)

làm thơ

loanh quanh

mong manh

như anh

chí thanh

phân xanh

hoang hoải

đầy đồng

mùa đông

giấc mộng

lồng lộng

mênh mông


4 bài thơ, có cái gì long lanh

như vết đốt

của con muỗi trong đêm kỳ diệu

màu sắc của hai cánh

vẫy, đôi mắt lấp lánh



rung chuông

như nhà thờ

gió lạnh

trên gian hàng phía xa

hội chợ giá rẻ

bán những tiếng chuông màu trắng



bài thơ

ánh sáng trong chiếc áo lạnh

mùa đông


bên trong váy áo của bài thơ

từ lâu rồi

đã là một thứ trang phục

không phù hợp

với người lớn tuổi như bạn


hồn ma các em bé vẫn nằm

chờ đợi sự chú ý

khi bạn xoa tay

phát hiện ra tỷ lệ tai biến của vaccine bạn vừa tìm thấy

chưa tới một phần ngàn

mẹ không hiểu một phần ngàn

của bạn

vì mẹ

chỉ còn

có một đứa con


nằm dưới gốc cây ngọc lan

bài thơ, một đoá hoa đơn độc

nó chăm chú

nhìn vào bức tường

bãi nước đái rêu xanh màu đá


hình như nó

lần đầu tiên


tưởng tượng


vì vậy

nó tự sướng

mỗi khi bạn bước qua


bạn cười

khi thấy cái đuôi ve vẩy của nó

cho đến lúc nhớ lại

bài giảng về một con chó

vẫn sủa trên tivi

khi cúp điện

nóng muốn điên


ngày bạn mang bài thơ về nhà

như một món quà

giá hình như một hay hai đô-la

(nhiều hơn bốn chục ngàn)

sau một trận tan đàn

xẻ nghé, bài thơ

thành một triệu mảnh vỡ


điều bạn dạy cho tôi

là chúng ta bớt những miếng buồn

cắn thêm miếng vui

đừng ngậm ngùi

cứ làm sương cho sướng


dưới chân tôi, tôi đá

nó sang một bên như mớ giẻ

rách, và lấy lại

niềm vui

dù hơi

nham nhở


một bài học nhớ

đời, mặc dù, đó là suy nghĩ phạm tội

phải không?


tôi biết những gì bạn sẽ cho tôi

nên tôi tách đôi ra, để một nửa

của tôi đong đưa

vì bạn chui vào trong đó

máy mó, tôi nghĩ đó là lý do

bạn cho phép tôi tồn tại

chứ không

bạn tạo ra các đường nứt như mặt trăng

kẽ răng

rồi dâng

như thuỷ triều trong mạch máu

để làm gì?


đó là lý do tại sao gió

hất chúng ta ngã ngửa cả đêm

tênh hênh




sự điên rồ

bên trong ánh sáng

bài thơ, nó

hình thành con người bạn

nó, thích làm chết người vì

phần trăm hoa

hồng của con ma nhà họ Hứa


những đóa hoa, nhú ra

như ngọn nến

leo lét bí mật

bạn cứ hỏi:

phần trăm hoa

hồng nó nghĩa là

gì vậy?


bạn cảm thấy thanh thản chỉ

vì bạn bay

và có cái quái gì mà bạn phải bay

và say

thêm hai lần nữa?


nó là định mệnh

của con chữ thành ra con số

phát rồ thành mật mã


bạn nói: chúng ta



và tôi thấy bông tuyết mùa đông trên lá

ở Sapa, tan ra như bạn


bây giờ

tôi cũng thích:

– oh, @@@%%%$$$

– ở đây, nếu bạn gặp thì cũng sẽ thích

– chúng ta, thêm một lần nữa, hehe


hehe, bạn hỏi, từ đó

nghĩa là gì? cái gì là nó?

hay nó là chiếc lá nho nho nhỏ

ai muốn thử nó

với mấy nàng eva?

– có!

nó có phải là bài thơ?

– ồ, có thể, ố ồ yé yé, hehe


e hèm hôm nay “hehe” không bán kèm

như con nít với kẹo dẻo

ngày xưa chúng ta leo

cột mỡ


để vào vai cô đơn

và  ừm, bạn có nhớ

gì không? khi bạn nói: nếu không

thì tôi cũng thích

vì anh ấy suốt đêm rất nghịch


tôi nhớ

những chiếc lá

giả vờ? có thể? hay là

được rồi, mọi người hãy thay

những chiếc lá nho

bằng lá bàng

vì bây giờ

nó giãn rộng

rất to


không hiểu tại sao

bạn khuấy mạnh nồi soup của thơ?

bạn múc cả một muỗng

nước ở trong nồi

lo lắng


bài thơ nói: bạn chỉ cần để cho nước hơi sôi


bạn ghét khi bài thơ cứ

lẫn lộn “nước” và “đất nước”

bạn cười:

chúng ta đừng lạm dụng chữ “nhân dân”

vì như vậy bài thơ nghe hơi đần

và nhảm

bạn bỏ các loại rau vào nồi nước dùng

khi mọi người bỏ thêm chút trầm ngâm

ướt sũng


bạn có vẻ vừa lý tưởng

vừa thích sướng

nên mọi người xắt thêm cà-rốt

vitamin A rất tốt

cho bạn sáng mắt

các loại gia vị thêm vào trong nồi

nó sẽ làm bạn mất nhiều thời gian

để chế ngự

hương vị của sự giận dữ

quẫy trên bụng bạn

và da bụng của



một mùa xuân như không

mà có gió

đâu đó bài thơ

hoa mai nở

như kỷ niệm

bị đánh rơi


vượt thời gian

nỗi buồn đầy thuốc lắc

những tuyên bố lạc quan

của các nhà

chính trị


không ai biết

ánh nắng mặt trời

cũng bị rơi

và té


kiểm duyệt

không được phép

buôn lậu

tự do


nhân phẩm của bạn

gói trong một cái hộp

thắt nơ, bạn tưởng là quà



bạn chuẩn bị

một tờ polymer

vuốt ve

mát mẻ

trong chiếc áo dài rộng

như các quý bà

khi kiểm tra

và đo

nhiệt độ


sau đó

có một người có hai tai con thỏ

ngáy ngủ


một con chim bồ câu

thì thầm

về mọi thứ

sắp tới

phía sau


cuối cùng trong góc hẹp

của thế giới rộng lớn

bài thơ

gặp lại

sự lừa dối

nằm úp mặt xuống giường


có người nói

bạn đẹp, hơn bao giờ hết

thậm chí họ hứa

sẽ yêu bạn nhiều hơn

chỉ một bước

để gặp, sự lừa dối như tô phở

còn nóng, vừa ăn vừa thổi

nên bạn không thể cứ nằm



bạn thức dậy

kéo dài

vài phút

bạn nói những gì bài thơ cũng

chảy ra

như máu

vết thương

bạn muốn che giấu

chúng, bạn có ngàn tay

như quan âm ngàn mắt

bạn nghĩ mình cầu nguyện

và quan thế âm sẽ che chở

những lời nói



ngày qua ngày

bạn làm

khăn trải giường nhàu nát



bạn làm tất cả

để tầm nhìn

không mất hút


những người

không biết gì

không biết gì

là hầm trú ẩn

cho bạn

tránh đạn

thoát nạn

lãng mạn

vân vân


đòi cũng không có quà

đói càng không không có quà

luôn luôn cào bằng

như GDP

nhưng bạn luôn mở miệng công bằng

như một cuộc diễu hành

vô ích


những khẩu đại pháo bị ngập mặn bên bãi biển

luôn luôn

bắt mọi người chầu rìa

trong bóng tối rừng mưa

bài thơ đói, lạnh và chờ đợi


giữa những run rẩy của lá

mọi người tập làm một bài thơ do dự

khi một năm đi qua

đòi cũng không có quà

đói càng không không có quà

những công nhân lặng lẽ trở về nhà

với hai hốc mắt


chỉ còn trái tim của họ

là bạn bất khả xâm phạm

không thể mang ra

ba hoa

trong phép cộng trừ

đóng vai thơ ca




mẹ đã không đặt tên cho bạn

nhưng mẹ đã cất những vần điệu

trong bộ nhớ

của bạn


bài thơ, bạn sử dụng nó

để đi du lịch

bất cứ nơi nào

có kẻ chịu ra giá và mặc cả


bạn biết, ngay cả

vần điệu, nó như chiếc giày

bạn mang khi ngang qua vỉa hè

sau những lần tìm thấy

khách hàng, những kẻ thích mua

và trốn thuế khi bán



như cái cây sau cơn bão

gió có thể làm bạn bị đau



bạn bị rối loạn tiêu hoá

nên quay về nhà

trên chuyến xe cấp cứu, do đó nhiều thứ

ẩm ướt của bạn

không bị ai khám xét hay tịch thu


mẹ đắp lên ngực bạn giấc mơ

trượt qua bí ẩn

một hoặc hai lần

mỗi tối, giấc mơ trong căn phòng chật chội

làm ngực bạn teo lại

như vần điệu và con chữ

của bài thơ, bị thu hẹp, mỗi đêm

bạn có thể nghĩ

tại sao mỗi buổi sáng thức dậy

có tiếng con bạn khóc


mẹ và cuộc sống

không phải chỉ là câu chuyện

để ngâm tôm

nên ai sẽ bảo lãnh cho bạn

khi bị gió nồm


u và ướt


mặt trăng

treo lơ lửng một bông hoa

vàng, đột nhiên, cả bầu trời mở cửa

vào bài thơ


từ đêm ấy, các ngôi sao không còn lãng mạn

nó bị lu mờ, lời dụ dỗ

thành ảm đạm

mỗi tháng cây 2 lần ánh sáng

nhưng bạn thấy mặt trăng lớn lên chỉ 1 lần

sau đó teo dần

trước khi

biến mất


bạn thích mình mảnh mai

và, bắt đầu đo lại 3 vòng thêm vài

lần nữa, cho đến khi có kẻ mất kiểm soát, làm hẻm núi của bạn

bùng nổ

và bạn vỡ



mặc dù bạn chưa bao giờ

thất bại

bạn khơi gợi

gần như, không ai không thích

điều đó, như thể mặt trời

là màu đỏ

thiêng liêng


chẳng có ai lại so sánh

mặt trời với mặt trăng

và bạn thích hoa

nên bạn làm ánh sáng hơi mờ, và

bạn lung lay theo bài thơ

thở từ chiều

đến tối


sau đó bạn mặc chiếc áo dài màu cỏ

úa, và nghĩ rằng nó

thi thoảng

đôi khi

li ti

như thể mặt trăng

bạn là nguyệt

chỉ 1 lần

trong tháng


bài thơ không hiểu vì sao

một nhân viên ngân hàng có thể “lừa” đến bốn ngàn tỷ

chẳng lẽ nàng cũng thí

mạng cùi, như quý ông chơi trò trách nhiệm chính trị

chứ làm sao nàng có tiền đền?


đất nước lên cơn thèm ăn

trong cơn đói luật pháp

sau khi từng no say bữa tiệc máu


để xoa dịu cơn đói

chẳng lẽ chúng ta phải

liếm cái chảo nóng

sau khi lưỡi mình bị phỏng

nhìn nhau mếu máo

cuối cùng rơi vào

giấc ngủ

thiên thu


những người đã từng liếm vị mặn ngày xưa

của máu, bây giờ trên chảo nóng

ngơ ngác

không có ai

không có ai

ai? Không ai

chịu trách nhiệm

khi kho hàng thế chấp cho bốn ngàn tỳ cũng là kho



nó không chỉ là đêm dài

chúng ta đã hò hét và đi ngủ không cần thức ăn

đã từng nhiều đêm như thế

những bữa tiệc tại nhà nàng

không có gạo mà chỉ toàn ngày lễ

với những băng-rôn rực rỡ

hoàn thành vượt mức

vượt vượt mức

như thói quen ngày xưa

nàng bắn đạn bừa bãi


nàng đã bao phủ

địa ngục khủng khiếp nạn đói

với độ sâu không thể thăm dò

trận đồ bát quái

mà chúng ta rơi vào

một tình yêu tuyệt vọng

ê mông và vỡ mộng

với nàng

chỉ vì nàng

nàng ôi

nàng là duy nhất


một ngôi đền chữ nghĩa

thiêng tới mức bài thơ

núp sau cánh cửa

cũng phải nhảy ra

khỏi bàn thờ


bạn nhìn con dấu

màu đỏ như son


trước khi gặp mấy ông thần

bạn sẽ gặp

không chỉ con chữ phải khoả thân, rất nhiều lần

bằng cách tô hô

mà nếu cần, sẽ viết thư

hăm doạ


bạn đến muộn

nên đằng sau cánh cửa ngôi đền bạn không còn thấy

các vị thần

vì họ đã ở trần

xung phong ra trận


bức tường trong ngôi đền hoá tấm gương

soi chiếu văn chương

lạnh thấu xương

chỉ còn chúng ta trần truồng

áo choàng của các vị thần

làm đám mây run rẩy

như cái khố rách của cơn


lịch sử, với vầng trán

của gió mây, với máu

trong lọ mực, với màu đỏ

thấm vào ngòi bút, với tiếng kêu

bị bóp nghẹt, với xương cốt động vật

hoá thành di tích


cũng như chúng ta không bao giờ hiểu

ý nghĩa của tờ giấy trắng dính đầy cứt

trong thùng rác của ngôi đền


các vị thần lấy bức tường, tấm gương, và tờ giấy trắng

tiếp tục dàn trận

với con dấu đỏ như son

không phải con


mà những con

số, ôi chúng phát điên

đang bay

say mùi múi mít


âm thanh

ở đây bài thơ

và chúng ta, tận cùng thế giới

cuộc hành trình nơi thuỷ triều

chạy, như những chuyến bay

than, bụi


thế giới

thay đổi như mùa đông

nơi biển và cành cây

bị gãy, nằm trên ngọn vách đá


nơi mùa hè

& hoa, màu xanh

cái tên chuyến bay mà bây giờ bạn không thể nhớ

nó đã bị thương



sau đó

tất cả những gì bạn biết về sự ồn ào

đến chết vẫn còn nói láo

có quyền thống trị


trong khi đó một âm thanh

đang vang dưới đáy đại dương


trong khi đó một âm thanh

lắc rung như tiếng chuông gió


trong khi đó một âm thanh

kéo cưa với đám mây rì rào


âm thanh, nó kéo

tường như bạn sẽ căng ra

như dây cung

nhưng cuối cùng

lại lùng nhùng

như đáy quần của bạn


dòng sông, bài thơ, khu rừng, đêm…

bài thơ giả mạo dòng sông

để người ta có thể ném xuống

một xác chết


bạn chỉ bị ướt đôi chân

sau đó một vài ngày

xác chết thành sự sống

khi một ông

giáo sư tiến sĩ chổng mông

cầm một con quay

trong gió, đi tìm và giải mộng


dòng sông không

bao giờ biết bước đi

con đường đó

là phạm vi giới hạn nhỏ bé của

bạn, được định mệnh chải như tóc

và lông, bạn nuốt nỗi cô đơn vào lòng

bởi móng vuốt

của hai bàn chân

bạn biết sự cô đơn là niềm vui

không thể

xuyên qua

như bài thơ không thể là kẻ cướp, đêm

ăn mòn cả mặt trăng

nuốt chửng mặt trời

chỉ trong một buổi sáng


đêm, không phải là cave hay hang động

ấm áp, nhẹ như giấc mơ

bạn và bài thơ

nghĩ rằng nó không thể

bạn đắm mình trong chất lỏng màu đen

của mọi người và đêm

hôm đó


ở ngay lối vào siêu thị Big C

nơi mọi người đi

tít mù mua bán

bạn thấy một khu rừng

có các cành cây

một con chim đang bay

hai cánh hơi tư lự


trên lối vào

bạn ngồi

rượu say

bạn biết hôm nay

thế là



– tôi không biết

– hình như tôi đang sốt


một người đàn ông đến gần

bạn, một người phụ nữ cũng đến gần

chạm vào bạn

vào khu rừng

mây trôi

họ gọi

họ gõ

họ sờ

họ không biết làm gì

mới được cho là đủ


– tôi không biết

– hình như tôi bị sốt


tết này bạn rắc mình như chiếc lá khô

trên lối đi


cả siêu thị như khu rừng chuyển sang lá vàng

như mắt nàng

vừa khóc


bạn không bao giờ

vào siêu thị

ngôi đền

thiêng liêng

màu vàng

nhưng máy tính tiền

bị hỏng

và tôi


lúc ấy

cũng khoanh tay, nhìn lên

phía bầu trời: dạ, dạ


khi đền thiêng

đến phiên

gọi đúng tên tôi

chỉ sai chữ lót


cũng có lúc bài thơ thấy một nhà văn

bỏ ăn

nó nghĩ có lẽ chàng đã già hay mệt


chàng té xuống, mẩu bút chì vẫn cầm trong tay

rà soát các chương tiểu sử

người ta mô tả



chàng nhìn về tương lai

không cần quá khứ

như lá thư, mà ngày xưa ai đã nói

những lời lăng mạ



chàng không lo lắng lá thư

như lỗi chính tả không thể tránh khỏi

nhưng nếu bạn cố tình chỉnh sửa

lý lịch chàng

như bây giờ người ta báo công an

thì chàng rất sợ


như khi bạn gửi

cho ông Tổng biên tập

kể về gánh nặng của nhà văn

bỏ ăn

vừa mới chết


bạn sẽ nhận lại một lá thư theo mẫu:

– Kính gửi ông/bà

hạn chót đã là ngày hôm qua

ông/bà bị muộn

xin vui lòng giữ chúng cho chính mình

làm của riêng

mấy trò tung bay

múa may

bất tử


bạn nhận được lời chúc phúc

như nhận bài thơ lúc mùa thay gió

không phải chiếc lá che mặt trong lễ hội Halloween

gió sẽ làm chiếc lá có lúc hơi khập khiễng

như bị đau chân


chúng ta lẽ ra

đã dễ dàng vượt qua

nhiều điều trong đời sống

như khi tắm gội

không cần phải xả nhiều nước thải đến thế


chúng ta chuyển động

như thành phố pha màu lúc hoàng hôn của

các sự cố

không ngừng

làm những đám mây cũng giả vờ buồn

và nghẹn thở


chúng ta

chỉ có thời gian nghỉ ngơi với ngón tay bị sờn nắng

để sự thật là những suy nghĩ phồng rộp


chúng ta

giả vờ làm những đứa trẻ

với những kẻ

thích bịt miệng hay bóp cổ

rồi sau đó vẫy tay gọi chúng ta đi ăn


và chúng ta nhận ra

trái đất không chỉ ba phần tư nước mắt

mà ba phần tư đám mây

đang bay, thả bom chùm trên đầu các cậu bé

không biết nói dối


đám mây

sẽ hoá trang thành mái tóc hay hàm râu của những kẻ

với đôi mắt tham lam

mắng chúng ta không phải người Việt Nam

chỉ uống cà-phê mà cứ đòi yêu nước

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: