A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

without the vernacular, the poem has to wave its arms around dancing



when there are no more words
in the world will
poetry be poetry still?

leaving the wordlessness behind
in a dark
dark world…

without words
the poem has no desire for sleep
will it sacrifice
its melody?
its meaning?

since in death
sleep is dreamless
no one
into a final deconstruction

as the poem
jokes about

you remembering that
we couldn’t possibly
construct anything half-asleep

as though the poem has no


without words
it thought it was an angel
the poem
in a dark room

wrap in layers
and layers of women’s clothes
gosh the hills and valleys
the tiring breathlessness

the poem’s wrist throbbing
like a river
bulging like a scar
a dam

the ridiculous bauxite bruises
on the head
the knees
it’s a vista of a shredded map
the leftover of a country
bits of a poem

coveted yet
often forgotten

without words
the poem in neglected
in a room
the Spratly Islands
as are the Paracels Islands

without the vernacular
the poem has to wave its arms around dancing

making you laugh when you see
a poem like that

so that years and years after that
it would still make you laugh
all those bogus positive catch phrase
and fake announcements

say if Mr Nick were to live in Vietnam
after a year
will he
in anything of significance?

or by then
has to learn from us
how to endure
the teeth grinding
drudging evil
his whole life

the poem
it’s not
a bloody pulse
or a hardened heart

it’s a storm
slamming you into a wall
and all you want to do is run

not power
it’s the desirability of the spirit
high in the sky
a thousand metres

a window opening suddenly
the poem sticking its head out screaming
no one wants to hear

or listens to
or turn around
to check what it might be

they would turn to look
only of
they’re deaf

in this country
fear is a huge favour
that poetry had saved for you

without the vernacular
should one trust the silence
with the poem falling apart straight after

we can not turn back time
the clock tick-ticking
the second hand frothing

when they harbour delusions of grandeur
yet the end of days
the entire South has lost electricity
and they’re allocating a time slot for the world
careful, don’t choke on the spit

remains are nothing but
the final step
us holding onto each other
we might fall
we might just
get push down
an abyss

when the world is void of the vernacular
it still has light
it has the Sun
you will remain human
drawing a long shadow in the sunlight

when there are no words
the world will be void of poetry

at the height of noon one day
people will pass you by
speechless in the most surreal of silence

your footing
your standing is a worthless
hence the poem will never be brave enough to ever stand up
it’s on its back legs spattered indignantly
wide open

you don’t need the knowledge of language
if the world is void of meaning

when they set the meaning of “poem” as “enemy”
“silence” as “bleeding eyes”
it’s when you no longer need a dictionary

the tears in your kind eyes
the aching teardrops

your silenced tongue
has no need for articulation
it lies there silently drowning in your tears
consumed by your blood

there are poems void of words
hence it’s no longer a poem

a room without a window
hence often there are windows without a room
nothing but bars
and shackles for fidgety feet

without the vernacular
still noisy is the poem

buzzing like a bee
searching for honey
wintry sounds of the rain

the poem merely crying
familiar to us
the people
through the gaps in the windows

it may
the long tears
allowed to flow

without the vernacular
the poem needs to step lightly
or be as silent as tombstones

the vernacular will no longer be a nightmare
everyone softer
like the tongue of a snake

like a dream distorted
the deformation of death
the strain of the uterus in pregnancy
the distortion of our stomach when we’re hungry

What is the point of a poem if it refuses to mutate?
An injured pigeon?
A snake with its head ground to dust?
Scaring us to death?

In sympathy for the victims of murders
forcing other people to do the dirty work
the poem allows the pigeon to perch, rest?
the poem allows the snake to slither across summer grass?

but the poem isn’t death
people continue to give birth

the poem stands on of its own two feet
as people should open their eyes
look through the ins and outs of the districts
turn around and check where the screaming came from
and not be so afraid
and piss in their pants

a window distorted
the email changed
a deformed bar
a snake/bird mutated

mutated distorted
otherwise one may as well simply dropped dead

no one cries when they watch circus animals
the poem is a human life

without the vernacular
dark like the nights the electricity was cut
the Sun was at the head of the poem
as silent as stone

stone and dead
the poem’s a volcano
spitting magma
to after die

Why in such a place
everything is in the form of a corpse?
Why is your white school shirt
not the colour of a corpse?
it dares to possess the essence
thereof a bird
no, an eagle
demanding the son of god not to be the same?

Why then
the poem could only stay still and observe
dare not look around
at the overwhelming
the number of green shirts

gosh, the green corpses
removing the shackles of a nation
taking flight
the students
court trials

without the vernacular
we’re all petrified

the whiteness of the school shirt
you wore
it’s the innocence
in form of a diminished flame

fear taking a step

without the vernacular
the poem is long
lying there dying
perched on the fence dodder vines
in our garden

death nodding
as though
the poem is like
a child receiving
daily whipping by the wind
and not fall

the child in a white shirt smiling
at people
sticking their podgy gut out
hence for the rest of its life slides around
like a snake

the blokes with the big gut isn’t a poem
he’s a snake along the river
around a stone sound asleep beside the mountain
neither of them, a poem

like when the wind sings the leaves hum
the poem couldn’t possibly be quiet
it’s the load
after the poem is hung out to dry
in the Sun

when void is the vernacular
the world is void of memory

we’re not concrete high rises
with not a finch
Mother’s muddy footprints

the vernacular no longer has meaning
akin to sound
louder yet no one care enough to notice
without the vernacular
summer leans into the arms of a vicious winter
without the vernacular
in a frail light the night will be illuminated
unsustainable through the clouds
through flips of fragile
an account of nothing

without the vernacular
the poem has not a home
like the ancient caves
wintry hut
mud home
rising smoke

unlike current cities
only concrete, glass shattering
fearful teeth chattering
the people
bleeding like you, child

without meaning
there’s no need to remember your name or the poem
the poem may be form
by a river
drifting into dreams
falling slowly into a valley

canyon and wild grass
the old dusty road
you fall on your face
the autumn Mother passed away

a poem
it lies under your pillow
as you dream

without words
the poem is void of the nipples
perched on a baby’s lips

the poem draws a beard
bits and pieces
the morning a man brought you home
to feed on you
then hang you out to dry in the light

you won’t leave
and the poem refusing to
let go

as it fall

the darkness pulling him in
deeper within you
you thought you’re a romantic
but the poem, the evidence of how you were shot
hence the poem is stranded
on an unseen rock
in the middle of the ocean

without the vernacular
the poem can’t see with its blind eyes
it plays with its tongue

fondling love and or justice
its moist tongue licking
and the rough papillae
a bit ticklish
making us a little excited
but no longer feverish with fear
for no reason at all

void of the vernacular
meaning is void of interpretation
void of critique

the nation ambushed
by the hidden faces
and the dark

without the vernacular
they now have no use for metaphors
symbolisms, or imagination

destruction and new life
creation and degradation
broken pieces
broken pieces inside broken pieces

a giant inside a giant
a zoo for some
terrifying consequences

they dare to go on and on about
a pig
a monkey
a cow

the poem
sound in our marrow
is but a bird
a bird a bird
a bird flying inside a bird
ah uhm

without the vernacular
the world is void of poetry
all shall be in a deep freeze
like the person
laying there like a god

the poem admiring
running down a tunnel
the twisting path of death

encased in glass
you’re a poet
you’ll be a soldier
you’ll also be an enemy
a sailor in a sinking ship

you’re a bird
you’re also a blind hunter
within your tent the Sun will set
your livelihood replace with bitterness
your dreams replace with burden

without the vernacular
if you wanted to be in deep freeze
upon waking
you’re given a cup
alcohol diluted with water
so you’ll be drunk
with conceited
hairy ideologies like untameable weed
poetry finds the whole thing ludicrous
void of an escape

void of the vernacular
the poem is also void of clothes
it’s naked under the Sun

you will see the truth
it’s not a poet
it’s an imposter
their national pride
a performance opens with the blood of others

they are romantic to the point of evil
and that is not just you and your lover
but also runs red with blood are the rivers

without words
the poem said goodbye to its tongue

but the poem’s tongue is swallowed, ending up in the stomach
shoved further into the intestines
filtered by the liver
passed by the kidneys
and so on and so on
such as life

without words
mean, saying goodbye to the tongue, meaning the poem has to die
it will be absorbed up by the soil
dispersed in the air
into the sky it will disappear
become a part of some wordless song
time and time again
the poem is choking on its blood
because of such victories



khi thế giới
không còn chữ
thơ có còn làm thơ?

bỏ lại sự vô ngôn cho bóng tối này
thế giới này

không còn chữ
bài thơ không mong được ru ngủ
nó sẽ hy sinh
ý nghĩa? gieo vần?

cũng như cái chết sẽ tìm thấy
giấc ngủ không mộng mị
không ai
chui đầu vào
giải cấu trúc cuối cùng

trong khi bài thơ
giễu nhại
giấc mơ

và bạn nhớ
chúng ta không thể
cấu trúc
kiểu lơ mơ
hay buồn ngủ

như thể bài thơ
không có kẻ thù

không có chữ
nghĩ mình là một thiên thần
bài thơ
chìm trong căn phòng
bóng tối

vây quanh
nếp áo của các cô gái
nhấp nhô những ngọn đồi
mệt và thở

tĩnh mạch trên tay bài thơ
tựa như dòng sông
phồng lên vết thương
thủy điện

những vết sẹo bauxite nham nhở trên đầu
nó là phong cảnh
của tấm bản đồ rách nát
một phần còn lại của đất nước
hay cơ thể của bài thơ

nhiều khi vuốt ve
nhiều khi quên lãng

không còn chữ
bài thơ phải bỏ bê nhau
trong căn phòng
Trường sa
tiếp tục say
và Hoàng Sa
từ lâu
chỏng gọng

không còn ngôn ngữ
nên bài thơ phải múa may
rất tích cực

bạn bật cười khi nhìn những bài thơ như vậy

cũng như nhiều nhiều năm sau
bạn vẫn bật cười
với các cụm từ dương tính giả
báo động giả
kêu to
giả lả

cũng như nếu chàng Nick ở lại Việt Nam
sau một năm
liệu chàng có còn làm
điều gì kỳ diệu?

hay lúc đó
phải học chúng ta
chịu đựng quỷ ma
nhăn răng ra
lê la


bài thơ
nó không phải là
một nhịp điệu chảy máu, hoặc
một trái tim bị đóng băng

nó là cơn lốc
quật bạn vào tường
khi bạn muốn bỏ chạy

không phải bạo lực
nó là sự hấp dẫn của linh hồn
từ độ cao
hàng nghìn mét

và đột nhiên, cửa sổ mở ra
bài thơ chồm người lên và hét to
một điều gì đó
dù không ai chịu nghe

hoăc nghe
không thèm quay lại

quay đầu nhìn lại
bị điếc

trong đất nước này
sợ hãi là một đặc ân lớn
mà bài thơ dành cho bạn

không có ngôn ngữ
khó tin nổi sự im lặng
làm bài thơ rơi rụng ngay sau đó

chúng ta không thể quay ngược
quá khứ
chiếc đồng hồ tíc-tắc
kim giây vỡ bọt xà phòng

khi họ ngông cuồng và ảo vọng
chưa xong ngày
mất điện toàn miền nam
họ đã lo cho giờ trái đất
bạn đừng có sặc

chỉ còn lại
một bước cuối cùng
để chúng ta nắm tay
không thôi
bị xô
xuống vực

khi trái đất không còn ngôn ngữ
nó vẫn còn ánh sáng
của mặt trời
và bạn vẫn là một người
đứng thẳng
đổ bóng dài trong nắng

khi không còn ngôn ngữ
thế giới không còn thơ ca

vào buổi trưa
mọi người trôi ngang mắt bạn
câm một cách lãng mạn

đứng như bạn
là mất mạng
nên bài thơ chỉ dám nằm ngang
hay chàng hảng

bạn không cần phải học ngôn ngữ
khi thế giới không còn ý nghĩa

khi người ta định nghĩa “bài thơ” có nghĩa “kẻ thù”
“im lặng” là “mắt nhìn chảy máu”
là đến lúc bạn không cần từ điển

những giọt nước mắt trong đôi mắt dịu dàng của bạn
nỗi đau nhỏ giọt

chiếc lưỡi im lặng của bạn
nó cũng không cần phải học phát âm
khi răng cắn vào lưỡi
nó nằm im nước mắt của bạn
nó nuốt vào máu của bạn

có những bài thơ không có chữ nào
vì thế chữ cũng không còn là bài thơ nữa

căn phòng không có cửa sổ
vì thế nhiều khi cửa sổ không có căn phòng
chỉ còn những chấn song
cùm hai chân nếu cãi

không còn ngôn ngữ
nhưng bài thơ còn tiếng động

nghe vi vu như chú ong
tìm mật
tiếng lất phất
của mưa
tiếng khóc
của cái chết

bài thơ chỉ còn là tiếng khóc
phát ra từ cửa sổ
mà chúng ta vẫn nghe
của dân tộc

nó có thể không kịp nhìn
những dòng

không còn ngôn ngữ
bài thơ cần bước đi nhẹ nhàng
hay im lặng như ngôi mộ

ngôn ngữ không còn như ác mộng
mọi người đều mềm đi
biến dạng
như lưỡi của con rắn

cay đắng
như giấc mơ biến dạng
cái chết biến dạng
tử cung biến dạng khi mang thai
dạ dày biến dạng khi chúng ta đang đói

vậy bài thơ là gì nếu không chịu biến dạng?
một con chim bồ câu bị thương?
một con rắn đầu bị nghiền nát?
làm chúng ta chết nhát?

để cảm thông với những người bị giết chết
vì bắt người khác rình mò quá mệt
bài thơ làm chim bồ câu, đáp xuống?
bài thơ làm con rắn, trườn trên bãi cỏ mùa hè?

nhưng bài thơ không phải cái chết
con người tiếp tục sinh ra

bài thơ đứng trên đôi chân của mình
như con người vẫn còn đôi mắt
nhìn thẳng những phường vô lại
nghe tiếng hét sẽ quay đầu nhìn lại
không sợ hãi
đến té đái

một cửa sổ biến dạng
một email biến dạng
một chấn song biến dạng
một con rắn/con chim biến dạng

biến dạng biến dạng
không thôi mất mạng

không ai khóc khi đi xem xiếc thú
bài thơ là một mạng người

không còn ngôn ngữ
tối mù như ánh sáng của ngày cúp điện
mặt trời trên đầu bài thơ
lặng câm như tảng đá

những tảng đá đã chết
bài thơ là ngọn núi lửa
đã nổ tung
phun dung nham
rồi cũng chết

tại sao ở xứ sở ấy
tất cả mọi thứ mang hình xác chết?
tại sao chiếc áo trắng học trò của bạn
không phải màu xác chết?
nó dám mang năng lượng
của một con chim
không, một con đại bàng
đang bay
và dám bắt ông trời con phải khác?

tại sao lúc ấy
bài thơ chỉ biết bất động quan sát
nó không dám nhìn ngắm xung quanh
đầy áo xanh
lá cây

ôi, những xác chết màu xanh lá cây
đang tháo còng cho đất nước
tung bay
học trò
trắng xoá
nở hoa
phiên toà

không còn ngôn ngữ
mọi người điếng lặng

màu trắng của chiếc áo học trò
bạn mặc
sự hồn nhiên
là hình ảnh ngọn lửa đã nguội

sự sợ hãi đã lùi
tình yêu

không còn ngôn ngữ
bài thơ dài
và nằm chết
trên hàng rào dây tơ hồng trên
khu vườn của chúng ta

cái chết gật đầu
như thể
bài thơ giống như
một đứa trẻ
hàng ngày gió thổi
mà không rơi

đứa trẻ mặc áo trắng mỉm cười
với những người
ngửa bụng và phệ
nên suốt đời phải trườn đi
như một con rắn

những gã bụng phệ không phải bài thơ
gã là con rắn bên bờ suối
và tảng đá ngủ vùi bên núi
cũng không phải bài thơ

như gió phải hát cây phải rì rào
bài thơ không thể là sự im lặng
nó là sức nặng
sau khi chữ bị phơi
ra nắng

khi không còn ngôn ngữ
thế giới không còn bộ nhớ

chúng ta khô cứng như những khối bê-tông trong thành phố
không còn dấu vết chim di
vệt bùn dấu chân của Mẹ

ngôn ngữ không còn ý nghĩa
nhưng âm thanh tương tự
vẫn cố truyền đi với tốc độ không còn ai chú ý
không còn ngôn ngữ
mùa hè ngả vào vòng tay của mùa đông tàn nhẫn
không còn ngôn ngữ
sau đó là một đêm đèn mờ
nghiêng ngả sau đám mây
trong vòng quay
của những trang giấy mỏng
rải ra là chỏng gọng

không còn ngôn ngữ
bài thơ không còn một không gian trú ẩn
như hang động của người cổ đại
một túp lều gió thổi
một ngôi nhà bằng bùn
un khói

không như thành phố bây giờ
chỉ còn bê-tông, kính vỡ
và sự khiếp sợ
tất cả mọi người
cùng chảy máu như em…

không còn ý nghĩa
tên của bạn bài thơ cũng không cần phải nhớ
bài thơ có thể tạo thành
từ dòng sông
chảy vào giấc mơ
rơi từ từ vào thung lũng

cái hẻm núi cỏ dại
con đường bụi cũ
bạn té lăn cù
mùa thu Mẹ mất

mãi mãi
là bài thơ
nó nằm dưới gối của bạn
mỗi lần mơ

không có chữ
bài thơ không còn núm vú
trên môi em bé

bài thơ sẽ vẽ một bộ ria mép
và những mảnh vụn
của một buổi sáng người đàn ông mang bạn về nhà
để bú
và phơi bạn ra ánh sáng

bạn không chịu rời
và bài thơ cũng không chịu

và chỉ rơi

bóng tối kéo anh ấy vào
sâu bên trong bạn
bạn nghĩ mình lãng mạn
nhưng bài thơ nói bạn dính đạn
nên bài thơ mắc cạn
đá ngầm
giữa khơi

không có ngôn ngữ
bài thơ không thể nhìn với đôi mắt mù
nó chơi với cái lưỡi

để vuốt ve tình yêu hay công lý
nó liếm
và những cái gai trên lưỡi
làm mọi người
hơi nhột
nhưng không còn sợ bâng quơ phát sốt…

không còn ngôn ngữ
ý nghĩa không có nghĩa
sẽ không có lời chỉ trích

đất nước im lặng trong sự phục kích
của giấu mặt và bóng đêm

không có ngôn ngữ
như bây giờ người ta không sử dụng phép ẩn dụ
biểu tượng, hoặc tưởng tượng

những gì phá hủy và sinh sản
những gì tái tạo và phân tán
những gì mảnh vỡ
và mảnh vỡ bên trong mảnh vỡ

một mô hình khổng lồ trong một mô hình
có người thấy giống như trại súc vật
sau đó vỡ mật

người ta chỉ dám ví von
một con heo
một con khỉ
một con bò

bài thơ
tận trong xương tủy của mình
chỉ là một con chim
một con chim một con chim
một con chim bay trong một con chim
á a
chìm lỉm

không có ngôn ngữ
thế giới không còn thơ ca
mọi thứ được ướp lạnh
như một người
vẫn nằm như thần thánh

bài thơ nhìn ngắm
và chạy xuống hầm
con đường quanh co của cái chết

trong lồng kính
bạn là nhà thơ
bạn sẽ là người lính
bạn cũng là một kẻ thù
một thủy thủ bị đắm tàu

bạn là một con chim
bạn cũng là một thợ săn mù
căn lều của bạn mặt trời sẽ lặn
miếng ăn thành cay đắng
giấc mơ thành gánh nặng

không có ngôn ngữ
nếu bạn cũng muốn được ướp lạnh
thức dậy
bạn sẽ được cho uống một ly
cồn pha nước lã
để say
và ba hoa
những tư tưởng sum suê như cành lá
làm bài thơ tá hoả
không còn lối ra

khi không còn ngôn ngữ
bài thơ cũng không có áo quần
nó trần truồng trong nắng

lúc đó bạn mới biết sự thật
nó không phải là nhà thơ
nó chỉ giả vờ
như bây giờ họ đang yêu nước
bằng máu người khác

họ lãng mạn đến khốn nạn
ngay cả khi không chỉ nàng hay bạn
mà non sông đang chảy máu

khi không còn chữ
bài thơ từ biệt cái lưỡi

nhưng lưỡi của bài thơ đã nuốt vào dạ dày
xuống ruột
thấm vào gan
qua thận
đời còn nhiều lận đận

không có chữ
nên từ biệt cái lưỡi là bài thơ phải chết
hoà tan vào đất
biến mất
vào bầu trời
để trở thành một phần của những bài hát không lời
đời đời
những vinh quang làm bài thơ hộc máu

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

By Nguyễn Thị Phương Trâm

There's magic in translating a body of work from one language to another.


Leave a comment

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: