CHRONICLES OF A DEAD PERSON LIVING STILL WITH THE TRUTH

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Nguyễn Thị Phương Trâm
English translation first published on litviet.net

CHRONICLES OF A DEAD PERSON LIVING STILL WITH THE TRUTH

[5th revision; 2019-2022]

1.

When the kings are gone

Left for all

Relics that should have been forgotten

You leave not a crown 

But pieces of bones

Crumbling dust…

You radiate without a golden throne

Blood can’t be shed

When a person is dead

The truth can’t be forgotten

You’re flying towards

Heaven’s Gate

In a perfect ending

We’re brothers and sisters

Hand in hand

Our fingers woven together

Drawing an entire horizon

On the threshold of a vow, we’re

The truth, a face you desire

History should be noted just so

Life is happiness

Creation is happiness

Love is happiness

Is death happiness?

Since darkness is present

Holding within all

Touching

You

Are 

Yearnings

Since forever…

2.

Nor light

Glistening tears

In the dark, the quiet around you

A flame, pulling us closer

Even when you’re drifting 

You are the only one who can name evil

Spring

A lonely swallow

A maimed tree

A flicker of light in your eyes

A switch for the rain at the electrical dam…

Raining like there’s no tomorrow

As though we’re snuffed out by the alleyway

Light igniting only in far off places

And the heart beating resounding

Your destitution

God shall bless those who are already on their way

And what’s left of our life fate shall decide

There’s no longer such a thing as luck…

3.

Let the wind blow

At the top of the hill

To the mouth of villagers

From the span of the sails

To the hull of a crumbling shipwreck 

So, the scream of the man drowning

Upon a perilous sea

Can no longer be your pain alone

Misery in time for the sunrise

The silent hand shakes

The closed lips in view of the Sun

The fish has to die

Floating bloated because of the twist in the water

Not because of the fragrant smell of gunpowder

But the threats completely fried

You and the fish under the shady canopy 

You’re quiet

Like a tired sail erected

On a boat

You persist the entire night

Staring into the dark 

You left the shore at dawn

Your elation an inebriation

Just before they

Grab hold of your heart pulling it back to shore

Choking you

And like a fish you’re gasping 

4.

You’re very lucky

Being able to live

In a place with poetry

Where dreams have turned slaves

Into kings

If everyone

Naps their noon away

Lazily

Stirring up life

With stories around cups of tea

Steaming, with a

Cuddle pillow, asking oneself:

What have I done

For the nation?

In the bustling disposition

With curiosity

You’ll detect

The stench of death

Right behind you

And everyone will concede

Your shadow is synonymous with the dark

In the excrement

Of hearsay

Yep, you’ve err(sin)

5.

Like the life of a prophet

You drift from the prison of sleep

To the tip of a torch

Scorching all with ideals

With your anaemic heart 

And the simmering cancer in your bowel 

Burning

In dreams…

You thought

After the war

They will make the world anew beautiful

No longer rusty

So now you’ve fallen into some delusional love affair

But loneliness

A betrayal

Left aside for you

When you continue to romanticise

The signing of your name

In the end it’s nothing but death

Can a single person do

More?

6.

You note

Creating a world on fire

Poetry has to be more tragic

More dramatic, in your grasp

The words swelling up when you need it to

You note, carving it in stone

Often overly proficient

You mop up

The words noted

In sweat and pain

Noting

Everything in your grasp

Every strains of hair twisted with your thoughts

Noting

What is possible

Drilling through life

Dear god…

7.

Hey the world that has become small in your eyes

You’re sick of it

Your fingers curling up in fitful dreams

You drink death like wine

Aren’t you afraid of scorpions?

Snakes? Centipede? Beatles? Chafers? 

Aren’t you afraid of blood?

But be careful of the light on the stage

Life is full of the colour blind

Hey the small world in your eyes

Giving you all the answers

Its payment

Drops of blood

Plop, plop

Your fresh drop falling…

8.

The last beam of light lit up your face

Your poetry page

Attacks your loneliness

Like a dagger

In a sudden, it shreds darkness

The passion reserved for all

The brightness makes you blush

You resent it

The spit, damp wet bravado

Of those lining up for their turn

To congratulate you…

9.

Everyone holding onto uncertainty

Like an ink jar holding onto night

You holding onto the beginning of dreams

Your poetry

Who has brought the news of despair

Making the daggers vomit

Smoke?

The hearsay, the stories

The days seemingly forever

The most opportune time for us

Blank white pieces of paper smudged with ink

The meaning of tears

Your tombstone surrounded

10.

Waiting

Waiting at the front

Like a door opening behind you

Everyone waiting

Together

When it opens

So you can return to a past towards a future without a sign of you in it

Ramping up the light of an already crumbling boat

Like a bird refurbishing its old nest with hay

The people behind you

Reside in a state of surprise

Their light escapes through your door

Spilling dawn

Even when everything is still stained by the darkness of the sunset

Your face will become familiar

Like everything that’s in front of you

Has to face the door from behind

Opening

As though turning to a sinful past with the innocence of your future 

11.

The price of war, and loyalty

Endlessly gives birth to a cover of naivety

For the pretenders of innocence

As the price of love

Gives birth to competent mothers

Bearing children

As the price of death

Is immortality 

As a tomb and the theatre

are the two heads of obedience

In the world

As though, we’re departing

A ferry heading for a tunnel disappearing

No honour nor humiliation

No enemy

We’re all friends

12.

The pain of a memorial ground

When people erect a monument of you

On the last night

On the first day

Like a folk song by Văn Cao

Sung by your daughter

“From now on people know how to love each other…”

You leave behind respect thrown into memories

Into the shadow of the night lit up with glorious

Golden light

You allow your voice

No longer lost

Float up into the air

The light of the room turning silver

With the adornment of time

That they nearly drop and lost

Like all those familiar words

had disappeared from the keyboard

Like the truth

You rather die than leave

You fought and won the heart of humanity

By leaving behind a wooden horse

The soldiers spilling from fluffy teddy bears

Soft on the chair

In fields

Scattered with monuments

You leave behind the sunlight still frolicking with the dark

You leave behind the open window still welcoming each morning

You leave behind the flowers still on a schedule to bloom 

You leave behind deliberately

Whatever time is left shall never return

A sail that shall never soothe the thirst of the horizon

When you leave the world

You will fly

And you will fall

Like the blood of Mỵ Châu(1)

Turning into a pearl

We stare at history and can’t resist

The urgency

Flipping the pages already read, to read again

So when we finally fall

We can note in time accurately the day the moment

When the mountain of dust and ashes flew…

We’ll feel

When we put the pieces back together

What has happened? When? With whom? And where

So can we be ready? By which ever way, to pick out from despair the pieces of shrapnel

From wounds

Broken bones

Of citizens

That shall be a bright day

And some may say we’re difficult

In turning the page

Noting every words of remembrance

No king

But the silence of angels

Shall reign over

Love.

(1) My Chau was a pawn, a victim of war.  

 

BÀI TRƯỜNG CA CỦA MỘT NGƯỜI ĐÃ CHẾT NHƯNG VẪN CÒN SỐNG TRONG SỰ THẬT 

1.

khi các ông vua ra đi

để lại cho mọi người

những di tích nhiều khi đáng quên

 

bạn không để lại vương miện

chỉ những mảnh xương

tan thành bụi…

 

và bạn phát sáng không cần ngai vàng

máu không thể chảy

khi người ta đã chết

sự thật muôn đời không thể quên

 

bạn bay đến cánh cửa

thiên đường

kết thúc thật hoàn hảo

 

chúng ta là anh em

tay trong tay

ngón tay đan vào nhau

vẽ lên một chân trời

trên ngưỡng cửa lời nguyền, chúng ta

là sự thật, như khuôn mặt bạn đã mơ

lịch sử phải viết như chính nó

 

cuộc sống là hạnh phúc

sáng tạo là hạnh phúc

yêu nhau là hạnh phúc

cái chết có là hạnh phúc?

mặc dù bóng tối vẫn là sự hiện diện

trong vòng tay mọi người

 

chạm vào

bạn

là những gì

mong đợi

từ lâu…

 

2.

không phải ánh sáng

lấp lánh nước mắt

trong bóng đêm, sự im lặng kề bên bạn

ngọn lửa, kéo chúng ta thật gần

mặc dù bạn vẫn đang trôi dạt

chỉ có bạn mới có thể gọi tên cái ác

 

mùa xuân ôi

con én lẻ loi

giống như một cái cây bị thương

mắt của bạn chớp sáng ánh đèn

tắt mở bí mật những cơn mưa thuỷ điện…

 

mưa như là không có không sao

nhưng trên các đường phố chúng ta bị dập tắt

ánh sáng chỉ loé lên trong những xa xôi

và trái tim đập vang nỗi đơn côi

của bạn

 

chúa sẽ ban phước lành cho những người đã bắt đầu khởi hành

và để phần còn lại của đời mình cho số phận

không còn trò may rủi…

3.

hãy để ngọn gió thổi

từ đỉnh đồi 

đến miệng một ngư dân

từ thời gian một cánh buồm

đến vỏ của chiếc thuyền bị đâm vỡ

vì vậy, tiếng thét của người đàn ông chết đuối

khi gặp vùng biển nguy hiểm

không còn là nỗi đau riêng của bạn

 

sự khốn nạn đã kịp bình minh

những cái bắt tay im lặng

sự ngậm miệng trong ánh nắng mặt trời

làm những con cá phải chết

lềnh bềnh bởi các xoáy nước

không phải mùi thơm của thuốc súng

mà sự đe doạ nướng chín

bạn và những con cá trong bóng râm

 

bạn im lặng

như cánh buồm giương lên uể oải

từ chiếc thuyền

cả đêm bạn vẫn kiên trì

nhìn chằm chằm bóng tối

 

bạn ra khơi vào lúc bình minh

bạn vui như say rượu

trước khi người ta

bắt trái tim của bạn lên bờ

làm bạn ngạt thở

và ngáp như một con cá

 

 

4.

bạn thật may mắn

được sống ở xứ sở 

nơi chỉ có thơ

và giấc mơ làm nô

lệ, lên ngôi

 

nếu ai cũng chỉ

nằm ngủ trong những buổi

trưa lười biếng

khuấy động cuộc đời

bằng những câu chuyện quanh tách trà

bốc khói, và một cái

gối ôm, tự hỏi:

ta đã làm gì cho tổ

quốc?

 

trong tâm trạng bận

rộn với những kẻ tò mò

bạn sẽ ngửi thấy mùi

cái chết

ngay phía sau lưng bạn

 

và mọi người cảm

nhận bóng của bạn nhòa trong bóng tối

trong những cặn bã

của tin đồn

ừ, bạn phạm tội

 

 

5.

như cuộc đời của nhà tiên tri

bạn trôi từ nhà tù giấc ngủ

đến ngọn đuốc

đốt cháy mọi người với lý tưởng

bẳng trái tim thiếu máu của bạn

và căn bệnh ung thư dạ dày đang nhấp nháy

cháy

trong mơ…

 

bạn ngỡ

sau chiến tranh

người ta sẽ làm cho thế giới tươi đẹp

không còn rỉ sét

và bạn rơi vào tình yêu ảo tưởng

nhưng sự cô đơn

oán hờn

vẫn còn dành cho bạn

khi bạn cứ hồn nhiên lãng mạn

ký tên mình

 

cuối cùng chỉ là cái chết

vì sao mọi người cũng không thể làm được

gì hơn?

 

 

6.

bạn viết

để tạo ra một thế giới bốc cháy

nên thơ bây giờ khổ cực hơn

và hay hơn, trong lòng bàn tay của bạn

chữ nghĩa sưng lên khi nào bạn muốn

 

bạn viết, và khắc lên đá 

đôi khi quá công phu

 

bạn lau

những chữ đã viết

bằng mồ hôi đau đớn

 

viết

với tất cả những gì có trong tay của bạn

cả những cọng lông cũng phải quăn theo ý nghĩ của bạn

 

viết

về tất cả những gì có thể

khoan thủng cuộc đời

trời ơi…

 

 

7. 

này thế giới đang trở nên nhỏ bé dưới mắt bạn

nhiều khi bạn chán nản

nó làm co giật các ngón tay bạn trong giấc mơ

bạn uống cái chết như ly rượu

 

bạn có sợ hãi những con bò cạp?

rắn? rết? bọ xít? bọ rầy?

bạn có sợ máu?

nhưng hãy cẩn thận ánh đèn trên sân khấu

cuộc đời này đầy những gã mù màu

 

này thế giới nhỏ bé dưới mắt bạn

nhưng nó cho bạn tất cả câu trả lời

nó,

là chi phí của những giọt máu

một giọt, một giọt

và một giọt tươi ròng của bạn đang rơi…

 

 

8. 

ánh sáng cuối cùng đã thắp trên khuôn mặt bạn

trên trang thơ của bạn

nó tấn công nỗi cô đơn của bạn

như một con dao găm

 

đột nhiên, nó xé nát bóng tối

lòng đam mê dành cho mọi người

sự sáng chói làm bạn đỏ mặt

bạn không thích

nước bọt sự tung hô ẩm ướt

của những kẻ xếp hàng chờ đến lượt

tung hô…

 

 

9. 

mọi người bám vào hoang mang

như lọ mực bám vào bóng đêm

bạn bám vào khởi hành giấc mơ

cho bài thơ của bạn

 

ai đã mang lại những tin tức tuyệt vọng

để các thanh kiếm buồn nôn

ra khói?

 

những tin đồn, những câu chuyện

những ngày tháng nhất nhật thiên thu

bây giờ là sự hợp nhất của chúng ta

tờ giấy trắng đầy vết mực

chữ nghĩa như nước mắt

xung quanh bia mộ bạn

 

 

10. 

chờ đợi

chờ đợi ở phía trước

nhưng cánh cửa mở ra phía sau bạn

 

mọi người chờ

cùng chờ

khi nó mở ra

để bạn có thể quay lại quá khứ với tương lai không tì vết của bạn

bơm ánh sáng lên con thuyền đã mục nát

như con chim tân trang lại cái tổ bằng rơm của nó

 

những người đi sau lưng bạn

sống trong trạng thái sững sờ

ánh sáng của họ thông qua cánh cửa của bạn

tuôn ra bình minh

dù mọi thứ vẫn còn đen mờ bởi vết nhơ ú ớ của hoàng hôn

 

khuôn mặt bạn thành quen thuộc,

nhưng những gì ở phía trước bạn

sẽ phải đối mặt với phía cánh cửa phía sau

vừa mở ra

như bạn phải quay lại quá khứ tội lỗi bằng tương lai vô tội của bạn

 

 

11. 

cái giá của chiến tranh, và lòng trung thành

vĩnh viễn sinh ra những trang sử ngớ ngẩn

của kẻ giả vờ ngây thơ

 

như cái giá của tình yêu

sinh ra các bà mẹ thành thạo

sinh nở

 

như cái giá của sự chết

là sự sống đời đời

 

như ngôi mộ và nhà hát

là hai đầu của sự vâng lời

của thế giới

 

như thể, chúng ta rời

toa tàu trôi vào hầm mất hút

không phải vinh hay nhục

không phải kẻ thù

tất cả chúng ta là bè bạn của nhau

 

 

12. 

nỗi đau vườn tượng

khi người ta tạc hình ảnh của bạn

đêm cuối cùng

ngày đầu tiên

như bài hát của Văn Cao

con gái của bạn hát

từ nay người biết yêu người…

bạn để lại sự kính trọng tạc vào bộ nhớ

cho bóng đêm ánh sáng màu vàng

rực rỡ

 

bạn để tiếng nói của mình

không còn lạc lõng

bay lên trên không

ánh sáng của căn phòng chuyển sang màu bạc

với đồ trang sức của thời gian

mà suýt nữa người ta làm rơi mất

 

như các con chữ quen thuộc

của một bàn phím đã biến mất

như sự thật

bạn thà chết không rời

 

bạn đánh chiếm lòng người

bằng cách để lại một con ngựa gỗ

những đoàn quân tuôn ra là những con gấu bông

dịu dàng trên chiếc ghế

trong khu vườn

không còn quá nhiều tượng

 

bạn để lại ánh nắng mặt trời vẫn còn đùa giỡn với bóng tối

bạn để lại cửa sổ vẫn còn mở vào buổi sáng

bạn để lại bông hoa vẫn còn lao động theo thời khoá biểu để nở tung

bạn cố ý để lại

dù thời gian còn lại sẽ không bao giờ quay lại

một cánh buồm sẽ không bao giờ làm dịu cơn khát của chân trời

 

khi bạn rời khỏi thế giới

bạn bay

và rơi

như giọt máu Mỵ Châu

hình thành viên ngọc trai

 

chúng ta nhìn vào lịch sử và không thể cưỡng lại

sự thôi thúc

lật các trang đã đọc xong, đọc lại

để khi chúng ta sụp đổ

chúng ta còn kịp ghi chính xác tháng ngày

lúc lâu đài cát bụi tung bay…

 

và chúng ta có cảm giác

khi gắn kết những mảnh vỡ với nhau

những gì đã xảy ra? khi nào? với ai? và nơi

nào để chuẩn bị điều đó? bằng cách nào đó, để gắp trong vô vọng mảnh đạn

từ vết thương

gãy xương

của dân tộc

 

đó là ngày thắp sáng

và ai đó sẽ hỏi tại sao chúng ta đã rất khó khăn

khi lật qua một trang

để viết những lời tưởng nhớ

 

không có vua

chỉ sự im lặng của thiên thần

sẽ ngự trị

yêu thương…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: