An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

gosh the green grass, aching at the foot of the horizon

[5th revision; 2019-2022]

gosh the green grass, aching at the foot of the horizon
roots holding on outgrowing fate
into the earth your innocent fingers

piercing the heart falling
into the soil dissolving breaking through still green
grass with not a need of opportunity

such thoughts noted in volumes
like war correspondents’ books of photographs
under flickering explosions
appearing meadows clearer even
in each fragile vein

such thoughts of grass meant for the sky
lighting up like a film
a historical quotation
to then lay down on a dust covered shelf

such thoughts of grass meant for words
fine and smooth
a description of what did disappeared so quickly
so dizzily

such thoughts of grass meant for the soul
over everything an injustice even after the beating
what were the reasons for the tears
what is the point of useless tears


When the grass aches beneath our feet
the nation was at peace
after the knife-throwing, smoke and fire
poetry knew
hidden in the heart of the earth was a soldier

a springtime yellow with chrysanthemum
forever is where poetry resides
the length of Trường Sơn mountain range in green grass
a nation at rest mended its wound beyond the exhaustion

he lay alone beneath the grass
looked up at the flag
a fresh red like the blood of a star

when the grass was the ripest
like the rice in the field the day he left, his Mother cried
Death scythe
brushed past him
a young woman by Mother harvested the crop

poetry have seen him once or twice
poetry knew he was brave
smoke like the mist was just as romantic
he knew how to handle the bayonet, threw grenades
but now he’s silent

he lived a life in a spring meadow
poetry wanted to know the truth
but dare not ask

he had seen a sky full of stars
like garlands of flowers worn by fairies
he dreamed as he crossed the green grassy plains
full of mines full of the wind

metal cap and hard helmet
in silence, he heard
the flapping of butterfly wings
as the bomb exploded
alone he lied down
he will be forever silent

the soldier volunteered only after the war-cries
the vernacular was not a vocation for soldiers
those who did return in his place on pedestals
peace and glory

did they escaped the war
or was it because of his sacrifice?

Poetry is a servant in the dark
a closing clamshell
like closing one’s gob

oh how can we buy a ticket
an escape in paradise
with God

something have fallen away
cooler than a tear
when it’s cold outside
damp on poetry brother’s shoulders

the complicated nameless clouds
wallowing in the sky the entire night
waiting till light
awakening a thought in poetry
a memory, poetry brother’s caution:

we can’t endlessly use darkness
to deceive each other


Poetry thinks perhaps on the winning side
they’ve missed
the point of war
how long people were imprisoned
unrecallable were the years

what we couldn’t retain
nothing but an embalmed farmer
on stolen fields
fields soft with new grass
like a bed
we were born
the pain Mother had to bear

no one thought about how white the clouds could be
they were the sheets of papers where we noted
our future
or whatever

what happened in the last few days of April
in a field of feral weed
the buds of suspicion
blossomed in blood

The name
the glory
the endless glory
the fallen heroes
not any kind of notoriety
a name to differentiate us
in a long complicated tale
in the days long gone

not the old days
not the rainy days
sunny days

the day a crack appeared on our chest
in perfused sweat we called upon each other
history spun once on its heel

when the name crumbled
as in living pertained
a sad meal
served with the truth

Sorry but, poetry does dislike
the winning side
because poetry was on the-losing-side

poetry have been taken
on a path, poetry couldn’t recall

they lit for poetry
a candle in the wind
not enough
light for poetry

sorry but for some reason, poetry was sucking
on shiny

sorry that poetry was afraid
they were constantly plotting
hence poetry was
always short

poetry witnessed
men breaking
like fragile eggs
an annoying reality
in light of the pretty yellow autumn leaves
in the forest
glorious like clouds of smoke

the seasick people
crossed the border

the people remained
kept running
around in the new economic zone
poetry was nothing but footprints in their mind
in the rain
steeped in mud

poetry redecorated
your devotion
in the latest way
before it’s hung up


Poetry is not an educated servant
poetry wanted to be boss
but failed

poetry to the last sip of a commemoration drink
without falling apart
the buildings surrendered

and those who were suppose to go home
sat in a bar
lifting up and down the banks
the gold
losing value

like how poetry had lost
or were the poems
crossed out

they drank bottles of liquor as they ran
left poetry behind
they’re dancing in the rain drunk
diminished somewhat poetry’s spirit
knew that poetry have loss patience

poetry cried after that by a dying fire

now were mere beer froth on one’s lips
they stand on the side of tears
or stand up through poetry’s tears?

hence poetry detests
the tears of those coming home drunk
drunks are supposed to be angry
and forgetful

poetry searched and selected the words
like long ago there was peace
poetry wrote it down with Mother’s lipstick

Mother understood that poetry was a child
hence poetry couldn’t die
but Mother didn’t know how to
converse with men on the winning side
at noon that April
the sunlight was a glorious golden shimmer
the sunlight which belonged to all of us
without exception

there within the pile of crumbled dust
it may blister beneath the sun
but poetry desired the light
so poetry endured the heat
one can but hope
they may carefully replace
what was on the altar

like children
breakable like eggshells
continued to be born
in our place
as poetry will be
born in another lifetime

Poetry’s flat chest
when poetry was in a different world
you were already singing
with your own lips

you became a part of poetry’s body
poetry’s puffing away with your chest
and whistling with your breath
poetry was never short of breath

poetry’s body was your world
a photograph of flat chested
naked poets

there’s mumbling of a skeleton in your chest
unlike her two dunes in the early morning mist
whispers of the heart

songs of glorious Freedom came from your chest
resounding louder than someone else’s vow
in tears…
fell in Vietnam and as the snow fell in Australia

you’re not cold when you took off your shirt because something stirred
an excitement
you discovered the water had turned into ice in the river
because it was snowing

the last night at the end, you sat back
swallowed the content of a bottle of beer
quietly listened
licked an inspiration you lost
gave us dry lips

we’re so used to being in a crowd
like toes in tight shoes
squeezed in a pile of cloaks
blankets, hats, scarves…
hence we dare not leave the house
in the cold

when will you no longer need to wrap yourself up
knotted in the woollen scarves just mentioned?

we face life with sagging breasts
all this time covered up
when did we begin to stand up in the dark
under all that
and our knees didn’t buckle
as we fall on our faces

your song exploded from your chest
not only yours but on all the perky breast
that will never sag

the sky will open up when you inhale once more
like an angle of those slogans
hung on all the boulevards

not just birds
we’ll fly away without leaving a mark
taking off our shirts without a shiver
teeth chatter
though we all know
it’s still cold outside

After the end of the fight
poetry did not win
but loss
but at the end of the fight
poetry was not an outsider

the people dejected opened their windows to watch poetry
poetry watched people through a thin curtain of mist
at the back was poetry’s
empty room

what poetry worried about most was age
poetry by the stove with a heavy heart

not knowing
what will happen after the nation attains peace
poetry did crawl out with poetry’s musket
and kneeled

pelure paper covered poetry’s window
flew in the wind
poetry was a weak man
struggled to get up after a week of fever
barely any better

no quote or unquote
poetry was not allowed to explain
poetry was not allowed an explanation
What will happen to poetry?

poetry can only remember a few things
the streets
the passing vehicles like the convoys on TV
invading poetry’s basement

poetry wide eye
stared at the broken window
nailed in by planks of wood
poetry couldn’t see
how could poetry compose poetry
What could a blindfolded man do then?

the stupidity of such historic storms
no one had a chance to remember
the crazy flurry
money and blood

what poetry hated most were the abstract verses
as the world broke in half
like tears

the storm, poetry knew
one of its implication:
meant poetry had to push and shove, hid in a house
and a river that one couldn’t remember
the flood

anxiously poetry worried about who will be responsible
who will check on poetry’s neighbours during the flood
who won’t have enough to eat
Who was going to prison?
poetry didn’t know

but poetry knew
Poetry’s neighbours used to love cherry blossoms, still
for a while climbed the steep hills
for a while poetry wept for him, he who had lain down his life
his footsteps was an echo still down the pebbly path
at the height of summer
as we got up early to water the flowers

his wife prayed at all the temples
her hair flew away along with the wind in the storm
thin and bare
more thin and bare than poetry
in a period affront a sea of longing

Poetry is sad & angry sometimes
poetry signals you with a flame
a burning flame even with damp wood
resounding the announcement poetry’s mission
poetry knocking on all your doors

many thought what could poetry do
being so old?
the words weak and pitiful lost its rhythm
How could it ignite in poetry?

the government prints poetry only to store them in the library
covered in bothersome dust
the cost a pittance
since poetry’s thin

but the poet
must create and challenged via an apocalypse
even when they deliberately delete its meaning

You’re a poet?
you will be the subjugator
the deliverer of happiness
the deliverer of joy
or just pitiful and sad, an abject

not just by your word

Poetry’s thoughts on the day after the apocalypse
the day at the end of the world
the sparrows may play still
dancing in the sunlight
like fish swimming
straight for a hook
snakes colours changing
like apples ripping

the day at the end of the world
she walks by with a red umbrella
sometimes she’s drowsy on the lawn
a hawker might lose their place
to shout and advertise their wares

the day at the end of the world
a gold ship advance closer to the shore
in a breath brought with it a sunken island from afar
took everyone into a charming night of national pride full of stars

the day at the end of the world
the people who thought they are the thunder and lightning
will be disappointed
the people waiting for the angels
discovers it will never happen

the day at the end of the world
the Sun and the moon are still in the sky
the bees still be playful over the flowers
children will still being born

people will still go grey
like a doom
day prophet

there will never be an end of the world
the world will never end

you will have
a tomorrow of peace
a tomorrow of shining democracy
like the full autumn moon bearing an August star

or no?

Poetry writes a poem about sawdust

why force humanity
on them?

why not leave them alone the dusty grains of wood
why force them
with knives and blades
cut them into paper
and poetry as the writer
had to be careful, so no one is the wiser

if only there were no paper
poetry would be floridly
engraved on rocks

now poetry sees that
the wind blows
or the air is breathing
so we all may live
what one uses
to make poetry
blooms of dust

Poetry believes this world is a hospital
because before poetry was born
a team of nurses were waiting just outside Mother’s womb
before it was poetry’s turn to
crawl out into the light

poetry placed on a bed
wobbly like a boat
drifting on Mother’s breasts

the boat had arrived at the end of the world
like a leaf seeping blood

blood shed
allowed the world to drift away like a stupid dream
inconceivable to poetry
nor could there ever be a statistical solution
for the prediction of any future

after being born to the world poetry realised everyone dies
in old age
and not in old age
by what they thought of as Utopia

even before the cut of the umbilical cord
poetry was nervous
weary of the worldly whining
the sadness of deflated lungs
but the world was also a place in our ears were the birdsongs
poetry acknowledged both facets of the world as an old suitcase
the day poetry left
joined the army
they played songs over the speakers for poetry

poetry viewed the world as a lake
and poetry’s a small fish
size of a fingernail
awake scratching a mosquito bite
thinking we have lived and itched
or scratched our new skin
a scar
broken bone
our nation

poetry dreamed it was the denture
a replacement for a toothless age
an entire thousand year of history

and the team of nurses
left poetry lying there
arms relaxed
eyes closed like some secret
since the world was not a hospital

the world will be lost
without the cries of poetry

Because poetry can not stop death
poetry’s lost its brakes
can you please

please don’t push
your mortality
has nothing to do with poetry

we drive each ship
back to shore

don’t impatiently leave
poetry is exhausted by every verbal retort
like when you have to buy
one at a time a ticket
on the tram train bus

even the kindergarten children had to fight
Where were you?
Demanding the Sun
to set soundly in you?

or perhaps more correctly
you want to surpass
the fragile cold
shivering paint strokes of your portrait
poetry wrap you in a shaw
worrying that you’re cold
weak but still wants to run

more feminine with a scarf around your neck
rather smart in your portrait
on a wall at home
no one
could see it

so, from then on
possibly for centuries
though more like a day
the first time in an interviewed
they questioned your immortality
the bullshit
whipped up
in your kitchen
sour packets of instant

The death of poetry hopefully
will not be an accident
an explosion ignited a fire in poetry
broke poetry

poetry will give up simple happiness
like food and clothing
in the arts, poetry’s proud and fully aware that
the death of poetry will not be self inflicted

in reality, poetry’s always humble
poetry finds consolation in attending conventions
that is poetry have not been abandoned
& lonely

What could give value to poetry
it maybe some sort of tiring

as long as it’s not the death of poetry

finally, poetry is the reason
for the struggle
against a sickness
more lawless than copyright infringement
people’s contagious act of madness
a cover up for their fear

if one must die
poetry will die in our gallantry
allowed to flower and produce fruit
in the remainder
of poetry’s life


ôi cỏ xanh, ngươi buốt chân trời
ngươi bám chùm rễ số phận
bằng ngón tay hồn nhiên vào đất

ngã xuống xuyên giữa ngực
tan vào đất đâm chồi vẫn cỏ
màu xanh không cần cơ may

những gợi ý về cỏ được viết thành tập
như tập ảnh của phóng viên chiến trường
sau chớp pháo
cỏ hiện lên không phải cả cánh đồng mà rõ đến từng
gân máu mong manh

những gợi ý về cỏ là bầu trời
ánh sáng dọi lên như một bộ phim
trích đoạn lịch sử
sau này nằm phủ bụi trên kệ sách

những gợi ý về cỏ là con chữ
nhẵn nhụi
miêu tả những gì đã biến mất
nhanh đến chóng mặt

những gợi ý về cỏ là linh hồn
oan khuất cả khi ngừng đập
nước mắt để làm gì
nước mắt được gì đâu


Khi cỏ xanh đã buốt dưới chân mình
đất nước hòa bình
sau binh đao khói lửa
thơ biết
nó vẫn giấu dưới lòng đất một người lính

mùa xuân vàng hoa cúc
mãi mãi là nơi ẩn náu của thơ
nhưng cỏ chạy dài dọc Trường Sơn màu xanh lá
đất nước nằm dưỡng thương sau những ngày mệt lả

dưới cỏ một mình anh nằm
nhìn lên lá cờ
đỏ tươi như máu của ngôi sao
hình như vẫn chảy

khi cỏ đã chín muồi
như lúa trên đồng ngày anh đi, Mẹ khóc
lưỡi hái thần Chết sau khi đã lướt qua anh
giờ đang ở trong tay
cô gái dịu dàng với Mẹ đang gặt lúa

thơ đã nhìn thấy anh
thơ biết anh không bao giờ sợ hãi
lửa khói cũng như sương mù lãng mạn
anh đã từng giương lê, đã ném nhiều lựu đạn
nhưng bây giờ lặng im

anh đã sống trong đồng cỏ của mùa xuân
thơ muốn biết sự thật
nhưng thơ không dám

anh đã nhìn lên bầu trời đầy sao
như bông hoa trên tóc các nàng tiên
anh đã mơ khi vượt qua bãi mìn trên đồng cỏ
xanh và nhiều gió

mũ sắt và mũ cối
trong im lặng, anh đã nghe
tiếng động của con bướm đã bay
sau tiếng hú quả pháo
khi anh nằm lại một mình
không bao giờ anh còn tiết lộ

người lính chỉ xung phong sau những tiếng hô
ngôn ngữ không phải là công việc của người lính
người trở về đặt anh lên một cái bệ
tụng ca sau hòa bình

vì họ đã thoát
hay vì anh đã hy sinh?

Thơ như người đầy tớ ngồi trong bóng tối
khép hai vỏ sò
như khép mỏ
trầm ngâm

ô làm thế nào mà chúng ta mua vé
để thoát lên trời
cùng với Chúa

một cái gì đó đã rơi mất
lạnh hơn giọt nước mắt
khi ngoài trời sương giá
ướt vai anh trai của thơ

những đám mây rắc rối không có tên
bơi trên bầu trời cả đêm
chờ đến sáng
đánh thức suy nghĩ của thơ
và thơ nghe anh trai thơ nhắc:

chúng ta không thể lợi dụng bóng tối
để đánh lừa nhau mãi

Thơ nghĩ có thể bên thắng cuộc
cho rằng khi cuộc chiến tranh bị mất
điều mà tất
đã quên
tù bao nhiêu năm
không nhớ

những gì chúng ta có thể giữ
là người nông dân được ướp lạnh
nằm ngủ
trên cánh đồng bị thu hồi
trong bãi cỏ xanh mềm mại
như chiếc giường
như lúc chúng ta được sinh ra
với nỗi đau của Mẹ

không ai nghĩ
màu trắng của đám mây sẽ là những tờ giấy, sau này
chúng ta sẽ phải viết
cái gì
lên đó

những câu chuyện về ngày cuối tháng Tư
trên mảnh ruộng cỏ dại lây lan
mầm nghi ngờ rắc bay trong gió
nở ra máu
và hoa

Cái tên

vinh quang
đời đời vinh quang
những anh hùng ngã xuống

không phải là danh tiếng gì đâu
cái tên gọi phân biệt những nhân vật
trong câu chuyện dài dòng
những ngày tháng đã chìm mất hút

không phải ngày xưa
không phải ngày mưa
ngày nắng

ngày trên ngực có một vết nứt
gọi tên nhau cũng đổ mồ hôi
lịch sử xoay một vòng trên gót
nhẹ người

khi cái tên gục xuống
vì những cái sống còn
có một bữa tiệc buồn
đãi bằng sự thật

Thơ xin lỗi thơ đã lỡ không thích
bên thắng cuộc
vì thơ bên-thua-cuộc

thơ bị dẫn đi
con đường nào thơ không nhớ

người ta thắp cho thơ
ngọn nến trong gió
nó không đủ
sáng cho thơ

thơ xin lỗi vì sau đó đã ngậm trong miệng
mấy đồng tiền
nhấp nháy

thơ xin lỗi vì thơ đã sợ
người ta hay có những âm mưu
làm thơ
bị hớ

thơ đã chứng kiến
những người đàn ông
bị vỡ như một quả trứng mỏng
làm ai cũng mất hứng
với mùa thu đẹp & vàng như cây lá
ở trong rừng
tưng bừng nhưng hơi đói

những người say sóng
đã muốn ói
khi vượt biên
đã chìm thuyền
khi chết

những người ở lại
đã chạy dài
vào khu kinh tế mới
trong tâm trí họ thơ chỉ còn như những dấu chân
mùa mưa
lấm bùn
bê bết

thơ trang trí
lại mê cung của bạn
như những tấm ảnh bây giờ
ai cũng phải làm photoshop
trước khi treo

Thơ không phải ôsin
thơ muốn làm chủ nhân
nhưng thơ thất bại

thơ uống hết phần còn lại
ly rượu mừng
những tòa nhà đầu hàng không đổ nát

và những người trở về
đang ngồi trong quán bar
nâng lên đặt xuống những ngân hàng
những tấn vàng
thua cuộc

theo cách đó thì thơ bị mất
hay bị gạch chéo
những câu thơ

họ uống những chai rượu khi bỏ chạy
thơ bỏ quên
họ say và lúc lắc trong mưa
thơ hơi mất tinh thần
thơ biết mình không còn bình tĩnh

sau đó thơ khóc với những đám cháy còn sót lại

chiến tranh
chỉ còn là bọt bia trên mép
họ đứng về phe nước mắt
hay đứng lên bằng nước mắt của thơ?

nên thơ ghét nước mắt
của người trở về hay uống rượu
người say thường hung dữ
và mau quên

thơ tìm kiếm và chọn lọc ngôn từ
như ngày xưa yên bình
thơ viết bằng cây son môi của Mẹ

Mẹ biết thơ còn trẻ con
nên thơ không thể chết
nhưng Mẹ cũng không biết phải làm thế nào
để cuối cùng những người đàn ông thắng cuộc
biết rằng nắng của buổi trưa tháng 4
lung linh vàng tuyệt đẹp
phải dành cho tất cả
không trừ ai ra

từ trong đống đổ nát
dù bị bỏng
thơ vẫn thích phát sáng
thơ chịu nóng
chỉ mong
họ sẽ nhẹ tay khi sắp xếp lại
những vật dụng trên bàn thờ

như những bé thơ
mềm như quả trứng
tiếp tục sinh ra
thay chúng ta
và thơ
hóa kiếp

Bầu ngực lép của thơ
khi thơ còn ở một thế giới khác
bạn đã hát bằng đôi môi
của bạn

bạn trở thành một phần trong cơ thể của thơ
thơ thở hổn hển bằng bầu ngực bạn
và huýt sáo bằng hơi thở bạn
thơ không bao giờ khó thở

cơ thể của thơ là thế giới của bạn
giống như một tấm ảnh của những thi sĩ ở trần
có bầu ngực lép

bầu ngực của bạn có tiếng lầm bầm của một bộ xương
không như hai ngọn đồi của em ngày sương mù buổi sớm
thì thầm trái tim

từ ngực của bạn những bài hát ca ngợi Tự Do
vang xa hơn cả lời nguyền của ai
như nước mắt
đang rơi ở Việt Nam và tuyết rơi ở Úc

bạn không lạnh khi cởi áo vì có một rung động
một náo nức
sau đó bạn biết nước đang đóng băng ở dòng suối
vì tuyết vẫn đang rơi

đêm trước khi cuối cùng, bạn ngồi lại
uống một chai bia
và sau đó im lặng lắng nghe
và liếm lên một lý tưởng mà bạn đã mất
làm chúng ta phải khô môi

chúng ta đã quá quen chen chúc nhau
như các ngón chân trong đôi giày chật
và nép mình trong đống quần áo khoác
chăn, mũ, khăn quàng cổ
nên chúng ta chưa bao giờ dám ra ngoài
khi trời lạnh

đến bao giờ bạn mới không còn phải quấn
và rối tung lên với những thứ khăn len vừa kể?

chúng ta đối mặt với cuộc đời bằng bầu vú xệ
của chính chúng ta mà lâu nay phải che đậy
như chúng ta bắt đầu đứng lên trong bóng tối
với những gì cốt lõi
mà không phải khuỵu hai đầu gối

bài hát của bạn vỡ tung cả phổi
không chỉ của bạn mà của tất cả mọi người
có bầu vú không xệ

bầu trời sẽ mở ra khi bạn hít thở một lần nữa
giống như độ nghiêng của những câu khẩu hiệu
treo trên các đại lộ
bây giờ nghiêng nghiêng

không chỉ loài chim
chúng ta sẽ bay không còn dấu vết
chỉ cần cởi áo ra và đừng run lập cập
hàm răng
dù ai cũng biết rằng
trời còn đang rét

Sau khi tàn cuộc
thơ không thắng cuộc
không thua cuộc
nhưng khi tàn cuộc
thơ không ngoài cuộc

mọi người mở các cửa sổ buồn rầu nhìn thơ
thơ nhìn mọi người qua màn sương mỏng
phía sau là căn phòng trống rỗng
của thơ

điều thơ sợ bây giờ là tuổi tác
thơ nặng nề trong xó bếp của thơ

bởi vì thơ không thể biết
cái gì xảy ra sau khi đất nước hòa bình
thơ đã bò ra với khẩu súng hỏa mai của mình
và quỳ gối

cửa sổ của thơ bây giờ chỉ còn là tờ giấy pơ-luya
bay trong gió
thơ là một người đàn ông yếu đuối
gượng dậy sau một tuần nằm sốt
bắt đầu phục hồi

không có đóng ngoặc không có mở ngoặc
thơ không được giải thích
thơ không được phép biết
điều gì sẽ xảy ra với thơ?

chỉ vài điều thơ nhớ
thành phố
những chuyến xe trôi qua như các sư đoàn trên màn hình
đang chui vào căn hầm của thơ

hai mắt của thơ
căng ra sau cửa sổ bị vỡ
đang che tạm bằng những tấm gỗ
nên thơ không thể thấy
làm thế nào thơ có thể làm thơ
khi một người đàn ông bị bịt mắt?

lịch sử ngu ngốc của các cơn bão
không ai kịp nhớ
một vận tốc như điên
của tiền và máu

thơ ghét những câu thơ trừu tượng
khi trái đất vỡ đôi
và trôi
như nước mắt

cơn bão, thơ biết
một trong những ý nghĩa của nó:
làm thơ phải chen chúc núp trong một ngôi nhà
và dòng sông không thể nhớ vì sao gây ra
cơn lũ lụt

thơ lo lắng vì không ai có trách nhiệm kiểm tra
xem hàng xóm của mình sẽ sống ra sao trong cơn lũ
ai sẽ thiếu ăn
ai sẽ đi tù?
thơ không biết

nhưng thơ biết
người hàng xóm của thơ ngày xưa rất yêu hoa anh đào
đã đi lên đồi cao
đã khóc cho người nằm xuống
tiếng vang bước chân anh ta trên lối đi đá sỏi
giữa mùa hạ trắng
mỗi sớm thức dậy tưới hoa

vợ của anh ta đã cầu nguyện cho anh tại các ngôi đền
mà tóc của cô cũng bị cuốn theo cơn bão
xác xơ
còn hơn thơ
trong mùa biển nhớ

Thơ cũng biết buồn & nổi giận
thơ báo hiệu cho bạn thông qua ngọn lửa
kể cả củi ướt ngọn lửa vẫn cháy bùng
tuyên ngôn về sứ mệnh của thơ sẽ vang lên
thơ đang gõ cửa từng ngôi nhà của bạn

nhiều người nghĩ rằng thơ sẽ làm được gì
với tuổi già như vậy?
những con chữ yếu đuối thảm hại mất vần của thơ
làm sao bốc cháy?

nhà nước chỉ in thơ ra để cất vào thư viện
phủ bụi ưu phiền
tốn rất ít tiền
vì thơ khá mỏng

nhưng nhà thơ
phải tạo ra các công trình thách thức cả ngày tận thế
ngay cả khi ý nghĩa của nó bị người ta cố tình xóa bỏ

bạn là nhà thơ?
bạn sẽ là người chinh phục
bạn mang lại hạnh phúc
bạn mang lại niềm vui
hay ngậm ngùi

không phải chỉ bằng lời nói

Ý nghĩ của thơ sau ngày tận thế
vào ngày thế giới kết thúc
có thể có những con chim sẻ vẫn đang chơi
trò chơi với nắng
nhưng những con cá bơi thẳng
vào móc câu
những con rắn đổi màu
như táo chín

vào ngày thế giới kết thúc
nàng đi ngang với chiếc dù màu đỏ
có khi nàng buồn ngủ bên bãi cỏ
người bán hàng rong mất chỗ ngồi
để la hét trên đường phố

vào ngày thế giới kết thúc
một chiếc thuyền bằng vàng đến gần bờ
mang đảo chìm từ khơi xa về trong hơi thở
dắt mọi người vào một đêm yêu nước lãng mạn đầy sao

vào ngày thế giới kết thúc
những người nghĩ rằng mình sẽ là sấm sét
đang thất vọng
những người mong đợi các thiên thần
mới biết rằng nó không bao giờ xảy ra

vào ngày thế giới kết thúc
mặt trời và mặt trăng vẫn ở trên trời
các con ong vẫn chơi với bông hồng
trẻ con vẫn được sinh ra

mái tóc của con người vẫn bạc trắng
như một nhà tiên tri
cho số phận

sẽ không bao giờ có kết thúc của thế giới
thế giới không bao giờ kết thúc

bạn sẽ có
một mai cho hòa bình
một mai dân chủ lung linh
như trăng rằm rước ông sao tháng tám

sẽ có

hay không?
Thơ viết bài thơ về mạt cưa
sao lại cố ép chúng
thành người?

tại sao không để chúng những là hạt bụi của gỗ
tại sao lại ép chúng lại
và dùng dao
cắt rọc thành tờ giấy
để thơ phải ghi lên ấy
phải dè chừng có ai thấy

giá như đừng có giấy
thơ sẽ là những nét khắc lên đá
đôi khi quá công phu

bây giờ thơ thấy
rằng gió bay
hay không khí hít thở
để mọi người được sống
theo cách của họ
tự do
mới là thứ làm thơ
nở hoa
từ bụi
Thơ biết thế giới này thật ra là một bệnh viện
bởi vì trước khi thơ sinh ra
các cô y tá đã đứng chờ phía bên ngoài tử cung của Mẹ
trước khi thơ có thể xoay mình
chui ra ngoài ánh sáng

thơ được đặt lên giường
bồng bềnh như chiếc thuyền
trôi bên vú Mẹ

chiếc thuyền thơ đã bơi đến tận cùng trái đất
nó như chiếc lá cây đã nhỏ xuống vài giọt máu

nó làm thế giới trôi đi như một giấc mơ ngu ngốc
thơ không thể nhận thức
hay làm bài toán xác suất
về những điều sẽ xảy ra

khi được sinh ra thơ mới biết rồi ai cũng chết
khi già
và cả lúc chưa già
vì những điều người ta nghĩ là Lý Tưởng

ngay cả khi thơ chưa cắt rốn
thơ đã thấy bồn chồn
thơ biết
thế giới này chỉ là nơi than thở những nỗi buồn của hai lá phổi
cũng là nơi chim hót vào tai
hai mắt thơ nhìn cuộc đời như túi hành lý cũ
ngày thơ lên đường
nhập ngũ
người ta mở cho thơ nghe những bài hát qua loa

thơ thấy thế giới là một hồ nước
và thơ là một con cá nhỏ
như một cái móng tay
thức dậy gãi những vết thương muỗi đốt
tưởng rằng mình đã làm đã ngứa
hay liền da non
vết thương
gãy xương
của dân tộc

thơ mơ thấy thơ là một chiếc răng
để lấp đầy sự móm mém vắng mặt của tuổi già
cả ngàn năm như lịch sử

và các cô y tá
đã để thơ nằm như vậy
thả lỏng hai tay
nhắm mắt như một bí mật
vì thế giới không phải là một bệnh viện

thế giới đã bị đánh mất
khi lịch sử không còn tiếng khóc của thơ

Bởi vì thơ không thể dừng cái chết lại
thơ bị mất phanh
xin bạn vui lòng
tự ngừng lại

bạn đừng có cố
mấy cái trò bất tử
không phải là công việc của thơ

bản thân chúng ta
cũng chỉ từ từ lái chiếc tàu
về bến

bạn đừng sốt ruột bỏ đi
thơ mệt mỏi từng câu
như người ta bán từng chiếc vé
lên tàu
cho bạn

từ mẫu giáo trẻ con đã phải phấn đấu
bạn ở đâu?
mà bây giờ muốn mặt trời cũng phải lặn
chìm sâu vào bạn?

hay đúng hơn
bạn muốn vượt qua
nét vẽ chân dung của bạn hơi run rẩy và lạnh
mong manh
thơ quàng thêm cho bạn chiếc khăn
sợ bạn cảm lạnh
yếu mà cứ đòi chạy nhanh

chiếc khăn choa?ng cô làm bạn nhìn giống như người phụ nữ
hơi diêm dúa trong một bức tranh
treo trong một ngôi nhà
nên dường như
không ai có thể nhìn thấy

kể từ đó
chắc cũng hàng thế kỷ
nhưng bạn cảm thấy như chỉ một ngày
lần đầu tiên bạn trả lời phỏng vấn
về sự bất tử
ba hoa
từ trong căn bếp
mà bạn vẫn nấu món canh
chua cay bằng gói bột nêm của bạn
Thơ hy vọng không bị cái chết đánh cắp
từ những tai nạn vô cớ
một vụ nổ bốc lửa của thơ
mới làm thơ bị vỡ

thơ sẵn sàng từ bỏ tất cả những thú vui hàng ngày
miếng cơm manh áo
những niềm tự hào thơ đang làm nghệ thuật
thơ biết cái chết của thơ không phải do thơ

trên thực tế thơ luôn khiêm tốn
thơ dự các hội thảo chỉ để an ủi
rằng thơ không bị bỏ rơi
& đang lủi thủi
một mình

cái gì làm nên giá trị cho thơ
nó có thể là một thứ tống ra
mệt lả?

gì cũng được miễn là
không phải cái chết của thơ

cuối cùng thơ là một nguyên nhân
gây ra cuộc chiến
chống lại một căn bệnh
hỗn loạn còn hơn tình trạng vi phạm bản quyền
đó là quá nhiều người đang giả điên
để che đi sợ hãi

nếu phải
thơ chết cho lòng dũng cảm của chúng ta được đâm hoa kết trái
trong quảng đời còn lại
của thơ

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.


Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: