An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

gosh the green grass, aching at the foot of the horizon


[5th revision; 2019-2022]



gosh the green grass, aching at the foot of the horizon

roots holding on outgrowing fate

into the earth your innocent fingers 


piercing the heart falling

into the soil dissolving breaking through still green

grass with not a need of opportunity


such thoughts noted in volumes

like war correspondents’ books of photographs  

under flickering explosions

appearing meadows clearer even

in each fragile vein


such thoughts of grass meant for the sky

lighting up like a film

a historical quotation

to then lay down on a dust covered shelf


such thoughts of grass meant for words

fine and smooth

a description of what did disappeared so quickly

so dizzily 


such thoughts of grass meant for the soul

over everything an injustice even after the beating

what were the reasons for the tears 

what is the point of useless tears





When the grass aches beneath our feet

the nation was at peace

after the knife-throwing, smoke and fire

poetry knew

hidden in the heart of the earth was a soldier


a springtime yellow with chrysanthemum

forever is where poetry resides

the length of Trường Sơn mountain range in green grass

a nation at rest mended its wound beyond the exhaustion


he lay alone beneath the grass 

looked up at the flag

a fresh red like the blood of a star



when the grass was the ripest

like the rice in the field the day he left, his Mother cried

Death scythe 

brushed past him

a young woman by Mother harvested the crop


poetry have seen him once or twice

poetry knew he was brave

smoke like the mist was just as romantic

he knew how to handle the bayonet, threw grenades

but now he’s silent


he lived a life in a spring meadow

poetry wanted to know the truth

but dare not ask


he had seen a sky full of stars

like garlands of flowers worn by fairies 

he dreamed as he crossed the green grassy plains 

full of mines full of the wind


metal cap and hard helmet

in silence, he heard 

the flapping of butterfly wings

as the bomb exploded

alone he lied down

he will be forever silent


the soldier volunteered only after the war-cries

the vernacular was not a vocation for soldiers

those who did return in his place on pedestals

peace and glory


did they escaped the war 

or was it because of his sacrifice?  



Poetry is a servant in the dark 

a closing clamshell

like closing one’s gob



oh how can we buy a ticket

an escape in paradise

with God


something have fallen away

cooler than a tear

when it’s cold outside

damp on poetry brother’s shoulders


the complicated nameless clouds

wallowing in the sky the entire night

waiting till light

awakening a thought in poetry

a memory, poetry brother’s caution:


we can’t endlessly use darkness

to deceive each other 


Poetry thinks perhaps on the winning side

they’ve missed

the point of war



how long people were imprisoned 

unrecallable were the years


what we couldn’t retain

nothing but an embalmed farmer


on stolen fields 

fields soft with new grass

like a bed

we were born

the pain Mother had to bear


no one thought about how white the clouds could be

they were the sheets of papers where we noted

our future

or whatever



what happened in the last few days of April

in a field of feral weed

the buds of suspicion

blossomed in blood



The name

the glory

the endless glory

the fallen heroes

not any kind of notoriety

a name to differentiate us

in a long complicated tale

in the days long gone


not the old days

not the rainy days 

sunny days


the day a crack appeared on our chest

in perfused sweat we called upon each other

history spun once on its heel



when the name crumbled

as in living pertained

a sad meal

served with the truth 


Sorry but, poetry does dislike

the winning side

because poetry was on the-losing-side


poetry have been taken

on a path, poetry couldn’t recall


they lit for poetry

a candle in the wind

not enough 

light for poetry


sorry but for some reason, poetry was sucking

on shiny



sorry that poetry was afraid

they were constantly plotting

hence poetry was

always short


poetry witnessed

men breaking

like fragile eggs

an annoying reality

in light of the pretty yellow autumn leaves

in the forest

glorious like clouds of smoke


the seasick people


crossed the border




the people remained

kept running

around in the new economic zone

poetry was nothing but footprints in their mind

in the rain


steeped in mud


poetry redecorated

your devotion

in the latest way


before it’s hung up


Poetry is not an educated servant

poetry wanted to be boss

but failed


poetry to the last sip of a commemoration drink

without falling apart 

the buildings surrendered


and those who were suppose to go home

sat in a bar

lifting up and down the banks

the gold 

losing value


like how poetry had lost

or were the poems

crossed out


they drank bottles of liquor as they ran

left poetry behind

they’re dancing in the rain drunk

diminished somewhat poetry’s spirit

knew that poetry have loss patience


poetry cried after that by a dying fire



now were mere beer froth on one’s lips

they stand on the side of tears

or stand up through poetry’s tears?


hence poetry detests

the tears of those coming home drunk

drunks are supposed to be angry

and forgetful


poetry searched and selected the words

like long ago there was peace

poetry wrote it down with Mother’s lipstick 


Mother understood that poetry was a child

hence poetry couldn’t die

but Mother didn’t know how to 

converse with men on the winning side

at noon that April

the sunlight was a glorious golden shimmer

the sunlight which belonged to all of us 

without exception


there within the pile of crumbled dust

it may blister beneath the sun

but poetry desired the light

so poetry endured the heat

one can but hope

they may carefully replace

what was on the altar


like children

breakable like eggshells

continued to be born

in our place

as poetry will be 

born in another lifetime




Poetry’s flat chest

when poetry was in a different world

you were already singing

with your own lips


you became a part of poetry’s body

poetry’s puffing away with your chest

and whistling with your breath

poetry was never short of breath


poetry’s body was your world

a photograph of flat chested 

naked poets


there’s mumbling of a skeleton in your chest

unlike her two dunes in the early morning mist

whispers of the heart


songs of glorious Freedom came from your chest

resounding louder than someone else’s vow

in tears…

fell in Vietnam and as the snow fell in Australia


you’re not cold when you took off your shirt because something stirred

an excitement

you discovered the water had turned into ice in the river

because it was snowing


the last night at the end, you sat back

swallowed the content of a bottle of beer

quietly listened

licked an inspiration you lost

gave us dry lips


we’re so used to being in a crowd

like toes in tight shoes

squeezed in a pile of cloaks

blankets, hats, scarves…

hence we dare not leave the house

in the cold


when will you no longer need to wrap yourself up

knotted in the woollen scarves just mentioned?


we face life with sagging breasts

all this time covered up

when did we begin to stand up in the dark

under all that

and our knees didn’t buckle

as we fall on our faces


your song exploded from your chest

not only yours but on all the perky breast

that will never sag


the sky will open up when you inhale once more

like an angle of those slogans

hung on all the boulevards



not just birds

we’ll fly away without leaving a mark

taking off our shirts without a shiver

teeth chatter

though we all know

it’s still cold outside   




After the end of the fight

poetry did not win

but loss

but at the end of the fight

poetry was not an outsider


the people dejected opened their windows to watch poetry

poetry watched people through a thin curtain of mist

at the back was poetry’s 

empty room


what poetry worried about most was age

poetry by the stove with a heavy heart


not knowing

what will happen after the nation attains peace

poetry did crawl out with poetry’s musket

and kneeled


pelure paper covered poetry’s window

flew in the wind

poetry was a weak man

struggled to get up after a week of fever

barely any better


no quote or unquote

poetry was not allowed to explain

poetry was not allowed an explanation

What will happen to poetry?


poetry can only remember a few things

the streets

the passing vehicles like the convoys on TV

invading poetry’s basement


poetry wide eye

stared at the broken window

nailed in by planks of wood

poetry couldn’t see

how could poetry compose poetry

What could a blindfolded man do then?


the stupidity of such historic storms

no one had a chance to remember

the crazy flurry

money and blood


what poetry hated most were the abstract verses

as the world broke in half 


like tears


the storm, poetry knew

one of its implication:

meant poetry had to push and shove, hid in a house

and a river that one couldn’t remember

the flood


anxiously poetry worried about who will be responsible

who will check on poetry’s neighbours during the flood

who won’t have enough to eat

Who was going to prison?

poetry didn’t know


but poetry knew

Poetry’s neighbours used to love cherry blossoms, still

for a while climbed the steep hills

for a while poetry wept for him, he who had lain down his life

his footsteps was an echo still down the pebbly path

at the height of summer

as we got up early to water the flowers


his wife prayed at all the temples

her hair flew away along with the wind in the storm

thin and bare

more thin and bare than poetry

in a period affront a sea of longing 


Poetry is sad & angry sometimes

poetry signals you with a flame

a burning flame even with damp wood

resounding the announcement poetry’s mission

poetry knocking on all your doors


many thought what could poetry do

being so old?

the words weak and pitiful lost its rhythm

How could it ignite in poetry?


the government prints poetry only to store them in the library

covered in bothersome dust

the cost a pittance

since poetry’s thin


but the poet

must create and challenged via an apocalypse

even when they deliberately delete its meaning


You’re a poet?

you will be the subjugator

the deliverer of happiness

the deliverer of joy

or just pitiful and sad, an abject


not just by your word






Poetry’s thoughts on the day after the apocalypse 

the day at the end of the world

the sparrows may play still

dancing in the sunlight

like fish swimming 

straight for a hook

snakes colours changing

like apples ripping


the day at the end of the world

she walks by with a red umbrella

sometimes she’s drowsy on the lawn

a hawker might lose their place

to shout and advertise their wares 


the day at the end of the world

a gold ship advance closer to the shore

in a breath brought with it a sunken island from afar

took everyone into a charming night of national pride full of stars


the day at the end of the world

the people who thought they are the thunder and lightning

will be disappointed

the people waiting for the angels

discovers it will never happen


the day at the end of the world

the Sun and the moon are still in the sky

the bees still be playful over the flowers

children will still being born


people will still go grey

like a doom

day prophet


there will never be an end of the world

the world will never end


you will have

a tomorrow of peace

a tomorrow of shining democracy

like the full autumn moon bearing an August star






or no?



Poetry writes a poem about sawdust



why force humanity

on them?


why not leave them alone the dusty grains of wood

why force them

with knives and blades

cut them into paper

and poetry as the writer

had to be careful, so no one is the wiser


if only there were no paper

poetry would be floridly 

engraved on rocks


now poetry sees that

the wind blows

or the air is breathing

so we all may live



what one uses

to make poetry

blooms of dust





Poetry believes this world is a hospital

because before poetry was born

a team of nurses were waiting just outside Mother’s womb

before it was poetry’s turn to

crawl out into the light


poetry placed on a bed

wobbly like a boat

drifting on Mother’s breasts


the boat had arrived at the end of the world

like a leaf seeping blood


blood shed

allowed the world to drift away like a stupid dream

inconceivable to poetry

nor could there ever be a statistical solution

for the prediction of any future


after being born to the world poetry realised everyone dies 

in old age

and not in old age

by what they thought of as Utopia


even before the cut of the umbilical cord

poetry was nervous

weary of the worldly whining

the sadness of deflated lungs

but the world was also a place in our ears were the birdsongs

poetry acknowledged both facets of the world as an old suitcase

the day poetry left

joined the army

they played songs over the speakers for poetry


poetry viewed the world as a lake

and poetry’s a small fish

size of a fingernail

awake scratching a mosquito bite

thinking we have lived and itched

or scratched our new skin

a scar

broken bone

our nation


poetry dreamed it was the denture

a replacement for a toothless age

an entire thousand year of history


and the team of nurses

left poetry lying there

arms relaxed

eyes closed like some secret

since the world was not a hospital


the world will be lost

without the cries of poetry 



Because poetry can not stop death

poetry’s lost its brakes

can you please



please don’t push 

your mortality

has nothing to do with poetry



we drive each ship 

back to shore


don’t impatiently leave

poetry is exhausted by every verbal retort

like when you have to buy 

one at a time a ticket

on the tram train bus


even the kindergarten children had to fight 

Where were you?

Demanding the Sun 

to set soundly in you?


or perhaps more correctly

you want to surpass

the fragile cold 

shivering paint strokes of your portrait

poetry wrap you in a shaw

worrying that you’re cold

weak but still wants to run


more feminine with a scarf around your neck

rather smart in your portrait

on a wall at home

no one 

could see it


so, from then on

possibly for centuries 

though more like a day

the first time in an interviewed

they questioned your immortality

the bullshit

whipped up

in your kitchen

sour packets of instant 






The death of poetry hopefully

will not be an accident

an explosion ignited a fire in poetry

broke poetry


poetry will give up simple happiness

like food and clothing

in the arts, poetry’s proud and fully aware that

the death of poetry will not be self inflicted


in reality, poetry’s always humble

poetry finds consolation in attending conventions

that is poetry have not been abandoned


& lonely


What could give value to poetry

it maybe some sort of tiring




as long as it’s not the death of poetry


finally, poetry is the reason

for the struggle

against a sickness

more lawless than copyright infringement

people’s contagious act of madness

a cover up for their fear


if one must die

poetry will die in our gallantry 

allowed to flower and produce fruit

in the remainder 

of poetry’s life





ôi cỏ xanh, ngươi buốt chân trời

ngươi bám chùm rễ số phận

bằng ngón tay hồn nhiên vào đất


ngã xuống xuyên giữa ngực

tan vào đất đâm chồi vẫn cỏ

màu xanh không cần cơ may


những gợi ý về cỏ được viết thành tập

như tập ảnh của phóng viên chiến trường

sau chớp pháo

cỏ hiện lên không phải cả cánh đồng mà rõ đến từng

gân máu mong manh


những gợi ý về cỏ là bầu trời

ánh sáng dọi lên như một bộ phim

trích đoạn lịch sử

sau này nằm phủ bụi trên kệ sách


những gợi ý về cỏ là con chữ

nhẵn nhụi

miêu tả những gì đã biến mất

nhanh đến chóng mặt


những gợi ý về cỏ là linh hồn

oan khuất cả khi ngừng đập

nước mắt để làm gì

nước mắt được gì đâu

Khi cỏ xanh đã buốt dưới chân mình

đất nước hòa bình

sau binh đao khói lửa

thơ biết

nó vẫn giấu dưới lòng đất một người lính


mùa xuân vàng hoa cúc

mãi mãi là nơi ẩn náu của thơ

nhưng cỏ chạy dài dọc Trường Sơn màu xanh lá

đất nước nằm dưỡng thương sau những ngày mệt lả


dưới cỏ một mình anh nằm

nhìn lên lá cờ

đỏ tươi như máu của ngôi sao

hình như vẫn chảy


khi cỏ đã chín muồi

như lúa trên đồng ngày anh đi, Mẹ khóc

lưỡi hái thần Chết sau khi đã lướt qua anh

giờ đang ở trong tay

cô gái dịu dàng với Mẹ đang gặt lúa


thơ đã nhìn thấy anh

thơ biết anh không bao giờ sợ hãi

lửa khói cũng như sương mù lãng mạn

anh đã từng giương lê, đã ném nhiều lựu đạn

nhưng bây giờ lặng im


anh đã sống trong đồng cỏ của mùa xuân

thơ muốn biết sự thật

nhưng thơ không dám


anh đã nhìn lên bầu trời đầy sao

như bông hoa trên tóc các nàng tiên

anh đã mơ khi vượt qua bãi mìn trên đồng cỏ

xanh và nhiều gió


mũ sắt và mũ cối

trong im lặng, anh đã nghe

tiếng động của con bướm đã bay

sau tiếng hú quả pháo

khi anh nằm lại một mình

không bao giờ anh còn tiết lộ


người lính chỉ xung phong sau những tiếng hô

ngôn ngữ không phải là công việc của người lính

người trở về đặt anh lên một cái bệ

tụng ca sau hòa bình


vì họ đã thoát

hay vì anh đã hy sinh?

Thơ như người đầy tớ ngồi trong bóng tối 

khép hai vỏ sò

như khép mỏ

trầm ngâm


ô làm thế nào mà chúng ta mua vé

để thoát lên trời

cùng với Chúa


một cái gì đó đã rơi mất

lạnh hơn giọt nước mắt

khi ngoài trời sương giá

ướt vai anh trai của thơ


những đám mây rắc rối không có tên

bơi trên bầu trời cả đêm

chờ đến sáng

đánh thức suy nghĩ của thơ

và thơ nghe anh trai thơ nhắc:


chúng ta không thể lợi dụng bóng tối

để đánh lừa nhau mãi

Thơ nghĩ có thể bên thắng cuộc

cho rằng khi cuộc chiến tranh bị mất

điều mà tất


đã quên

tù bao nhiêu năm

không nhớ


những gì chúng ta có thể giữ

là người nông dân được ướp lạnh

nằm ngủ

trên cánh đồng bị thu hồi

trong bãi cỏ xanh mềm mại

như chiếc giường

như lúc chúng ta được sinh ra

với nỗi đau của Mẹ


không ai nghĩ

màu trắng của đám mây sẽ là những tờ giấy, sau này

chúng ta sẽ phải viết

cái gì

lên đó


những câu chuyện về ngày cuối tháng Tư

trên mảnh ruộng cỏ dại lây lan

mầm nghi ngờ rắc bay trong gió

nở ra máu

và hoa

Cái tên


vinh quang

đời đời vinh quang

những anh hùng ngã xuống



không phải là danh tiếng gì đâu

cái tên gọi phân biệt những nhân vật

trong câu chuyện dài dòng

những ngày tháng đã chìm mất hút


không phải ngày xưa

không phải ngày mưa

ngày nắng   


ngày trên ngực có một vết nứt

gọi tên nhau cũng đổ mồ hôi

lịch sử xoay một vòng trên gót

nhẹ người


khi cái tên gục xuống

vì những cái sống còn

có một bữa tiệc buồn

đãi bằng sự thật   

Thơ xin lỗi thơ đã lỡ không thích

bên thắng cuộc

vì thơ bên-thua-cuộc


thơ bị dẫn đi

con đường nào thơ không nhớ


người ta thắp cho thơ

ngọn nến trong gió

nó không đủ

sáng cho thơ


thơ xin lỗi vì sau đó đã ngậm trong miệng

mấy đồng tiền

nhấp nháy


thơ xin lỗi vì thơ đã sợ

người ta hay có những âm mưu

làm thơ

bị hớ


thơ đã chứng kiến

những người đàn ông

bị vỡ như một quả trứng mỏng

làm ai cũng mất hứng

với mùa thu đẹp & vàng như cây lá

ở trong rừng

tưng bừng nhưng hơi đói


những người say sóng

đã muốn ói

khi vượt biên

đã chìm thuyền

khi chết


những người ở lại

đã chạy dài

vào khu kinh tế mới

trong tâm trí họ thơ chỉ còn như những dấu chân

mùa mưa

lấm bùn

bê bết


thơ trang trí

lại mê cung của bạn

như những tấm ảnh bây giờ

ai cũng phải làm photoshop

trước khi treo

Thơ không phải ôsin

thơ muốn làm chủ nhân

nhưng thơ thất bại


thơ uống hết phần còn lại

ly rượu mừng

những tòa nhà đầu hàng không đổ nát


và những người trở về

đang ngồi trong quán bar

nâng lên đặt xuống những ngân hàng

những tấn vàng

thua cuộc


theo cách đó thì thơ bị mất

hay bị gạch chéo

những câu thơ


họ uống những chai rượu khi bỏ chạy

thơ bỏ quên

họ say và lúc lắc trong mưa

thơ hơi mất tinh thần

thơ biết mình không còn bình tĩnh


sau đó thơ khóc với những đám cháy còn sót lại


chiến tranh

chỉ còn là bọt bia trên mép

họ đứng về phe nước mắt

hay đứng lên bằng nước mắt của thơ?


nên thơ ghét nước mắt

của người trở về hay uống rượu

người say thường hung dữ

và mau quên


thơ tìm kiếm và chọn lọc ngôn từ

như ngày xưa yên bình

thơ viết bằng cây son môi của Mẹ


Mẹ biết thơ còn trẻ con

nên thơ không thể chết

nhưng Mẹ cũng không biết phải làm thế nào

để cuối cùng những người đàn ông thắng cuộc

biết rằng nắng của buổi trưa tháng 4

lung linh vàng tuyệt đẹp

phải dành cho tất cả

không trừ ai ra


từ trong đống đổ nát

dù bị bỏng

thơ vẫn thích phát sáng

thơ chịu nóng

chỉ mong

họ sẽ nhẹ tay khi sắp xếp lại

những vật dụng trên bàn thờ


như những bé thơ

mềm như quả trứng

tiếp tục sinh ra

thay chúng ta

và thơ

hóa kiếp

Bầu ngực lép của thơ

khi thơ còn ở một thế giới khác

bạn đã hát bằng đôi môi

của bạn


bạn trở thành một phần trong cơ thể của thơ

thơ thở hổn hển bằng bầu ngực bạn

và huýt sáo bằng hơi thở bạn

thơ không bao giờ khó thở


cơ thể của thơ là thế giới của bạn

giống như một tấm ảnh của những thi sĩ ở trần

có bầu ngực lép


bầu ngực của bạn có tiếng lầm bầm của một bộ xương

không như hai ngọn đồi của em ngày sương mù buổi sớm

thì thầm trái tim


từ ngực của bạn những bài hát ca ngợi Tự Do

vang xa hơn cả lời nguyền của ai 

như nước mắt   

đang rơi ở Việt Nam và tuyết rơi ở Úc


bạn không lạnh khi cởi áo vì có một rung động

một náo nức

sau đó bạn biết nước đang đóng băng ở dòng suối

vì tuyết vẫn đang rơi


đêm trước khi cuối cùng, bạn ngồi lại

uống một chai bia

và sau đó im lặng lắng nghe

và liếm lên một lý tưởng mà bạn đã mất

làm chúng ta phải khô môi


chúng ta đã quá quen chen chúc nhau

như các ngón chân trong đôi giày chật

và nép mình trong đống quần áo khoác

chăn, mũ, khăn quàng cổ   

nên chúng ta chưa bao giờ dám ra ngoài

khi trời lạnh


đến bao giờ bạn mới không còn phải quấn

và rối tung lên với những thứ khăn len vừa kể?


chúng ta đối mặt với cuộc đời bằng bầu vú xệ

của chính chúng ta mà lâu nay phải che đậy

như chúng ta bắt đầu đứng lên trong bóng tối

với những gì cốt lõi

mà không phải khuỵu hai đầu gối


bài hát của bạn vỡ tung cả phổi

không chỉ của bạn mà của tất cả mọi người

có bầu vú không xệ


bầu trời sẽ mở ra khi bạn hít thở một lần nữa

giống như độ nghiêng của những câu khẩu hiệu

treo trên các đại lộ

bây giờ nghiêng nghiêng   


không chỉ loài chim

chúng ta sẽ bay không còn dấu vết

chỉ cần cởi áo ra và đừng run lập cập

hàm răng

dù ai cũng biết rằng

trời còn đang rét


Sau khi tàn cuộc

thơ không thắng cuộc

không thua cuộc

nhưng khi tàn cuộc

thơ không ngoài cuộc


mọi người mở các cửa sổ buồn rầu nhìn thơ

thơ nhìn mọi người qua màn sương mỏng

phía sau là căn phòng trống rỗng

của thơ


điều thơ sợ bây giờ là tuổi tác

thơ nặng nề trong xó bếp của thơ


bởi vì thơ không thể biết

cái gì xảy ra sau khi đất nước hòa bình

thơ đã bò ra với khẩu súng hỏa mai của mình

và quỳ gối


cửa sổ của thơ bây giờ chỉ còn là tờ giấy pơ-luya

bay trong gió

thơ là một người đàn ông yếu đuối

gượng dậy sau một tuần nằm sốt

bắt đầu phục hồi


không có đóng ngoặc không có mở ngoặc

thơ không được giải thích

thơ không được phép biết

điều gì sẽ xảy ra với thơ?


chỉ vài điều thơ nhớ

thành phố

những chuyến xe trôi qua như các sư đoàn trên màn hình

đang chui vào căn hầm của thơ


hai mắt của thơ

căng ra sau cửa sổ bị vỡ

đang che tạm bằng những tấm gỗ

nên thơ không thể thấy

làm thế nào thơ có thể làm thơ

khi một người đàn ông bị bịt mắt?


lịch sử ngu ngốc của các cơn bão

không ai kịp nhớ

một vận tốc như điên

của tiền và máu


thơ ghét những câu thơ trừu tượng

khi trái đất vỡ đôi

và trôi

như nước mắt


cơn bão, thơ biết

một trong những ý nghĩa của nó:

làm thơ phải chen chúc núp trong một ngôi nhà

và dòng sông không thể nhớ vì sao gây ra

cơn lũ lụt


thơ lo lắng vì không ai có trách nhiệm kiểm tra

xem hàng xóm của mình sẽ sống ra sao trong cơn lũ

ai sẽ thiếu ăn

ai sẽ đi tù?

thơ không biết


nhưng thơ biết

người hàng xóm của thơ ngày xưa rất yêu hoa anh đào

đã đi lên đồi cao

đã khóc cho người nằm xuống

tiếng vang bước chân anh ta trên lối đi đá sỏi

giữa mùa hạ trắng

mỗi sớm thức dậy tưới hoa


vợ của anh ta đã cầu nguyện cho anh tại các ngôi đền

mà tóc của cô cũng bị cuốn theo cơn bão

xác xơ

còn hơn thơ

trong mùa biển nhớ 

Thơ cũng biết buồn & nổi giận

thơ báo hiệu cho bạn thông qua ngọn lửa

kể cả củi ướt ngọn lửa vẫn cháy bùng

tuyên ngôn về sứ mệnh của thơ sẽ vang lên

thơ đang gõ cửa từng ngôi nhà của bạn


nhiều người nghĩ rằng thơ sẽ làm được gì

với tuổi già như vậy?

những con chữ yếu đuối thảm hại mất vần của thơ

làm sao bốc cháy?


nhà nước chỉ in thơ ra để cất vào thư viện

phủ bụi ưu phiền

tốn rất ít tiền

vì thơ khá mỏng


nhưng nhà thơ

phải tạo ra các công trình thách thức cả ngày tận thế

ngay cả khi ý nghĩa của nó bị người ta cố tình xóa bỏ


bạn là nhà thơ?

bạn sẽ là người chinh phục

bạn mang lại hạnh phúc

bạn mang lại niềm vui

hay ngậm ngùi


không phải chỉ bằng lời nói


Ý nghĩ của thơ sau ngày tận thế

vào ngày thế giới kết thúc

có thể có những con chim sẻ vẫn đang chơi

trò chơi với nắng

nhưng những con cá bơi thẳng

vào móc câu

những con rắn đổi màu

như táo chín


vào ngày thế giới kết thúc

nàng đi ngang với chiếc dù màu đỏ

có khi nàng buồn ngủ bên bãi cỏ

người bán hàng rong mất chỗ ngồi

để la hét trên đường phố


vào ngày thế giới kết thúc

một chiếc thuyền bằng vàng đến gần bờ

mang đảo chìm từ khơi xa về trong hơi thở

dắt mọi người vào một đêm yêu nước lãng mạn đầy sao


vào ngày thế giới kết thúc

những người nghĩ rằng mình sẽ là sấm sét

đang thất vọng

những người mong đợi các thiên thần

mới biết rằng nó không bao giờ xảy ra


vào ngày thế giới kết thúc

mặt trời và mặt trăng vẫn ở trên trời

các con ong vẫn chơi với bông hồng

trẻ con vẫn được sinh ra


mái tóc của con người vẫn bạc trắng

như một nhà tiên tri

cho số phận


sẽ không bao giờ có kết thúc của thế giới

thế giới không bao giờ kết thúc


bạn sẽ có

một mai cho hòa bình

một mai dân chủ lung linh

như trăng rằm rước ông sao tháng tám


sẽ có

hay không?


Thơ viết bài thơ về mạt cưa


sao lại cố ép chúng

thành người?


tại sao không để chúng những là hạt bụi của gỗ

tại sao lại ép chúng lại

và dùng dao

cắt rọc thành tờ giấy

để thơ phải ghi lên ấy

phải dè chừng có ai thấy


giá như đừng có giấy

thơ sẽ là những nét khắc lên đá

đôi khi quá công phu


bây giờ thơ thấy

rằng gió bay

hay không khí hít thở

để mọi người được sống

theo cách của họ

tự do

mới là thứ làm thơ

nở hoa

từ bụi   


Thơ biết thế giới này thật ra là một bệnh viện

bởi vì trước khi thơ sinh ra

các cô y tá đã đứng chờ phía bên ngoài tử cung của Mẹ

trước khi thơ có thể xoay mình

chui ra ngoài ánh sáng


thơ được đặt lên giường

bồng bềnh như chiếc thuyền

trôi bên vú Mẹ


chiếc thuyền thơ đã bơi đến tận cùng trái đất

nó như chiếc lá cây đã nhỏ xuống vài giọt máu



nó làm thế giới trôi đi như một giấc mơ ngu ngốc

thơ không thể nhận thức

hay làm bài toán xác suất

về những điều sẽ xảy ra


khi được sinh ra thơ mới biết rồi ai cũng chết

khi già

và cả lúc chưa già

vì những điều người ta nghĩ là Lý Tưởng


ngay cả khi thơ chưa cắt rốn

thơ đã thấy bồn chồn

thơ biết

thế giới này chỉ là nơi than thở những nỗi buồn của hai lá phổi

cũng là nơi chim hót vào tai

hai mắt thơ nhìn cuộc đời như túi hành lý cũ

ngày thơ lên đường

nhập ngũ

người ta mở cho thơ nghe những bài hát qua loa


thơ thấy thế giới là một hồ nước

và thơ là một con cá nhỏ

như một cái móng tay

thức dậy gãi những vết thương muỗi đốt

tưởng rằng mình đã làm đã ngứa

hay liền da non

vết thương

gãy xương

của dân tộc


thơ mơ thấy thơ là một chiếc răng

để lấp đầy sự móm mém vắng mặt của tuổi già

cả ngàn năm như lịch sử


và các cô y tá

đã để thơ nằm như vậy

thả lỏng hai tay

nhắm mắt như một bí mật

vì thế giới không phải là một bệnh viện


thế giới đã bị đánh mất

khi lịch sử không còn tiếng khóc của thơ  



Bởi vì thơ không thể dừng cái chết lại

thơ bị mất phanh

xin bạn vui lòng

tự ngừng lại


bạn đừng có cố

mấy cái trò bất tử

không phải là công việc của thơ


bản thân chúng ta

cũng chỉ từ từ lái chiếc tàu

về bến


bạn đừng sốt ruột bỏ đi

thơ mệt mỏi từng câu

như người ta bán từng chiếc vé

lên tàu

cho bạn


từ mẫu giáo trẻ con đã phải phấn đấu

bạn ở đâu?

mà bây giờ muốn mặt trời cũng phải lặn

chìm sâu vào bạn?


hay đúng hơn

bạn muốn vượt qua

nét vẽ chân dung của bạn hơi run rẩy và lạnh

mong manh

thơ quàng thêm cho bạn chiếc khăn

sợ bạn cảm lạnh

yếu mà cứ đòi chạy nhanh


chiếc khăn choa?ng cô làm bạn nhìn giống như người phụ nữ

hơi diêm dúa trong một bức tranh

treo trong một ngôi nhà

nên dường như

không ai có thể nhìn thấy


kể từ đó

chắc cũng hàng thế kỷ

nhưng bạn cảm thấy như chỉ một ngày

lần đầu tiên bạn trả lời phỏng vấn

về sự bất tử

ba hoa   

từ trong căn bếp

mà bạn vẫn nấu món canh

chua cay bằng gói bột nêm của bạn 


Thơ hy vọng không bị cái chết đánh cắp

từ những tai nạn vô cớ

một vụ nổ bốc lửa của thơ

mới làm thơ bị vỡ


thơ sẵn sàng từ bỏ tất cả những thú vui hàng ngày

miếng cơm manh áo

những niềm tự hào thơ đang làm nghệ thuật

thơ biết cái chết của thơ không phải do thơ


trên thực tế thơ luôn khiêm tốn

thơ dự các hội thảo chỉ để an ủi

rằng thơ không bị bỏ rơi

& đang lủi thủi

một mình


cái gì làm nên giá trị cho thơ

nó có thể là một thứ tống ra

mệt lả?


gì cũng được miễn là

không phải cái chết của thơ


cuối cùng thơ là một nguyên nhân

gây ra cuộc chiến

chống lại một căn bệnh

hỗn loạn còn hơn tình trạng vi phạm bản quyền

đó là quá nhiều người đang giả điên

để che đi sợ hãi


nếu phải


thơ chết cho lòng dũng cảm của chúng ta được đâm hoa kết trái

trong quảng đời còn lại

của thơ


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.


Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: