A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh


[5th revision; 2019-2022]


You’re happy when it’s been explained

How cosy was the spring 

When I left

My shadow is now long on the pavement

How could I ever wear black

The clock on the church tower

Stopped at 7 am January 5th, 2012

No front-page news that morning

A grey building by the river

Destroyed by 100 armed servicemen

And you showed me your watch 

All in Roman numerals

I couldn’t see the arms

The arms were busy holding onto the hands

And the hands busy squeezing the triggers

You wanted me to understand

What happened after that



The night in my mind

Limping women came home on crutches

Legs battered


The sky and stars up high were just as bright

The Mothers’ welcomed smiles

The Fathers came home

Sat earnestly by the tent just re-erected

The air had a chill

Out front in the mud the children played 

With maybe a dog or a cat

The altar again re-erected 

A corner chipped and again it was nearly lost



In your sleep

The earth was your bed

The sky was the mosquito net in a baby blue

Now only those on crutches stood against the sky

How did you fight those bigger than you, they were so tall

You could your laughter penetrate such a wall

At whatever was flapping dangling at your doorstep

A tarpaulin was your only shelter from the storm




Poets encouraged you to stare at the moon

Don’t stare at that finger

The finger pointing at the moon

With the massive diamond ring

It pointed at everything and anything

The intellectual debate of poets the value of excrement

A waste of time as I watched you

Mumbling to yourself

Living is to give and dying meant more giving (there’s a definite sharp accent on that)



The helpless ant

Climbed the banyan and the plum tree to enable the poet’s lies

At the Asian Pacific Poetry Convention timidly in Vietnamese

The uplifting words

You saw yourself 


Sharing a field

With a giant beast

Baring its fangs

Its bleeding infected gums

But it’s meaningless

When one was bitten by a dog

Should one bite back

Especially if

It’s a bit mad?

Yes. Then again probably no



Clearly hard

To prove a lot of people enjoyed

The evasion and hiding

I made a study of my own

Their secret

What they hid

What you don’t know comes this summer

In all sections of the road

The hundred thousand billion miles

You’re eluded in believing the night belongs to you

You continued to dream

To in the end


Unto you allow me this

Darkness is something we all cherish

Because in the dark

Evil can be

Effortlessly misplaced

One’s eyes may be tightly shut

Up there high in the sky

Fear within itself, begs the question

Why do intellectuals refuse to sleep?

Even after they took in full

Thirty pieces of silver


The truth is the bald guys who could bear the cold

Were prone to itchy rashes

Thus their women would

Often adorn the veils of mourning


& Trying 

Once upon a time there was only one Sun now there may be two

The truth is a long night

Full, then you know you survived

You prayed to your the hidden gods

Please bring me a mirror

There appear your thin sad face

Battered by bullets

In your friend wife’s hip

Splitting it into halves


Your lips



Two old gas tank

And an old hunting rifle

The paint peeling

You sat prepared and ready

Excited like a little boy

Waited for your new toy

Like those days long gone when there was still Tết

The tiny little tires

You were careful with them

Turned them into a ferris wheel

To help the princess escape

With a long chain


That’s how you committed the mortal sin of murder

Even when it’s nothing 

But a recurring dream

The bleeding cause of your pure heart


You’re knocked out

And their reason was

Because you wanted to exchange toys

And were ignorant of the cost

You had tiny wooden toys

You wanted to exchange for the world

Then you must die

Within the emptiness which followed

The light of day now

With two Suns

For you blazing

Gave you

The shivers

As though 

You’ve conspired to take back the secret key in the hands of

The government

Oh dear Godly land and country…



Better a drop of blood

And the heel of a child


Your cruelty

Aiming for the Achilles

Hence when you bend down to pick up the toy

They had to blindfold you



From dusk

Till dawn

Your home

Full of dust

Dead fish in a field of inhumanity

In the city of inhumanity, even the streets are dead 

You’re talking to the walls

Shut up inside

As though they acknowledged you


Not like 

Any melodious sound

Not the maths teacher’s nagging voice

A headache

Fostered by the antagonist

In a silent movie

Not because you were incapable of speech

But because there was nothing left to say

You’re nauseated

By the talk

Behind your back

In their hopes of greatness

Gosh the people…

Slipping and sliding



The night sleep full of dreams

The cause of your


But it was actually the rain

You’re confounded 

By the soft tongue gently

Caressing your cheek

The Man of the government has turned into a storm

You mumbled

As you listened to each drop of water fall short of an abandoned heart

Fell upon an abandoned homeland 

In your heart



The boss of all the bosses

Sat going over all the project plans

The airports

They shuffled and they fiddled

Thus tonight

In your job

In your life all-encompassing 

You prayed their knees had ears

If you had a blow-up doll

Blow it up, take it to bed

Don’t just part its legs

Pretend you’re busy so no one will see you

You can pretend to be scribbling something in the dark

Have faith in what you noted

Don’t scream and holler like babies

To then after wipe your butt



This Tết, lots of people like you

Chomp on soft stuff like watermelon

But after the first bite lose their teeth




The bulldozer cuts through

The ditches in your field

And no one saw, not even a glimpse of it

By morning in the misty rain

Men and women continue to do their shopping, get ready for Tết

They actually, couldn’t recall

Or were they aware of the destruction of the crops, it never happened

Just the opening and closing of a dream

Even gone was the light

In the blink of the eye, the birdseye view



There within the darkest instant 

The purest moment of clarity 

An escape from poverty

A new beginning

The colours of a bride

The blinding brilliance

Touching whatever it could

Gosh the tender flesh

The exchanging whispers, the waiting

As though such light 

Could be contained  

At your very footstep

Your very door

You don’t need a name 

When you mistook knees for ears 

You have to be a very sharp knife

Now there’s nothing left but the cold

You must overcome

Plead on your knees until the early morning light 

To give it a tail

Find a bit of something

For its holy matrimony

In the colour of a wedding dress



If there were clouds?

If they were clouds, hovering 

Over your house

It shan’t fall

Ever an accident at all

The truthful form of such an idea

You get nothing if you’re an immigrant

Mines nor grenades

To add random colours

To your life


A glimpse of someone naked

Grabbing at their clothes void of any kind of sensuality

Imagine your face

After that

The once convulsive afternoon once at the end of a year

The noise in a field of inhumanity

The swaying door

The collapsed home

Six people injured

The ear-shattering sound

The policemen unable to apprehend the culprit

Faced a woman

Back bent low enough to have dodged the bullets

The thrashing

And for your information see

No one here needs your pity

Sister in law, little sister

For your headache gave you sleeping pills

Taught you how to sing

So you know you’re a man


Staring directly at the sunset you refused to wear glasses

Until stars began to dance in your eyes

And you are? Who are you supposed to be?

People are going to know who you are?

There are words I need

I’ve been searching for 

Not just death

Have you forgotten that you’re just a white sheep(amongst sheep)

You can not postulate sleep

As God’s lost sheep

Pray, don’t betray

Amongst the wounded even

The old and the women have to line up, they are waiting

Have we gone too far…

Life is the accumulation of so much fear

The fingers of all the fingers

That they continued to sew back together

A fresh wound

Barely healed sores



You still have something to show for it, and it’s a hollow point rifle?

So they had to try

Return to the dark side of their heart

The things you consume like chocolates by someone who’s in love

The severe cause of injury to those who hate you

What have you done to your field of salt?

Making the heartless drool

What will happen after you bury the pile of wooden pikes

Will half the moon be shoved back into the shadows

Upon the fingertips of such an insatiable limitless era

With whatever you engraved on a knife

Made their blade so jumpy

And all their mouths bloodied

Yes, you’re nothing but an object

Tightly bound

In copper wire

A kind of power

You thought belonged to you

How can you be that despicable



You can’t call them chef

Even though their intention was to cook your entire family

Boil your wife and kids

You can’t call them Kings either

Because Kings would never have lowered themselves to the level of using bullets

You can’t call them Saints

Because the Saint’s heart will not harden with mistakes

You can’t call them Human either

Because they could never be the rain

Upon your brow

The cuts through your heart


A decent head should be able to

Deliver a gentle sunset at the end of the day

A decent head should be able to

Return the colour of youth to a child’s hair

I’ve bound firmly the rosy blood vessels all over my body

Not with the trip wired of buried mines

So I may with you believe

That all the decent leaders have acted thus

Instead of the severe inflation

Instead of beyond the wooden pikes the invasion

Instead of the exported brides

Like they had to quickly withdraw and ejaculate

More exhausting than breathing

Oh well, let your mind drift back into darkness

Where you are allowed to forget



When you’re facing someone twice your size

As it happens

You would have run for your life

But when the onlookers screamed

The word “cheat” gets stuck in their throat

It couldn’t escape

Spit and mucus were all they could spare

You were cold, I was aware

Because even your breath had thickened, froze white ice

While your wife and kids

Those who were fast enough

Escaped to write down their life

Down where?



One song incarceration

Two songs incarceration

You can still sing when you’re incarcerated

You just can’t do what they’ve condemned

Usually by an overseer of hell

Hence, we all agreed you should step aside

So that in the foreseeable future you may be

Just let go of the moment, let it be whisked away with the wind

Because there has to be food on the table

And you will have to chop your body up like slices of a loaf of hot

Warm bread



In a year unclear

A century unrecallable

A farm shall succeed in dampening the mood of those

In their rich cloths of damask brocades

While you’re simply wrapped in the cloth of a widow

The fresh green face of an orphan

In the streets with undefined origin in red

I suggest you not bother with

That fiddly Rubik’s cube

But rather show us your palm

So we may all get a chance to determine your fate

Did you know that it still happens right now

There are those who book flights to places to read their poetry during Tết

The tireless conceit 

The fateful poems of a farmer

Rather dumb

They want to use the chipped teeth chapped lips of

A poet

To half the burden of this life

One half of the truth is not the truth

But half of the agony is half of the pain

And the poet’s blown up face

Gets blown up along with his beard

Except the poem couldn’t be blown up

Since it may possibly be, a choking hazard


You saw a path circling

And the exhausting depleting Justice

All in a single breath

Beyond your grasp

Winter could be here at your doorstep

Upon a narrow plot full of sewage drains

And the sky with its castles

Drops as much as they wanted onto the barren field

It might rain

So you plant trees to fend off other possible disasters

Not knowing when they will again throw you back into the dark

We all cry inside

Gosh, why did it rain now?



To have received 

The ache to the bone

Just like that

Each and every pound of despicable flesh

An army of ants



It’s shuffling digits

And the woodcutters now has to

Make a living from digging graves for ants



What’s left are the summon notices

At the end of all the people involved

Lonely. Like the thoughts in one’s mind

The fear. Beyond death

Not the consumables tainted by Chinese poisons.

You utter the prayers still

Dear God…

Before you sleep

Don’t lose sleep

Because they will continue to weigh your value

They don’t want you to lose any weight


Because you are a bullet

Though you had never once been tainted with blood

In the pitch black darkness

They waited for a crack in the ceiling

In view of a few rays of light

While you’re swinging in the four walls

Your thoughts buzzing around like flies

And you’re flat on the ground like someone who’s drowned

At the bottom of a mere

We all know you’re sinking my dear

Like the vow of the thousands of people

Long ago adrift out at sea



I want to rearrange your lying position

Even if you’re drowned

Since you’re already a bullet

Consistent, patient

Both hands both feet

Both ears both eyes

As formidable as an ode

A witness to the budding grass within the vernacular

You’re the green grass

Though red is your chest

But the best question has no answer

I am the void within your tomb

I’m curled up nestled within your humiliation

Even when you’re a bullet

You wouldn’t want to be in any way marred

Not even a fingernail

You like to fly(not fail)

The mothers shall be the purification of us all

The orphans shall teach us the meaning of loneliness

The fields shall coach us on how to be cruel

The streets shall show us how to be inhuman

Don’t be bothered too much about those corporate slogans

Now everywhere on both sides of the road

Learn off by heart what’s just been said and keep smiling

Broadly yeah, for the years to come


I have only one option

I can’t sleep, I can’t breath

But they still want me to swear

In front of the King of kings, the Boss of all the bosses

Honestly, it doesn’t feel right

Better if the country is at peace

Rather than the farmer agrees

With his fate being bulldozed

Into a pool of trampled


But I will accept that

The path up the stage each Nguyên Tiêu(The first full moon of the year)

Reading poetry and other activities 

Like singing and feasting

That we’re also international poets see

The flight tickets can be bought with ease

Especially with all those foreigner’s travelling with glee

So just keep up with the numbing rhyme and rhythm of e e e(oh please!)

But the poem demands a promise from the poet

That I must continue to love you

From the day you descended the paddocks back bent digging and filling up the holes

The gut wrenching exhaustion

Sold everything to survive

Sold as well the life of

Your children

To the pools of mud

The overwhelming saltiness

Stuck within the convenient power and deceit of the vernacular

The poet buries their head in the hot sand

The poet is not afraid of the heat

Nor fearful of suffocation

Fearful that poetry

May possibly

Lacks the fund to shop



You shall be confronted by their laws

You will struggle

But there’s no need for you to swear at me

Nor should you invest hope in me

I am also a poet

Not some kind of cathedral

When you die the cathedral bells will call

Upon your soul

Forget about pining for your Mother

Otherwise your mother shall also be accused

As a despicable conspirator

Their laws have no hidden meaning





The verses playing with goodwill

Their laws always hands down a judgement of execution

Don’t even ponder 

How may their laws challenge you?

Don’t even ponder

How will God take care of you?

Don’t bother with trying to justify your life

Like your field is nothing but a pool of mud

In the shape of

A drop of blood

You know we’re not worthy of their laws, there won’t be any chance of postponing the execution

There’s no place for us within their benevolent heart

That is the reason why I still get up and read poetry

The stage is always lit up with light and flowers

Like a dream. Just listen, don’t be sad

I love you I love you I love you

Don’t think that deceit is a tragedy

Let just say that I’m painting something

The colours are a little too romantic

Why do you force me to use the colours of a bullet

Then the painting will be like a ghost

Simply gross

They won’t buy it


The hunger



Poets are terrified of being cuffed


The poets these days are easy

Like gods / like crazy / wordy / maundering…

As long as there’s money

In their pockets


The poets are terrified of being cuffed

But contrary is the poem

The poem doesn’t inflate the truth with I love you I love you I love you

Then by mistake say I’ve been obliterated by bullets

The poem is thinking of you

Even though you’ve been obliterated by bullets

The poem doesn’t understand why the past needs to be stretched out for so long

A piece of land drenched in blood and then tears

The poets continued endlessly with their tricks

All in the name of the nation

Dragging out

Its fate

To where?




Lightning and thunder reminds the poet to allow their fear to roam free

Even the rain tells the poet not to exhaust themselves with the use of their imagination

Tears are more than enough

To caress the necessary faces

The rain needs the calm

The vernacular, has to be free

The poem is fragile but the poet should safeguard history

So it may pass by like deep sleep

History is a book

Full of the images of dead kings

The poem had placed its cold hand 

Upon the faces of Kings

Close their eyes

The dictators in the end have to surrender

The fate of money tainted with blood



The vernacular never lends to anyone

Even at a high rate

But the poet freely spends

Heeding not 

The consequence

At any given moment

Not a few dozen pages

To reclaim their misplaced ego like Nguyễn Khải

It is not just a collection of synonyms

The poem is the cause of pain and it’s willingness to endure the pain

You can’t simply blame fate

Stop playing hide and seek

Choking the heart

To inculpating the vernacular

Humiliation is when the poet survives his poem

The deceitful poems inside the sterilising oven

Perished in the fire

Infusing hope into shrouds

Turning them into drifting clouds

The poet always want to appear to be amorous


Innocently hiding behind the back door of the Palace

Gosh how graceful

The devil and their gifts


A loaf of bread and a gun

The grandiose exaggeration

The unification within the vernacular

Great lovers

Of demons

Infusing hope into shrouds

Infusing hope into shrouds

Infusing hope into shrouds

Yes yes, the agony, we know, there’s no need to expand

Like gigolos

Blah blah

Blah blah

Blah blah

Blah blah

Blah blah blah



Bạn thật vui khi được giải thích

Mùa xuân ấm áp như thế nào

Khi tôi ra về

Bóng tôi đổ dài trên hè phố

Tôi không bao giờ mặc quần áo màu đen


Đồng hồ trên tháp nhà thờ

Đã dừng lại lúc 7 giờ sáng ngày 5 tháng 1 năm 2012

Các tờ báo buổi sáng không đưa tin

Một toà nhà màu xám ở góc đầm

Đã được phá bởi 100 anh công an mang súng


Và sau đó bạn chỉ cho tôi xem đồng hồ của mình

Có các chữ số La Mã

Tôi không nhìn thấy cánh tay

Vì cánh tay mắc bận mang bàn tay

Và bàn tay mắc bận bóp cò súng

Bạn muốn tôi tự hiểu

Thời gian ngay sau đó


Trong suy nghĩ về đêm của tôi

Những người phụ nữ trở về cà nhắc trên đôi nạng

Có thể bị đánh đau ống chân

Họ không hiểu nổi

Tại sao bầu trời và các vì sao vẫn cứ xa và sáng?


Mẹ vẫn mỉm cười

Đón cha sắp về

Ngồi xuýt xoa bên chiếc lều vừa dựng lại

Trời khá rét

Trên vũng sân đầy bùn mấy đứa nhỏ đang chạy chơi

Cũng có con mèo con chó

Cũng có bàn thờ

Vừa dựng lại sém mất một góc


Trong giấc ngủ của mình

Bạn thấy mặt đất là giường

Và bầu trời là nóc mùng xa xanh mờ nhạt


Bây giờ chỉ còn những kẻ bẻ nạng chống trời

Bạn không thể đấu tranh với những người hơi cao to hơn bạn

Bạn sẽ cười dù hơi khó khăn

Và một cái gì lắc lư trước hiên

Giống như mấy miếng bạt đang che gió mưa cho bạn


Cũng có mấy ông nhà thơ khuyên bạn nên nhìn vào vầng trăng

Đừng nhìn vào ngón tay

Vì ngón tay đang chỉ trăng

Đang đeo một chiếc nhẫn hột xoàn to tổ bố


Trong khi chỉ tay vào một cái gì đó

Mấy ông nhà thơ còn cãi nhau về trí thức với cục phân


Bạn không cần

Vì tôi thấy bạn đang lẩm bẩm

Sống là cho và chết cũng là cho (hình như có dấu sắc)



Một con kiến bất lực

Khi nó loay hoay leo cành đa cành đào cho mấy ông nhà thơ nói láo

Nói tiếng Việt trọ trẹ giữa Liên hoan thơ châu Á – Thái Bình Dương

Những câu chữ muốn nâng bạn lên

Và ngay lập tức

Bạn nhìn thấy chính mình

Trên cánh đồng

Với một con quái vật khổng lồ

Nhe hai hàm răng

Đang bị viêm lợi nên hình như dính máu


Nhưng không lẽ

Khi bị chó cắn

Người ta phải cắn lại con chó

Dù nó

Hơi điên?


Có. Và dường như cũng không bao giờ có



Rõ ràng là khó


Để chứng minh có nhiều người thích

Lẩn trốn

Tôi thử làm một thí nghiệm

Họ có một bí mật

Mà họ đã sắp

đặt. Bạn không biết tới mùa hè

Mỗi cây số đường vành đai

Mấy trăm ngàn tỷ

Bạn cứ nghĩ bóng đêm là của bạn

Vì thế bạn hay mơ

Cuối cùng

Bị vỡ


Để tôi kể cho bạn nghe một câu chuyện

Chúng tôi luôn thích bóng tối

Vì bóng tối

Dễ bỏ rơi

Tội ác


Có ai đó với đôi mắt khép kín

Từ tít trên trời

Với nỗi sợ hãi của nó, và tự hỏi

Sao trí thức lại không chịu ngủ?

Dù đã nhận đủ



7.Sự thật là mấy anh chàng trọc đầu và giỏi chịu lạnh

Dễ bị gãi ngứa

Nên những người đàn bà của họ

Hay mặc áo tang

Tan hàng

Cố gắng


Mặt trời ngày xưa chỉ một nhưng bây giờ có thể có hai

Chân lý như đêm dài

Còn nguyên vẹn thì biết mình sống sót


Bạn mong chờ các vị thần cải trang

Mang cho bạn một chiếc gương

Soi vào khuôn mặt hốc hác của bạn

Sau khi người ta nã đạn

Vào mông vợ bạn

Cũng nứt đôi

Như đôi môi

Của bạn




Hai cái bình ga cũ

Và khẩu súng săn cũng cũ

Tróc sơn


Bạn ngồi chuẩn bị

Với khuôn mặt của một cậu bé

Ham thích đồ chơi

Ngày xưa còn Tết


Có mấy cái bánh xe nhỏ

Bạn chăm sóc để

Làm một chiếc đu quay

Cho công chúa trốn thoát


Cộng với một chuỗi dài

Chuẩn bị

Nên giờ bạn mang trọng tội giết người

Dù chỉ là giết người trong mộng

Bỗng quay về

Làm chảy máu trái tim thật thà của bạn




Bạn bị knock-out

Và họ sẽ trả lời

Tại vì bạn muốn đổi mấy món đồ chơi

Mà bạn không biết giá


Mấy món đồ chơi nhỏ bằng gỗ

Mà bạn muốn đổi lấy việc tày

Trời. Thì bạn phải chết thôi


Trong sự trống rỗng sau đó

Và ánh sáng của ban ngày

Bây giờ vẫn có tới hai mặt trời

Le lói cho bạn


Điều đó mang lại cho bạn

Một sự rùng mình

Như thể bạn đã tổ chức lấy lại chiếc chìa khoá bí ẩn trong bàn tay của

Nhà nước

Đất nước ôi…


Chẳng thà là giọt máu

Và cái gót chân của trẻ con

Thì khác


Bạn chơi ác

Nhắm vào ngay gót Achille


Nên khi bạn cúi xuống cầm lấy đồ chơi

Người ta phải bịt mắt bạn



Buổi tối

Rồi buổi sáng

Làm cho ngôi nhà của bạn

Đầy bụi bặm

Trên cánh đồng bất nhân tôm cá đã chết

Ngoài thành phố bất nhân những con đường cũng chết


Bạn đang nói chuyện với các bức tường

Và đóng cửa

Như thể là người ta hiểu bạn




Cũng giống như âm thanh

Lảnh lót

Không phải của một vị giáo sư dạy toán

Nói bạn nghe thêm nhức đầu

Mà được nuôi dưỡng bởi một nhân vật phản diện

Trong một bộ phim câm


Không phải bạn không biết nói

Mà là không còn gì để nói

Bạn muốn ói

Có nhiều người đang nói

Sau lưng bạn

Để mong làm vĩ nhân

Ôi nhân dân…

Trơn tuột



Đêm của những giấc ngủ mơ hồ

Những giấc mơ gây phiền hà

Cho bạn


Nhưng đó là mưa

Bạn sẽ thấy mình bối rối

Một chiếc lưỡi mềm liếm ướt má bạn

Dịu dàng

Khi ông Nhà nước đã biến thành cơn mưa

Bạn thì thầm

Và nghe những giọt nước không phải rơi vào trái tim hoang dã

Mà rơi vào quê hương đã hoang dã

Trong tim



Ông chủ của tất cả các ông chủ

Đang ngồi xem mô hình của các dự án

Sân bay

Loay hoay

Nên tối nay

Bạn làm công việc của bạn

Trong cõi đời mọi thứ đang vây quanh bạn

Để bạn cầu xin hai đầu gối của họ

Biết lắng nghe


Nếu bạn có một con búp bê có thể bơm hơi

Bạn hãy bơm nó lên và mang vào giường ngủ

Bạn đừng giang hai chân của búp bê ra

Cứ giả vờ như bận rộn để không ai để ý

Bạn có thể viết nguệch ngoạc những gì trong bóng đêm

Hãy tin tưởng những điều bạn viết ra

Đừng bắt chước những đứa con của bạn khóc oà

Và sau đó bạn mới mang đi chùi đít

15.Tết này nhiều người giống như bạn

Đã ăn những thứ mềm như dưa hấu

Nhưng cắn vào phải nhả cả hàm răng



Trên con đê cánh đồng của bạn

Có một chiếc xe ủi băng qua nhanh chóng

Và cũng không ai kịp thấy nó biến mất như thế nào

Buổi sáng ấy mưa phùn

Và mấy người đàn ông đàn bà tiếp tục đi mua sắm Tết


Người ta thậm chí cũng không nhớ

Hay chiếc xe ủi cày nát cánh đồng cũng không bao giờ có

Chỉ giấc mơ hay khép mở giữa đời

Cả ánh sáng hầu như đã tắt

Nhanh như đường chim bay



Rằng trong những điều đen tối nhất

Bạn vẫn có thấy những gì trong trắng

Thoát khỏi đói nghèo

Để bắt đầu lại


Với màu sắc của áo cưới cô dâu

Làm bạn mù mắt


Chạm vào những gì bạn có thể

Ôi thịt da mềm


Nói chuyện và sau đó chờ đợi

Như thể ánh sáng này

Sẽ tiếp tục nán lại

Trước thềm

Nhà bạn


Bạn không cần cả một cái tên

Một khi bạn đã nhầm hai đầu gối với hai lỗ tai

Bạn phải mài một con dao thật sắc


Bây giờ chỉ còn đêm lạnh

Bạn phải vượt qua

Đến mờ sáng bạn phải quỳ xuống và yêu cầu

Để được gắn vào cái đuôi của nó

Kiếm một phần nhỏ

Khi nó đi kết hôn

Trong màu áo cưới



Có một đám mây?

Nếu đó là một đám mây, nó sẽ di chuyển lên

Trên ngôi nhà của bạn

Không phải rơi lên đầu của bạn

Mất công bạn bị tai nạn


Hình dạng thực sự của tư tưởng này

Bạn là kẻ nhập cư nên bạn không được nhận quà

Không phải mìn hay lựu đạn

Để đời thêm hương vị

Lâm ly


Cái nhìn thoáng qua của một kẻ trần truồng

Không phải khiêu dâm mà là chạy không kịp vơ quần áo

Theo đó bạn tưởng tượng ra khuôn mặt

Của mình


Vào một buổi chiều cuối năm cũ

Trong một cánh đồng bất nhân đang phát sóng

Một cánh cửa vừa rung

Một ngôi nhà vừa sập

Sáu người vừa bị thương

Với một tiếng vang chói tai ngắn

Những anh công an không bắt được nghi phạm

Phải đối mặt với người phụ nữ

Uốn lưng vừa đủ thấp để né tầm đạn

Và ăn roi


Đó là cái nhìn

Xin quý vị đừng thương xót


Em gái, em dâu

Cho bạn vài viên thuốc ngủ đỡ nhức đầu

Dạy bạn bài hát

Điều đó làm cho bạn biết mình là một người đàn ông




Bạn không chịu đeo kính khi nhìn vào nhật thực

Cho đến khi một ngôi sao nhảy múa trong mắt

Bạn là ai? Bạn là bất cứ ai

Ai sẽ nhận ra bạn?


Có những từ ngữ tôi cần

Tôi đã đi tìm kiếm

Đâu phải chỉ là một cái chết

Và bạn quên mình là một chú cừu màu trắng


Bạn không thể lý giải được giấc ngủ

Khi con chiên lạc mất Chúa


Cầu nguyện, bạn đừng phản bội

Cả người già và phụ nữ

Cũng phải xếp hàng băng bó, chờ đợi


Chúng ta đã không đi quá xa…

Cuộc sống có quá nhiều sợ hãi


Ngón tay của các ngón tay

Và người ta lại tiếp tục khâu lại

Một vết thương còn mới

Khi những vết loét cũ chưa lành



Bạn vẫn còn tang vật là một khẩu súng hoa cải?

Làm người ta phải

Cố quay về phía tối của trái tim


Những gì bạn sử dụng như một thỏi chocolate của kẻ đang yêu

Lại làm vẹo xương sống những người ghét bạn


Bạn đã làm gì với cánh đồng muối của bạn?

Mà những kẻ bất nhân chảy nước dãi


Và làm thế nào bạn biết khi đắp một đoạn đê bao

Làm mặt trăng khuyết một nửa gầy hao

Trên móng tay của thời tham lam vô độ


Với những gì bạn khắc lên con dao

Là bạn làm lưỡi của họ múa may

Đến khi miệng đầy máu


Vâng, bạn chỉ là một thứ đồ vật

Đã bị ghìm chặt

Trong một gọng kềm

Của một thứ quyền

Mà bạn cứ tưởng là của bạn

Vậy là bạn khốn nạn



Bạn không thể gọi người ta là đầu bếp

Dù người muốn chiên xào cả gia đình bạn

Muốn luộc vợ con bạn


Bạn cũng không thể gọi người ta là Vua

Vì Vua không bao giờ chơi trò ruồi súng đạn


Bạn cũng không thể gọi người ta là Thánh

Vì Thánh dù sai lầm nhưng lòng không chai sạn


Bạn cũng không thể gọi người ta là Người

Vì Người không thể hóa thành mưa rơi

Trên mắt

Lòng bạn đau hơn cắt




Một người quản lý tốt có thể

Mang lại ánh hoàng hôn dịu dàng cho bữa tối


Một người quản lý tốt có thể

Mang lại màu xanh trên tóc trẻ thơ


Tôi buộc chặt tất cả những mạch máu hồng hào của mình quanh cơ thể

Không phải sợi dây cháy nổ của kíp mìn

Để cùng bạn tin rằng

Những người quản lý tốt nhất đã từng như thế


Chứ không phải giá cả tăng cao

Chứ không phải chiếm đoạn đê bao

Chứ không phải cô dâu xuất ngoại

Như bây giờ người ta phải xuất tinh ra ngoài

Mệt hơn hơi thở


Thôi, hãy nghĩ về bóng đêm

Rồi quên



Khi bạn đấu với đối thủ nặng gấp đôi

Trận đấu xảy ra

Bạn chạy dài toé khói


Nhưng khi khán giả hét lên

Chữ “ăn gian” dính trong cổ họng

Nó không bay được ra ngoài

Người ta bây giờ chỉ phun ra đờm dãi


Tôi biết bạn bị lạnh

Vì cả hơi thở đã đông đặc thành đá trắng


Và sau đó vợ con bạn

Những người đủ nhanh

Chạy thoát để viết cuộc đời mình vào đó

Là vào đâu?



Một bài hát trong tù

Hai bài hát trong tù

Ở tù bạn vẫn có quyền ca hát


Bạn chỉ không được làm những gì người ta lên án

Thường từ những ông cai ngục


Thôi, mọi người cũng đồng ý rằng bạn nên đứng qua một bên

Sau này có thể tương lai nhìn thấy bạn

Hãy để những ngày tháng này như gió bay đi


Dù sao vẫn phải có thức ăn trên bàn

Và bạn phải cắt cơ thể của mình ra như từng lát như bánh mì

Ấm nóng



Trong một năm không rõ

Trong một thế kỷ không nhớ


Một nông dân đã làm mờ

đi. Nhiều kẻ vẫn thường gấm hoa sặc sỡ


Bạn chỉ đơn giản được bọc trong sắc màu goá bụa

Gặp một đứa trẻ mồ côi thật xanh

Trên một đường phố không xác định màu đỏ


Tôi muốn đề nghị bạn

Đừng xoay những khối lập phương ru-bích

Mà hãy xoè lòng bàn tay nhăn nheo

Để chúng ta cùng đoán mò số phận


Bạn có biết cuộc đời này

Vẫn đang có những người bay đi đọc thơ ngày Tết

Ba hoa không biết mệt

Những bài thơ số phận nông dân

Có vẻ hơi đần đần


Người ta muốn lấy một hàm răng sứt mẻ

Của nhà thơ

Để mọi khổ đau trên đời phải cắn đôi chỉ còn một nửa


Một nửa sự thật không phải là sự thật

Nhưng một nửa khổ đau xoa dịu được khá nhiều

Và nhà thơ gương mặt phì nhiêu

Râu tóc cũng phì nhiêu

Chỉ những bài thơ không thể phì nhiêu

Vì nghẹn họng




Bạn thấy một đường tròn

Và Công Lý mỏi mòn


Mọi thứ như một hơi thở

Bạn không bao giờ có thể nắm bắt


Mùa đông có thể đến bây giờ

Trên dải đất hẹp mà lại nhiều cống rãnh


Và bầu trời với lâu đài của nó

Tha hồ thả ra trên cánh đồng còn trống


Mưa có thể rơi

Và bạn sẽ tiếp tục trồng những hàng cây chắn sóng khác

Không biết khi nào người ta tiếp tục ném bạn vào bóng tối


Ai cũng khóc trong lòng thôi

Ôi chao, sao bây giờ mưa có thể rơi?



Đã nhận được

Những nhức buốt tận xương


Theo cách đó

Khốn nạn từng miếng thịt

Như một đàn kiến

Rồng rắn

Rỉa rói

Xào xạc bước chân của nó

Và những người phu

bây giờ kiếm ăn bằng cách đào huyệt cho kiến



Cuối cùng là những tờ giấy triệu tập

Tất cả những người có liên quan


Cô đơn. Như những ý nghĩ trong đầu

Và sợ hãi. Còn hơn cái chết

Không phải từ những thức ăn nhiễm độc của Trung Quốc.


Bạn vẫn nói một lời cầu nguyện

Chúa ôi…

Trước khi đi ngủ


Đừng mất ngủ

Vì người ta có thể cân trọng lượng của bạn

Người ta không muốn bạn sụt cân




Bởi vì bạn đã là một viên đạn

Trong mắt tất cả mọi người

Dù bạn chưa hề dính máu


Tối mịt tối mịt

Người ta đang chờ một vết nứt trên trần nhà

Để thấy vài tia sáng


Trong khi bạn đang đánh đu trong bốn bức tường

Những suy nghĩ của bạn chắc cũng vo ve như ruồi

Và bạn nằm như người chết đuối

Dưới đáy ao


Vì ai cũng biết bạn đang chìm

Như một lời nguyền

Của hàng ngàn người ngày xưa lênh đênh trên biển



Tôi muốn sửa lại tư thế nằm của bạn

Dù bạn có chết đuối

Bạn đã lỡ làm một viên đạn

Đều đặn, kiên nhẫn

Hai tay hai chân

Hai tai hai mắt

Trừng trừng như một câu thơ


Để nghe cỏ mọc bên trong ngôn từ

Bạn thành xanh cỏ

Dù bạn đỏ ngực

Nhưng câu hỏi đẹp nhất không bao giờ có câu trả lời

Tôi là sự trống rỗng trong nấm mồ của bạn

Tôi cuộn mình làm tổ trong sự giễu nhại của bạn

Dù bạn có là viên đạn

Bạn không bao giờ muốn mình bị trầy sướt

Một móng tay

Bạn thích bay…


Những người Mẹ sẽ lau rửa cho tất cả chúng ta

Những đứa trẻ mồ côi sẽ dạy cho chúng ta sự cô đơn

Cánh đồng dạy chúng ta sự tàn nhẫn

Đường phố dạy chúng ta sự bất nhân

Bạn đừng có ghi chú nhiều như những tấm bảng của các cơ quan

Bây giờ đầy ở hai bên đường

Bạn hãy học thuộc lòng những điều này và cười toe toét

Muôn năm




Tôi chỉ có một lựa chọn


Tôi không thể thở được, tôi không thể ngủ được

Nhưng người ta vẫn bắt tôi phải thề

Trước Vua của các ông vua, Chủ của các ông chủ


Thiệt tình tôi cũng thấy là sao sao đó

Chẳng thà đất nước thanh bình

Chứ không lẽ người nông dân lại đồng tình

Kêu xe ủi cày lên số phận chính mình

Thành đám sình

Lầy lội


Nhưng tôi vẫn chấp nhận

Để còn được leo lên sân khấu đọc thơ vào mỗi Nguyên Tiêu

Tụ bạ đàn hát véo von

Ăn uống khá ngon

Ra vẻ mình cũng là nhà thơ quốc tế

Vé máy bay mua rất dễ

Nhân dịp mấy ông bà Tây đang đi chơi đông quá thể

Cứ việc gieo vần ê ê


Nhưng bài thơ muốn nhà thơ giữ một lời hứa

Rằng tôi vẫn yêu em

Ngày em bước xuống cánh đồng chổng mông đào và đắp đất

Mệt đến chừng vỡ mật

Bán mọi thứ cho trời

Bán luôn cuộc đời

Của các con mình

Vào những đám sình

Ngập mặn


Bị mắc kẹt bởi sức mạnh đê tiện và sự lừa dối của ngôn ngữ

Nhà thơ chôn đầu mình vào cát bỏng

Nhà thơ không sợ nóng

Không sợ ngạt thở

Chỉ sợ thơ

Thiếu tiền

Đi chợ


Pháp luật của họ sẽ đối đầu với bạn

Bạn phải hoạn nạn

Bạn đừng chửi rủa tôi

Bạn đừng kỳ vọng vào tôi

Tôi cũng chỉ là một nhà thơ

Không phải nhà thờ

Khi bạn chết nhà thờ sẽ đổ chuông

Cho linh hồn bạn


Bạn đừng gọi Mẹ

Không thôi Mẹ cũng bị liên quan

Thành tên tội phạm dã man

Pháp luật của họ không bao giờ ẩn dụ


Những câu thơ có thể giả vờ từ bi

Nhưng pháp luật của họ bao giờ cũng thi hành án

Bạn đừng suy nghĩ

Pháp luật của họ đang đối phó với bạn như thế nào?

Bạn đừng suy nghĩ

Thiên Chúa đang chăm sóc bạn như thế nào?

Mọi thứ trên đời bạn đừng cố chứng minh

Như cánh đồng của bạn không phải chỉ một đống sình

Mà đã mang hình

Giọt máu


Bạn chỉ biết chúng ta không xứng đáng để pháp luật của họ hoãn thi hành án

Chúng ta cũng không có chỗ trong lòng từ bi

Đó là lý do tôi vẫn lên đọc thơ

Trên sân khấu ngập hoa và ánh sáng

Của giấc mơ. Bạn nghe, đừng nản


Tôi yêu bạn tôi yêu bạn tôi yêu bạn


Bạn đừng nghĩ lừa dối là bi kịch

Bạn cứ cho là tôi đang vẽ một bức tranh

Pha màu hơi lãng mạn

Sao bạn cứ bắt tôi phải pha màu như viên đạn

Thế thì bức tranh thành bóng ma

Ghê chết cha

Người ta không mua cho




Những nhà thơ rất sợ bị còng

Hay cưỡng chế

Nhà thơ thời này rất dễ

Lên tiên / phát điên / huyên thuyên / quàng xiên…

Miễn lấy được tiền

Tài trợ


Thật không may…

Những nhà thơ rất sợ bị còng

Nhưng bài thơ không thế

Bài thơ không ba hoa tôi yêu bạn tôi yêu bạn tôi yêu bạn

Nhiều khi nói nhầm thành tôi nã đạn


Bài thơ đang suy nghĩ về bạn

Dù bạn bị nã đạn

Bài thơ không hiểu vì sao quá khứ kéo quá dài

Mảnh đất chan máu xong rồi nước mắt

Các nhà thơ vẫn cứ mãi làm ảo thuật

Cho dân tộc này

Kéo cày số phận




Sấm và sét nhắc nhở nhà thơ không được kiềm chế nỗi sợ đến chết

Cả mưa rơi nhắc nhà thơ cũng đừng tưởng tượng phát mệt

Nước mắt đủ nhiều rồi

Những gương mặt cần vuốt ve

Những cơn mưa cần bình tĩnh

Ngôn ngữ cần tự do


Bài thơ mong manh nhưng nhà thơ phải bảo vệ

Lịch sử sẽ đi qua như một giấc ngủ mê


Lịch sử là một quyển sách

In đầy hình của các ông Vua đã chết

Bài thơ đặt bàn tay đã trở nên lạnh lẽo của mình

Lên mặt các ông Vua

Vuốt mắt các ông Vua

Những bạo chúa cuối cùng đã chịu thua

Số phận những kho tiền vấy máu


Ngôn ngữ không bao giờ cho ai vay

Dù nặng lãi

Những nhà thơ đã liều lĩnh tiêu xài

Coi chừng chịu trận

Nay mai

Không phải chỉ vài

chục trang

Đi tìm lại cái tôi

đã mất. Như Nguyễn Khải


Không thể có những ngôn từ giống nhau

Bài thơ gây ra nỗi đau và bài thơ chịu đau

Không thể đổ thừa số phận

Đừng chơi trò chơi trốn tìm

Bóp nghẹt trái tim

Rồi vu vạ cho ngôn ngữ


Thật nhục nhã khi các nhà thơ sống dai hơn những bài thơ của mình

Những câu thơ dối trá trong lò sát sinh

Chết cháy


Rồi hy vọng vào những tấm vải liệm

Làm thành mây bay

Dù thế nào nhà thơ thích làm cho mình lãng mạn

Ra vẻ mình ngây thơ


Ngây thơ núp ở cửa sau Thiên Đình

U u minh minh

Ma quỷ và quà tặng

Phục tùng

Bánh mì và khẩu súng

Chém gió lung tung


Ngôn ngữ liên minh

Rất giỏi làm tình

Với ma quỷ


Rồi hy vọng vào những tấm vải liệm

Rồi hy vọng vào những tấm vải liệm

Rồi hy vọng vào những tấm vải liệm


Biết rồi, khổ lắm, nói mãi

Thành những thằng điếm

Lải nhải

Lải nhải

Lải nhải

Lải nhải

Lải nhải



Đọc qua những chia sẻ của những anh chị dịch thơ, tôi tự hỏi mình đâu đó là vị trí của mình. Tôi không biết, tôi nghĩ tôi sẽ không bao giờ biết. Mỗi lần tôi dịch xong một bài thơ, tôi như trên mây. Rồi một năm trôi qua, ôi trời tôi xấu hổ khi đọc lại bài dịch với cặp mắt mới. 

Bài Trường Ca Về Cánh Đồng Bất Nhân tôi đã dịch lần đầu là tháng 9, 2019; tháng 7, 2020 tôi sửa lại lần thứ nhất để đăng trên #songngutaitram. Tháng vừa rồi tình cờ đọc lại, tôi buồn tôi một cách không thể nào diễn tả… thất vọng trong những thất vọng.

Tôi bây giờ không còn là tôi của hai năm trước. Tôi đã trở lại vị trí đầu tiên, con số không. Tôi đọc lại từng câu thơ, tôi khóc, tôi thương một đất nước tôi đã bỏ rơi. 

Sài Gòn mỗi ngày càng bùng nổ với đại dịch, à là một cánh đồng bất nhân. Chúng tôi là những người bỏ đi, chán nản với những lựa chọn như “chích hay không chích”, khi trên một cánh đồng bất nhân họ tiêm nước muối cho dân. 

Tôi không biết tôi còn tin vào Thượng Đế không, tôi chỉ thấy trước mặt tôi là những con chữ. Những con chữ với năng lực của nó. Tôi trở lại từ đầu, từ từ số một. Số hai. Khúc mười ba. Khúc ba mươi bảy. 

July 2021


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: