An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

there’s no possible point of view which could surpass the summer


the poem spinning around the poet’s head
like Buddha’s halo

each time he reaches behind his neck
to touch it
the poem disappears

as though we’ll never be able to
grab a hold of our fate…

Is there anything left
for poetry to salvage from the past

more than air
more than water
more than kisses

evident in poetry’s body

Out of sight and hidden in the mist…
poetry wanted to write an anthem of love
sunlight in the revelation of what was within
a gentle morning breath

silent fishes in a puddle
poetry will never utter what they already know
poetry relish the surprise

Out of sight hence
poetry’s always in the dark
the night sky
a shimmering black cloak

poetry will sing
about something as meaningless as butterfly wings
flying outside
wings stretched out wide
about the long
lonely flight
singing still after death

beyond the butterfly wings
poetry will touch upon the subject of passion
poetry’s schooling on how to love

as poetry kneels through the night
a grain of sand embbed within
will fall in time with the butterfly wings
like a tear
the grain of sand said: gosh poetry, she’s dripping
completely wet from head to toe

Poetry composed a lot of romantic poetry
like the lady long ago wears a short skirt
the shifting of her thighs
closing, left poetry in a fluster

poetry rambling on lines after line
in a rush losing rhythm

poetry remembered her feet drifting away
like the shifting sides of a river
poetry has never seen it in any other river

poetry pretended to look at the cat
she’s holding

until she decided
to straighten a finger like a flame
wanted to tie the knot

There are of course tigers
in the forest of poetry
but in life, you only need one tiger
and that is always plenty
hence all the tigers
in a knot fought each other
for the position of a tiger

plenty believed they’re tigers
failed to speak up

nightly, poetry could hear the tiger’s breathing by the window
tigers do not only hunt
and do not know how to cry

a tiger also need to be adept with how to tiptoe and dance
before long
it won’t be a tiger

in a corner
clandestine lair
gnawing on a bone under the bed resenting Thế Lữ
(resenting in the scheme of things its place)

What will birds be called
from a dog’s point of view?
have you seen
dogs hoping
from one branch
to another?

have you ever seen poetry climb up an electrical pole
not crazy though
only to mend
a broken telephone line?

have you ever liked a poem
with an imagery
so painful to the point of nothing really?

in this life so many people we meet
nauseatingly sweet
right at our feet
hence poetry took an incomprehensible turn

poetry’s shapeless
or you just don’t like flying dogs?
pretending you’re on the grog
you’re old

We don’t know if the parachute will open
when the plane falls out of the sky
like when you opened the post box of a lover
we could still hear their laughter
like the sound of a train’s whistle

the day she left
arms loosely resigned by her side
left behind her word, like water
running down a toilet

void of vigour
like the sweetness of Hồ Xuân Hương’s jackfruit
like her body
the curves of a dawning horizon

hence her word was forsaken
or some lost soul aching
as poetry continued an act of peace
keeping up with the status quo
no changeable calmness
nor lost of self-worth

much like an ostrich sticking its head in the sand
poetry stuck his head in the mud…

A poet could never be an enterprise
they’re all dead meat otherwise
there are “poets” who likes to bullshit
no one sees it
that he’s an idiot

he is
a crack
in the granite
on the wall
the tomb of whom no one dare say

and when you mention of him on a parable
indicative of the underworld
you must note

poetry since forever
to now
will ever
poetry will never
be the excrement
the result of his digestion

hence his contrition
after leaking trash

Poetry’s feverish due to illness…
on both of poetry’s knees
we all kneeled
urged and dreamed
so much

hence poetry’s exhaustion…

As you fiddle with the keystroke
searching for a good poem
you should ask yourself
why the mist
and light
turned the clouds into sails
drifting in the shallows

the other
grey clouds
lined up at the edge
since there, good poetry could see
like derogatory nudity

all shatters in a blink
like when poetry, once slapped golden moonlight
on an episode of devastation

Poetry was searching for a verb
trying not to make any grammatical errors
in our mind
the poet thought of a noun: church
bells ringing, the verb
used in breathing

everlasting glory
those who have lain down their life

but what was the use of such glory
what mandates such beauty,
when they’re no longer breathing?

or just a ruse
a verb for poets
when they’re stuck?

mixed with spit
a noise
that gave people goosebumps

hence in quivering parted lips
fending off fancy
delusions of grandeur
that we all want the poet
to vow in front of an altar
be the spokesperson
for the aspiring bull horns
into the guts of those
who hid their faces
behind nouns
interjections, articles, verbs
like foggy forests
it’s not poetry

Poetry and the books together died
when it had been said
you spent your entire life searching
not just for fun
so don’t deny

the truth, it’s nothing about a release
smoothing things over
all you want to do is compose poetry all day and all night
even when there’s no one left to read them

you knew
poetry doesn’t have to be smooth
because a breeze will pass by
like once upon a time as we learned to walk
day in
day out
we would all

You should keep writing poetry
not because you gave up maths when you were young
Fibonacci sequence and the old maths professor
life then to a certain extent abiding

you remember the light angle
know the Sun is now at 45 degree
like the tagline out the window
more poetic when you view it
lopsided, on the side

and you wouldn’t be able to see the green
in a parrot’s feather

you remember the sinusoid
you’re rolling
around and around
the sound of you upside down
even now

slow poetry down
lower it
by the fence
after the storm

in return, you’ll be
half lost
half yellow
dry clumps of grass in the backyard

while the church bells
the birth of Christ
you open your bag in that very moment
grab the camera
aim it straight at your face

the laughter
the whistle of the wind
from somewhere turns up
like your own

once, decimated a storm

An unsurpassable day
a certain point of view may reveal the light
within the flesh and bone of humanity

poetry remembers a voice
voicing what even the air couldn’t think of
that is the reason why
life now and then is hopeless

can’t you remember
there’s no possible point of view which could surpass
the summer
the bells of resounding sunlight
makes you forgetful, thirsty

I remember once
on the way home
passing a supermarket
I bought a CD
listened to it eight times
still couldn’t find what makes life worth living

the song
like a bird
flew with wings stripped of its feathers
left me
in a cage
with the gate open…

Like the sad sound of the pen-pipe
poetry runs his fingers through your long hair
and that’s when
poetry’s searching for
your secrets

without an ulterior motive
sometimes hidden in our body is a language
poetry desired

like in the eighth verse
poetry used a rhyme from the spine
the rise in the sixth verse, to after
pull you down by the hand
and you’re on the ground
upside down
like a fish out of water
but don’t get wet
or be sad

you see
poetry is like a squirrel
running up your arm

it doesn’t know how to fly
and it’s worried you’re not aware of it
hence tries hard to puff up
its tail to run
into you

When poetry ignites
don’t make a fuss
poetry is the blood gushing
through the four valves of your heart
an inaudible quivering purr…

Could a bat be poetry?
say poetry’s a radar detector
detecting ultrasonic sounds in the dark
when you’re asleep poetry answer
open your bedroom door

you remember
poetry’s wrapped in light
like a scarf
playful in a dingy
on Nui Coc lake?

the bats hanging from the rocks
claws hanging onto love
never falling

the cave that echoed poetry
the shape of a thorn
like the lady’s eyes
the day poetry lost his way in Thai Nguyen

Above the poem is heaven
under the poem is hell
the poem is a star

sometimes the star falls and perish
like a snowflake
disappearing upon the touch of water

and we could feel
the bite of death
the cold seeping into us

at zero hour
poetry’s complimentary flight will be The Word(of God)
taking back the days
poetry was wiped clean

poetry silent, watchful, thoughtful
as the night, sleep, takes a bite, of death and the stars

Poetry is a man’s liberty
hence poetry would dive into a flora dress
click clacking high heels

the lady leaning in
poetry tripping
into hell
poetry sit singing with the guitar
as the cat sit there watching

poetry sits down
in a forest
watch the awkward men passing by
legs aping the letter V
since gone is liberty
there is nothing left but toupees

and beyond that are the masks


bài thơ xoay quanh đầu của nhà thơ
như vầng hào quang của Đức Phật

mỗi lần nhà thơ đưa tay lên ót
để chạm vào
bài thơ biến mất

như chúng ta không bao giờ nắm bắt
được số phận của chính chúng ta

Thơ có còn sót lại chút gì
ngày xưa thơ từng có…
nhiều hơn không khí
nhiều hơn nước
nhiều hơn môi em
bóng tối bóng tối

cơ thể thơ là dấu vết của thơ

Trong đám sương mù che hết tầm mắt…
thơ muốn bắt đầu bài hát tình yêu
ánh nắng mặt trời rồi sẽ chiếu vào bên trong
một hơi thổi dịu dàng buổi sáng

màu xanh
những con cá im lặng trong vũng nước
thơ không bao giờ nói những điều người ta đã biết trước
thơ thích bất ngờ

Vì bị che hết tầm mắt
thơ sẽ định cư vào bóng đêm…
lấp lánh chiếc áo choàng đen
của bầu trời

thơ sẽ hát
một cánh bướm vẫy vô nghĩa
nó bay ra ngoài
dang hai cánh
nó hát về độ dài
của chuyến bay riêng mình
chết rồi vẫn còn hát

ở ngoài rìa cánh bướm
thơ sẽ bắt đầu bài tập tình yêu
những bài tập thơ hay thực hiện

khi thơ quỳ gối trong đêm
một hạt cát sẽ vùi vào bên trong
nó rơi theo cánh bướm
rơi như giọt nước
hạt cát nói: thơ ơi, em ướt hết rồi

Thơ đã từng viết nhiều bài thơ tình…
như nàng ngày xưa nhiều khi váy ngắn
hai đùi của nàng
khép lại làm thơ bối rối

thơ lúng túng vài dòng
và mất vần vì hơi vội

thơ nhớ đôi chân trôi dạt của nàng
như hai bờ sông lang thang
thơ không bao giờ thấy ở những con sông khác

thơ tiếp tục giả vờ ngắm con mèo
nàng đang bế

cho đến khi nàng quyết định
duỗi một ngón tay giống như ngọn lửa
và đòi kết hôn

Trong khu rừng thơ
dĩ nhiên phải có cọp…
vào đêm, thơ nghe con cọp thở ở cửa sổ
bạn đừng nghĩ cọp không biết khóc
chỉ biết kiếm ăn

nhưng đời chỉ cần có một con cọp
là vừa
nên các con cọp
phải chí chóe đánh nhau
giành quyền làm cọp

nhiều con tưởng mình là cọp
hay bị bể chóp

cọp cũng phải uốn lượn nhẹ nhàng
nếu không
chỉ cần vài tháng
là không còn được làm cọp

phải về nằm mọp
xó nhà
lén lút ba hoa
và gặm dưới gầm giường cục xương căm hờn Thế Lữ

Những con chim sẽ được gọi là gì
trong mắt những con chó?
bạn đã từng nhìn thấy
những con chó bay
từ cành cây này
đến cành cây khác?

bạn có bao giờ thấy thơ phải leo lên cột điện
không phải điên
mà để nối lại sợi dây
điện thoại?

bạn có bao giờ thích những bài thơ
mà hình ảnh của nó
đau đớn đến mức méo mó?

đời quá nhiều người
mật ngọt chết ruồi
ở hai bên đùi
nên thơ thành khó hiểu

thơ không có hình ảnh
hay là tại bạn không thích những con chó biết bay?
hay là bạn cứ giả vờ say
đến tận khi
bạn già đi
và chết?

Chúng ta không biết sẽ mở dù thế nào
khi máy bay rơi xuống đất
như khi mở hộp thư của người yêu
hình như chúng ta vẫn nghe tiếng cười của họ
vút lên quanh co
như còi xe lửa

như ngày em đi
hai tay thả lỏng
bỏ lại chữ nghĩa đổ như nước
trong phòng tắm

nó không còn sức mạnh
như sự ngọt ngào quả mít Hồ Xuân Hương
như cơ thể của em
những đường cong chân trời dâng lên mỗi sớm

vậy thì chữ nghĩa cũng phải cô đơn
hay phải làm cô hồn
vì thơ cứ giả vờ yên tĩnh
để giữ sự ổn định
không diễn biến hòa bình
thảm hại của chính mình

như đà điểu rúc đầu vào cát
thơ rúc đầu vào một đống sình

Nhà thơ không phải nhà doanh nghiệp
nó chết thây bà nó
có “nhà thơ” đã chém gió
như vậy
mà không ai thấy
anh ta tầm bậy

anh ấy
như một vết nứt
của phiến đá hoa cương
ốp lên tường
ngôi mồ của ai thì ai mà dám nói

và khi bạn đến để nhắc anh ta một dụ ngôn
của thế giới bên kia
bạn phải nhớ

thơ tự bao giờ
bây giờ
và không bao giờ
mãi mãi:
thơ không phải chất thải
từ anh ấy
sau khi ăn

nên anh ấy sẽ ăn năn
khi tống ra tầm bậy

Bệnh tật làm cho thơ bị sốt…
trên hai đầu gối của thơ
mọi người đã quỳ
đẩy và mơ
nhiều quá

làm thơ mệt lả

Khi bạn tìm các phím bấm vào
để ra được bài thơ hay
bạn hãy hỏi
rằng tại sao sương mù
và ánh sáng
lại làm đám mây giống như một chiếc thuyền
đang trôi trên cạn

những đám mây khác
màu xám
dọc theo một cái mép
tại đó thơ hay nhìn thấy
một cái gì
tưởng như mấy tấm hình khỏa thân tầm bậy

mọi thứ tan vỡ trong chớp mắt
như thơ từng tát ánh trăng vàng
trong câu chuyện nát tan

Thơ tìm kiếm một động từ
cố gắng đừng sai ngữ pháp…
trong suy nghĩ của mình
nhà thơ chỉ nghĩ về danh từ: nhà thờ
rung chuông là động từ
dùng để thở

đời đời
vinh quang đời đời
những người nằm xuống

nhưng vinh quang ấy để làm gì
vinh quang ấy cần gì
khi họ không còn thở?

hay chỉ là cái cớ
để cho các nhà thơ tìm kiếm một động từ
khi bí?

và trộn lẫn với nước bọt của mình
hay một âm thanh
làm mọi người thấy ớn lạnh

nên khi hé môi rung động
chống lại những trò mơ mộng
lồng lộng
ai cũng muốn bây giờ nhà thơ
thề trước nhà thờ
từ nay sẽ là cơ quan ngôn luận
của chiếc sừng bò mộng
những kẻ giấu mặt
vào danh từ
thán từ, mạo từ, động từ
lừ đừ
như những cánh rừng mù mịt
không phải thơ

Những quyển sách và thơ cùng chết…
khi người ta nói rằng
bạn đã dành toàn bộ cuộc đời mình để tìm hiểu cái gì
không phải chỉ để chơi
thì bạn đừng chối

thậm chí cảm giác của bạn
không phải chỉ là bôi trơn
bạn muốn làm thơ cả ngày
dù không còn ai đọc

bạn biết
thơ không cần phải bôi trơn
vì gió sẽ lăn qua
như ngày xưa tập đi
ngày nào ta

Bạn cứ làm thơ…
không phải vì hồi nhỏ bạn bỏ học môn toán
ông giáo già với dãy Fibonacci
đời luôn luôn tồn tại một giới hạn

bạn nhớ đường cong ánh sáng
sau này bạn biết mặt trời nghiêng một góc 45 độ
như câu khẩu hiệu ngoài ô cửa sổ
sẽ lãng mạn khi bạn
nhìn nghiêng

và bạn cũng không thấy màu xanh lá cây
của bộ lông con vẹt

bạn nhớ hình sin
làm bạn phải uốn cong
lòng vòng
âm thanh của bạn bị lộn ngược
cho đến bây giờ

hãy làm cho thơ chậm lại
hạ nó xuống
ngay chỗ hàng rào
sau cơn bão

nếu không
nó mang lại cho bạn
một nửa hoang mang
một nửa màu vàng
của đám cỏ xác xơ trong sân nhà của bạn

và tiếng chuông giáo đường
khi Thiên Chúa ra đời
đúng ngay lúc bạn mở cái túi
lấy máy chụp hình
tự ngắm vào mặt bạn

lúc đó
tiếng cười
tiếng gió
tự đâu đâu sẽ thổi vào
như một nỗi buồn
của bạn

đã từng đánh bại một cơn mưa

Một ngày không vượt qua…
có cái nhìn có thể phát sáng
trong xác thịt của con người

thơ nhớ một giọng nói
nói những điều ngay cả không khí cũng không bao giờ nghĩ đến
đó là lý do tại sao
cuộc đời này đôi khi vô vọng

bạn có nhớ
không có cái nhìn nào có thể vượt qua của mùa hè
những hạt chuông ngân vang như nắng
màu trắng
cay đắng
làm bạn khát nước và lãng quên

tôi nhớ
trên đường về nhà
ngang qua siêu thị
tôi đã mua một cái đĩa CD
và nghe tám lần
vẫn không thấy cuộc đời này đáng sống

bài hát
như con chim
bay trên hai cánh trụi lông
bỏ tôi
trong lồng
quên đóng cửa

Như một tiếng khèn buồn
thơ luồn tay vào mái tóc dài của bạn
đó là lúc thơ
đang đi tìm những gì bí ẩn
của bạn

cũng chẳng có mục đích gì cả
đôi khi cơ thể chúng ta có thể ẩn nấp các ngôn từ
mà thơ thấy thích

như khi viết câu tám
thơ lấy vần từ lưng
nếu như sự cất lên của câu sáu sau đó
có kéo tay bạn
và cơ thể bạn nằm xuống
bạn bị lộn ngược
như con cá ra khỏi mặt nước
bạn đừng ướt
và buồn

bạn sẽ thấy
thơ như con sóc nhỏ
chạy trên tay

nó không biết bay
và nó sợ bạn không thấy
nên cố sức xù
cái đuôi để chạy
vào trong bạn

Khi nó bốc cháy
đừng gầm gừ
thơ như máu chảy qua các van tim
tạo nên một âm thanh run nhẹ
tới mức không ai nghe

Thơ có thể là con dơi?
nếu bạn biết thơ là một radar
bắt được sóng siêu âm trong bóng tối
khi bạn ngủ thì thơ trả lời
cánh cửa phòng bạn bị mở

bạn nhớ
ánh sáng đã quấn quanh thơ
như bạn quấn khăn lên tóc
và nghịch trên chiếc thuyền
ở hồ Núi Cốc?

những con dơi treo trên mỏm đá
với các ngón chân bám vào tình yêu
không bao giờ ngã

cái hang động mà thơ phát sóng
hình gai nhọn
như mắt nàng
ngày thơ bị lạc ở Thái Nguyên

Trên bài thơ là thiên đàng…
dưới bài thơ là địa ngục
bài thơ là ngôi sao

cũng có lúc ngôi sao bị rơi và chết
giống như bông hoa tuyết
tan khi chạm xuống mặt nước

và chúng ta cảm thấy cái lạnh
của cái chết
cắn vào tất cả chúng ta

đây là lúc 0 giờ
chuyến bay miễn phí của thơ vào Ngôi Lời
lấy lại những ngày thơ bị xóa

thơ im lặng, nhìn, suy ngẫm
cũng như đêm, giấc ngủ, cắn, cái chết và các ngôi sao

Thơ là sự tự do của đàn ông…
nên thơ đâm vào một chiếc váy hoa
mang đôi giày cao gót

nàng nghiêng người
thơ mất trớn
và rơi
vào một địa ngục
với một cây đàn guitar
một con mèo ngồi nghe thơ hát

thơ ngồi trong
nhìn những người đàn ông khập khiễng đi qua
hai chân hình chữ V
vì tự do đã mất
chỉ còn thấy mái tóc

ngoài ra là mặt nạ

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.

1 comment

Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: