CHRONICLES OF A DEAD PERSON LIVING STILL WITH THE TRUTH | Lê Vĩnh Tài

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

English translation first published on litviet.net
[5th revision; 2019-2022]

1.
When the kings are gone
Left for all
Relics that should have been forgotten

You leave not a crown
But pieces of bones
Crumbling dust…

You radiate without a golden throne
Blood can’t be shed
When a person is dead
The truth can’t be forgotten

You’re flying towards
Heaven’s Gate
In a perfect ending

We’re brothers and sisters
Hand in hand
Our fingers woven together
Drawing an entire horizon
On the threshold of a vow, we’re
The truth, a face you desire
History should be noted just so

Life is happiness
Creation is happiness
Love is happiness
Is death happiness?
Since darkness is present
Holding within all

Touching
You
Are
Yearnings
Since forever…


2.
Nor light
Glistening tears
In the dark, the quiet around you
A flame, pulling us closer
Even when you’re drifting
You are the only one who can name evil

Spring
A lonely swallow
A maimed tree
A flicker of light in your eyes
A switch for the rain at the electrical dam…

Raining like there’s no tomorrow
As though we’re snuffed out by the alleyway
Light igniting only in far off places
And the heart beating resounding
Your destitution

God shall bless those who are already on their way
And what’s left of our life fate shall decide
There’s no longer such a thing as luck…


3.
Let the wind blow
At the top of the hill
To the mouth of villagers
From the span of the sails
To the hull of a crumbling shipwreck
So, the scream of the man drowning
Upon a perilous sea
Can no longer be your pain alone

Misery in time for the sunrise
The silent hand shakes
The closed lips in view of the Sun
The fish has to die
Floating bloated because of the twist in the water
Not because of the fragrant smell of gunpowder
But the threats completely fried
You and the fish under the shady canopy

You’re quiet
Like a tired sail erected
On a boat
You persist the entire night
Staring into the dark

You left the shore at dawn
Your elation an inebriation
Just before they
Grab hold of your heart pulling it back to shore
Choking you
And like a fish you’re gasping


4.
You’re very lucky
Being able to live
In a place with poetry
Where dreams have turned slaves
Into kings

If everyone
Naps their noon away
Lazily
Stirring up life
With stories around cups of tea
Steaming, with a
Cuddle pillow, asking oneself:
What have I done
For the nation?

In the bustling disposition
With curiosity
You’ll detect
The stench of death
Right behind you

And everyone will concede
Your shadow is synonymous with the dark
In the excrement
Of hearsay
Yep, you’ve err(sin)


5.
Like the life of a prophet
You drift from the prison of sleep
To the tip of a torch
Scorching all with ideals
With your anaemic heart
And the simmering cancer in your bowel
Burning
In dreams…

You thought
After the war
They will make the world anew beautiful
No longer rusty
So now you’ve fallen into some delusional love affair

But loneliness
A betrayal
Left aside for you
When you continue to romanticise
The signing of your name

In the end it’s nothing but death
Can a single person do
More?


6.
You note
Creating a world on fire
Poetry has to be more tragic
More dramatic, in your grasp
The words swelling up when you need it to

You note, carving it in stone
Often overly proficient

You mop up
The words noted
In sweat and pain

Noting
Everything in your grasp
Every strains of hair twisted with your thoughts

Noting
What is possible
Drilling through life
Dear god…


7.
Hey the world that has become small in your eyes
You’re sick of it
Your fingers curling up in fitful dreams
You drink death like wine

Aren’t you afraid of scorpions?
Snakes? Centipede? Beatles? Chafers?
Aren’t you afraid of blood?
But be careful of the light on the stage
Life is full of the colour blind

Hey the small world in your eyes
Giving you all the answers
Its payment
Drops of blood
Plop, plop
Your fresh drop falling…


8.
The last beam of light lit up your face
Your poetry page
Attacks your loneliness
Like a dagger

In a sudden, it shreds darkness
The passion reserved for all
The brightness makes you blush
You resent it
The spit, damp wet bravado
Of those lining up for their turn
To congratulate you…


9.
Everyone holding onto uncertainty
Like an ink jar holding onto night
You holding onto the beginning of dreams
Your poetry

Who has brought the news of despair
Making the daggers vomit
Smoke?

The hearsay, the stories
The days seemingly forever
The most opportune time for us
Blank white pieces of paper smudged with ink
The meaning of tears
Your tombstone surrounded


10.
Waiting
Waiting at the front
Like a door opening behind you

Everyone waiting
Together
When it opens
So you can return to a past towards a future without a sign of you in it
Ramping up the light of an already crumbling boat
Like a bird refurbishing its old nest with hay

The people behind you
Reside in a state of surprise
Their light escapes through your door
Spilling dawn
Even when everything is still stained by the darkness of the sunset

Your face will become familiar
Like everything that’s in front of you
Has to face the door from behind
Opening
As though turning to a sinful past with the innocence of your future


11.
The price of war, and loyalty
Endlessly gives birth to a cover of naivety
For the pretenders of innocence

As the price of love
Gives birth to competent mothers
Bearing children

As the price of death
Is immortality

As a tomb and the theatre
are the two heads of obedience
In the world

As though, we’re departing
A ferry heading for a tunnel disappearing
No honour nor humiliation
No enemy
We’re all friends


12.
The pain of a memorial ground
When people erect a monument of you
On the last night
On the first day
Like a folk song by Văn Cao
Sung by your daughter
“From now on people know how to love each other…”
You leave behind respect thrown into memories
Into the shadow of the night lit up with glorious
Golden light

You allow your voice
No longer lost
Float up into the air
The light of the room turning silver
With the adornment of time
That they nearly drop and lost

Like all those familiar words
had disappeared from the keyboard
Like the truth
You rather die than leave

You fought and won the heart of humanity
By leaving behind a wooden horse
The soldiers spilling from fluffy teddy bears
Soft on the chair
In fields
Scattered with monuments

You leave behind the sunlight still frolicking with the dark
You leave behind the open window still welcoming each morning
You leave behind the flowers still on a schedule to bloom
You leave behind deliberately
Whatever time is left shall never return
A sail that shall never soothe the thirst of the horizon

When you leave the world
You will fly
And you will fall
Like the blood of Mỵ Châu(1)
Turning into a pearl

We stare at history and can’t resist
The urgency
Flipping the pages already read, to read again
So when we finally fall
We can note in time accurately the day the moment
When the mountain of dust and ashes flew…

We’ll feel
When we put the pieces back together
What has happened? When? With whom? And where
So can we be ready? By which ever way, to pick out from despair the pieces of shrapnel
From wounds
Broken bones
Of citizens

That shall be a bright day
And some may say we’re difficult
In turning the page
Noting every words of remembrance

No king
But the silence of angels
Shall reign over
Love.


(1) My Chau was a pawn, a victim of war.

BÀI TRƯỜNG CA CỦA MỘT NGƯỜI ĐÃ CHẾT NHƯNG VẪN CÒN SỐNG TRONG SỰ THẬT 

1.
khi các ông vua ra đi
để lại cho mọi người
những di tích nhiều khi đáng quên

bạn không để lại vương miện
chỉ những mảnh xương
tan thành bụi…

và bạn phát sáng không cần ngai vàng
máu không thể chảy
khi người ta đã chết
sự thật muôn đời không thể quên

bạn bay đến cánh cửa
thiên đường
kết thúc thật hoàn hảo

chúng ta là anh em
tay trong tay
ngón tay đan vào nhau
vẽ lên một chân trời
trên ngưỡng cửa lời nguyền, chúng ta
là sự thật, như khuôn mặt bạn đã mơ
lịch sử phải viết như chính nó

cuộc sống là hạnh phúc
sáng tạo là hạnh phúc
yêu nhau là hạnh phúc
cái chết có là hạnh phúc?
mặc dù bóng tối vẫn là sự hiện diện
trong vòng tay mọi người

chạm vào
bạn
là những gì
mong đợi
từ lâu…

2.
không phải ánh sáng
lấp lánh nước mắt
trong bóng đêm, sự im lặng kề bên bạn
ngọn lửa, kéo chúng ta thật gần
mặc dù bạn vẫn đang trôi dạt
chỉ có bạn mới có thể gọi tên cái ác

mùa xuân ôi
con én lẻ loi
giống như một cái cây bị thương
mắt của bạn chớp sáng ánh đèn
tắt mở bí mật những cơn mưa thuỷ điện…

mưa như là không có không sao
nhưng trên các đường phố chúng ta bị dập tắt
ánh sáng chỉ loé lên trong những xa xôi
và trái tim đập vang nỗi đơn côi
của bạn

chúa sẽ ban phước lành cho những người đã bắt đầu khởi hành
và để phần còn lại của đời mình cho số phận
không còn trò may rủi…

3.
hãy để ngọn gió thổi
từ đỉnh đồi
đến miệng một ngư dân
từ thời gian một cánh buồm
đến vỏ của chiếc thuyền bị đâm vỡ
vì vậy, tiếng thét của người đàn ông chết đuối
khi gặp vùng biển nguy hiểm
không còn là nỗi đau riêng của bạn

sự khốn nạn đã kịp bình minh
những cái bắt tay im lặng
sự ngậm miệng trong ánh nắng mặt trời
làm những con cá phải chết
lềnh bềnh bởi các xoáy nước
không phải mùi thơm của thuốc súng
mà sự đe doạ nướng chín
bạn và những con cá trong bóng râm

bạn im lặng
như cánh buồm giương lên uể oải
từ chiếc thuyền
cả đêm bạn vẫn kiên trì
nhìn chằm chằm bóng tối

bạn ra khơi vào lúc bình minh
bạn vui như say rượu
trước khi người ta
bắt trái tim của bạn lên bờ
làm bạn ngạt thở
và ngáp như một con cá


4.
bạn thật may mắn
được sống ở xứ sở
nơi chỉ có thơ
và giấc mơ làm nô
lệ, lên ngôi

nếu ai cũng chỉ
nằm ngủ trong những buổi
trưa lười biếng
khuấy động cuộc đời
bằng những câu chuyện quanh tách trà
bốc khói, và một cái
gối ôm, tự hỏi:
ta đã làm gì cho tổ
quốc?

trong tâm trạng bận
rộn với những kẻ tò mò
bạn sẽ ngửi thấy mùi
cái chết
ngay phía sau lưng bạn

và mọi người cảm
nhận bóng của bạn nhòa trong bóng tối
trong những cặn bã
của tin đồn
ừ, bạn phạm tội


5.
như cuộc đời của nhà tiên tri
bạn trôi từ nhà tù giấc ngủ
đến ngọn đuốc
đốt cháy mọi người với lý tưởng
bẳng trái tim thiếu máu của bạn
và căn bệnh ung thư dạ dày đang nhấp nháy
cháy
trong mơ…

bạn ngỡ
sau chiến tranh
người ta sẽ làm cho thế giới tươi đẹp
không còn rỉ sét
và bạn rơi vào tình yêu ảo tưởng

nhưng sự cô đơn
oán hờn
vẫn còn dành cho bạn
khi bạn cứ hồn nhiên lãng mạn
ký tên mình

cuối cùng chỉ là cái chết
vì sao mọi người cũng không thể làm được
gì hơn?


6.
bạn viết
để tạo ra một thế giới bốc cháy
nên thơ bây giờ khổ cực hơn
và hay hơn, trong lòng bàn tay của bạn
chữ nghĩa sưng lên khi nào bạn muốn

bạn viết, và khắc lên đá
đôi khi quá công phu

bạn lau
những chữ đã viết
bằng mồ hôi đau đớn

viết
với tất cả những gì có trong tay của bạn
cả những cọng lông cũng phải quăn theo ý nghĩ của bạn

viết
về tất cả những gì có thể
khoan thủng cuộc đời
trời ơi…


7.
này thế giới đang trở nên nhỏ bé dưới mắt bạn
nhiều khi bạn chán nản
nó làm co giật các ngón tay bạn trong giấc mơ
bạn uống cái chết như ly rượu

bạn có sợ hãi những con bò cạp?
rắn? rết? bọ xít? bọ rầy?
bạn có sợ máu?
nhưng hãy cẩn thận ánh đèn trên sân khấu
cuộc đời này đầy những gã mù màu

này thế giới nhỏ bé dưới mắt bạn
nhưng nó cho bạn tất cả câu trả lời
nó,
là chi phí của những giọt máu
một giọt, một giọt
và một giọt tươi ròng của bạn đang rơi…


8.
ánh sáng cuối cùng đã thắp trên khuôn mặt bạn
trên trang thơ của bạn
nó tấn công nỗi cô đơn của bạn
như một con dao găm

đột nhiên, nó xé nát bóng tối
lòng đam mê dành cho mọi người
sự sáng chói làm bạn đỏ mặt
bạn không thích
nước bọt sự tung hô ẩm ướt
của những kẻ xếp hàng chờ đến lượt
tung hô…


9.
mọi người bám vào hoang mang
như lọ mực bám vào bóng đêm
bạn bám vào khởi hành giấc mơ
cho bài thơ của bạn

ai đã mang lại những tin tức tuyệt vọng
để các thanh kiếm buồn nôn
ra khói?

những tin đồn, những câu chuyện
những ngày tháng nhất nhật thiên thu
bây giờ là sự hợp nhất của chúng ta
tờ giấy trắng đầy vết mực
chữ nghĩa như nước mắt
xung quanh bia mộ bạn


10.
chờ đợi
chờ đợi ở phía trước
nhưng cánh cửa mở ra phía sau bạn

mọi người chờ
cùng chờ
khi nó mở ra
để bạn có thể quay lại quá khứ với tương lai không tì vết của bạn
bơm ánh sáng lên con thuyền đã mục nát
như con chim tân trang lại cái tổ bằng rơm của nó

những người đi sau lưng bạn
sống trong trạng thái sững sờ
ánh sáng của họ thông qua cánh cửa của bạn
tuôn ra bình minh
dù mọi thứ vẫn còn đen mờ bởi vết nhơ ú ớ của hoàng hôn

khuôn mặt bạn thành quen thuộc,
nhưng những gì ở phía trước bạn
sẽ phải đối mặt với phía cánh cửa phía sau
vừa mở ra
như bạn phải quay lại quá khứ tội lỗi bằng tương lai vô tội của bạn


11.
cái giá của chiến tranh, và lòng trung thành
vĩnh viễn sinh ra những trang sử ngớ ngẩn
của kẻ giả vờ ngây thơ

như cái giá của tình yêu
sinh ra các bà mẹ thành thạo
sinh nở

như cái giá của sự chết
là sự sống đời đời

như ngôi mộ và nhà hát
là hai đầu của sự vâng lời
của thế giới

như thể, chúng ta rời
toa tàu trôi vào hầm mất hút
không phải vinh hay nhục
không phải kẻ thù
tất cả chúng ta là bè bạn của nhau


12.
nỗi đau vườn tượng
khi người ta tạc hình ảnh của bạn
đêm cuối cùng
ngày đầu tiên
như bài hát của Văn Cao
con gái của bạn hát
từ nay người biết yêu người…
bạn để lại sự kính trọng tạc vào bộ nhớ
cho bóng đêm ánh sáng màu vàng
rực rỡ

bạn để tiếng nói của mình
không còn lạc lõng
bay lên trên không
ánh sáng của căn phòng chuyển sang màu bạc
với đồ trang sức của thời gian
mà suýt nữa người ta làm rơi mất

như các con chữ quen thuộc
của một bàn phím đã biến mất
như sự thật
bạn thà chết không rời

bạn đánh chiếm lòng người
bằng cách để lại một con ngựa gỗ
những đoàn quân tuôn ra là những con gấu bông
dịu dàng trên chiếc ghế
trong khu vườn
không còn quá nhiều tượng

bạn để lại ánh nắng mặt trời vẫn còn đùa giỡn với bóng tối
bạn để lại cửa sổ vẫn còn mở vào buổi sáng
bạn để lại bông hoa vẫn còn lao động theo thời khoá biểu để nở tung
bạn cố ý để lại
dù thời gian còn lại sẽ không bao giờ quay lại
một cánh buồm sẽ không bao giờ làm dịu cơn khát của chân trời

khi bạn rời khỏi thế giới
bạn bay
và rơi
như giọt máu Mỵ Châu
hình thành viên ngọc trai

chúng ta nhìn vào lịch sử và không thể cưỡng lại
sự thôi thúc
lật các trang đã đọc xong, đọc lại
để khi chúng ta sụp đổ
chúng ta còn kịp ghi chính xác tháng ngày
lúc lâu đài cát bụi tung bay…

và chúng ta có cảm giác
khi gắn kết những mảnh vỡ với nhau
những gì đã xảy ra? khi nào? với ai? và nơi
nào để chuẩn bị điều đó? bằng cách nào đó, để gắp trong vô vọng mảnh đạn
từ vết thương
gãy xương
của dân tộc

đó là ngày thắp sáng
và ai đó sẽ hỏi tại sao chúng ta đã rất khó khăn
khi lật qua một trang
để viết những lời tưởng nhớ

không có vua
chỉ sự im lặng của thiên thần
sẽ ngự trị
yêu thương…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(18) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

listen to poetry as you would listen to the rain

Sketch by Nguyễn Thị Phương Trâm

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (18)

(Prologue)

the country is a maternity ward
we’re all pregnant

physically pregnant
spiritually pregnant

but gosh why are we giving birth
to fleas
then again
From where else could they come?

Did they suddenly
appear out of nowhere?
Like rain?
Like tears?

the country is pregnant
each night, mother puts us to bed
the fleas would begin
their celebrations

after drinking like sucking blood
they speak of love




1
flickering holes in the night sky

windows
closing and opening

some stayed open
some unsustainable
some knows only to suck
chew and regurgitate

you step out of the house
through closed windows
like holes in the sky
like those hanging oriental lanterns
out in the street, in the garden
dwarves like gargoyle
sitting on the beach
watch you
night after night

you’re naked on the sand
like a gecko
(there suddenly there)
on the window sill

the hole in the window
in the window the one hole
twinkling
you know people are being born
down there
the belly button, where a window opens ups
to the Sun, and darkness
like the moon

you need
to exist
but you’re a window of no consequence
to exist
you must
be the sky
so you try
and you cry: good heavens

hairy, bushy beard dwarves
steeped you in saline like pickled radish
that’s why you’re weepy
night after night







2
the destruction of dawn

in past tense, the dawn destroyed
branches sprout from trees
leaves sprout from branches
green on leaves
petals on flowers

rhythm form in the composition of songs
in people
an inebriation
like the consumption of alcohol

guns found on a vessel, a vessel found at sea
out at sea is the enemy, don’t even think about sleeping
a hair found on the pillow
fear on lashes
dreams on fear

turning your wrist
you touch her
the warmth spreads across the blanket

warmth a breath
the sunlight in a dream
a poem
makes
its appearance





3
the cloud has a hole

a sea as poise as a river
it’s not a river; it’s a sea, a cloud
drifting through a forest, a cloud
drifting through a river
but within
the cloud is a hole

there within
leaves, flowers blooming and
a frolicking cloud sleeps with you, hence
this is nothing but the making of darkness

a blade of green grass, yellow chrysanthemum
like her, red jungle geranium
the cloud within everything
deceiving
hence, the colour of the poem
is forever mediocre

in truth from the clouds

the formation of waves, birdsongs
roses the blooming of seas
blue, bubbling poise
not from rivers
it pours from a crack
within you

ending with
rivers run into clouds
the residing clouds are
forever like that
even though it has a hole
so that the angels
like water may
descend
as the rain



4
you keep saying no, no… but what happens when you want it to be love?

perhaps you never
look down ever
find a shiny coin
on the ground

hoping they’re
someone else’s
wish
for you

you’re
a fallen antique
leaving a hole
in the pocket of a collector

the secret things
hidden under the mattress
in poor light
cobwebbed attics
the abandoned school gates
desk and chair
waiting despair
warnings
for any explorer
who dares
climb
on top of you
without protection




5
so this is what happened, rather simple really

you say: a world without body hair
it is but a limitless
line of fire

when you return
without body hair and lying
you’re not the reason for the birth of the Sun

in the nights you move the pillow to the end
of the bed
dead
asleep

because of the varied sleep
you wake up
a little different

perhaps
once you are awake
people will point out how there’s no hair on your face
and they might light a candle
so that the Sun
may light up like a campfire

on your face
the flickering light
on the walls to after
ask why all your images are bent out of shape
on the crumbling posters
on the sleepy bed
everything now
even the dark possess an intense joy
reading your poem

they fold the poems
in kisses
pretending
each verse is each breath
your breath

they perhaps could not leave in the middle of it
like you had pretended
they all share the same fear and pain…






6
the bitterness of deceit

cold, raw red, cracked lips
the undoing of a circle
no longer young
yearning to bear a baby
in its belly

it’s not a woman’s body
it wants
to be a girl
in the years to come

the vernacular in red
the words in green
banners
celebrations
peeling chapped lips
bleeding lipstick

who’s dishing out the poison
without a spoon of sugar
love and faith
faith and love
heavenly decades
citizens
cornered into searching
for their lips
to profess an oblivious stance
falling apart
without an owner
in the end

but the words are still in red
from lips bleeding colour
some might hear, and say:
– shut your bloody mouth, ladies!






7
I need a ghost

to sort out my clothes
perished
clothes

I need a ghost
to sort out my books
also departed

a ghost that can
understand
joy beyond the cover
of a book

a ghost as fragile
as the mist
able to fit into
anything
my shadow
or perhaps
the dark

the ghost
as it shifts the books
it hears a lady with a ribbon in her hair say to a little boy:

– hey
be careful
don’t fiddle
with the tent
inside
resides
a rather
content
poet





8
work work all day to after dream all night

the end of the year
flies by
the memories comes rushing
as you search
for your history

history
an envelope tainted with blood
your mother sent you
the stuff
in your suitcase

stuff about horrible people
not so simple like
the way
you write
or edit
a poem





9
the first time the mosquito died on your arm

you prayed to God
people thought you lost your mind

during the death of your sunrise and sunset
you pray to God
people accepted it as your faith

you’re silent
because death always wins
hence, you head
for the lawn in the backyard
with an empty glass of milk
so a fly may lick your finger

you let it lick the milk from your finger
before you
squash it to death

a dying fly is like a dying flame
like a person no longer alive
you’re aware of
the strength of the inevitable
the reason you’re not afraid of death

you see a man
with a broken neck
you know all it is to know
about blood flow on this planet

you’re aware of
the dead mosquito, the dead fly, not the dead person

now you meet a man
also broken
you talk to him about land prices
and how he is relieved of his home
or was it taken from him

you have the strength of death
because death comes as easy to you
as living
as for him, he can easily live
as though he’s dead

this is one way a man could take a hold on you
and turn this world into a poem
a mosquito only knows how to suck blood
like rollers unknowingly
flatten things
now has wings

dreams
are like the light inside him
as he overcomes his adversity
invites you in
for coffee






10
like broken glass on this flat old worn out planet, everything is just impossible to deal with

hence, during such a grim time
this land is like you
bleeds as the Sun heads for town

the air stifling, windless
stagnant, we move slowly
to reserve our energy

hope
leaves behind a shiver
hence we’re off balance
as though we’re grazed by a bullet

we’re one nation
for decades now
manufacturers aspired to educate us
before the surfacing suspicion
murderous conflict
fathers first then their sons
ready to risk it all
ready to spill blood

we cut along
the Annamite range
walking back and forth
a million people or more
much much more

we’re barefoot
across the shattered glass
temple guards
labourers at the mill
we’re all over the hill
for the last few decades
cursed, in the wind
on an empty stomach

the dreams of Eden
faith
loudspeakers
and everything else
all gone

our children will not recognise us
we would have lost our accents

we are now
an armada squatting
jumping
and swimming
out of a water closet
feverish with malaria
wiping the bum of blue despair
out in the middle of the ocean

like when
we search for oil
the various things
we drill may hurt
our mother







11
lie on your back when you read poetry

like the scattered fallen trees
after a flood

here the wind is off balanced
a village with tree shadows oozing brown
an overwhelming fragrance
not like overflowing
wastewater

the poem is so long that she couldn’t remember it
the city moving again
after the rain
the drain water colouring the sunset
of an artist cum poet
an electrical dam cum bearing
overflowing cum a shattered shoreline

her breath
may it be like
dusk
may it be like
the moon
thus hence it’s
a little short

thus when she’s hurt
the light falls
through
her head

it’s not like the Sun
or
like those who
cry, as they plant flowers
on a grave

it’s like
the “chim” in our pants
flying
further than you think

like the two nights
the breath
of the artist cum poet
the intellectual cum swearing
payment cum unwrapping a bun





12
one way to never smell again is to allow the circulation of the air of freedom

the entire cold, chilling night
the tick-tock sound of a clock overhead, the cat
constantly scratching on the door

the last time before it is so late
the smell of the bed
senses her waiting
lets out a breath

causing
everything
to
fade
away






13
the first time she lets down her guard

she was
a little embarrassed
by her thoughts

in your ears
she whispered:

“- you’ll never be able
to take away
what is mine?

you might
be able to turn me
inside out
once or twice
nice right…”

but you
never stayed
long enough for her
to open up

as usual
you would take away with you
the pain that isn’t yours
but the fingers of those women
embodying Kiều
who would
at the setting of the Sun
disappear





14
dawn isn’t something you want

so in the dark
you quickened your pace
jumped
right into my day

I didn’t hear the glass break in the night
by the morning light
there were
shattered bits
everywhere
cutting the pads of my feet?

so now
I’m cold
I’m crying
on the side of the road





15
I have lost a lifetime consuming scrap

I’m circling, flying short-sighted
over a sad and derelict
garden of Eden

you escaped
so you hung me
upside down
I have to look up at you
from down under

and since I’m
no longer in sync with you
at any given time I would stop and
demand food

as you weave the deception
for your retreat
into a place
no one could penetrate
you sigh

within a week, you would swell up
and burst open
in the realisation that
fresh blood
will ooze like flower petals
glossy parting lips
my feet will then take-off
flying
as you have flown
without an engine stabiliser
or the aid of a pilot

if I wanted to fly with you
all I need to do is vibrate
like the mobile in my pant pocket
with the promise:
I’ll message you when I’m done






16
it starts with alcohol

from hell
twinkling red light

the eerie scream
mood generally like
some smelly guy
stinking of beer and cigarettes

embracing cosseting
all over a black flower the likeness of a watch face
nightly fluorescent glow
incessant ticking
in your ear

your footsteps all over the place
down the stairs
grasping at pages and pages of a letter
in the colour of the night

you paint yourself in contemplation
flickering chameleon
maybe or maybe not?
to stay or not to stay?

when is it necessary?
when should you
climb
up the light pole of a madman
and ring
the alarm?





17
you’ve coveted long ago the dust on the old bookshelf

the adventures in the books
locked up
as though all of us are imprisoned
(waiting for the opportunity
to escape and love
once more)

since there will be more readers?
the generations to come
those who could lie around and read
listen and love

shall cry
wetting
even the lust
in the books
by Henry Miller

the applications
which maybe
attainable
or unattainable
with your tablet



18
why do we need the smell of poetry, does it help us sober up, help us give up drinking?

the poets are dead
more because their wives have left them
or because they’re alcoholics?

why do we need poetry
when the world is too busy making the atomic bomb
and drugs for erectile dysfunction?

what is the use of poetry
is it to help improve
teachers and students writing
comprehension
in the classroom?

their books will be nicer
cleaner
like the beauty queen’s answer
war is bad
and that
she
can’t
cook…

when is poetry applicable
where’s the instructions?
so we may read it and know what to do

you ask why
we need poetry
like the guy at the car wash
after a storm
wading through the sludge

if poetry is needed
why not import poets
like importing products Made in China
a container at a time
standing by
piled up high?

listen to poetry as though you would listen to the rain
listen to what it’s saying
listen for the evil intent
add the question mark
as though
you’re lying there quietly
with your legs wide open
dare not take
a single
breath






19
please, spare me

for accidently
biting you

please spare me
why?
please spare me
so I may let
people know
you bit me

gosh sorry
Why the apologies?
please, spare me
for my own good
when we have to apologise
when we must speak: please
please, spare me from
your email
dear lord, spare me




20
pollen and grass seed

drifting
flying
in the wind

the spring in earnest
yet you’re unwilling to open up
because you love to fly
your goosebumps visible
to everyone

on the surface of the water
the red frog waited on a rock
ready to escape

the spring in earnest
the lively green algae beneath
the lake around the rock oscillating
forming streaks in the water
a soft green carpet
surrounds your feet each night

idyllic
though we all know the coming spring will be sad
and hungry

hence the frog decides to
jump into the water
and the mosquitoes now
aware of you

the light on the water is as lucid as in a dream
as the earth, as knowing as long ago
people drank water from a glass
you broke
the shards of glass and grass seed
still in their mouths
still cuts
bleed


21
there are crevices in the mountain

I know this
because I love
exploring
the caves

there are crevices in my skull
hence when it rains
I could really feel
the crevices in my ears

I’m there
standing, breathing
running all of a sudden
from the crevices in my thoughts
more crevices formed in my nose

all that is a necessity in my life
including the emptiness
my friends
came from these crevices
as for her
she came from the emptiness of her life

life and death requires nothing but a hole
separated by a hole
a crevice, like any
black hole
in the universe

like the pubis
like the howling of the wind
like a cave
like the doom and gloom
like a nemesis
you could
never
escape



22
a question of philosophy, like how you would one afternoon fall

the changing colour of your face
yellow and red
making people think you’re blooming
hence they adorn your home with flowers
March tenth*
April thirtieth**
on your face were the idyllic smiles

a water can
in the shape of a man
and the women would feel abandoned
each time you use it to water

write
like the cuts on your wrist
touches someone else’s wrist
the pulsating falling rhymes is as captivating
as the pulsating beat flowing through your body
you’re fearful
of its dampness, hot and a little
exposed

it curls rolling in waves like a speed boat
slamming continuously into poetry
like new tree shoots during a flood
in the fall
you have plenty of time to rest and celebrate

you realise
you don’t have to do much more
don’t have to shove it in or pull it out
add more files

you beg UNESCO
to formally
name you as
a declining world
heritage site




23
you are as gorgeous as the moonlight in the mountain

the poem
wants to be a plane without a pilot
flying high
to finally meet you

your eyes
burn straight through the heart of poetry
like a hundred thousand suns
at the tip
of a cigarette

the poem
sustainable only inside an aching that even
the moonlight
seem to be a free flying plane without a pilot

and I’m flying without a pilot next to the poem
the engine would purr
like the sound of a cat
meowing
a little husky:
c’mon now




24
have you ever befriended a cloud as it flies by your house?

don’t ever befriend a cloud
it’ll give you nothing but
sun stroke

it will knock on
your window
constantly
drive you mad

it said: nothing is happening here
nothing
nothing
at all

there’s an Eden faraway
in the rain
people like clouds
flying
in moonlight
like a ball you hit with a racket
hot distended
firm

as the night before
the ringing temple bells
weightless like
drifting clouds

the smouldering
bells rang
like the one time you heard, witnessed
in the innocent eyes
of a little girl
in the clouds

it couldn’t control
the outcome
from the beginning
it was
a pain
an annoyance

the clouds drift by
to after
disappear

it’s a wind
blowing away your home

it’s
two white
eyes
quite
colour blind


25
the water flows in the river

the water flows in the river
it sounds great right?
in my sweet innocent dreams
did you feel that?

not only am I a dream, the poem
it’s by my side
enough pity you reckon
or do you want to turn it into a rabbit
or a bird with a broken wing that likes to fly
the fiddly eager
tenderness

and at the heart of the poem
you could peel off a layer at a time
like an onion
the poem burn your eyes
make you believe it’s crying
all alone
lightly in the wind
nice and dry



26
the angels treading on rather thin clouds

like at the airport
waiting for your flight
you would walk back and forth
dying for a cigarette

perhaps the flight
resembles
your cloud?

as you fall
gently
shimmering
on their
colourful
beard

they breathe
easy
as though they’re removing
the clothes of a fallen
angel

they laugh
while you: the entire night
have nothing, nothing that may
fly

often out of nowhere
we’re laughing
like apes

much like where you lie right now
on a towel
quietly




27
like December twelfth, you’re about to fly

the night
blue
black
purple
mauve
and no one saw you

you could easily believe you’re lost
the accents
and the poem
baffling
incomprehensible

but the bell on the cat’s collar
it was ringing on December twelfth
you’re bye bye-ing
flying
everything
on that day depending

the frightened souls
make you thirsty
for a bit of filtered water
not enough to give you
motion sickness

it’s nothing to do with how much you cry
deeming the poem useless
it’s meaningless because for too long
it’s been sinking, buried in a country
that the weather
the donkey
ox horse
doodling
rain or shine
long ago
obediently
pushing back and forth
the empty coconut shells

like the things
you push around painfully
in apprehension




28
you disembark from the flight on Friday the thirteenth

you found yourself
not at
Tân Sơn Nhất

but a bright shiny city
the resorts had a good rate
the TV screens flat and thin
enough that you may
insert
your memory card

an overwhelming scented cloud, and it’s raining
and she’s like a poem
moist, stepping
straight out from a book
from an era long gone

say if you can’t
buy a ticket
then Friday the thirteenth
you’re at home
mobbing the floor
eating
picking up the kids
washing the dishes
singing
sleeping
with your wife




29
writing is now by the day more and more convoluted…

first
she loosens each of your fingers
until you’re more relaxed
quiet
like a doona
with the brightness of duck down
the padding of your jacket

in the streets
the traffic horns
honking
like geese

now
people who sees the doona
will never grasp
the entire story

the incredible strength
ordinary people
has to deal with under the doona

while you remain silent
no one could hear your
long sigh
babe, I’m tired

the rain on dry land
the grass will then
upon her grow
like hair



30
when she said you must suck me out first, to get a better look of me

I write poetry
but could never conjure
such an image
I use my tongue
to lick
the words
like butterflies
it flies

and the poem
it’s denotation
left a hole
that the reader
knows not either
to suck it out or blow it back in



31
poetry is thoughtful, hardened and jaded

welcomes dawn
with a face emblazoned with letters
dried up
like tears…



32
I’m not like you

since you
may abandon me
when I have nothing left to give

What about me?
Me?
me
How could I abandon
myself?

How could I
abandon
a body my parents
has given me

33
I heard your name

in the tweets of a babbler
written in the clouds
rippling through the pebbles
under my feet

the whispers of your name
like buzzing bees
and traffic horns
mocked me every night

I could hear your name
in the rumbling thunder
everywhere
your name, your name, your name
a tirade of machine bullets
so here I have noted
something in the wind, the clouds
out there
a kind of reply

in cursives
across the sky
the one person’s tears
in the drizzling rain
for the one



34
your poem is twice as long you said

hence you love twice as much
and when I claimed
love is limitless
you laughed

you said you would remember
if I place a kiss
on your lips

but I’m
a little
clumsy
kissed you on the neck
instead

hence the poem ends up hotter
than the Sun
you can talk all you want, laugh
take in the air

because we
our children, grandchildren
you inhale and exhale
like the tides
inhale as the moon
drifts by
exhale till
we
explode
like firecrackers




35
your regards mean all you want to do is hear your whole life story all over again

but I could never
say the rosary beads backward

not once

my finishing blow
into the clouds
even the spring will be swollen
like your lips

swollen
clouds
means
it will rain…



36
He’s been a pilot for a long time, flying from a young age

he never had time to wander
he wanted to know about everything
to fly
in words
on wings

he moves
with a finger
half an inch at a time

he knows
life could be fun
How funny right?
He exclaimed: “you must lose your legs to be in a wheelchair
then you can be a superhero”

sometimes he’s a little reluctant
but dare not be negligent
because he is still
a superhero






37
when my father drinks

I can hear peeing
in the shower
behind the closed curtain

I’m under the bed
stifled by his sour breath
I don’t know who has thrown me into this room
by my hair
and said
they’ll never hurt me

when my mother was so drunk
the guy next door
came over the wall
and I watched him
through the keyhole

I’m never drunk
grew up got married
I’m black and blue
bruise, red
like the colours of all the bottles of liquor
properties of husbands
never leaves behind any evidence

we’re all playing a game
my youngest counts to ten
as I hide

my father
to this day
he could never
understand
he kept asking:
son, why are you crying?





38
I’m don’t know what to say or think, when I could no longer find you on Facebook

there are those
who wants to eat you alive

the photographs you’re tagged
the exploding
undercurrent, the rhythm
the poems, the trauma
the scars

someone said
you’re no longer a poet
you find people
in the shadows, many
shimmering like diamonds

you’re no longer a poet
your dream, once
now dripping, the shimmering
indignation of the questions
by those who thought
they were unfriend

in a country full
of deadly sins
a spectre
looked directly at you
asked you
to blow smoke
up people’s ass
as it triumphantly
laughed out loud

they stared
until they saw
people looked for you
through a mirror
in six
shattered pieces
the shape of a coffin






39
the clouds gave each of us

a red leaf
not fallen but rather left it’s branches
flying, flew away
higher and higher into the air

carried away by the wind
looked down at the mountains and the clouds
at the junk at the two dollar stores
owners who carried the world
on their shoulders

the clouds alone
wore grey clothes
dotted
with black

tired towards the end, the clouds would cry
as for the earth, only a quarter is floating
while the remaining three quarters sank
in tears

the day passes by oblivious
on a patch of wet grass
we think only of the of the rain’s journey
refuse the invitation of those
who remain at the gathering
rush
home

because Mother is waiting
the insomniacs
they walk around
asking:
– only until we can rescue them?

it’s not just about
thousands of eyes watching, bleeding
from every blood vessel
in their body



40
no, hold the applause, poetry’s still deciding whether to leave or stay

the day possessed
it’s soundless endearment
dusk was gathered on a thin leaf
a world filled with dust and falling debris

by all means, clap your hands and say for heaven sakes

thrilling is the throbbing of time
a rhythm endlessly derived from the heart
the differed light, thrown on a wall
oblivious of the eerie drama

poetry sees itself at the centre of an eye
not a monster or a mutant
glaring
at its hollowed body

a moment of separation
transfixed
leave or stay
was there anything left for you here
there was something there, once upon a time

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (18)

(prologue)

đất nước là khoa Sản
mọi người đang mang thai

cơ thể đang mang thai
linh hồn đang mang thai

ôi làm thế nào chúng ta chỉ sinh ra
toàn bọ chét
nếu không
những con bọ chét đến từ đâu?

chẳng lẽ
chúng xuất hiện bất ngờ từ trên trời?
như mưa rơi?
như nước mắt?

đất nước đang mang thai
vào mỗi đêm, khi mẹ mang chúng ta vào giấc ngủ
là những bữa tiệc của lũ bọ chét
bắt đầu

sau khi uống rượu như hút máu
chúng nói về tình yêu



1
đêm, các lỗ thủng trên bầu trời đang nhấp nháy

như các cửa sổ
đang đóng mở

có cửa sổ tồn tại
và cửa sổ chỉ biết mở ra mà không tồn tại
nó chỉ biết ngậm
bú và nhai lại

bạn bước bâng quơ ra khỏi
nhà, qua các cửa sổ đang đóng mở
như các lỗ thủng trên trời
như những đèn lồng ba tàu treo
nhìn ra phố
những người lùn
ngồi bên biển
nhìn bạn
mỗi đêm

hình ảnh bạn nằm trần truồng trên bờ
cát, như một con thằn lằn sáng trên
mỗi cửa sổ

lấp lánh
mỗi cửa sổ một lỗ
mỗi lỗ một cửa sổ
bạn biết người ta được sinh ra
bên dưới
rốn, nơi cửa sổ mở ra cả một mặt
trời, và tối
như một mặt trăng

bạn cần
tồn tại
từ các cửa sổ không ai cần
tồn tại
bạn phải
là bầu trời
bạn kêu thử: trời ơi

những người lùn
tóc râu rũ rượi
dầm bạn như dầm củ cải
làm bạn chảy nước
suốt đêm


2
bình minh bị phá vỡ

thêm chữ “đã”, bình minh đã bị phá vỡ
cành xuất hiện từ cây, lá xuất hiện từ cành
màu xanh xuất hiện trên lá
lá xuất hiện trên hoa

giai điệu xuất hiện trên bài hát
làm người ta
xuất hiện như say
rượu

súng xuất hiện trên thuyền, thuyền xuất hiện trên biển
biển xuất hiện kẻ thù, bạn không thể mơ ngủ
tóc xuất hiện trên gối
cơn rùng mình xuất hiện trên lông mi
giấc mơ xuất hiện trên cơn rùng mình

di chuyển khuỷu tay
bạn chạm vào nàng
ấm áp xuất hiện trên tấm chăn

hơi thở xuất hiện trên sự ấm áp
mặt trời xuất hiện trên giấc mơ
bài thơ
bây giờ
mới xuất hiện


3
đám mây có một cái lỗ

biển lặng lẽ như dòng sông
không phải sông, nó là biển, đám mây
bay trong khu rừng, đám mây
chảy trong dòng sông
nhưng bên trong
đám mây vẫn có một cái lỗ

từ đó bạn có thể nhìn thấy
lá, hoa nở và đám mây chạy
nhảy, nằm ngủ với bạn, vì vậy
trái đất màu tối đen

ngọn cỏ màu xanh, hoa cúc màu vàng
cũng như nàng, hoa mẫu đơn màu đỏ
đám mây biết cách nói dối về tất cả
để
màu sắc bài thơ không bao giờ
nhàm chán

trên thực tế
đám mây gây ra sóng biển, tiếng hót của con
chim, hoa hồng đỏ nở ra biển
xanh, xạc xào lặng lẽ
vì nó không phải từ dòng sông
nó chảy ra từ một cái kẽ
nứt của bạn

cuối cùng
sông chảy vào đám mây
những đám mây nằm như muôn đời
vẫn thế
mặc dù nó vẫn có một cái lỗ
để các thiên thần
như nước
rơi xuống
thành mưa


4
lời nói không, không… bao giờ sẽ là tình yêu của bạn?

bạn có thể không
cúi nhặt
những đồng xu màu xanh lá cây
trên mặt đất

hy vọng nó
là bùa hộ mệnh của ai đó
tặng cho
bạn

bạn
như những cổ vật
bị rơi mất, để lại lỗ hổng trong túi
của người sưu tập

những vật bí mật
thường được bạn giấu dưới nệm
và trong ánh sáng lờ mờ
căn gác xép mạng nhện
cổng trường cũ ngày xưa đi học
ghế bàn
cùng chờ đợi
nhắc nhở
bất kỳ kẻ thám hiểm nào
không đeo bao
táo bạo
leo
lên người bạn


5
câu chuyện là như vậy, dễ hiểu hơn rất nhiều

bạn nói: một thế giới không có lông
thì đó chỉ là một dải lửa đang cháy
mênh mông

khi bạn trở về
không có lông và nói dối
mặt trời không sinh ra cho bạn

vào những đêm bạn chuyển chiếc gối xuống dưới
chiếc giường
và mê ngủ

bởi vì giấc ngủ khác nhau
nên khi bạn thức dậy
có một chút khác nhau

có thể
một lần bạn thức
mọi người sẽ chỉ ra sự không có lông trên gương mặt bạn
và đôi khi, họ thắp một ngọn nến
để bản thân mặt trời
bập bùng ánh lửa nhỏ

trên gương mặt bạn
nó ném ánh sáng
lên các bức tường
và tự hỏi tại sao hình dạng của bạn bị hỏng
trên các áp-phích nhàu nát
trên chiếc giường mê ngủ
tất cả mọi thứ
bây giờ bóng tối, có một niềm vui, mãnh liệt
trong lúc đọc bài thơ của bạn

mọi người gấp các bài thơ
thành những nụ hôn
giả vờ
như thể mỗi bài thơ là một làn hơi
của bạn thở

mọi người có thể không bỏ lỡ
nhưng sau khi bạn chơi giả vờ
ai cũng đau và sợ


6
vị đắng của dối trá

lạnh, nứt nẻ đôi môi màu đỏ
như thể đã tháo vòng
một người không còn trẻ
muốn thụ thai

cơ thể nó
không phải là phụ nữ
nó thích
làm đứa con gái
lâu năm

ngôn ngữ màu đỏ
chữ màu xanh lá cây
như tấm băng-rôn người ta vẫn treo vào ngày lễ
lột ra từ đôi môi bong tróc
màu sơn

ai cho chất độc
từ chối mật ong
yêu và tin
tin và yêu
thiên đường mấy mươi năm
mọi người bị bắt buộc phải đi tìm
cuối cùng chỉ là
đôi môi
giả vờ bướng bỉnh hoang dã
đang nứt ra
và vô chủ

nhưng lời nói vẫn màu đỏ
từ đôi môi mọng nước
có người sẽ nghe, và nói:
– các cô gái, nên ngậm chặt hai môi của mình lại


7
tôi cần một con ma

quản lý tủ quần áo của tôi
những bộ áo quần
đã chết

tôi cần một con ma
sắp xếp những cuốn sách của tôi
những quyển sách này
cũng đã chết

con ma sẽ hiểu niềm vui của tôi
hơn cả cái bìa
sách

bóng ma
mỏng như sương
không chiếm chỗ trong không gian
không làm chật chội bóng tôi và bóng tối

bóng ma
khi lật một quyển sách
nó nghe cô gái tóc thắt nơ nói với một cậu bé:

– nè đừng có liều
làm hỏng cái lều
có một nhà thơ
đang sống ở bên trong


8
làm việc cả ngày, mơ mộng cả đêm

cuối năm
bạn bay
khi bộ nhớ của bạn xuất hiện
bạn đi tìm
lịch sử

lịch sử
là chiếc phong bì dính máu
mẹ gửi cho bạn
là những câu chuyện trong va ly
của bạn

câu chuyện những kẻ khốn nạn
không phải chỉ đơn giản
như bạn
viết
hay sửa lại
một bài thơ


9
đầu tiên con muỗi của bạn chết

bạn cầu Chúa
người ta nghĩ bạn hơi ngớ ngẩn

sau đó bình minh và hoàng hôn của bạn chết
bạn cầu Chúa
người ta biết đó là đức tin

bạn im lặng
dù sao cái chết cũng chiến thắng
vì vậy, bạn đi bộ
ra mớ cỏ dại phía sau vườn
nhà, và đổ một ly sữa
cho con ruồi liếm ngón tay bạn

bạn để cho nó liếm
sữa, từ ngón tay trước khi
bạn bóp nó đến
chết

một con ruồi chết như ánh sáng tắt như một
người không còn sống
bạn biết sức mạnh
của cái chết
đó là lý do tại sao bạn không sợ chết

bạn có thể thấy một người đàn ông
cổ bị gãy
bạn biết tất cả về
máu chảy
trên mặt đất

bạn biết
một con muỗi chết một con ruồi chết không phải một con người chết

bây giờ bạn gặp một người đàn ông
cổ cũng bị gãy
bạn nói chuyện với anh ta về
giá đất và căn nhà của anh ta
bị cướp hay giải tỏa

bạn có sức mạnh
của cái chết, vì bạn sẽ chết một cách dễ dàng
như sống
còn anh ta chỉ có thể sống dễ dàng
như chết

đây là cách một người đàn ông nắm bắt
bạn, và biến thế giới này thành một bài thơ
con muỗi chỉ biết hút máu
như tấm băng ép mỏng lơ ngơ
bây giờ có cánh

giấc mơ
giống như ánh sáng
khi anh ta thoát nạn
và mời bạn
uống một tách cà phê


10
trên trái đất đã cũ mòn và bằng phẳng
mọi thứ khó khăn như mảnh thủy tinh
vỡ

do đó, vào thời điểm hơi nghiệt
ngã, vùng đất này giống như bạn
bị chảy máu khi mặt trời tiến vào thành phố

không có hơi thở
không có gió, nên mọi người di chuyển với tốc độ
chậm, để tiết kiệm sức lực của họ

hy vọng
để lại sự run rẩy
làm chúng ta khập khiễng
như đạn bắn sượt da

chúng ta là một quốc gia

trong những thập kỷ, giấc mơ của nhà sản xuất
cho chúng ta học những điều
trước khi bị nghi ngờ
năng lực giết nhau
lớp cha trước lớp con sau
sẵn sàng đổ liều hay đổ máu

chúng ta xẻ dọc
trường sơn
đi ngược và đi xuôi
những triệu người hay có thể nhiều hơn thế

chúng ta
dẫm chân trần qua thủy tinh vỡ
những thập kỷ làm ông từ canh đền hay giữ cưa
chúng ta nghênh ngang trên phố
với một ma thuật cùng cơn gió
và bụng đói

giấc mơ thiên đường
với đức tin
và các cái loa
tất cả
đã biến mất

con cái của chúng ta không nhìn ra chúng ta
chúng ta bị mất dấu

chúng ta bây giờ
một hạm đội ngồi xổm
nhảy
và bơi
ra khỏi cái chuồng
xí, chùi đít tuyệt vọng màu xanh
trận sốt rét vẫn còn trên biển

như lúc chúng ta đi tìm
mỏ dầu
nhiều thứ
khoan thủng và làm đau
mẹ của chúng ta


11
nằm ngửa
đọc các bài thơ

như cây đổ ngổn ngang
sau lũ

ở đây gió khập khiễng
ngôi làng có bóng cây chảy ra màu nâu
mệt mỏi mùi thơm
không như nước thải
chảy tràn

bài thơ quá dài làm nàng không nhớ
chuyển động của thành phố
sau mưa
màu của nước cống pha lên bảng màu hoàng hôn của
chàng họa sĩ kiêm nhà thơ
thủy điện kiêm sự cố
tràn đập kiêm vỡ bờ

hơi thở của nàng
như thế nào
là hoàng hôn
như thế nào
là mặt trăng
và như vậy nó
hơi thấp

vì vậy khi nàng đau
là ánh sáng đổ
qua
đầu

nó không như mặt trời
hoặc
như người ta
khóc, đang trồng hoa
trên mộ

nó như
chim trong quần
bay xa
nhiều hơn nữa

như hai đêm
hơi thở
của họa sĩ kiêm nhà thơ
trí thức kiêm chửi thề
trả tiền kiêm bóc bánh


12
một cách không thể ngửi mùi nữa là
để cho không khí tự do
di chuyển

cả đêm lạnh
tiếng tíc-tắc của đồng hồ trên đầu, con mèo
cứ cào vào cánh cửa

một lần cuối cùng trước khi quá muộn
mùi của chiếc giường
biết nàng đang chờ đợi, vì vậy
nó thở

làm
bay
đi
tất
cả


13
lần đầu tiên nàng cởi

bỏ những suy nghĩ của mình
nàng hơi
mắc cỡ

sau đó
nàng thì thầm vào tai bạn:

“- bạn sẽ không bao giờ
làm cho tôi
mất đi những gì tôi đang có?

và bạn có thể thay đổi
tôi
từ phía sau ra phía trước
một hoặc hai lần thì tốt”

tuy nhiên, bạn đã không
ngồi lại
khi nàng cởi
mở

thường thì bạn sẽ mang nỗi đau
ra đi
không phải bạn
mà những ngón tay
như những nàng Kiều
đến chiều

kết thúc


14
bình minh
không phải là mong muốn của bạn

nên từ bóng đêm
bạn nhanh nhẹn đi bộ
và nhảy vào
ngày của tôi

đêm qua
tôi không nghe kính vỡ
vây sáng hôm sau đó
làm thế nào bạn có
nhưng mảnh thủy tinh
vỡ
cưa
dưới lòng bàn chân tôi?

hôm nay
tôi cúi mình trên
lề đường, lạnh
khóc


15
tôi đã mất một nửa cuộc đời
chỉ để ăn phế liệu

tôi bay trong trạng thái
cận thị, quanh một khu vườn
buồn và cũ

bạn đã thoát
vì thế bạn đã treo tôi
lộn ngược
để nhìn bạn từ phía dưới
vén lên

bởi vì tôi
không còn cùng bạn di chuyển
thậm chí cứ tùy ý dừng lại
đòi ăn

bây giờ bạn đang dệt một vỏ bọc
rút lui
vào nơi
không ai có thể vào
bạn thở phào

trong vòng vài tuần, bạn sẽ sưng lên
và vỡ
bạn biết
máu tươi
sẽ bơm qua như cánh hoa đang hé đôi môi
rực rỡ
tôi sẽ nhấc hai chân của tôi
và bay
như bạn đã bay
không cân động cơ
hay phi công hỗ trợ

nếu tôi bay với bạn một lần nữa
tôi chỉ phải rung lên thôi
vì trong túi quần tôi
vẫn có chiếc điện thoại mà bạn đã hứa:
khi nào xong em sẽ nhắn tin


16
bắt đầu với rượu

ánh sáng màu đỏ rỉ ra
từ địa ngục

một thất thanh la hét
không khí nhưng ngã
đàn ông, mùi bia và
thuốc lá

ôm ấp vuốt ve bao trùm
bông hoa như màu đen của mặt đồng hồ
ánh lân tinh đêm
tiếng tíc-tắc suốt đêm
trong tai bạn

bạn bước thất thường
xuống cầu thang
vớ những trang
thư màu bóng tối

bạn vẽ mình trong suy tưởng
nhấp nháy tắc kè hoa
có thể hay không thể?
về hay không về?

bao giờ bạn muốn?
bao giờ nên
leo lên
cột điện của ngươi điên
hú còi
báo động?


17
bạn ấp ủ từ lâu
bụi trong tủ sách cũ

cuộc phiêu lưu của nhưng
quyến sách bị nhốt
như chúng ta bị tù
(chúng ta từng nằm, chờ đợi
cơ hội, để thoát ra và yêu
thêm lần nữa)

vì thêm độc giả?
các thế hệ tiếp theo
những người có thể
nằm và đọc
nghe và yêu

họ khóc
làm ướt
cả tình dục
trong sách
của Henry Miller

nhưng ứng dụng
mà máy tính bảng
của bạn
đã từng
hay chưa từng



18
tại sao chúng ta cần mùi của thơ
nó có giúp chúng ta bỏ rượu?

các nhà thơ đã chết
vì vợ bỏ nhiều hơn hay vì nghiện rượu
nhiều hơn?

tại sao chúng ta cần thơ
khi thế giới
đang nghiên cứu thuốc cường dương và bom nguyên tử?

thơ sử dụng vào những việc gì
chẳng lẽ
chỉ dành cho các thầy cô
giúp các em học sinh luyện thi chữ đẹp?

các em vở sạch
sành sanh
như hoa hậu trả lời
chiến tranh
là xấu
và cũng vì
nàng không biết nấu
cơm

vậy thơ sử dụng vào những việc gì
để chúng ta còn đọc kỹ
cách dùng?

bạn hỏi tại sao
chúng ta cần thơ
như anh chàng rửa xe ô tô
sau trận mưa
lội bùn muốn chết

nếu cần thơ
sao người ta không nhập khẩu nhà thơ
như đang nhập hàng tàu
đóng từng container
cao ngất
bên cầu?

lắng nghe thơ như lắng nghe mưa
những gì mưa nói
nếu có ai chơi ác
thêm dấu hỏi vào
bạn gần như
nằm im
dang chân
không còn
hít thở


19
ôi, xin tha cho tôi

vì tôi đã lỡ
cắn bạn

xin tha cho tôi
tại sao?
xin tha cho tôi
để tôi còn có thể nói
cho mọi người biết
khi bạn cắn tôi

ôi xin lỗi
tại sao phải xin lỗi?
ôi, xin tha cho tôi
cho bản thân tôi
khi mình phải xin lỗi
khi mình phải nói: ôi
ôi, xin tha cho tôi
cái email
trời ơi


20
phấn hoa và hạt cỏ

bơi
bay
trong gió

mùa xuân muốn tới
nhưng bạn không mở rộng bàn tay
vì bạn thích bay
ai cũng thấy gai ốc trên thịt da
của bạn

mặt nước
con ếch màu đỏ chờ đợi trên hòn đá
sẵn sàng trốn thoát

mùa xuân đang tới
sức sống của tảo xanh phía dưới
mặt hồ, nó dao động xung quanh tảng đá
tạo những vệt nước
như tấm thảm màu xanh và mềm
quấn quanh bạn mỗi đêm

mọi thứ vẫn lãng mạn
nhưng ai cũng biết mùa xuân này hơi buồn
và đói

và con ếch quyết định
nhảy xuống nước
bây giờ các con muỗi
đã nhận thấy bạn

và ánh sáng dòng nước rõ ràng như giấc mơ
như trái đất, như sáng suốt như cũ xưa
mọi người uống nước
từ cái ly mà bạn làm vỡ
mảnh thủy tinh và hạt cỏ
vẫn còn ngậm trong miệng
tứa máu
của họ


21
có những lỗ hổng trên núi

tôi biết điều này
vì tôi hay dạo chơi
nơi
hang động

có những lỗ hổng trong hộp sọ của tôi
khi mưa rơi
tôi nghe
có những lỗ hổng trong tai tôi

tôi
đứng và thở
chạy và ngỡ
những lỗ hổng trong suy nghĩ của tôi
vừa có thêm mấy lỗ hổng trong mũi

tất cả mọi thứ cần thiết của đời tôi
đến từ sự trống rỗng
bạn bè của tôi
đến từ lỗ hổng
em đến từ khoảng trống
của đời em

sống và chết chỉ cần một cái lỗ
cách nhau một cái lỗ
hổng, như các lỗ
đen
trong vũ trụ

như xương mu
như gió hú
như hang động
như âm u
như kẻ thù
tôi không
thể
thoát


22
một câu hỏi triết học
như khi bạn bị té ngã buổi chiều

mặt mũi lem luốc nhiều màu
vàng và đỏ
làm người ta nghĩ bạn đang nở hoa
và gắn hoa lên nhà bạn
ngày mười tháng ba
ngày ba mươi tháng tư
bạn cười thật lãng mạn

một chiếc bình tưới
có hình dạng như của người đàn ông
và phụ nữ nghĩ mình bị bỏ rơi
khi bạn tưới

viết
như vết cứa vào cổ tay
khi bạn chạm vào cổ tay người khác
một nhịp điệu gieo vần
độc đáo như nhịp điệu cơ thể
bạn sợ
vì nó ẩm, nóng và hơi
trần trụi

nó uốn lượn như tàu cao tốc
đập liên tục vào câu thơ
như thân cây non mùa nước lũ
mùa thu
bạn tha hồ nghỉ lễ

bạn biết
mình không cần làm thêm gì cả
không rút ra hay đưa vào
thêm mấy tệp hồ sơ

bạn đã yêu cầu unesco
chính thức công nhận
bạn là một di sản
trong sự suy tàn
của thế giới


23
bạn đẹp như ánh trăng
trên núi

bài thơ
muốn làm máy bay không người lái
lên chơi
với bạn

cái nhìn của bạn
đốt cháy lồng ngực bài thơ
như một trăm ngàn mặt trời
trên đầu điếu thuốc


bài thơ
nó sẽ tồn tại nỗi đau mà
ánh trăng
cũng là máy bay không người lái

và tôi bay không người lái cùng
bài thơ, tiếng động của ống pô
nghe như giọng
mèo gào
hơi khàn:
thôi nào


24
bạn có bao giờ làm bạn với đám mây
khi nó bay ngang qua nhà bạn?

đừng bao giờ làm bạn với đám mây
vì nó sẽ làm bạn say
nắng

nó sẽ gõ vào
cửa sổ nhà bạn
liên tục
nhiều khi làm bạn bị tâm thần

nó nói: không có gì xảy ra ở đây
không có gì
không có gì
cả

khu vườn phía xa
trong mưa
một đám mây trong ánh trăng
bay lên
như quả bóng bạn phát đi với cây vợt
nóng và căng
cứng

đêm qua
tiếng chuông
chùa, nhẹ nhàng như đám mây
bay

khói
tiếng chuông
một lần bạn nghe, thấy
đôi mắt của một cô bé
nằm ngơ ngác
trên mây

nó không thể khắc phục
hậu quả
vì ngay từ đầu
nó làm bạn
đau
muốn rách đít

đám mây trôi qua
sau đó bạn không còn có thể
nhìn theo nó


là hai con mắt
màu trắng dã
hay đã
mù màu


25
nước trong dòng sông đang chảy

nước trong dòng sông đang chảy
người nói rằng có hay không?
trong giấc mơ ngơ ngác của tôi
người có rơi không?

không chỉ tôi và giấc mơ, bài thơ
cũng chạy
người thấy nó thật đáng thương hại
người muốn nó thành con thỏ
thành chú chim cánh cụt thích bay
loay hoay
háo hức

và trái tim bài thơ
người bóc từng lớp như bóc củ hành
bài thơ hơi cay mắt
làm người tưởng bài thơ đang khóc
trong một cơn gió
cô độc
nhẹ
và khô


26
các thiên thần đi bộ trên đám mây quá mỏng

như khi ở nhà ga
chờ máy bay
bạn đi vào và đi ra
thèm thuốc lá

chuyến bay
có giống như đám mây
của bạn?

khi bạn rơi
nhẹ
lấp lánh
trên hàm râu
nhiều màu
của họ

họ thở
nhẹ
như khi họ cởi
áo những thiên thần
thả rơi

họ cười
khi bạn cứ: suốt đêm qua
không có gì, không có gì bay
cả

nhiều khi chúng ta vẫn cười
như đười ươi
ở những nơi
hoang vắng

như nơi bạn nằm
lót một chiếc khăn
và im lặng


27
ví dụ như ngày 12 tháng 12
bạn chuẩn bị bay

đêm
màu xanh
màu đen
màu tím
màu tìm
và không ai bắt gặp

bạn dễ dàng nghĩ rằng mình bị mất
dấu
và bài thơ
lơ ngơ
không ai hiểu

nhưng cái chuông trên cổ con mèo
nó lúc lắc vào đêm 12 tháng 12
bạn bái bai
và bay
một ngày
cho tất cả

các linh hồn nhút nhát
làm bạn thấy khát
một ít nước lọc
không đủ
làm say

nó không phải là việc bạn khóc rất nhiều
làm bài thơ hóa thành vô ích
nó vô nghĩa vì bị chìm
quá lâu, trong một đất nước
mà khí hậu
con lừa
trâu ngựa
từa lưa
nắng mưa
ngày xưa
kính thưa
sọ dừa
đẩy đưa…

như những món đồ
bạn đưa
và đau phải biết


28
thứ sáu ngày 13
bạn ra khỏi máy bay

bạn thấy
không phải sân bay
Tân Sơn Nhất

mà là một thành phố lấp lánh
những nhà nghỉ giá rẻ
tivi màn hình mỏng với khe
bạn sẽ
cắm vào thẻ
nhớ

một đám mây thật thơm, và mưa
làm nàng như bài thơ
ướt, bước
ra từ cuốn vở
ngày xưa

còn nếu bạn không mua
được vé máy bay
thì thứ sáu ngày 13
bạn đang ở nhà
lau nhà
ăn cơm
đón con
rửa chén
hát ca
và ngủ
với vợ


29
viết, đã bắt đầu lẩn thẩn…

đầu tiên
nàng mở các ngón tay bạn
cho đến khi bạn nới lỏng
và im lặng
như một tấm chăn
với ánh sáng lông
và vải lót

ngoài phố
tiếng còi giao thông
kêu như
ngỗng

bây giờ
những người nhìn vào tấm chăn
không thể biết
câu chuyện

những nỗ lực phi thường
để người bình thường
phải vật lộn dưới tấm chăn
đó

vì bạn im lặng
nên không ai có thể nghe
một tiếng thở dài
em mệt

mưa trên đất khô
cỏ mới mọc
trên nàng
như tóc


30
khi nàng nói
chàng hãy hút em ra, để nhìn
cho rõ

tôi làm thơ
nhưng chưa từng nghĩ được một hình
ảnh nào như vậy
tôi chỉ dùng lưỡi
để liếm
vào chữ
như bướm
nó bay

và bài thơ
ý nghĩa của nó
để lại một lỗ
mà người đọc
không biết làm sao
hút ra hay thổi vào


31
thơ những tưởng mình chai sạn

sáng ra
thấy gương mặt mình đầy chữ cái
như những giọt nước mắt
đã khô


32
tôi không thể như bạn

vì bạn
có thể rời bỏ tôi
khi đã hết vui

còn tôi?
tôi?
tôi
làm sao có thể từ bỏ
chính tôi?

làm sao tôi
từ bỏ
xác thân mẹ cha
đã ban tặng cho mình


33
tôi nghe tên của bạn

trong tiếng hót con chim khướu
ai viết lên giấy trắng đám mây
trong tiếng vang những hòn sỏi
dưới đôi chân này

tên của bạn
ám ảnh trong lớp vỏ cây
khi tôi bị lạc rừng
và lẻn về như cơn gió
lang thang trên đường về phố

tên của bạn đang thì thầm
như những con ong
và tiếng kêu của còi xe
trêu chọc tôi mỗi tối

tôi nghe tên của bạn trong tiếng rên
của sấm sét
ở khắp mọi nơi
tên của bạn, tên của bạn, tên của bạn
nghe như nã đạn
vì vậy tôi viết
một cái gì lên mây gió
đó
như câu trả lời

viết bằng chữ thảo
lên bầu trời
viết bằng mưa rơi
nước mắt
của một người chỉ với một
người thôi


34
bạn nói với tôi bài thơ của bạn
dài gấp hai

nên bạn yêu gấp đôi
và khi tôi
nói, tình yêu là vô hạn
bạn cười

bạn nói bạn sẽ nhớ
nếu như tôi hôn lên
môi bạn

nhưng tôi
hơi
vụng về
đã hôn lên cổ của bạn để
thay thế

và bài thơ thậm chí còn nóng hơn
cả mặt trời
bạn tha hồ nói, cười
và thở

rằng chúng ta
con cháu chúng ta
bạn hít vào và thở ra
như thủy triều
hít vào mỗi khi mặt trăng
trôi dạt
và thở ra
tới khi chúng ta
nổ tung
như xác pháo


35
bạn hỏi để nghe lại cuộc đời mình

nhưng tôi không bao giờ
lần ngược tràng hạt

không một lần

đòn kết liễu của tôi
lên cả đám mây
làm mùa xuân sưng lên
như hai môi bạn

đám mây
khi sưng lên
bạn biết
nó sẽ mưa


36
chàng đã bay trên bầu trời
từ khi là phi công rất trẻ

chàng không được rong chơi
chàng phải cố tìm ý nghĩa của nó
để bay trên bầu trời
bằng những lời
có cánh

chàng phải di chuyển
bằng một ngón tay duy nhất của mình
nhích từng nửa cm

chàng biết
cuộc sống giống như một trò đùa tuyệt vời
nên rất buồn cười
phải không? chàng nói: “bạn phải chịu mất cả hai chân để đi xe lăn
và sau đó bạn thành siêu nhân”

nhiều khi chàng cũng thấy ngại ngần
nhưng không dám bất cần
vì chàng vẫn phải là
siêu nhân


37
khi bố say rượu

tôi nghe tiếng ông đi tiểu
từ phía sau
bức màn tắm vòi sen

tôi trốn dưới gầm giường
mùi hương hơi thở hơi chua của ông
không biết ai đã ném tôi vào phòng
bằng tóc của tôi
và nói
sẽ không bao giờ làm tổn thương tôi

khi mẹ say rượu
cho đến khi ông hàng xóm
trèo qua tường
tôi vẫn chăm chú nhìn ông
qua lỗ khóa

tôi không bao giờ say
lớn lên và kết hôn
tôi thâm tím
đen, đỏ
như màu các chai rượu của ông chồng
không bao giờ để lại tì vết

chúng tôi đang chơi một trò chơi
đứa con út của tôi vẫn đếm đến mười
cho tôi chạy trốn

cha tôi
đến bây giờ
ông không thể
hiểu
ông cứ hỏi: tại sao con khóc


38
nói không thành lời
khi facebook của bạn biến mất

có người
muốn ăn cả linh hồn của bạn

những hình ảnh bạn đã đánh dấu
có tiếng nổ, và
âm thanh bên dưới
nhịp điệu, câu thơ đã thành
các vết sẹo

có ai đó nói
bạn không còn là nhà thơ nữa rồi
bạn sẽ thấy nhiều người
bóng tối, nhiều người
lấp lánh viên kim cương

bạn không còn là nhà thơ nữa rồi
giấc mơ, một khi
chảy xuống, sự long lanh
của câu hỏi hóc búa mà
nhiều người tưởng bạn đã
unfriend họ

trên đất nước đầy
những tội lỗi chết người
một cái bóng ma
nhìn vào mắt bạn
chạm vào môi
một cái ống thổi
đu đủ
cười
nhe răng
chiến thắng

họ nhìn chằm chằm
cho đến khi họ thấy
mọi người tìm kiếm bạn, trong một tấm
gương
có sáu mảnh
vỡ
của một cái áo quan


39
mây cho mỗi chúng ta

lá đỏ
nó không phải rơi mà từ bỏ cành
để xoay, bay
cao hơn và cao hơn

nó nhìn xuống ngọn núi
và đám mây
hay các quầy hàng của các nàng hàng xén
các nàng đang gánh cả thế giới
trên vai

riêng đám mây
nó mặc áo màu xám
màu đen
lốm đốm

cho đến khi cuối cùng đám mây mệt mỏi và khóc
bản thân trái đất cũng chỉ nổi lên một phần tư còn lại
ba phần tư bị chìm
nước mắt

ngày đi ngang qua thơ dại
trên một vạt cỏ ướt
chúng ta chỉ nghĩ về cuộc phiêu lưu
của mưa, từ chối lời mời của mọi người
ở lại cuộc vui
để vội
vã ra về

vì mẹ đang chờ đợi
những người mất ngủ
họ đang lang thang
và hỏi:
– đến khi chúng ta sẽ giải thoát họ?

không chỉ câu chuyện
hàng ngàn ánh mắt chảy máu
từ các tĩnh mạch
của cơ thể


40
đừng vỗ tay,
thơ vẫn đang phân vân giữa ra đi và ở lại

ngày từng có
tình yêu im lặng của chính mình
chiều đang thu lại trên một cái lá mỏng
thế giới này toàn cát bụi đá rơi

bạn cứ việc vỗ tay kêu trời

thời gian đập nhịp rộn ràng
trong một nhịp không bao giờ khác đi của mạch máu
ánh sáng hắt lên bức tường thờ ơ thơ thơ hỏi thở
một vở kịch ma quái

thơ nhìn thấy mình ở giữa một con mắt
không phải quái vật không phải dị nhân
một cái nhìn đăm đăm
vào bản thân mình trống rỗng

thời điểm chia ly Bất động
ở lại và ra đi
bạn có còn lại một chút gì
ngày xưa bạn từng có



*March 10th, 1975: The city of Ban Me Thuot was seized by North Vietnamese troops Intense fighting occurred, almost exactly two years after a cease-fire was agreed upon after Paris peace talks had taken place This particular battle was a major loss for South Vietnam

**April 30th, 1975: The fall of Saigon

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The shortest story | Lê Vĩnh Tài [456]

Buôn Ma Thuột, by Lê Vĩnh Tài

A long poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

1.

“It feels to me as though it has been a bit of a mistake”, that was her final profundity. “yes, at the very least to some degree”, I answered.

2.

“come closer if you feel as though you’re lost again”, she said. But then it feels as though you’re still trying to find me, within your confines, since you enjoy getting lost more than I do.

3.

“This is not the reason I’m upset, what I find frustrating is your stupidity”, I’m no longer allowed to say such words, I have to acknowledge the fact that I am an idiot. 

4.

“It will happen, love, my poem will be at least a few lines, or possibly a few words.” But I might need some time, and in such times, betrayal will actually be “my resistance,” and inevitably unravel sooner than you think. 

5.

“Give me some time to think it over love” That was what you said, but how could such thoughts manifest as your voice, what I want to hear, my only request is to hear your true voice, because all I need is your voice. 

6.

“The salacious flattery sends us to cloud 9” because you’re unaware of the fact that, the poet in front of you has turned into some kind of zealous animal, with their messed up language and fervent prose, it’s time you speak your mind, focus, get to the point, so we can all let it go, and settle down without the need for all these lovesick poems.  

7.

“Baby, can you hear it, that voice inside you”, do you want to hear the moon sing? Will you understand what it wants to say? Damn, if not, all you need to do is to look into my eyes and see the love in them, they will reflect what you want to see, these eyes are the inspiration for that, that poem. 

8.

“Will I see you in the spring, when I’m bursting with life”, and in autumn, love, will you come? Even as the winter is upon me, and I am surrounded by death, will you be here for me? 

9.

And everything quietens down, the quiet shall turn up like a poem, it shall resound even upon sleep. Give it permission to console you, soothe your soul through the night, and you shall live without fear. Within this body, wholly, deep within the bone and flesh, you will find what you’re looking for, since peace is your constant desire.

10.

Beneath the horizon, above the earth, we were suspended and the sky sucked and held firmly onto the other half of us. She said “But today you will be satisfied with the half you have left”, and even when she fails, you can find me in everything else, since what is unique within me shall lay dormant until the moment it’s ready to bloom.

“Bloom? All I can see are the scars all over your body, babe”, you can see and what you can’t see, they are the cuts on my flesh, to the bone, piercing every part of my being, my spirit, and yet you continue to try and heal them.

11.

And you’ve seen yourself slip through your fingers, you thought they were as strong as a gymnast’s hands, but it turned out they were mere clouds.

12.

Your lifeless body, followed closely by your bed from behind, the bedsheets on it floating like ocean waves, the waves are a maze and you are the poem. As you swim, you are carried away by the allegory of waves and seaweed, you try to escape the animated suspension. While the poem is playing in the middle of the ocean, where there seem to be no waves, you escape the waves to penetrate the poem so you may touch them. 

13.

You want to go back to the beginning because you’re not a good swimmer. You will drown, my love. But in the end, you are the one who will drown. The waves, all of them send you lost in a maze, and you will need a hero to rescue you.

No hero, just a maze of memories. As you begin to remember. 

14.

Unknown cities, where there are only strangers, you love me, you said.

I love you too, I said.

Who shall miss whom? In the streets where there’s no one you can trust, at night welcoming a stranger into our new cold bed, in our memories is the promise of a city, see you in the morning.

I wake up with your love, to then say goodbye to this unknown unreachable city. My body overnight hardens into a giant rock, to lay down just the one time, and throw away the past as far away as possible.

15.

The darkness all around you is like a watery drop of sadness. Your whole body is imprisoned, not just your arms. The wind does not ease but sensitises the pain, and the sound is slowly fading with his laughter in a village that had rained ceaselessly for two days.

The crow tears at the flesh of your spirit. And you lay there in silence.

You are always in the dark as you search with your eyes closed. You remember the bitterness, the words of those who claimed you are the light as you stood there on the stage with him.

Night. The rain came and stayed as soon as it was dark. And the moon dominates the sky. You walk around the lake and you drink, you read poetry – say – it’s – Hàn – Mặc – Tử. The sound from the lake reverberates in your ears. It comes bouncing back from the old pine trees scaring you. You are no longer reciting the poem, but the sound from your throat has scared even your dreams. You follow the sound in your ear. Unconsciousness. It’s so dangerous to the point you must acknowledge your fear. You run dying from the pain between your legs.

Are you a duck that people step on and release out at the lake like a bad dream? The worst thing that could happen to you, is people’s reactions are so unexpected. You cried so much holding a dagger in your hand. After freeing your hands, it is time for your head to roll, splashing around in the muck. The killer stands by your side, laughing with their eyes wide open. That is what will happen when you die. Though for the moment it’s – like – a – summer – day.

Hence, each summer you would come back from the dead. Gather your head and look for the killer. 

16.

She is married. She had dreamed of such a day for as long as she could remember. Prince Charming on a white horse, finally showed up. 

At the wedding, she was a princess in her mother’s eyes and an apple in his. She said: you must recount our story in the best of light. And he nodded.

The sky did not collapse, the stars remained shiny, and winter was without rain. She loves an even bigger sky. She adores the piercing sunlight through her heart. The rain was truly pathetic to her. 

Her mother understood everything and her mother had cried.

Because her mother understood that she was dead, her mother was waiting for the hearse. When they placed her body in the coffin and nailed it shut, she was still smiling as though the wedding was still fresh in her mind. The lonely smile on her cold face.  Her mother bowed down, placed a kiss on her cold lips, and continued to weep. Her mother had loved her so much. 

Only the groom kept his composure since he was fully aware of the fact that one person’s wedding was another’s funeral, it just happened to be on the same day that was all…

February 2024


truyện cực ngắn


1.

“tôi e là có một chút sai sót”, đó là lời tuyên án của nàng. “ít nhất là có”, tôi trả lời.

2.
“hãy tiến lại gần tôi, nếu bạn bị buộc phải lang thang ở nơi khác”, nàng nói. nhưng dường như bạn vẫn đang tìm kiếm tôi, theo bản năng của bạn, vì bạn thích lang thang còn hơn cả tôi.

3.
“không phải điều này làm tôi khó chịu đâu, mà là sự ngu ngốc của bạn”, tôi đã không được phép nói những lời này nữa rồi, tôi phải thừa nhận rằng người ngu ngốc nhất chính là tôi.

4.
“nó sẽ xảy ra, em yêu ạ, trong bài thơ của tôi ít nhất sẽ có một vài dòng, cũng có thể là một vài từ.” nhưng có lẽ tôi cũng cần một khoảng thời gian, và chính trong khoảnh khắc đó, sự phản bội của tôi chính là câu nói “tôi sẽ chống cự,” cũng sắp xảy ra.

5.
“để em suy nghĩ lại”, nhưng làm thế nào những suy nghĩ này hóa thành giọng nói, đó là những gì tôi muốn nghe, tôi chỉ yêu cầu nó đúng là giọng nói của bạn, vì tôi chỉ cần nghe giọng của bạn.

6.
“những lời ca ngợi sẽ là tội lỗi, dẫn chúng ta tới thiên đường”, vì bạn không biết, người đang đứng trước mặt bạn đã trở thành một nhà thơ điên, với ngôn ngữ loạn trí và những bài thơ vĩ cuồng, đã đến lúc bạn phải nói những lời có nghĩa của mình, để được mọi người tha thứ mà không cần tới những bài thơ u mê của kẻ đang yêu.

7.
“em có nghe thấy giọng nói đó không, em yêu”, bạn có muốn nghe vầng trăng hát không? bạn có thể hiểu được lời của nó không? ôi trời, nếu không, bạn chỉ cần nhìn vào mắt tôi và sự mê hoặc của lời tỏ tình, tự nó phản chiếu những cái mà bạn muốn thấy, đôi mắt này chính là nàng thơ, của bài thơ đó.

8.
“bạn sẽ gặp tôi vào mùa xuân chứ, khi mọi thứ trong tôi vẫn còn sống”, và khi mùa thu đến, em cũng sẽ đến chứ? cả khi mùa đông, khi mọi thứ trong tôi đang héo úa, em cũng sẽ đến chứ?

9.
và khi mọi ồn ào lắng xuống, sự im lặng sẽ đến như bài thơ, nó vang vọng cả khi bạn nghỉ ngơi. hãy để nó an ủi tâm hồn bạn, chữa lành bạn suốt đêm, và bạn sẽ sống mà không còn sợ hãi. trong xác thịt này, trong sự nguyên vẹn này, chìm bên trong da và xương này, là những gì bạn tìm kiếm, vì bạn luôn khao khát sự bình an.

10.
phía dưới của đường chân trời, phía trên của mặt đất, chúng ta từng lơ lửng và bị bầu trời hút chặt một nửa của mình. nàng nói “nhưng hôm nay anh sẽ bị thuyết phục bởi một nửa còn lại”, và cuối cùng nếu nàng thất bại, tôi vẫn sẽ nằm trong những cái khác, vì cái lạ luôn nằm trong tôi cho đến khi tôi lại nở hoa.

“hoa? em chỉ thấy những vết sẹo khắp cơ thể chàng”, những cái bạn nhìn thấy và cả những cái bạn không nhìn thấy, chính là những vết cắt của da thịt tôi, tận xương tủy, xuyên thấu hồn tôi dù bạn đang cố chữa lành.

11.
và bạn thấy cơ thể của mình chảy qua kẽ tay, bạn tưởng nó nó rắn chắc như một người tập gym, nhưng hoá ra nó là một đám mây.

12.
cơ thể bạn chập chùng, phía sau của nó, bạn thấy một chiếc giường bạn đã từng ngủ, tấm trải giường bồng bềnh như sóng, sóng là mê cung và bạn là bài thơ. khi bạn bơi, sóng và rong biển là những ẩn dụ cuốn lấy bạn, bạn cố bơi để thoát khỏi sự nhấp nhô. bài thơ đang chơi đùa tít ngoài kia, nơi hầu như không có con sóng nào, bạn vượt qua con sóng và chui vào giữa bài thơ để chạm vào chúng.

13.
bạn muốn lùi lại lúc cuộc vui bắt đầu, vì bạn không phải là người bơi giỏi. em sẽ chết đuối, em yêu. nhưng cuối cùng bạn mới là người chết đuối. bất kỳ con sóng nào cũng có thể đưa bạn vào mê cung, bạn cần một anh hùng để cứu bạn thoát ra khỏi đó.

không có anh hùng, chỉ còn mê cung, của nỗi nhớ. khi bạn bắt đầu nhớ lại.

14.
những thành phố xa lạ, nơi bạn bước đi chỉ gặp toàn người lạ, anh yêu em, bạn nói.

tôi cũng yêu em, tôi nói.

vậy ai sẽ nhớ ai? trên những con phố không còn ai để tin tưởng, đêm trên giường mới lạnh lẽo để đón chào người lạ, trong ký ức là lời hứa của thành phố, hẹn bạn sớm mai.

tôi thức dậy trong tình yêu với bạn, sau đó tạm biệt thành phố xa lạ này. cơ thể tôi qua đêm đã đông cứng như một tảng đá, một lần nằm xuống và ném quá khứ ra tít xa xa.

15.
bóng tối xung quanh bạn như một giọt nước của nỗi buồn. cả cơ thể bạn là tù nhân chứ không chỉ hai cánh tay là tù nhân. gió chỉ làm tăng thêm nỗi đau chứ bạn không thấy mát mẻ gì, và những tiếng động đã mờ dần theo tiếng cười của anh ta trong ngôi làng quê suốt hai ngày mưa tầm tã.

những con quạ ăn xác của linh hồn bạn. bạn nằm im.

tìm kiếm như một người mù đã làm cho bạn lúc nào cũng bị bóng tối. bạn nhớ lại chua chát, lời những kẻ vẫn nói bạn chính là ánh sáng khi bạn đứng trên sân khấu với anh ta.

đêm. mưa đổ sớm và dài. và trăng tràn đầy. bạn đi quanh hồ và uống rượu, đọc thơ hình – như – là – Hàn – Mặc – Tử. một âm thanh từ hồ vang bên tai bạn. nó gõ vào các gốc thông già mang đến cho bạn nỗi sợ hãi. bạn không còn đọc thơ, nhưng âm thanh của bạn gây ra làm cả giấc mơ cũng sợ. bạn làm theo hướng dẫn của âm thanh bên tai. vô thức. nó nguy hiểm đến mức bạn không thể không sợ. bạn chạy và chết giấc vì bị đau giữa hai chân.

bạn có phải là một con vịt mọi người vẫn đạp ra hồ và thả trôi như cơn ác mộng? kịch bản xấu nhất xảy ra cho bạn, người ta đã làm những điều bạn không ngờ tới. bạn khóc như điên với một con dao trên tay. sau khi giải thoát cho hai cánh tay, đến phiên đầu bạn rơi xuống, tung tóe trong bùn. kẻ giết người đứng bên cạnh bạn, cười với hai mắt mở to. đó là câu chuyện khi bạn đã chết. còn bây giờ hình – như – là – mùa – hè.

nên cứ vào hè bạn phải trở về, từ cõi chết. để tìm kẻ giết người và nhặt lại cái đầu của bạn.

16.
nàng đã kết hôn. nàng đã mơ ước ngày này từ lúc còn thơ ấu. chàng hoàng tử với con ngựa trắng trong giấc mơ, cuối cùng đã xuất hiện.

lễ cưới, nàng đã thành công chúa trong mắt mẹ và thành quả táo trong mắt chàng. nàng nói: chàng hãy kể mọi chuyện đã xảy ra thật đẹp nhé. chàng gật đầu.

bầu trời không sập, các ngôi sao đang tỏa sáng, mùa đông không còn những cơn mưa. nàng thích bầu trời rộng mở hơn nữa, những ngôi sao chiếu sáng trên tóc nàng hơn nữa. nàng thích ánh nắng chói qua tim. cơn mưa, nàng thấy nó thật thảm hại.

mẹ biết tất cả điều này và mẹ đã khóc…

vì mẹ biết nàng đã chết, mẹ đang chờ đợi xe tang đến. khi họ mang nàng vào trong quan tài và đóng nắp, nàng vẫn còn mỉm cười về đám cưới của mình. một nụ cười nhẹ chơi vơi trên gương mặt lạnh lùng của nàng. mẹ cúi xuống, hôn lên đôi môi lạnh lùng của nàng và tiếp tục khóc. mẹ đã yêu nàng biết bao.

chỉ có chú rể luôn luôn bình tĩnh, vì chàng biết khi đám cưới của người này là đám tang của người khác, cũng chỉ là chuyện trùng ngày mà thôi…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

THE MICE CHRONICLES | Thái Hạo [65]

A Sketch of Tháo Hạo by Nguyễn Thị Phương Trâm

An epic poem in Vietnamese by Thái Hạo
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Nguyễn Thị Phương Trâm

my mother gave birth to me one early morning by a scorching and dry Westerly wind
very same horizon
as the budding root vegetables under our bed
my father away in the rocky mountains
my mother alone with the potatoes and yams
and the mice digging their nest in our house
cries of a child thrown against the walls of Thanh Sơn
Tào Sơn, a rocky mountain
silvery blue mountain
climbing aroids and zoysia grass are no more
he’s scavenger for yams and potatoes in gloriously moonlight
digging his hands into abandoned buffalo’s footprints drinking wholly the summer night

I grew up under the shredded clouds, fields of thin harvests
skinny buffalos sneaking bites of rice at the edge of the field
very mean guards of the fields
drunk every day
took our buffalos as hostages
we followed them in tears through the bruising country at sundown
together with the screams of ravens over our heads

I grew up across windy fields
hot ember winds from the Sun
incinerate our naps beneath the trees
fields bleached white by dead fish
and the old
carried to be buried at the spine of the mountain
decimated by the tramplings of cows and buffalos
sandy soil tumulus void of green grass the entire summer

I grew up listening to my grandfather’s stories about Bác Hồ
I carried with me the stories of the saints, magical godfathers
adoration and fear
utopia
sweet golden fields at dusk
and my mother’s folklore
a winter field
chills to the bone
waiting ravens over our head
I wished for a hole like the homes for mice
to sleep out the whole winter
I craved for a nest full of hay
a sweet sweet
budding potato

I grew up
thick skinned
on my mother’s back the rice paddies sold for my books
I would cross the fields of sparse harvest
cross the mountain scattered with the ox trampled tumulus
cross the headless coconut trees decimated by lighting
cross the battered beaten wives chased by their drunk husbands
cross the corroded blackened thatched roofs
cross the stone homes for a decade without a roof
cross the glowering Sun igniting glowing amber the morning light

my return
the moon will be crystal clear at the bottom of the well
where I freed a perch once upon a time
thin and thirsty
nothing but a giant glorious head plopped on a tiny body
ravens for a while now are all gone

I grew up
left for a town far away
met the ravens of my childhood
they fly
over alleys
over college courtyards
over dark boarding houses
startling raven cries over textbook pages on dark rainy nights
raven’s cries by my window
sound in my sleep
sound through the years I dare not love her
ravens, scavengers in the streets
in their shiny shoes and long beaks
in their shimmering beaded feathers
standing there to watch the sun go down
sad and happy ravens
oblivious
hands in their pockets watching the water in the Hương Giang river
drifts away
void of a wave

returning floods in the street, days in the boarding house
drowned in red earth from the endlessly dead forest
endless forest void of shades of canopies
mice climbing out from the sewers
they stood on the offerings of wandering spirits
on the altar
damp
shivering
clasping their hands together by the ruby red led lights
mice climbing up the foot of the bed
chewing off the tips of the toes of a lad in college on campus
mice at night peeking at the students fornicating
in the dark gloomy boarding houses
tired starving mice in the rain period in Hue
no longer afraid of people
blatant on the walls
chewing on the spirit money

me moving along
beneath an illustrious Sun
followed by mice and ravens
I became a leader
few cool battles
imposing in the street
forceful wind that shook Vỹ Dạ bridge
ravens took to the sky from under the bridge
danced greeted the 21st century
brilliantly in light of a setting sun
Như Ý river as black as the night
splintered at the heart of the city
emanated the stench of time
racket of mice’s drummings resounding
in office
in glory

ravens mice and I
by the honourable Sun
by the majestic mausoleum declared
to uphold a kingdom for the king of mice
hail to the king
long live the king
once the big dream is erected
I can move on
return to the desolate red earth
to dig for budding root vegetables
as sweet as honey
bright white bloody sap of the rubber trees
upon the ground ooze profusely
by the prehistoric laterite
Mausoleums
mice invaded the graves
nest
make love
breed
dig tunnels without rest by the remains
watch men and women scraping
steal rubber sap
make lover under the rubber trees
souls forever in the thick shadows of ancient rubber forests
never seeing the Sun
skin as green as leaves
back and forth around prehistoric laterite tombs
mice with their hands clasped together standing on top of the tombs
bowing to the Sun
oblivious to
the falling dusk

I’m there composing poetry and thoughts of philosophy
by rubber sap consuming mice
by petty thievery of men and women
by the buildings and schools void of the sound of people
nothing but the scuttering sound of mice in the sewers trying to make a living

me lighting a cigarette in the afternoon
making clouds
quell my yearning of the mountains
deter the mosquitoes
mice cravings for a taste of the Sun
prayerful incantations in the shadows

ravens returned to the garbage dumps around town
left the mice behind
with their ears erect
listening to the forest rain in flickers of thunder
rips apart the southern sky
young and olde mice
prehistoric mice
same lineage as those vivid laterite tombs
losing their fur
display their muddy
wrinkly skin
wriggly maggots on their backs
searching for the Sun

thieving men and women
left the country
old villages abandoned
white reeds and water sedge across the land blinding
mice claiming they are kings
by the laterite tombs
festivals
dig up the abandoned fields search for roots of cogongrass
salty
try to grow back their malnourished fur in the shadows
mice organised an election for an emperor
to rule over the kingdom
peace on earth
viva la vida

people home in the mountains
in grass skirts
living in caves
digging for yams under a starry moonlit sky
love each other, lay eggs
against the cliffside ache for each other
I carry my books in an oxcart
in the rain
through abandoned fields
through giant rat caves
through a city in the dark
nothing but bright red massage parlours and mice standing on two feet over sewage covers
admiring the full moon
brilliant across the horizon

the forest storm never ceasing
my oxcart full of soggy books turning into muddy
shimmering
the accumulation of fallen stars
my cart through the sand dunes
illusions
precarious Sun
through stale dried up rivers
stinking mud
through a sea of blood
bleeding chemical
through men in muddy plastic sandals
chew bread by hot tar roads
rolling in sticky dust and muck
through flat chest girls hair coated with red dust
mice with their hands in their pockets
guard the garden of Eden

me moving along
my oxcart of muddy books
dripping onto the road
disintegrating
dissolved inside the howls of the people in grass skirts on the cliffside
antecedent
Garden of Eden

December 2020

_____

TRƯỜNG CA VỀ NHỮNG CON CHUỘT

[30.5.2020, Nhớ bài thơ cũ, một hoài thai đã sinh thành]

Mẹ tôi sinh tôi một sớm mùa hè gió lào
cùng với bầu trời này
Và những củ khoai mọc mầm dưới gầm giường
Bố đi vào rừng thồ đá
Mẹ một mình cùng với những củ khoai
Và lũ chuột đào hang trong nhà
Tiếng khóc chào đời văng vào núi đá
Tào Sơn
Núi xanh bạc phếch
Những cọng cỏ chân rết và cỏ lông lợn cũng đã hết
Người đi mót khoai dưới trăng lồng lộng
Và vục tay vào dấu chân trâu uống cạn đêm hè

Tôi lớn lên cùng những đám mây rách và cánh đồng lúa lép
Cùng những con trâu gầy ăn vụng lúa ven bờ
Có những ông bảo vệ đồng rất dữ tợn
Ngày nào cũng say
Và bắt trâu về hợp tác
Chúng tôi đi theo khóc bầm cả chiều quê
Cùng những con quạ liệng trên đầu

Tôi lớn lên trên đồng gió thổi
Những cơn gió thổi than đỏ từ mặt trời
Cháy tan giấc ngủ dưới bụi cây
Cá chết trắng đồng
Cùng những người già
Được khiêng đi chôn bên sườn núi
Trâu bò giẫm nát
Mộ đất cát suốt mùa hè không xanh cỏ

Tôi lớn lên nghe ông tôi kể chuyện bác Hồ
Làm tôi nhớ mãi những ông thánh ông tiên đầy phép lạ
Vừa yêu vừa sợ
Mơ hồ
Đồng chiều vàng vọt
Cùng những câu chuyện cổ tích của mẹ
Trên đồng mùa đông
Tím tái da thịt
Có những con quạ bay là là trên đầu
Tôi ước mình có một cái hang như những chuột kia
Để chui vào và ngủ hết mùa đông
Tôi thèm một cái ổ rơm
Và những củ khoai mọc mầm
Ngọt lịm

Tôi lớn lên
Da thịt chín dần
Mẹ bê thóc đi bán để mua sách cho tôi đi học
Tôi băng qua cánh đồng lúa lép
Băng qua triền núi lởm chởm những cái mả bị trâu dẫm nát
Băng qua những cây dừa bị sét đánh cụt đầu
Băng qua những người đàn bà bị chồng say rượu đuổi đánh khắp làng
Băng qua những căn nhà mái rạ mục đen
Băng qua những ngôi nhà xây bằng đá mười năm chưa lợp ngói
Băng qua mặt trời lừ lừ đốt đỏ ban mai

Tôi về
Trăng trong vắt dưới đáy giếng
Nơi con cá rô tôi thả năm xưa
Gầy khô
Chỉ có chiếc đầu là to vĩ đại gắn trên cái thân bé tí
Những con quạ đã đi đâu mất từ lâu

Tôi lớn
Đi về thành phố xa
Bỗng gặp những con quạ thủa trước
Chúng về đây
Bay trên nóc phố
Bay trên sân trường đại học
Bay trên dãy nhà trọ tối đen
Tiếng kêu làm giật mình những trang sách gió lật đêm mưa
Tiếng quạ trên cửa sổ
Kêu vào giấc ngủ
Kêu vào những năm không dám yêu em
Những con quạ đi lại trong thành phố
Với những đôi giày và những chiếc mỏ dài
Với bộ lông hạt cườm
Đứng ngắm hoàng hôn
Những con quạ buồn vui
Không biết
Xỏ tay túi quần nhìn nước Hương giang
Trôi
Không gợn sóng

Những ngày lũ về thành phố
Căn nhà trọ ngập đất đỏ từ đại ngàn đã chết
Đại ngàn không bóng cây
Những con chuột dưới cống leo lên
Đứng trong am cô hồn
Đứng trên bàn thờ
Ướt sũng
Run rẩy
Chắp tay bên bóng đèn quả nhót đỏ lòm
Những con chuột theo chân giường leo lên
Gậm nát đầu ngón chân cô bé sinh viên ở trọ
Những con chuột đêm đêm rình xem những sinh viên làm tình
Trong nhà trọ tối tăm
Những con chuột đói lả trong những tháng mưa Huế
Không còn sợ người
Ngồi thu lu trên những bức tường
Nhai những đồng tiền âm phủ

Tôi đi
Dưới mặt trời vĩ đại
Những con quạ và những con chuột cũng đi theo
Tôi thành thủ lĩnh
Có những chiến binh rất ngầu
Oai vệ xuống phố
Gió thổi rung cầu Vỹ Dạ
Những con quạ dưới gầm cầu bay vút lên
Vũ điệu chào mừng thế kỉ 21
Rực rỡ trong chiều
Sông Như Ý đen kịt
Nứt ra giữa lòng thành phố
Xông lên mùi thời đại
Những con chuột gõ trống rền vang
Nhậm chức
Huy hoàng

Tôi cùng những con quạ và những con chuột
Tuyên thệ dưới mặt trời vĩ đại
Bên những lăng tẩm uy nghi
Sẽ xây dựng vương quốc vua chuột
Muôn năm
Đời đời sống mãi
Mộng lớn xây rồi
Tôi lại ra đi
Về miền đất đỏ hoang vu
Để đào những củ khoai mọc mầm
Ngọt lịm
Máu cao su trắng toát
Chảy đầm đìa trên mặt đất
Bên những cái lăng đá ong
Tiền sử
Những con chuột đã chiếm lấy những ngôi mộ
Làm nhà
Làm tình
Sinh con
Đào địa đạo không ngừng bên những bộ hài cốt
Và nhìn những người đàn ông đàn bà cạo mủ
Vụng trộm
Làm tình bên gốc cao su
Những người suốt đời sống dưới bóng râm của rừng cao su cổ thụ
Không thấy mặt trời
Da xanh lẫn với mầu lá
Đi lại quanh những cái lăng đá ong tiền sử
Có những con chuột chắp 2 tay đứng trên nóc lăng
Vái mặt trời
Chiều rụng
Không biết

Tôi ngồi làm thơ và suy tưởng triết học
Bên những con chuột ăn mủ cao su
Bên những người đàn ông và đàn bà vụng trộm
Bên những tòa nhà và bên những trường học không bao giờ nghe thấy tiếng người
Chỉ rúc rích tiếng chuột kiếm ăn dưới cống

Tôi đốt một điếu thuốc trong chiều
Làm mây
Cho đỡ nhớ những ngọn núi
Cho muỗi đừng chích lên da
Những con chuột thèm nhai mặt trời
Đứng khấn trong bóng râm

Những con quạ đã bay về những bãi rác xung quanh thị xã
Bỏ lại những con chuột
Với đôi tai dựng đứng
nghe mưa rừng về gào trong những tia chớp
Xé nát bầu trời phương nam
Những con chuột con và những con chuột già
Những con chuột từ thời tiền sử
Cùng tuổi thọ với những cái lăng đá ong sẫm màu
Rụng lông
Phơi bộ da màu bùn
nhăn nheo
Có những con dòi lúc nhúc trên lưng
Đi tìm mặt trời

Những người đàn ông và những người đàn bà vụng trộm
Đã bỏ đi biệt xứ
Những ngôi làng cũ bỏ hoang
Lau trắng và cỏ bạc đầu bay mù xứ sở
Những con chuột xưng vương
Bên những lăng tẩm đá ong
Mở hội
Cày nát vườn hoang tìm rễ cỏ tranh
Mặn
Để nuôi lại bộ lông dưới bóng râm xanh xao
Chuột mở hội bầu thiên tử
Để trị vì vương quốc
Thái bình
Muôn năm

Người về trên triền núi
Mặc khố vỏ cây
Hang đá làm nhà
Đào củ mài dưới trăng sao
Yêu nhau và đẻ trứng
Gọi nhau buốt vào vách đá
Tôi chở sách trên chiếc xe bò
Đi dưới mưa
Băng qua cánh đồng hoang
Băng qua những cái hang chuột khổng lồ
Băng qua thị xã không có ánh đèn
Chỉ thấy những quán massage đỏ lừ có những con chuột lù lù đứng hai chân trên nắp cống
Ngắm trăng rằm
Lồng lộng đi qua bầu trời

Cơn mưa rừng không dứt
Xe bò sách của tôi nhão thành bùn
Sóng sánh
Đựng chi chít những vì sao rụng
Xe tôi đi qua những cồn cát
Ảo giác
Liêu xiêu mặt trời
Đi qua những dòng sông nằm chết thối
Trương sình
Đi qua vùng biển máu
Đỏ lừ hóa chất
Đi qua những người đàn ông có đôi dép nhựa sục bùn
ngồi nhai ổ bánh mì bên đường nhựa nóng
Hầm hập bụi cuốn
Đi qua những thiếu nữ tóc đỏ có bộ ngực phẳng lỳ
Những con chuột xỏ tay túi quần
Đứng canh gác xứ sở thiên đường

Tôi đi
Xe bò sách nhão bùn giấy
Chảy dài trên đường
Tan ra
hòa vào tiếng hú của những người đóng khố trên vách núi
Tiền sử
Thiên đường.

Thái Hạo

Tây Lạc Viên, 30.5.2020



Thái Hạo, the poet and journalist currently lives in Vietnam.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

SHE BUILDS A VESSEL FOR THE FLOOD | Lê Vĩnh Tài [416]

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm


sometimes the poem fall
like a leaf
and the wind pushes it around
on the ground
all over the sidewalk

don’t pick it up and show it off
like a bond coupon…

October 2022

SHE BUILDS A VESSEL FOR THE FLOOD

1.
I am
the apples falling like tears
raw and red bruises trying to find a way out
it’s time to leave, say goodbye

I’m searching for my body
otherwise she will leave me
to drown

2.
As for you, have you built your vessel of death?

build it sturdy and surely
because you will need it

rain like the apples that will fall
no more trees no more wild mushrooms no more forest
nothing left to suck up all the water

and the smell of death lingers like the smell of ashes

since you managed to cook an evening meal
with a dying fire

you could still smell
the fear of one soul
you feel yourself shrinking, your face shrivelled up because of the cold
the wind is blowing down and through your ear canals, your mouth and any other holes
on you

3.
and will a man be able to build his own vessel of death
with the coat on his back?

Or with a dagger, guns and/or other ammunition?

people have the potential to destroy their whole life’s work
even though it’s only a vessel

Tell me, is it a vessel?
you’re quiet and you’re fading away

you’re fading away into the darkness

4.
we should discuss the idea of silence
how endearing is the silence
we hate all the talk, the guy who talks too much

But how shall this silence come about
When it’s not death?

5.
you carved out a vessel
since it will be the longest journey
before the inevitable oblivion

and death, this time is tediously and agonising
you’re choked up the way mother overfed you once upon a time

you bruise after you fall

our soul escaping
the viscous silent bruise

water as it turns out is not colourless
it’s dark and
infinite

what if this time the water shall cleanse our wound
not mere spate and deluge

the deluge within us
nowhere else

ah, remember to build your vessel of death
and a coffin full of sustenance and wine
prepare for your journey with her
into the dark

6.
you enter oblivion
even in death
as your body falls apart into pieces
and your timid soul is dragged along with the dark rising
deluge to the neck

we die, we are dying, we are all dying
not a trace of us shall be left behind

we’re pushed further and further into the dark water by the deluge of death
and it won’t be long before all shall be underwater
the world can’t escape such a cruel twist of fate

we die, we are dying, our bodies are slowly dying
and our strength is slowly deserting us

and our soul is exposed in the storm
we are hanging onto the last branches of our life
since even the forest had abandoned us for Paradise

7.
we die, we are dying, hence in whatever we do
we should be ready for death
we should build for ourselves a vessel
a carrier for our soul on the longest journey
a small vessel, full of sustenance
since our soul is always fearful of hunger

it has not the strength to depart
and for now we must allow the water to recede

so courage and faith may to the very end of us
vigorously carry our vessel through the dark

because we do not have a door or gate we may lose our way
no gate no landing, no place of departure
nothing but darkness

the flood makes not a sound
nor does it give rise to direction

and with just that small vessel, she could then disappear
So, is she gone, or is she still here?

we are nothingness

8.
and when there’s nothing left, our body
completely gone, disappeared
the darkness overhead shall be as dense as the darkness under us

we no longer breathe
and not even that is the end, it is all that will be forgotten

9.
and from eternity is the fragile thread
separating light and darkness

an illusion rising like smoke, rather highly
it’s an illusion? Or a tower of smoke
just enough time for Mother to call us all home
and wait for the sunrise

though forgotten is life the dawn returns again and again
it waits, wait still, oh small and tiny vessel
drifting, beneath the greyness of death
in a dawn drenched in pate and deluge

Oh wait, there’s Pautovsky’s spark of yellow light in the morning rain
though the soul is rather cold, a rose
rises, and there again comes pouring is the start of a new life
the scent of blood

10.
the receding flood, our fragile form
like bold rubber tires
rather slippery without much grip

the streets sinking rather strangely
on the tiny vessel coming home, we’re swaying nervously
the flooding deluge has the red hue of a wedding garment
as she weakly steps out

we enter a home
swaying again as though it has never been forgotten
remember to build your vessel of death
wait for no one, because the journey into oblivion is waiting for you
adamantly and forever waiting for you

from tonight
as the clouds pass by the dams
and our hands are tied..

November 2023
——

đôi khi bài thơ rơi
xuống
như lá rụng
và gió xô đẩy nó
lăn tăn trên vỉa hè

bạn đừng nhặt nó mang khoe
như mấy tờ trái phiếu…


NÀNG LÀM MỘT CON THUYỀN TRONG CƠN LŨ

1.
tôi
những quả táo rơi như nước mắt
màu đỏ bầm đang tìm lối thoát
đã đến lúc phải ra đi, tạm biệt

tôi đang tìm lại tôi
không thôi nàng lại cho tôi
chết đuối

2.
còn bạn, bạn đã đóng con thuyền tử thần của bạn chưa?

hãy đóng thật cẩn thận vì bạn sẽ cần
đến nó

mưa như những quả táo sẽ rơi
không còn cây không còn nấm dại không còn lá rừng
không còn gì để hút nước

và cái chết phảng phất như mùi tro

vì bạn đã kịp nấu bữa cơm cuối cùng
bếp vừa mới nguội

bạn vẫn có thể còn ngửi thấy
một linh hồn sợ hãi
bạn thấy mình co rút lại, mặt nhăn nhó vì lạnh
gió thổi qua lỗ tai, lỗ miệng và các lỗ còn lại
của bạn

3.
và liệu một người đàn ông có thể tạo ra
chiếc thuyền của riêng mình bằng một chiếc áo choàng không?

hay với dao găm, súng đạn?

con người có thể phá tan hoang cuộc đời mình
dù đó có là một cái thuyền

hãy nói cho tôi biết, nó có phải là cái thuyền không?
bạn chìm và im lặng

4.
chúng ta hãy nói về sự im lặng
rằng sự im lặng lẽ ra rất đáng yêu
chúng ta ghét kẻ nói nhiều

nhưng làm thế nào chúng ta tạo ra sự im lặng
không phải là cái chết?

5.
bạn hãy đóng một con thuyền
vì bạn phải trải qua một cuộc hành trình dài nhất
trước khi bạn đi vào quên lãng

và cái chết, lần này hơi dài và đau đớn
bạn sặc mấy lần như ngày xưa Mẹ đút cháo bột hơi nhanh

bạn gục ngã rồi thâm tím

linh hồn chúng ta đang thoát ra
khỏi vết bầm lặng im
tàn nhẫn

nước hóa ra không phải không màu
nó có màu đen tối và
vô tận

có khi lần này nước lại đang rửa sạch vết thương lòng của chúng ta
chứ chỉ đâu là lũ lụt

lũ lụt ở ngay trên cơ thể của chúng ta
chứ không ở đâu cả

ồ, hãy nhớ đóng con thuyền tử thần của bạn
và một chiếc hòm nhỏ đầy thức ăn, với rượu
cho chuyến bơi với nàng
vào đen tối

6.
bạn đi vào quên lãng
cả khi chúng ta khi chết đi
cơ thể bị vỡ ra từng mảnh, và linh hồn rụt rè
bị cuốn trôi, khi cơn lũ đen tối
nổi lên ngang cổ họng

chúng ta chết, chúng ta đang chết, tất cả chúng ta đều đang chết
sẽ không có gì ở lại

cơn lũ tử thần đang nhấn chìm chúng ta
và chẳng bao lâu nữa nó sẽ vươn ra
cả thế giới cũng không làm sao thoát khỏi

chúng ta chết, chúng ta đang chết, cơ thể chúng ta đang chết dần
và sức lực đang rời bỏ chúng ta

linh hồn của chúng ta trần trụi trong cơn mưa
chúng ta đang ngồi trên những cành cây cuối cùng của cuộc đời chúng ta
vì rừng cũng bỏ về trời cùng Thượng Đế

7.
chúng ta chết, chúng ta đang chết, vì vậy tất cả những gì chúng ta có thể làm là sẵn sàng chết
chúng ta hãy đóng một con thuyền
chở linh hồn đi trên hành trình dài nhất

một con thuyền nhỏ, có nhiều thức ăn
vì linh hồn rất sợ đói

nó không đủ sức ra đi
và bây giờ chúng ta hãy hạ thuỷ

để lòng dũng cảm, đức tin
trên dòng nước tận cùng chúng ta
vẫn chèo thuyền dũng mãnh dù tăm tối

vì chúng ta không có một cánh cổng nên có thể bị lạc đường
không có cổng không có bến cảng, không có nơi nào ra đi
chỉ có bóng tối

lũ lụt không bao giờ có âm thanh
và cũng không còn phương hướng

chỉ con thuyền nhỏ ở đó, nàng đã biến mất
nàng đã đi rồi hay vẫn còn ở đó?

chúng ta là hư không

8.
và khi mọi thứ biến mất, cơ thể chúng ta
cũng hoàn toàn biến mất, biến mất
bóng tối ở trên cao cũng nặng nề như dưới thấp

chúng ta không còn thở nữa
đó không phải sự kết thúc, nó chỉ là lãng quên

9.
và từ cõi vĩnh hằng, mảnh mai một sợi chỉ
tự phân tách ra bóng tối với ánh sáng

một ảo ảnh bốc khói hơi cao một chút
nó là ảo ảnh? Hay làn khói đã bốc cao
để mẹ còn kịp gọi mọi người quay lại
cùng chờ bình minh

bình minh trở lại dù cuộc sống đã lãng quên
chờ đã, chờ đã, ơi con thuyền nhỏ
trôi dạt, bên dưới màu xám xịt chết chóc
của một buổi bình minh ngập lụt

đợi chút, một màu vàng rực trong bình minh mưa
của Paustovsky, dù linh hồn có lạnh lùng, một đóa hồng
bừng lên, và cuộc sống lại bắt đầu
chảy ra và thơm như máu

10.
nước lũ rút đi, thân hình của chúng ta mỏng tang
như một cái lốp xe bị mòn
hơi trơn nên khó bám

con đường lúc này chìm đi một cách kỳ lạ
trên con thuyền nhỏ bé đi về nhà, chúng ta chùng chình lao xao
dòng lũ lúc này có màu hồng như áo cưới
và nàng yếu đuối bước ra

chúng ta vào ngôi nhà
lại đung đưa như chưa từng bị quên lãng
nhớ hãy đóng con thuyền chết chóc của bạn
đừng chờ ai cả vì chuyến đi vào lãng quên đang chờ bạn
luôn luôn chờ bạn

từ đêm nay
khi mây bay ngang thủy điện
và chúng ta chết điếng…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(2) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

a bird in folklore

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (2) 

1.
The best way to get her to love you is to turn off the headlights, and head straight for the darkness…

she will render in your ear
a song of white clouds and snow

your body will be like the mist
autumn shall be within you
your hands will be a bit cold
since you’re going to turn into winter

the best way to fall in love
it’s as simple as drinking a glass of peppermint water
a nip of a strong spirit
don’t worry about how drunk you’ll get
don’t dwell on the bitterness beyond it

don’t over analyse
as though there’ll be an impending war…





2.
She wants a red dress…

she wants a red dress
she wants it to be light and soft
hugs her skin
to the point
someone will shed
a tear…

she wants a second red dress
emblazoned with a star
in a yellow frightful of everything

she selects a dress from the rack
the way she would parts of her body
to be born again in the world
in tears
in love

she would wear it like the mist
skin
feathers
hair…

her dress will be shimmering
so he had to tread lightly
as he would in a dream

it will be the most glorious of adornment
she will wear
to her death


3.
Not just a red dress, she wants to put on a pair of red shoes

she steps into the autumn garden
as though something was burning
she runs barefoot on the green grass

death is everything that is lost
lost also is autumn
and it’s again spring

something is burning
a plane ticket maybe
taking her from the garden
so she may have to allow
more tears
running barefoot
pains her

now she’s scared of running barefoot
she wears red shoes
as far as he could remember
she would run like the wind

4.
Then she would wash her red dress, hang it up…

and it would seem as though
the Sun
couldn’t catch a glimpse
of the lining of her dress…


5.
Not only her dress but also her shoes…

her shoes
private
letters

he has seen
her shoes
just there sitting
singing
the Sad Hymn
about why The Lord claimed we’re blameless?

not just her dress
but sometimes she has to put up with
ill fitted shoes

as though all eyes
were on her…


6.
A poem or merely a rope…

there at the finish line, why do lovers always end up
as breathless as swimmers
racing against each other?

it ended? Could love not be an ocean
full of giddy dizzy waves

not so debilitating
that my love you think it’s like death
and we’ll end up believing that
love is like a length rope rolled up
not just the last twist of the rope
not just the times our hands were tied
not just the times we were flying
love to then
together fall…

and amidst all that
the poem is as long as a rope
that could be used to hang
the two of us…

7.
When we say goodbye, do we walk away slowly, or make a run for it…

so romantic is the falling rain
soft and squishy between your toes
inside one of your shoes

how could you possibly believe
we wouldn’t get wet?

even if you didn’t want to
all you need to do is lookup
see up there
the ceiling fan
spinning at maximum speed

but don’t stir
the ice in the coffee
the eyesore at the literary club

the slight frown on your face
the way you light your cigarette
how you now detest the smell of smoke
including the burning smell of logs
in the fire

since winter is no more
in the mountain borough
no more
steaming hot body
odour





8.
When she won’t stay, people will talk…


when she won’t stay, people will talk
all those poems about her
her eyes, her hands
tightly holding on

to after precedes to rip your heart apart
take pieces of herself
and you
with her…



9.
Because you can’t make up your mind…

you want blood
because for all you know
there’s nothing left to do
but to be
drunk
again…


10.
You don’t remember her weeping like the rain…

in the middle of the Northern winter’s gale, she’s up late
her throat was sore and her voice was raspy
like a bone was stuck in her throat

she called you, it was a long talk
her voice husky, ghostlike

tonight, someone rang about your heart
they found it at her place
she was gone and your fervour
destroyed heart
was still there

you know pain bleeds poetry
like the alcoholic myths
you’re jealous of how she lies with the sea, the sand
and everyone else

when poetry is an image of her
beauty is a razor blade
caught in your throat

you don’t need to wait for the Northern winter wind
your voice is always raspy

by the desperate smell of moss and pines
behind the house
you’re singing
as though each syllable is dripping with blood

your guardian angel cares for you always
berating you with bullets
even when you’re miserable
and despicable


11.
The poem…

how may it truly explain the separation
a fateful journey?
red flag, red skirt
red banners
how will you ever be able to find her
get to know her more than she knows herself?

as though you have lots of money

in an afternoon in July
it is cold, windy and raining
but all you can smell is sewage
you’re sitting
on a cold rock
the autumn
damp
and unappealing…



12.
Then just like that

it was all unbelievable to her
her sad eyes
her hands were up in the air
she walked out of your life

the poems
in a single moment lost weight
fuzzy in the morning light
in a sub-basement where she used to sit and sip her cocktails

not because she didn’t understand
as we leaned in, licked her fingers
bit her shoulders gently
she screamed

not because she didn’t understand
the poems once upon a time had its moment in the limelight
now fiddling with a happiness
that’s no more
than darkness

the light behind the butterfly wings
as fragile as a dot out in the ocean
the moment the enemy showed itself

as she slowly died in her sleep
the poem will be the entity
doing the autopsy



13.
A bird in folklore…

flies to survive
out of thin air
whispers for wings…

these whispers for wings knew how to fly
before they fall
she is perhaps the same

she is flying
and you feel
the sky is now as low
as the autumn
not room enough
for the leaves to fly…



14.
There’s no need for you to be afraid anymore

you could continue to fly around
in your room
like a mosquito
sucking blood
save us
from Malaria

people say
saving corpses
you need not fly
the entire night

now just simply save
her thoughts and the poets
raining down just outside your window

as the poets’ eyes are blinded by
a gift from the emperor
a long cloak which is always regally sweeping across the floor…

15.
The end

how amusing is fame
it has brought you nothing
but smallness, fear, and shame

the man gave you
a cage
and all you see is a young woman

she walks from your bed to the pool
she’s giggling with you

she jumps excitedly into the pool
and the waves
swept across her body
into her red underwear

thus is the etymology
even when it’s not worthy of trust
you see a man’s hand
always on a tiger’s head

his thinning hair and whiskers
entertaining you
as the young woman splashes in the pool
got wet

when the waves spill over the brim of the pool
touching you
like a finger

you see a tiger suddenly by your side
even before
you manage to pick up your phone
to send a message, take a picture
to print another
tiger out of paper…

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI CỦA… (2)

1.
Một cách tốt nhất để được nàng yêu, là tắt đèn pha và lái xe vào bóng tối…

nàng sẽ hát vào tai bạn
bài hát về đám mây và tuyết trắng

sau đó bạn sẽ thấy cơ thể của mình như sương mù
mùa thu đang ở trong bạn
bàn tay của bạn hơi lạnh
vì bạn sắp hóa thành mùa đông

một cách tốt để rơi vào tình yêu
nhiều khi chỉ là uống một ly bạc hà mát lạnh
một ly rượu mạnh
nếu có say bạn cũng đừng quá lo lắng
khi thức dậy cũng đừng quá cay đắng

bạn cũng đừng suy nghĩ quá nhiều
như sắp có chiến tranh…

2.
Em muốn một chiếc váy màu đỏ…

em muốn một chiếc váy màu đỏ
em muốn nó mỏng manh
em muốn nó ôm thật chật
cho đến khi một giọt nước mắt
của người nào đó
rơi…

em muốn một chiếc váy khác cũng màu đỏ
ngôi sao vàng như một nỗi sợ hãi
về bất cứ điều gì

khi em lựa chiếc váy từ các móc áo
như đang lựa chọn một cơ thể
sẽ mang em vào thế giới này
cùng với tình yêu của em và tiếng khóc

em sẽ mặc nó
như xương
như da
như lông
như tóc…

chiếc váy của em sẽ lây lan như ánh sáng
chàng hãy bước nhẹ nhàng
trên giấc mơ

và đó cũng là bộ trang phục đẹp nhất
em sẽ mặc
khi xuống mồ…

3.
Không chỉ váy đỏ, em đang mang đôi giày màu đỏ…

mùa thu em bước ra khỏi khu vườn
như một cái gì đang bốc cháy
em phải chạy
chân trần trên cỏ màu xanh

rằng cái chết chỉ là những gì chúng ta mất đi
khi mùa thu cũng mất
bây giờ là mùa xuân

vẫn còn một cái gì đang cháy
có lẽ là chiếc vé máy bay
sẽ mang em ra khỏi khu vườn
sau đó có thể em còn phải làm rơi
những giọt nước mắt
vì chạy chân trần
em đau…

nên bây giờ em sợ chạy chân trần
em đang mang đôi giày màu đỏ
chàng nhớ không
cơn gió…

4.
Sau đó em giặt chiếc váy đỏ, và phơi…

hình như mặt trời
đã không kịp nhìn thấy
lần vải lót chiếc váy
của em…

5.
Không phải chỉ là váy áo và giày dép…

giày dép, đó là bí mật riêng tư
như những lá thư
của em

chàng có thấy
những đôi giày
vẫn mang dưới chân em
khi em ngồi hát
bài Phúc m Buồn
và không hiểu tại sao Thiên Chúa nói chúng ta vô tội?

không phải chỉ váy áo
mà nhiều khi em phải chịu đựng
một đôi giày chật

như ánh mắt
mọi người…

6.
Bài thơ hay chỉ là một sợi dây thừng…

sao đến lúc kết thúc, những người yêu nhau
sẽ kiệt sức như hai vận động viên
bơi lội?

nó đã kết thúc? Tình yêu không thể là
một đại dương với những cơn chóng mặt của sóng

không chỉ kiệt sức
mà em nghĩ nó giống như cái chết
và chúng ta sẽ nghĩ về tình yêu
giống như chiều dài của một cuộn dây
mà vòng xoắn cuối cùng
không chỉ là những lần trói tay
không chỉ là những lần chúng ta bay
yêu
và cùng rơi xuống…

mà ở giữa đã có
một bài thơ dài như sợi dây thừng
vẫn dùng treo cổ
hai chúng ta…

7.
Chúng ta sẽ đi bộ chậm rãi, hay bỏ chạy lúc chia tay…

mưa đã rơi một cách lãng mạn
ướt mềm các ngón chân của bạn
trong một chiếc giày

làm thế nào bạn nghĩ cơ thể của chúng ta
không ướt?

khi bạn không muốn
bạn chỉ việc ngửa
mặt
nhìn chiếc quạt trần
đang quay hết sức

như bạn từng xoay
những viên đá tan trong ly cà phê
quán văn cay mắt

bạn chỉ hơi nhăn mặt
khi mình châm điếu thuốc
bây giờ bạn ghét mùi khói
cả những que củi
trong lò sưởi

vì mùa đông
phố núi đã không
còn
hơi người
bốc khói…
8.
Khi nàng không ở lại với bạn, chắc sẽ có người thầm hỏi…

sao nàng không ở lại với bạn, có người thầm hỏi
những bài thơ của nàng
hai mắt và bàn tay của nàng
giữ chặt lấy bạn

và sau đó nàng xé trái tim bạn
lấy cả phần nàng
và phần của bạn
mang đi…

9.
Chỉ là bạn còn ngần ngại…

bạn muốn giết
nhưng tất cả những gì bạn biết
là chỉ còn
có thể
say
thêm lần nữa…

10.
Bạn không nhớ nàng đã khóc như mưa…

nàng luôn dậy muộn vào mùa gió chướng
giọng nói của nàng với những cơn đau
như bị hóc xương

nàng gọi cho bạn một cuộc điện thoại
dài và khàn như một bóng ma…

tối nay một người lạ gọi đến nói rằng trái tim của bạn
đã tìm thấy trong căn hộ của nàng
nàng bỏ đi khi trái tim bạn vẫn còn ở đó
và đã bị nỗi nhớ
phá hủy

bạn biết bài thơ chảy ra từ nỗi đau
giống như huyền thoại về rượu
bạn ghen tị với cách nàng đang nằm với biển và cát
hay một người khác

và khi bài thơ chính là hình ảnh của nàng
thì vẻ đẹp chỉ như một lưỡi dao cạo
mắc kẹt trong cổ họng bạn

bạn không cần chờ đến mùa gió chướng như nàng
giọng bạn vẫn khàn

sự tuyệt vọng của mùi rêu và cây thông
phía sau nhà
bạn hát
như thể mỗi âm tiết có vị máu

bạn biết thiên thần của bạn luôn luôn yêu bạn
luôn luôn nã đạn
cả những lúc bạn khốn nạn
và nát tan…

11.
Bài thơ…

làm thế nào có thể kể về sự chia ly
dù bạn đang ngồi trên chuyến xe định mệnh?
cờ đỏ và váy đỏ
những băng-rôn màu đỏ
làm sao bạn có thể biết về nàng
nhiều hơn những gì nàng biết?

cứ giả sử như bạn có rất nhiều tiền

một buổi chiều tháng bảy
mưa bay và lạnh
nhưng bạn chỉ thấy giống như mùi cống rãnh
khi bạn đang ngồi
trên một phiến đá lạnh
mà mùa thu
và sự ẩm ướt
đã không còn quyến rũ…


12.
Chỉ là sau này…

nàng mới không tin những gì nàng đã từng nhìn thấy
mắt nàng buồn
và nàng bỏ đi với hai tay
vung vẩy

những bài thơ đã mất hết
sức nặng của nó
trong ánh sáng mờ
của một tầng hầm nàng ngồi uống rượu

không phải nàng không hiểu
khi ta cúi xuống liếm lên những ngón tay nàng
cắn nhẹ vào vai nàng
nàng la toáng lên

không phải nàng không hiểu
nên những bài thơ một thời
giờ chỉ còn đùa giỡn với những niềm vui
không còn
và bóng tối…

ánh sáng đã rơi xuống phía sau cánh bướm
mỏng như như một dấu chấm trên biển
mà từ đó kẻ thù xuất hiện…

khi nàng chết dần mòn trong giấc ngủ
thơ sẽ là
người khám nghiệm tử thi…


13.
Cổ tích về một loài chim…

sống bằng những lần bay
hai cánh whisper sinh ra từ không khí…

chúng biết bay trước khi rơi
có lẽ nàng cũng vậy

nàng bay
và bạn cảm thấy
bầu trời
bây giờ thấp tới mức
mùa thu
không đủ chỗ để lá bay…


14.
Chắc là bạn không cần phải sợ nữa…

bạn cứ bay xung quanh
phòng
giống như một con muỗi
đang uống máu
để cứu tất cả chúng ta
khỏi căn bệnh sốt rét

có người thì thầm
để giải cứu các xác chết
bạn không cần
bay cả đêm như vậy

bây giờ
bạn hãy cứu lấy bộ não của nàng và các nhà thơ
đang rơi ngoài cửa…

vì nhà thơ đang nhắm mắt lại
lấy áo choàng vua ban
quét nhà thêm lần nữa…


15.
Kết…

thật lố bịch khi những gì nổi tiếng
chỉ có thể mang lại cho bạn
sự nhỏ bé, sợ hãi

người đàn ông mang đến cho bạn
một cái lồng
bạn nhìn thấy một cô gái

cô bước ra khỏi giường và đi xuống
hồ bơi, cười khúc khích với bạn

đôi khi cô nhảy
vào hồ bơi và sóng
tràn lên cơ thể cô đang mặc đồ lót
cũng màu đỏ

đó là quy tắc
dù không phải lúc nào cũng đáng tin cậy
bạn thấy người đàn ông luôn luôn đặt tay
lên đầu một con hổ

râu & mái tóc thưa của ông ta
làm bạn thích xem
khi cô gái vẫy vùng trong hồ
và ướt

và khi sóng tràn qua mép hồ
chạm vào bạn
như một ngón tay

bạn cứ tưởng tượng có một con hổ bên cạnh
thậm chí trước khi bạn
kịp cầm lấy chiếc điện thoại
để nhắn tin hay chụp hình
rồi in ra
thêm một con hổ giấy…

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

EM | Lê Vĩnh Tài [415]

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

I’m proud to announce that the epic poem EM is now published on SPILLWORDS.

Cheers,

Trâm

Nguyễn Thị Phương Trâm in toons

1.
the awful feeling of having committed a crime is like smoke…

carry away with it are the ashes of a spent cigarette
it’s a cloud, a fog
the breath of an undefined spirit

you can not stand there and accept who you are as a man
as the world stands there bare and swear in the light of day
the salvation is suffocating
as I and the moon are fading away
into oblivion

and I’m drowning

1.
cảm giác tội lỗi của mình như khói…

thổi tàn tro của điếu thuốc lá sắp tàn
đó là một đám mây
một làn sương mù
một hơi thở của linh hồn không còn hình dạng

anh không thể chấp nhận chính mình
khi thế giới đứng nghiêm thề dưới ánh mặt trời trần trụi
sự cứu rỗi bóp nghẹt
tôi và mặt trăng mờ dần vào quên lãng

tôi đang chết đuối

Nguyễn Thị Phương Trâm @Six Senses Con Dao, Vietnam

2.
heading for home…

my feet carry with it
drops of water dripping from my hair
laden lashes staring at the moon

lungs stuffed with the chill of the night
within the bloody footprints are the frozen teardrops
in the middle of winter

I’m dragged along my path
the debacle of my gift
as it ages and deteriorates
my heart continues to beat

I’m walking on water
in the light of a setting sun
people call home

2.
đi bộ về nhà…

những giọt nước nhỏ xuống từ tóc tôi
những hàng mi
nặng nề nhìn vầng trăng

lúc nửa đêm hai lá phổi bị nghẹt trong cái lạnh
của mùa đông nước mắt đông cứng
bên trong dấu máu của bàn chân

tôi kéo theo con đường của tôi
món quà của tôi thất bại
khi nó tàn lụi
trái tim này vẫn đập

tôi bước đi trên mặt nước
trong ánh hoàng hôn mà người ta gọi đó là nhà

Nguyễn Thị Phương Trâm

3.
in the moon’s cool shadows…

the sun is a candle flame
burning inside a mirror
a reflection smelling like sweet sixteen

spinning pits of darkness
love, an ocean
deep within each wave

dissolving salt grains
on a wall
addicted to the flame of your kiss

in the moon’s dark shadows
the varying breeze upon touch
the arousal of your skin

3.
bóng mát dưới ánh trăng…

mặt trời là một ngọn nến
cháy trong gương
một hình ảnh phản chiếu
có mùi của tuổi mười sáu

xoay tròn trong vực thẳm
tình yêu, một đại dương
chìm trong những làn sóng

những hạt muối tan chảy
trên những bức tường
nghiện ngọn lửa nụ hôn em

bóng tối dưới ánh trăng
những cơn gió
thổi trên làn da gồng ghềnh của em

Con Dao, Vietnam by Nguyễn Thị Phương Trâm

4.
The Art of Madness…

the ink smudges on a white background
the brave indentations, the hearts
the racy curves
her hair in waves
like a trickling stream in the inky colour of the flesh
as translucent as the juicy flesh of starfruit
fresh is her wet lips

through my cool breath
her name echoes like the sound of church bells
over the meadows
the scent of our childhood

flowers
overwhelmed with wanting
a strange symbol of maddening desire

I am not me
the careful anxious steps
tripping on your Shadow(babe)
and falling

4.
nghệ Thuật Điên…

những vết mực đen trên nền trắng
những đường nét táo bạo những trái tim
đua nhau những đường cong
mái tóc nàng bồng bềnh
như dòng suối những sợi mực sẫm màu thịt da
mỏng manh những trái khế
màu xanh đôi môi hồng của nàng ướt đẫm

hơi thở băng giá
của tôi tên của nàng vang như tiếng chuông nhà thờ
qua những ngọn đồi
mùi thơm của tuổi trẻ

những bông hoa
lấp đầy những ham muốn
kỳ lạ trừu tượng của một tình yêu điên cuồng

tôi không phải tôi
bước đi với nỗi lo
sẽ vấp Cái Bóng của em
té ngã

Con Dao, Vietnam by Nguyễn Thị Phương Trâm

5.
I’m falling

I’m crawling
crossing over
I will not answer to another soul other than her

my head hitting the ground
my eyes searching for my childhood
red hues

my heartbeat grows weaker
the blood begins to pump
slowly through my veins

teary hues
racing after my smile
as it falls apart

Is it okay to cry?

tears of joy
or sadness?

tears offered up to the sky, screaming…

and the hundred-dollar note on
the squeaky bed

hidden behind the tightly shut doors
the insufferable tearful
vices of grown men

“Am I supposed to be sad or happy?”

5.
tôi đã ngã

tôi đã bò
tôi không trả lời linh hồn nào ngoài linh hồn cô ấy
băng qua

đầu tôi rơi trên đất
mắt tôi tìm kiếm
thời thơ ấu của mình
màu đỏ

nhịp tim yếu dần
máu trong huyết quản tôi
từ từ
chảy

màu nước mắt
chạy theo nụ cười tôi
tan vỡ

khóc có được không?

khóc thì vui
hay buồn?

nước mắt dâng lên trời, la hét…

và tờ một trăm đô la trên
chiếc giường kêu cọt kẹt

đằng sau cánh cửa
đóng kín những thú vui người đàn ông
ngạt thở trong nước mắt

“tôi vui hay buồn?”

Con Dao, Vietnam by Nguyễn Thị Phương Trâm

6.
the universe
vacuous

I hate the sight of myself in the mirror
I find strangers frightful

my brown eyes
blurred and grainy
imagine if I were to completely disappear
if I were to be
completely erased

life is a joke
and I’m the joker
I’m the clown in an empty theatre
laughing at my shadow

I’m lying here in the dark
alone

now and then
I would close my eyes and listen to the screams
the demons fighting inside me

I am in league with the dark
one hopeful evening

perhaps
in paradise
where you live
where it is always full of laughter
the way we had laughed together
and spoke of unimaginable beauty

brilliant ruby lips
a flower
budding from an old
shrivelled up tree trunk
its scent is carried away far and wide
by the night wind

fragile petals of stars
a smile in the moonlight
a trunk full of treasures

in a secret room
in my mind one quiet winter evening
she is dancing
he hair prancing
inhales the chill air of her lover

6.
vũ trụ trống rỗng

tôi ghét khuôn mặt mình trong gương
tôi sợ người lạ

đôi mắt màu nâu của tôi
đã mờ bụi cát
tôi tưởng tượng tôi bị xóa bỏ

cuộc đời là một trò đùa
tôi là chú hề
tôi biểu diễn trong một rạp hát
trống rỗng, và cười nhạo cái bóng
của mình

những giọng nói vang trong đầu tôi
những con rối và những bài hát
những lời thì thầm và những tiếng la hét

tôi nằm trong bóng tối
một mình

đôi khi
tôi nhắm mắt lại
nghe tiếng gào thét của ma quỷ trong tôi

tôi kết hôn với bóng đêm
một ngày nào đó tôi đã hy vọng

có lẽ
trên thiên đường
nơi em sống
chúng ta sẽ cười mãi mãi
như chúng ta đã từng
nói về một vẻ đẹp vô hình

đôi môi hồng ngọc rực rỡ
một bông hoa
mọc lên
từ một thân cây héo úa
hương thơm
làn gió nửa đêm

những cánh hoa mỏng manh
của các vì sao
nụ cười dưới ánh trăng
một kho báu

trong căn phòng bí mật
tâm trí một đêm đông tĩnh lặng

cô ấy nhảy múa
mái tóc theo nhịp
thở lạnh giá của người yêu

Nguyễn Thị Phương Trâm

7.
and I could feel
his warm hand on my chest

his hovering shadowy form
searching for me
I could feel his breath
on my neck
I hear him calling
pulling me into a world of depravity
we’re on our knees
bearing the load of a pounding heart

tongues dancing
the load inside my body is an ocean

and the horizon is beyond my field of vision
I’m a bird of a wind
surfing the curvatures of my skin
my flesh

8.
I could discern
through the bottom of the broken bottle
the wine on your lips

the rush through my veins
the resistance and regret

love until it hurts
like hell as my hands
held tightly onto the bottle
your face is never far away
it’s always there
pooled in all crevices of my mind

your smile, your eyes
a storm beyond a stormy night

the uncontrollable drawing sound of our intoxication
a room at the heart of the earth, hot and heated
like hell

7.
và tôi cảm thấy
anh lướt bàn tay
hơi ấm trên ngực tôi

hình bóng của anh
tìm kiếm tôi
tôi cảm nhận được nhịp thở
trên cổ tôi
tôi nghe tiếng kêu của anh
kéo tôi vào thế giới
đồi trụy của đầu gối đang chịu sức nặng
của trái tim mình
đập thình thịch

vũ điệu của những chiếc lưỡi
sức nặng của tôi
như một đại dương

tôi không thấy đường chân trời
tôi là một con chim của gió
lướt qua thịt da tôi

8.
một chiếc chai vỡ
tôi nhìn xuyên qua đáy
vị rượu trên môi

sự vội vã trong huyết quản
sự dằn vặt trôi đi và hối hận

yêu đến mức đau đớn
địa ngục này
với đôi tay cầm chặt vào cái chai
khuôn mặt em không bao giờ xa
nó đọng lại trong đầu tôi

nụ cười và đôi mắt em
một bình minh từ một đêm giông bão

âm thanh của những cơn mê say
của chúng ta, rung động
trong căn phòng dưới lòng đất
như trong địa ngục

Art by Nguyễn Thị Phương Trâm

9.
the blood on my hands
the sweaty dreams
resisting the eyes popping indignation
the ghosts

inside me is a gun from hell
firing in a dream
cause bleeding in one ear
it could no longer hear

the howls of murdered souls
a tombstone blocks
the bridge of my broken nose

nails hammered into both hands
I was hurt last night in a dream
in a fight the entire night

10.
the quietude
discerning your beating heart
the resounding echoes of the wind

the wind painting your name
and the leaves waving
a reflection in your eyes

we shall forever remain in the dark?

the rustling whispers of evergreen leaves
talks about the sun
the young men and young women
the plots, the desires full of resentment

we will hide beneath a long blanket
king and queen
deep in our love

9.
máu trên tay
tôi đổ mồ hôi trong giấc mơ
chiến đấu với hai mắt đang rơi ra
trước những bóng ma

địa ngục súng từ tôi bắn
trong giấc mơ
làm chảy máu một
cái tai bị điếc

tiếng hú của những linh hồn bị giết
ngôi mộ trong giấc mơ
nghẹt thở một xương mũi bị gãy

đóng đinh vào hai bàn tay
tôi bị thương trong giấc mơ
của cuộc chiến suốt đêm qua

10.
sự yên tĩnh
nghe nhịp đập của em
âm thanh như tiếng chuông gió

gió viết tên em
và những chiếc lá vẫy tay
trước mắt em

chúng ta sẽ ở lại mãi mãi trong bóng tối chứ?

xa lánh những tin đồn về mặt trời
những chàng trai và những đứa con gái
của những âm mưu, những ước muốn
đầy hận thù

chúng ta
ẩn mình dưới tấm chăn dài
vua và hoàng hậu
say đắm trong tình yêu

Nguyễn Thị Phương Trâm

11.
the sky is covered in grey clouds
and I’m the young woman crying
in the rain

12.
the world had forgiven me
but one person
adamantly did not

me
I had no faith
or holy text as I preached
about redemption

no soul would ever be able to help this sinking
drowning body of mine

beyond the millions of sad faces
stuck in the dark
what they call light

where what left is right
where what right is left
and what’s in the middle is nothing
but a dream

with all those scar in history
itchy and bleeding
they scratch it until they break our nails

awareness
trying its best to delete what was in
a distorted mind
marking the graves of all
our lost souls

– I wish you truly did commit such immortal sins, then at least your murder was justified. Pray that you will end up in a better world, with better luck, a lot happier than you were in this despicable world. (Tr D.)

11.
bầu trời xám xịt
tôi là cô gái khóc dưới
mưa rơi

12.
thế giới đã tha thứ cho tôi
nhưng còn một người
không chịu tha thứ

tôi
không có đức tin
hay sách thiêng
rao giảng sự cứu rỗi

không linh hồn nào
giúp đỡ xác thân đang chìm đắm của tôi

ngoài hàng triệu khuôn mặt buồn bã
bị mắc kẹt trong bóng tối
cái mà họ gọi là ánh sáng

với bên trái là bên phải
bên phải là bên trái
mà trung tâm
chỉ là một giấc mơ

với những vết sẹo của lịch sử
ngứa ngáy và chảy máu
họ gãi và làm gãy móng tay của chúng ta

nhận thức
đang cố gắng xóa bỏ
trong tâm trí méo mó
để đánh dấu những ngôi mộ
những linh hồn lạc lối của chúng ta

– tôi ước rằng em là người phạm tội thật sự, vì ít ra như thế em cũng không bị giết oan. Cầu cho em đến một thế giới khác may mắn, hạnh phúc hơn trần gian đau khổ này. (Tr D.)

AI Lê Vĩnh Tài

13.
I’m a flick
stretched out along with a flimsy bit of elastic
the moment the planet was quiet

my lonely soul
flowers on graves
whispers of a black shroud

me watching the sun setting
sacrificing itself for a dream

my thoughts castaway with the cold
sea water

in a sinking sky
the night a woman in a white dress
no shoes, her hair bubbling in the hot water
and her hot skin is as brilliant as the moonlight

It’s not blood right?

Why did she choose such a path?
as the woman in a black dress
like a blanket of autumn leaves
rose to the surface of the water?

her skin glowing
her smile brilliant
her eyes radiant
as her golden hair drapes over her shoulders
drips seawater

I’m awake
this time, I’m awake, it’s true

– Am I happy or sad?

14.
her cool breath in my ear as she whispered
”I need you to be the conqueror of my soul”

the sheath of her hymen ripping at her flesh
like the black lingerie
in the grasp of her left hand
firm against her chest

the shame of Eden
dazzling in the sunlight
the genius of fingers
the perfect curves

we lay there silently staring
at the plain white ceiling
the drape of her hair, long and black
the terror of a dream in white

we’re rolling around in a garden of red flowers
“Do you love the way I cry?” she asks

she squeezes the life out of me
all our strength pooling on the tips of her tiny fingers

the pain comes
shooting from my heart through all that is red
the tears pools in her eyes
the way Nguyện Viện the author might say
they are dripping with seamen

her cool silence
looks straight into my heart
as I fade slowly into the shadows

Why now?
after all the waiting, only because she was simply mad
– Do you love how it hurts you?

you bleed when I bleed
please smile while I’m looking into your heart
be vulnerable to my the coolness of my whisper in your ear
since we are learning how to love again

13.
tôi nảy lên
theo sợi dây cao su đàn hồi yếu ớt
được kéo giãn ra vào lúc
hành tinh này im lặng

tâm hồn cô đơn của tôi
những bông hoa trên ngôi mộ
thì thầm chiếc khăn quàng màu đen

tôi ngắm mặt trời
lặn xuống hy sinh cho một giấc mơ

những suy nghĩ của tôi
từng phải ném xuống biển

dưới bầu trời đang chìm này
trong đêm tối người phụ nữ bộ váy trắng
chân trần, làn da nóng
sục sôi mái tóc đen dài
tỏa sáng dưới ánh trăng

đó không phải là máu phải không?

tại sao cô ấy lại đi theo hướng này?
và tại sao người thiếu nữ váy đen
như một tấm thảm lá mùa thu
lại nổi lên trên mặt nước?

làn da của nàng
nụ cười rạng rỡ
đôi mắt đầy màu sắc
và mái tóc vàng ướt xuống vai

tôi đang thức
lần này, tôi đang thức, thật đấy

– tôi đang vui hay buồn?

14.
nàng thổi vào tai tôi
– “hãy chiếm lấy tâm hồn em”

tấm màn trinh tiết xé xác thịt nàng
nhưng bộ đồ lót màu đen
nàng cầm trên tay trái
đặt trước ngực nàng

sự xấu hổ của Eden
dưới ánh mặt trời vẻ đẹp rạng ngời
nghệ thuật của ngón tay
những đường cong hoàn hảo

chúng ta nằm im lặng
nhìn lên trần nhà trắng xóa
mái tóc màu đen nàng trải dài
cơn ác mộng màu trắng

chúng tôi lăn lộn trong vườn hoa màu hồng
– anh có yêu cách em khóc không?

nàng bóp nghẹt tâm hồn tôi
tất cả sức mạnh nằm trong
những ngón tay nhỏ bé của nàng

nỗi đau
trong trái tim xuyên qua màu đỏ
trong mắt nàng những giọt nước mắt
nhưng nhà văn nguyện viện nói nó đầy tinh dịch

sự im lặng của cơn lạnh của nàng
nhìn vào tim tôi
tôi mờ dần sau bóng tối

tại sao lại là bây giờ?
đợi đã, vì nàng luôn điên rồ
– em có yêu cái cách nó đau không?

bạn chảy máu khi tôi chảy máu
hãy mỉm cười khi tôi nhìn vào trái tim bạn
và yếu đuối khi tôi thở vào tai bạn
vì chúng ta đang tập làm người yêu

15.
– Am I too ambitious?
flames of yesteryear

loaded is the pistol
in her hand

the tremor of fingers
over the hole in my chest

“breathe” she said
don’t hold your breath

the nature of breathlessness
a room as sound
as you baby

keywords: darkness, swallowed whole is each fibre of one’s being, a huge piece of us is forever lost, a lost soul, a young woman, blooming, swimming, in a wooden bathtub, standing behind a curtain aglow, droplets of innocence, her tiny footprints left behind on the timber floor…

16.
– then when it came to his turn, she said
you must understand why you had to wait so long

why are the storms
so angry and the ocean littered
with ripped sails

by the time it’s his turn, each handed moment has meaning
he cherishes each wound
and we are the scars

17.
when love finds you
you’re a photo album
full of memories

her touch awakens your flame
a smile is a boulder
she uses it to create a masterpiece
outlasting the ages

love found you, baby, she will never stop dancing
sweetly to the beating of the ocean waves
coming home

the moments between dreams,
the tails of stars, painting the sky with fire
in the brightest of colours

When Love Finds You Baby, it weaves a tale of folklore
exhilarating whispers
the sound flapping of sails

in this game baby, you are on fire
you raise me up to the height of inebriation
you are an addiction

and every star is competing for their chance
to light up the sky, to shine their light
upon us all

November 2023
____

15.
– tôi có mơ quá lớn không?
ngọn lửa của ngày hôm qua
một nòng súng đã lên đạn
trong tay nàng

những ngón tay run rẩy
trên ngực tôi một lỗ thủng

– thở ra nào anh
coi chừng anh ngưng thở

bản chất của cơn khó thở
vì căn phòng sâu quá như em

từ khoá: bóng tối, nuốt chửng từng thớ thịt, mất một mảng lớn, mất một tâm hồn, một thiếu nữ, đang nở hoa, bơi lội, trong bồn tắm bằng gỗ, đứng trong một tấm màn rực rỡ, những giọt ngây thơ, trên sàn gỗ nàng để lại những dấu chân nhỏ xíu…

16.
– cuối cùng khi đến lượt chàng, nàng nói
chàng sẽ hiểu tại sao chàng phải chờ lâu như vậy

tại sao cơn bão
lại dữ dội và đại dương lại vô tận những cánh buồm
rách nát

cuối cùng, khi đến lượt chàng, mỗi phát đều có ý nghĩa
chàng sẽ trân trọng từng vết thương
và chúng ta là những vết sẹo đẹp

17.
khi tình yêu tìm được bạn
bạn là một cuốn album
chứa đựng những kỷ niệm

sự đụng chạm của nàng khơi dậy ngọn lửa
nụ cười là tảng đá
để nàng tạc nên một kiệt tác
vượt thời gian

khi tình yêu tìm thấy em, nó không ngừng
những nhịp nhún nhảy ngọt ngào
của biển

khoảng không gian của những giấc mơ,
những ngôi sao cầm cọ, vẽ bừng sáng những chùm lửa
màu sắc rực rỡ

khi tình yêu tìm thấy em, nó dệt nên một câu chuyện thần tiên
lời thì thầm lấp lánh
tiếng vỗ cánh của một cánh buồm

trong trò chơi này, em bùng cháy
đẩy anh lên những tầm cao
đầy mê hoặc

và mỗi ngôi sao trên bầu trời
cùng nhau chiếu xuống chúng ta


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

TIBET | Lê Vĩnh Tài

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

PROLOGUE

you think the light will shut its doors
when someone
remember?

though you know
it’s impossible for them to remember
as fire
couldn’t possibly self-immolate
yet so many
people are still burning?

the world
an opportunity still
for the displaced
the refugees
remember?

last night
the tomb of men
hid together
forever lay by each other
left their children
the women
they once loved
cherished

who will
remember?

your lungs are full of dust
the waiting choking you
by a blue and yellow flame
remember?

the night cold
you stood watching
the haggard
faces
corpses
ragged
a hollow moonlight
remember?

the dark half-swallowed
via the concord of those bullets
you forget
remember?

your family shot down
you witnessed their exploding chest
like ice cubes in a cup
on the window sill
still crying
remember?


1.

a sad ballad
rubbed out in self-immolation
no one dared
weep

an orb of forsaken fire
flaring once in a night
a pile of human ashes
nothing at all
nothing left
no one
left
to feel
the heat

the people that have not burnt
forever alive
1,4 million people
forever and ever
the fear

death is no debt
nor the reason
to be afraid
in the passing decades
Tibet
believed it’s a lion
resounding roaring crying
a void
inside 1,4 million teardrops

as clouds
the evil deeds
denser
higher
than
the Himalayas

2.

Tibet
as you from the clouds departed
no one dare thought
to bind the hands of the living
Buddha

the thunder dare not make you
spies of burning flames

you alone remaining
burning
bearing the wrath
the curses
yet enlightened?

“ China charges the Dalai Lama with fraud on May 14th, after the head of the Tibet Buddhist leaders accuse China of training Tibetian women to apply poison to their hair or scarves so he can be exposed to the poison during a blessing…”

Tibet
by the summit
your haggard arms
beholding a babe yet born
because the children born, have been set on fire
cremated
burned

the dead people on their way to reincarnation
the missing people
the people searching
leaving footprints, hills
tree groves, clouds
in the form of a person
in the form of a nation
in attention
could but look up at the sky
silent
inhaling

liberty
an enormous emptiness
requiring only your absent
in tears
falling

when
will we eat only to surpass hunger?
when
will we sleep just to dream?
when
will we be awake enough to open our mouths
and spit out the blood?

when, Tibet?

devoting nine lifetimes now to a religious life
to shake your fist, why?
The Lama now a spectre
evidence of existence
when existing meant denial
the omnipotence of squirming larvae
mosquitoes

days change from red to black
black to the colours of hair
in prayers, you knew Buddha had shed tears
to then disappeared
like Tibet
you’re still in the streets
in the camps, debating with all the walls
resigning to being swallowed whole
by the lord of demons

Tibet
an ode
noting clearly the address
so it can’t be confiscated
by customs for no reason
yet still it has been erased
sent to be shredded
into pulp

remnants of the vernacular
bread crumbs
the dove
a bewildering peace
a forsaken life mid-flight from Beijing

Tibet, perhaps
broken scatterings
in turn, fell apart?

without paper
upon your skin inscribe
letters squirming
grinding into dreams
as an electric saw grinds into tree trunks
cleared to build subways this morning
your body bleeding

perhaps
the horse now has to watch its footprints over water?
the four-horse carriage sinking
into blankets of fog
early risers now gone
late risers now forging ahead
with the exhaustion of digging hooves
when an ode like a nation
yet
lived

Tibet
you are the ode
searching for its name

we
with all our might allow the return of the ode to its origin
skinned alive be it
seppuku

Tibet
your highlands sprinkling effervescence white like a vow
noted upon all levels of the sky
raining tears
without reason, you’re imprisoned
the clouds lost its light
sunlight reflected in hollow eyes
the reverend
one by one
on their knees

Tibet
were you cold as the ode fell
from the summit
in the rain, when you’re touching it
wind touching rain
rain touching the tears
of those imprisoned
touching each other
pain touching resentment

the tears
one part water and ninety-nine part resentment
aching spitting bile
thunderous thus
the silent flapping wings of butterflies

with all our might allow the return of the ode to its origin
its body arching
a crouching tiger
soon cleanse by arrows
from all angles
even though you hate the smell
the meat roasting

Tibet
you’re drifting on a red wave
painting your nation
they want you dead in the chaos
in the sound of falling
warriors
rattling

but your borough is by the summit
the Himalaya is full of light

not just an ode
Tibet
you left behind the muse
ingratiating prostitutes
acting as courtesan
tripping over letters
stripping to survive
macerated
scabies

Tibet
your ode
the gentle nights
fragile fronds and dusty soil
misty breaths
quiet steps
eyes shutting
never retreating

now nothing belongs to thee
they have taken everything
including the blessed rocks
in the monastery

but hidden in the dark of night
your nation the moon
a marked once on the map
had once an emperor
a palace once, more opulent than an ode
masked beggars holding silver bowls
singing day long

you had to leave your country
Tibet, yet your face
there still like clouds
your age grey pebbles
a-void
vastness
grass
your destiny
forever residing

your fight non-existent
in dreams of exile
But does exile mean non-existence?
but does it?
forget it…

there still are the flames
young lamas at the foot of the mountain
Tibet at the moment “has no prisoners”
only the people
and a prison
a sombre hell

children dying at every turn of event
– non-existent
reverends slaughtered under soft blades
– non-existent
temples perishing encase in grey rocky hellholes
– non-existent
corpses still wrapped in red flags
– non-existent
lamas growing their hair in hiding
– non-existent
the North and the South already gone
the East and the West no more
the opulence
yours, now scattering little children
in the mud…

Tibet
are you too young or too old?
are you inhaling or exhaling
as smoke, where they discard their cigarette butt
as uncountable blood and bone, the piles of ashes
self-immolation

they want you to trek from mountain to field
the East Sea is how far
How many knots?

we together wept:
a ten thousand miles march
China oh China
How many have fallen
from the summit
lost
their lives?

Tibet
a ferocious wind at the border
the decades, free in the wind was your flag
in intimate games with emperors
and the idea of existing
in death, you are victorious
your history: – non-existent
the negotiations
on an exploding aeroplane
falling…

a homeland
the image of an ancient blade
your prosperity and failures
– non-existent
you’re searching for souls
in 1,4 million strangers
– non-existent
hence love is non-existent
I love you
they shouted: proudly
you who
you too
who resents the smell of incense

non-existent
you’re not Guangdong or Guangxi
non-existent
the courage in your fist
insists
within your heart
insists
in the member and the womb
heat

Tibet
How long must you wait?
When will the flame
self-immolate
into your
love?

“Reverend Tsering Gyal, 20 years old, self-immolated on Monday, November 11th at Guolou, an area where many Tibetian reside in the province of Qinghai, North-West China

The police put out the fire and brought the reverend Gyal to the hospital, and people do not know the current state of this person “

3.
Tibet
by injustice died a needless death
barely escaping with bloodshot eyes
empty stomachs

drawn from your face
the sheep
innocent wildflowers
forced
into the soil
behind a cunning ballad
an alien shepherd

drowning in strangers
Where did they come from?
without amnesty:
the virtue of a song;
the tattered clothes
upon your body
thinner and paler than before the sunrise

did you not hear the gunfire
the quiet of each new dawn
decades long ago

they brought with them death
they arrived
as dragonflies
yearning to swim
upon belly buttons

as senselessness
invaded your homeland
the grass green still upon the green rocky paths
red blood seeped still into the red earth
monasteries full of strangers
in your hands a pile of letters
a pile of words
synonymous with an ode about life
a slight antonym for the cold
an illusion of faith
burning
as
were your ashes

oh god
your cloak for the ode is made of paper
Dear god…

there’s no one left for the amnesty of sadness
in your song
no one left for the amnesty for the clothes
on your back
as stated
thinner and paler than dawn

no one left for the amnesty
the erected stage
by the monastery
the strangers danced
the emperor and his red flag
all over the place the red lamps
up high
everywhere

you know
the lamps should only be lit for the dead
since you must survive

in the end
even the wildflowers left in the middle of the night
your dimples
they used as a ruse to escape
away from the eyes of strangers
destroyers not creators
sticking their heads high gawking
air bases out of nowhere on the summit
army bases out of nowhere in the fields
thousands of strangers spilling into the monastery
thousands of strangers out of nowhere
behind aeroplanes’ doors
not clouds
not the tips of blades of grass
they dropped down in military parachutes
like once upon a time at night
you took to the sky with the white birds
in songs, the one you sing still upon the sound silent sunset

not it
not it
hence you
ran
oh dear god

you
stare at the actors adorning the emperor’s crown
you
the smell of apple blossoms in the rain
you
in sheer clothes steeped in sweat
ran

your sleeves beneath the cold moon
watch Tibet swaying
like sunlight through curtains
the Sun behind the darkness
a smile behind deceit
sins behind sins
you
ran

you knew
all shall burn together with the paper lamps
when you dare escaped the stage
timidly you took the small mirror
pointing them at the faces of the foreigners
their lewdness
exchanging green clothes
for red
a nefarious disguise
in traces of deceit
the makeup of
the devil

you’re waiting
to bring back the flintstones
to rebuild a stage upon a sea of clouds
if a plane
took flight
in military clothes
out of this glorious colourful world
yours
still may reside on a straight path
on your naked body
stripping off all the layers of disguise
intact
the sadness
the dreams of flying


4.

Tibet
within the poets, the artists
nightmares
consistently you
appear

paintings
poetry
you are in anguish shaking
while they’re quietly hiding

you’re aware
the artist doesn’t want to be woken up by sadness
they’re afraid
to display
sleep laboured, deep
in the appearance of self-proclaimed gods
grinding their teeth
making a living
lips clamped shut

the poem
maybe a person
a poet
or possibly a bird
a butterfly

it flies
with dark black wings
one wing in the dark
one wing in oblivion
unlike the seeds you have sow
yet bloomed
but your hope was always free
even when they deliberately
upon thee
sow evil

the artists blind with greed
walking on clouds
weaving through the canopies
like bats
causing the leaves
to wither

you’re aware of
the encouragement through the vernacular
thus was no more

you’re aware of
the artists hiding silently in damp bunkers
(in the ground)
as the Sun sets behind the mountains
the only thing they dare do was bow their heads
appeared only
to search for food
then disappears,
so no one could hear
or trace them

they
dare not pulled you from your sleepwalk
for their state assembly?

they
pretend to hold a torch in their hand
while you lit up the faces of wolves
falling off mountain cliffs and crevices in fright
breaking their faces
or were they just still too excited
as the poem dare not say
a word?

into the night, when you’re sleepless
the bats flee
spiteful stares of strangers
glaring like bats
upside down
bloodsuckers

blood
How may it bring happiness?
yet blood may bring shame
while you’re full of joy
like the disappearing moon
as the clouds swallowed it

the truth
not a jade rabbit

ugly strangers
like bats
missed life as a rat reincarnated in falling dusk
while they pretend to pass your old home
an attic wrapped in cowhide
the rising smoke
the tired dirt walls
through the narrow doorway
watched your children play
more carefree than the bats
hovered above your head

your “heart sutra”
as the hunger strikes
like the Sun
you’re chuckling
but dying inside

dusk poured shadow in the alleys
narrowed, as the bats dredge a layer of opulence
flapped their wings hovered outside the paint peeling doors
fortune tellers
palavering, quietly
an eerie grim tale about bats

their congenital illness from oblivion
their
murderous ease

oh, Tibet
when by the summit be
the peaceful sanctuary for your retreat?

when
Will your gods return?
please all you artists please stop breathing in and out
here high up, the oxygen is thin
please stop dropping your gobs like fish yawning
dogs yapping
sitting
by the stairs waiting

you don’t have faith in a sky full of thin air
red bloody water
pouring all over you wetting the entire noon
raining the entire afternoon
dreary the night

they shall never warm your heart
in the cold nights
but they will still find a way to commit you
continue to exploit you
legs blatantly wide open
the miserable two-lined poems
oh dear god…

“In a monastery in Tibet at 3150m above sea level, a new form of education is introduced The Chinese authorities call it “Patriotic education”, but to the monks, it’s a severe form of repression ”

oh why Tibet
surrounded by
money, prisons
compassionless, sins…
will you have the strength to erase
the blinding fog?

light losing its strength
through the trees, foliage
like human forms
statues
as though making up for the glances
hidden in the fields
vast openness without
an escape?

you open any book
it seemed nearly the entire vernacular was with thee ran:
the verbs ran
the nouns ignited
the adjectives in self-immolation
only the ad-verb were delusional, encouraging
and strangers in pronouns yelled: rebellion

the artists you’ve never liked
clingy climbers, hanging on
as you squint your eyes
tried to remember them

keep dreaming
so even when you make a grammatical error
every time they challenged the law
with their dropped jaw
inviting the flies

like once in the poem you cried
why are the foot of the candle stand made of gold
a candle flame burning for the last thirteen centuries
why would anyone want to distinguish it
Dear god…

beneath this light
humanity and all the idols of the various gods
once did lean into the replies
the voices in hymns
the power of the sound
the shattering of glass may still possess this mysterious power

your broken glass
the pure crystal eye of humanity
insightful in all realms
your subconsciousness
forever be the past
forever be the future…


5.

Tibet
tonight
you’re a boat
in the rain
How could you not suspect the cold?

you couldn’t grasp
Why you’re content
while Beijing was a mess?

frangipani petals fall still over the monastery yards
all the way to the Paracel Islands
the bells resounding
far
far into the distance…

sometimes you lose your composure
a spider
thread
between
heaven and earth
Buddha and you
are one

but the awaken strangers all of a sudden
took over your dream
the lawless road from Yangzhou
to Xinjiang Tibet
strangers with the knowledge of a very “romantic” history
like a bullet
inside
a red barrel
inside their heart

you’re wondering
how could the strangers ignore
their lake in The Forbidden City
scraping and searching for a deep sea
in other places
while you’re overwhelmed
with tears…

oy, you’re all bright smiles please shut your eyes
since the cat wants to turn
into a tiger
the ostentation
the fresh blood

Tibet
your boat does not want to perish in its youth, a spectre
flying
as nightfall
upon the canopies
into spectres
still holding a breath
cares, you’re not afraid
you’re aware
bullets couldn’t change into waves
a sea is a peaceful place
when the sea sleeps late
into the night
drifting
by the doorway…

you know
Beijing is worthy of endearment
accept for the hovering disappointment
above millions and millions of those destitute
million and millions of brooding lives
flickering lights in the wind

you say, if you’re a tiger
why won’t you look for a jungle
a worthy opponent
humanity could then welcome the spring?
why crawl into the clouds
all the way up the mountains pretending
to be the wind?

you’ve pondered about: the sea, the boat and the clouds the shape of a dog
in waves sometimes full of seasickness
since tonight
your boat there in the rain
history is nothing but remembrance
definitively dead

you know, though ridiculous
you know it will be cold once more…
not just the strangers
the threatening guns and knives
the tanks spitting fire
and the paid poets
shall come with their rhymes and their songs
turning pools of blood into colourful flowers
burning hues of reds
passionate
dilating
like your capillaries…

they continued to circulate the subject of history
with the counterfeit
patches
in your pockets
oh dear god…



6.

Tibet
you’re firm in the saddle
your happiness
ached missing even joy
you shan’t simply fulfil
the long chain of absent
Mahayana?

Hinayana
not exactly gone
the storm
a past life

you shall be
more than mystical
more than the cypress
you shan’t possibly be
asleep forever; never to wake up?

you shall
once more be the cypress of the Northern highlands
the prayer the parable
you’re illuminated by the five mystical hues of light
better to die inside the walls of the monastery
staring at the strangers on the grass
under the oil lamps
blinding smoke
listening to the voices of deceit
as you self-immolate

love
once again
shan’t wait for reincarnation
the living Buddhas
How much of your past life?
how much wind
inside a heart were already dead

you’re the coveted diamonds
the sparkle in the smiles and the tears
the freshness in flowers after they are withered
you’re separated after marriage
after consummation you’ve ached
joy have caused you to
break out in tears?

though in this dreadful life
the despicable
the deceitful greedy poets
the glutton lustful strangers
the arrogant filthy stubbles drooling shrimp sauce and dog meat
attached themselves to the rich, dreaming of becoming human
a kick or a blow
to the sternum
only make you laugh
gives you slight
indigestion

you move on in the end
composed poetry, recall the folklore
captured photographs with old cameras
sang with strung tunes
drawn in watercolours
desired
Mahayana

you’ve returned
on horseback arrows flying
in meditation

you’ve returned
painting and praying at every set back on the road
not long ago
university students like you
ran, the tanks and the mechanical people
How could you possibly escape into the clouds in time?

pass the storm
together with many
searched for your lover your friends
your mastiff no longer afraid
you’re on a flight
at night, in the clouds
you’re drifting amongst the stars
until when, Tibet?

your fingers
have flipped over endless pages of prayers
forgetting the thousands of miles in flight
your sleeves are the clouds
in the sky
blackness shall turn into deep blues
as all shall lay with you
faceup
inhaling more oxygen
your cheeks shall be rosy with tiny broken capillaries

you believed, the children of your flesh and blood
shall grow up, make love, get married
shall close up the missing gap of the past
the future of history
like the sound of temple bells
farewells, at dusk
the marking of a diminished day
the moment you escaped death
in a battle with the King of Demons

Tibet
never knowing fear
you’ve proclaimed: – everyone
must love each other
must make love
Abhisheka
embrace the pain…



7.

Tibet
in view of the strangers
tripping over the sunset
their country in October
there, barely in a smile and it’s dark

the strangers hovering outside your door
weeping willows
by the windows
held back their tears
glared at the superior soldiers in the alley
facing the day lost
a bat that could no longer hold on
dropped off

you’re alone tonight
you can’t feel the rain, you’re aware
once more it shall be an icy sky

when all ends
the songs shall return
you knew the sunset
the colour of blood, it’s not

Tibet
as you hang your portrait high in the mountains
your residence
snow galvanised with dust
an inspire Vajrayana dictum
mixed in intentions
your universe
the convergent of all the circles
even when it has been shot
the seven colour motifs
has been shot

where the light
turned yellow in the South and red in the North
the hundreds of times the Sun shined on you
abandoned half baked
dreams(you had to)

you’re aware
shadows shall
always search for its owner
in the night
without thought

when you’re sleepy
amidst a summer sail
the cicadas, ants
died with hunger died from the cold
you lived on
furtively composing poetry
since you detest the smell of fat
and the smell of ribs
burning, without a grill

the charring odour
born from the chest of a straight and narrow ideology
in sombre uniforms
in prison camps

Oh when, Tibet?

the strangers
strangling the monks restraining the spirit
splitting open the flesh of women
the flesh born for longing and desire
now battered with bite marks

she’s singing
a battle anthem
beginning
from the hem of the kasaya drenched in blood

a song that of a fish
on a chopping board
as they relentlessly hoard
waved
their cleaver

the song, she
and the fish both frazzled, not knowing how to begin
the silence of breaths via both gills severed
mid-swim

you won’t participate
in this game of gills
since you need your yawn

instead of opening your mouth
you stare at the strands of moss
holding on till you’re blue
the hues of choking
and just like that
the songs you will sing
Who would dare sing?

that’s an image of a river
pouring into a waterfall
an image of the Lotus
Sutra
or an image of the Sun
shining outside
not shining inside
not shining here nor over there
you had to continue to swim
two gills two hands
wiggling
paddles rowing soundlessly
silent?

two docile fish eyes
stared at faces of strangers
looking for someone to blame
a way to shame
they turned to darkness
the shadows, as picky as death
thought it was the end
of reincarnation…

the wheel
turning sin
not an ode for their metaphors
as are those born to explain life
according to them
and that’s it

like when the fish had a sore throat
an unclear cough
the metaphor in the ode turns into an arrow
impaling the throat
the heartache
took to the sky
flying
you can be as tattered as you like
a song
beyond
your thirst

gosh, country oh country…



8.

Tibet
when shall your eyes
be like the leaves?

in view of the sky
a mysterious pain no one knows what to do with
a mysterious pain never borned by outsiders
by you, Buddha came back
to life

but tonight
in this desolation
from Qinghai
into you, the strangers crawled
slithered like snakes up an iron path
stroke the clouds

your chin raised
in view of the sky
even silenced were the stars
like frail dragonfly-wings startled horses
ran from the recoiled snakes
coils of steel

the magnificence of stars
like your footsteps in the millions
stepped on the strangers
the strange blood and steely hearts
latched onto the altar of your forefathers
your legend

Gosh, country oh country…

you’ve turned into a child
at the Jokhang Temple
threw away the flame
you had to self-immolate
to love
to no longer be afraid
Oh god

you stand
silent
a mountain imposing
into the clouds biting
two arms two wings
flying…

from the mountain
cloak in a cape of loneliness
waiting for an ivory card with your name
pulled out from a pocket
thrown in a perplexing journey
flew out of this world

you detest what you’ve not worked for
the senseless money
a kind of affection
limited
to those who only knew
how to kill you

hence you couldn’t return
to a home in darkness
an address of death
yours

you
shall return
at a sacrificial moment
composed in an ode
not knowing the incredible cost of building a boat
in smithereens sinking now
into the sea
into the deep…

endurance was at its end
but evil is excessive when?
Who has dared cross the border?
the plane carrying you had exploded, fell
into the ears of strangers
seemingly secretive
but in truth were deaf
can’t hear your voice or the gods
calling
help
every
night?

you watched the strangers
both hands holding guns in theatrics
slipped from their hands the dynasties
much like the clouds
they flew
un-moved
away from the mountain

When shall there be a return
on your sacrifice?
shall make the Sun
an enlightened flame
into clouds burning

so China
not just a dragon
partly human
take to the sky
by you
and the gods
enlightened…

Tibet
When shall tears
be your love?


9.

Tibetans
upon the mountain
the monastery’s yards again swept

the leaves fallen in tears
the lonely sunset wept
watched the strangers
lectured
now old and silent
alone
plotted for the sea

Tibetans
you’re the mountain, breath of fire
the wind and rain
burned and wept with longing

though the sea isn’t your home
the loneliness locked up
you searched still for the flame
a matchstick in three strikes before it ignites
lit even the spirit
you’re aware of
the swift’s nest
dangling cliffside, nature endangered
as they climb over the scaffold
crawled in
knives scrapping

the swift hovered by the cliffside
wept as the strangers
only knew how to flip nests drop eggs
the lustful
savagery

Tibetans
heading for the sea, knew the strangers
were the cause of the waves
into death pounded
sound like a sinking vow
hinted of the by gone days
coral reefs like the buried spikes
The history of Bạch Đằng

the strangers
with barely any feathers but wants to fly
hid behind the tides crawled up the sand
turtles, not laying eggs
the daggers
the battleships

you knew in the end
the strangers shall fall into the abyss
like the swift chicks thrown from their nest
flipped
feathers
plucked

hence you continued to compose poetry
since the ode, like the sea is fearless
since salt is as salty as blood
since the vernacular is the brows of warriors

Tibet
the cold demeanour of snow caps
gone
left in a glance in the flames of your making
never distinguishing
composed your ode
light from mountain to sea piercing
the vernacular never retreating

Tibet
you’re the gentle swifts
hence the vernacular of the ode couldn’t be silenced
even when you’re injured
in flames falling exploded
by the bombs
the sky lowered

the birds
shall fly, in its beak the grass seeds
in each morning
your smiles
as brilliant as the angel’s halo
responsible for holding up the waves
like clockwork
knew how long it would take to reach the stars
like lovers
counting each minutes
steeped in the scent of love

the world of the birds
a horizon
where people would be side by side with the gods
where people would intently listened to the flapping of wings
hovered between heaven and earth
where people would dream of moonlight
lighting cavalcades
shining
peace

When, Tibet?

10.

Tibet
when will the rice bloom
and you’re no longer on hunger-strike?

when will the famine fall
and you shall take to the sky
as Buddha?

Tibet
as you wept how could you love
as tattered flesh would
entertained laughter

but your smiles never lacking
lacking was your freedom
never lacking was the truth
the truth isn’t an ode in a dragon dance
you despise the howling act of romance

allow winter to wait for summer
gone were your anxiety
the strangers wanted you to be tired
in a game of deceit

they conjured the ghost
dangled them from the rafters
every night
the charlatans bartered with the gods
arrived
on their knees
crawled up the altar

they wanted to audit reincarnations
sought out those second in charge
in congress
negotiations between the police and the acting emperor
talks with the lord of demons
not with the gods far away on the side of the mountain
compassion within the rolling rocks, the wind
the flying fish the fish swimming
in each lifetime in passing

the stranger’s sickle
the strokes of their hammer
are wedges in the window sill of your home
caused the mountain eagle to fly away, take to the sky
a resolution broke out in October
a draft broke out in spectres
a portrait broke out the dark
you’re broken with guilt

oh you
you knew the ode
a window opened to the world
you had to settle for darkness
since light from the red beast
arrived, after it pretended
to have left

Tibet
you shall never die
since in exile, you’re standing
demanding
existence
not sink into tears

Tibet
like clouds, you flew, looked down
at the despair and evil
the monk acting as police
the wind acting around deceit
the hill acting as the rats’ nest

the institution turned into a battlefield
not nirvana, you knew
a day full of red will turn black
in your hands was your hunger
returned, to view the ode on the screen
waited for a swing of the hammer
on someone’s head
with reason and no reason at all
not from the emperor
but from the one self-proclaimed

your hands searched for the ode
to the last minute
just before exile
Tibet, you’re searching still for
peace…

Mao you thought were feathers
your countenance innocent
agin power

gosh, Tibet
you spared your anger
your face froze
in a cold smile

your country in snow, when there’s no sunlight
no hoof prints
on the road
the alleys be a Chang’an red

your soul drilled in as deep
as an oil well
so as the strangers venture through
sightless they shall be won’t see

like my people once starved to death
slaughtered by machetes
thrown into rivers, shoved into ashes
in “revolutions”, in “eruptions”
as the poets on the stage lowered their heads received awards
the ode stood alone
surrounded by strangers
sank in the welcome of the grim reaper
in an descension towards death

my people are right by the ocean
not a thousand metres up the mountain
thought it was far
thought it was settled
time and again died to then live
heard Lu Xun asked:
– China oh China
you’re cannibalising, still?

Tibet
What can we do?
welcome again an exile
watch people starve to death
by the gallivanting vagrant
acting poets?

in the end, we have still
both our hands opened(palms up)
our heartstrings connected
to Buddha

we’re aware that
when the strangers are baffled
unable to keep up the act of decency
unable to drag the farmers out
to cover for them
they turned evil, oh dear god…

Tibet
you can but die when humanity can no longer hear the screams
you can but die when humanity sided with the enemy fought their friends
humanity couldn’t just sit
and watch
the evil lords swing their sickles and hammers
to then impersonate the people?

China couldn’t possibly
ignore their hunger
their darkness
the broken wings of their people
risked the flights
across humanity
forcing all to witness the drama
roles enacted only by servicemen?

China couldn’t possibly
in laboured dreams
in souls laden scars
in the innocent deaths of their people
use the grim reaper as an act?

if we were to count the tears
what can China do
their people were starving
cut opened for organs
gosh, not just Tibet
oh dear god…

couldn’t the blood of its nation be enough
needing more blood from other nations
stir-fried into a feast
to feed their ignorant leaders
the nightly orgies
the barbaric
vulgarity

they continued to blame you for “insurrection”
but you’re the liberation
so the gods may escape from demons
so anguish may bow to happiness
so tears may look up and smile with joy
so evil deeds are forever cursed
in a home Void of thoughts
so flowers and leaves may freely rustle
so poets by each thread embroider
the vernacular
into an ode
so history may not be mere curses
not destroyed by smoke or the wind
the shape of a mushroom
heaven crumbling in the annihilation

Tibet
you’re a tower of smoke
fragile and fleeting
you have became the eye of the gods
looked into the eight realms
pointed out the demon king
you are what is left
of humanity
In the end







BÀI TRƯỜNG CA TÂY TẠNG



thay lời tựa

bạn nghĩ rằng ánh sáng sẽ đóng cửa
khi một người nào đó
nhớ?

mặc dù bạn biết
người ta không thể nhớ
cũng như lửa
không thể tự thiêu
sao nhiều người
vẫn cháy?

thế giới
có còn cơ hội
cho những người ly hương
và tỵ nạn
nhớ?

đêm qua
ngôi mộ của những người đàn ông
cùng đi trốn với nhau
mãi mãi nằm bên nhau
bỏ lại những đứa con và
người đàn bà
họ từng yêu
dấu

ai sẽ đến
nhớ?

phổi của bạn đầy bụi
bạn chờ đợi nghẹt thở
ở ngọn lửa
vàng xanh và nhớ?

đêm tối lạnh
bạn đứng xem
những mặt người
xơ xác
những xác người
xác xơ
như bóng trăng bị rỗng
nhớ?

bóng tối bị nuốt chửng bởi
sự đồng ý của những viên đạn
bạn quên
nhớ?

những người thân yêu bị bắn
bạn thấy lồng ngực họ bị vỡ
như những viên đá lạnh, trong cái cốc
trên bậu cửa sổ
vẫn đang khóc và
nhớ?



1

khúc bi ca
bị xóa nhòa trong những vụ tự thiêu
không ai dám
khóc

quả cầu lửa cô độc
từng lóe lên trong đêm
đám tro xương người
không có gì
không có gì còn lại
cũng không ai
còn
thấy nóng

những người không bị đốt cháy
sống mãi
thành 1,4 tỷ người
đời đời
biết sợ

chết, không phải món nợ
cũng không phải là lý do
để hoảng sợ
nên mấy mươi năm trôi qua
Tây Tạng
vẫn nghĩ mình là sư tử
gầm vang cho sự khóc ròng
trống rỗng
trong 1,4 tỷ giọt nước mắt

như mây
tội ác
đã dày
như cao
hơn dãy
Himalaya



2

Tây Tạng
khi người chạy trốn khỏi đám mây
tưởng không ai dám trói tay
đức Phật
sống

tưởng sấm sét không dám bắt người làm con tin
cho lửa

người duy nhất còn lại
chưa bị đốt cháy
đang chịu nguyền rủa
tại sao chưa chịu giác ngộ?

“… Trung Quốc lên án Đạt Lai Lạt Ma là dối trá hôm 145, sau khi nhà lãnh đạo tinh thần của Phật giáo Tây Tạng tố giác các đặc vụ Trung Quốc đã huấn luyện những phụ nữ Tây Tạng bôi chất độc lên tóc hoặc khăn choàng của họ để ông sờ phải khi ban phúc lành…”
http://wwwthanhniencomvn/pages/20120514/trung-quoc-len-an-dat-lai-lat-ma-doi-traaspx


Tây Tạng
tít trên đỉnh núi
hai cánh tay người xương xẩu
ôm một hài nhi chưa sinh ra
vì những bé sinh ra đã bị đốt
hay thiêu
cháy

những người chết trên đường luân hồi
những người mất tích
những người tìm kiếm
để lại những dấu chân, những ngọn đồi
những bụi cây, trong áng mây
trong hình dạng của một con người
trong hình dạng của một đất nước
chỉ còn ngước
lên trời
lặng im hít
thở

tự do
khoảng trống rộng lớn
nhưng chỉ cần sự vắng mặt của người
là nước mắt
rơi

bao giờ
chúng ta ăn chỉ để vượt qua cơn đói?
bao giờ
chúng ta ngủ chỉ để ước mơ?
bao giờ
chúng ta tỉnh táo để mở miệng ra
và nhổ ngụm máu trong miệng?

bao giờ, Tây Tạng?

những người chín kiếp tu hành nhưng giờ đành
lúc lắc hai nắm đấm
lạt-ma thành bóng ma
để chứng minh sự tồn tại
dù tồn tại là để từ chối
sự toàn năng của đám loăng quăng
và muỗi

ngày thay đổi từ màu đỏ sang đen
từ màu đen sang màu tóc
khi tụng niệm người biết Phật cũng khóc
ròng, và biến mất
nhưng Tây Tạng
người vẫn hiên ngang
ở lại trong trại, tranh luận với các bức tường
và chấp nhận bị nuốt bởi quỷ vương

Tây Tạng
người chính là bài thơ
đã ghi rõ địa chỉ người nhận
để bưu phẩm không bị tịch thu vô cớ
nhưng nó vẫn bị xóa
và đưa vào máy nghiền
thành bột giấy

chỉ còn mảnh ngôn từ
như những vụn bánh mì
chú chim câu
hòa bình ngơ ngác
chuyến bay mất xác từ Bắc Kinh

Tây Tạng, không lẽ
người chỉ còn những mảnh vỡ
lần lượt, tan rã?

không còn giấy
nên người đành viết lên chính cơ thể của mình
ngoằn ngoèo những con chữ
cứa vào giấc mơ
như cưa máy cứa vào thân cây
giải tỏa làm ga điện ngầm sáng nay
làm thân người chảy máu

chẳng lẽ con ngựa
giờ phải nhìn vào dấu chân của mình trên mặt nước?
cỗ xe tứ mã đã chìm
những người dậy sớm đã biến mất vào màn sương
những người ngủ muộn cố gắng sải bước
với sự mệt mỏi của vó ngựa
khi một bài thơ như một quốc gia
vẫn chưa thể ra
đời

Tây Tạng
người là bài thơ
tìm kiếm tên gọi

chúng ta
hãy cố hết sức để bài thơ quay lại nơi nó sinh ra
dù có bị lột da
mổ bụng

Tây Tạng
thảo nguyên của người tung bọt trắng như lời nguyền
được viết lên các tầng trời
mưa như nước mắt
khi người vô cớ bị bắt
giam, đám mây cũng tắt
nắng trên đôi mắt trống rỗng
của các nhà sư
từ từ
khụy xuống

Tây Tạng
người có lạnh khi bài thơ rơi
từ đỉnh núi
trời mưa, khi người chạm vào nó
gió chạm vào mưa
mưa chạm vào nước mắt
những người bị bắt
chạm vào nhau
nỗi đau
chạm vào phẫn uất

nước mắt
một phần nước và chín mươi chín phần phẫn uất
cơn đau vỡ mật
ngay cả những con bướm
tiếng cánh vẫy cũng im lặng
như tiếng sấm

chúng ta cố hết sức để bài thơ quay lại nơi nó sinh ra
cơ thể nó uốn lượn như con hổ
sớm được rửa sạch bằng các mũi tên
được bắn từ mọi hướng
dù người ghét mùi
thịt nướng

Tây Tạng
người bấp bênh trên làn sóng màu đỏ
nhuộm lên đất nước của người
người ta muốn người chết trong hỗn loạn
cùng tiếng rơi
của binh đao
loảng xoảng

nhưng thành phố của người tít trên đỉnh núi
himalaya nên tha hồ ánh sáng

không chỉ bài thơ
Tây Tạng
người bỏ lại đằng sau những nàng thơ
õng ẹo như ả điếm
vẫn giả danh kiều nữ
khỏa thân kiếm ăn trên con chữ
nát
nhừ

Tây Tạng
bài thơ của người là những đêm tinh tế
bụi cây lá mỏng
thở sương mù
chân tu
mắt nhắm
không lùi

mọi thứ bây giờ không còn thuộc về người
người ta đã giành lấy
cả những viên đá thiêng liêng
từ tu viện

nhưng ẩn đằng sau khuôn mặt của bóng đêm
đất nước của người như mặt trăng
đã từng đánh dấu trên bản đồ
đã từng có vua
hoàng cung đã từng lộng lẫy hơn bài thơ
những hành khất đeo mặt nạ với bát ăn bằng bạc
suốt ngày ca hát

dù phải rời khỏi đất nước
Tây Tạng, gương mặt người vẫn như đám mây
tuổi người như đá xám
như khoảng trống
như mênh mông
như cỏ
số phận của người
mãi mãi còn ở đó

chiến trường của người không tồn tại
trong giấc mơ lưu vong
nhưng chẳng lẽ lưu vong là không tồn tại?
nhưng chẳng lẽ?
mà thôi…

vẫn còn ánh lửa
của những lạt-ma trẻ dưới chân núi
Tây Tạng bây giờ “không có tù nhân”
chỉ có nhân dân
và nhà tù, âm u địa ngục

trẻ em đã chết trong những cuộc chuyển dạ
– không tồn tại
nhà sư đã chết dưới những lưỡi dao mềm
– không tồn tại
các ngôi chùa đã chết trong nhà ngục đá xám
– không tồn tại
ngay cả những xác chết vẫn bọc trong lá cờ đỏ
– không tồn tại
những lạt-ma giả dạng tóc dài
– không tồn tại
phía bắc và phía nam đã mất
phía đông và phía tây không còn
những vàng son
của người, thành đứa trẻ lon ton
quanh cát bụi…

Tây Tạng
người còn quá trẻ hay đã quá già?
người vẫn hít vào và thở ra
như khói, nơi nào người ta vẫn đổ gạt tàn thuốc lá
như đống tro xương của hàng vạn cốt người
sau khi tự thiêu

người ta muốn người đi bộ từ núi xuống cánh đồng
còn cách Biển Đông
bao nhiêu hải lý?

chúng ta đã cùng nhau khóc:
cuộc hành quân vạn dặm
Trung Hoa ôi Trung Hoa
bao nhiêu người đã rơi
từ núi cao
mất
mạng?

Tây Tạng
ngọn gió giận dữ ở biên giới
mấy mươi năm trước người quấn lá cờ trong gió
trong một trò chơi rên xiết với mấy ông vua
và những điều tưởng là tồn tại
cái chết, người ngỡ sẽ vinh quang
lịch sử của người: – không tồn tại
những cuộc đàm phán
trên một chiếc máy bay bị nổ
và rơi…

quê hương
giống như một lưỡi dao lãng quên
những thành tựu và những sai lầm của người
– không tồn tại
người tìm lại những linh hồn
trong 1,4 tỷ con người lạ
– không tồn tại
nên tình yêu cũng không còn tồn tại
ngộ ái nị
người la: oai oái
nghe ai ái
xa ngái
ai oán mùi trầm hương

không tồn tại
dù người không phải Quảng Đông và Quảng Tây
không tồn tại
dù người nắm chặt sự dũng cảm trong tay
và ngay
trong trái tim
ngay
trong dương vật và tử cung
nóng bỏng

Tây Tạng
người phải chờ đến bao giờ nữa?
đến bao giờ ngọn lửa
tự thiêu
thành tình yêu
của người?

“nhà sư Tsering Gyal, 20 tuổi, đã tự thiêu hôm thứ Hai 11/11 tại Goulou, khu vực có nhiều người Tây Tạng sinh sống ở tỉnh Thanh Hải tại miền Tây Bắc Trung Quốc

Cảnh sát đã dập tắt lửa và đưa nhà sư Gyal tới bệnh viện và người ta không biết rõ tình trạng hiện nay của người này”



3

Tây Tạng
người chết oan khi người không phải chết
chỉ kịp đi qua cùng vệt máu trên mắt
với bụng đói

vẽ từng gương mặt người
như con cừu
ngây ngô hoa dại
cũng phải
chịu chôn vùi
sau bài hát của người lạ chăn cừu
tinh quái

lũ lụt từ những người lạ
bọn họ đến từ đâu?
những kẻ không biết cách tha thứ
cho sự tinh tế của bài hát
cho những bộ quần áo rách nát
trên cơ thể của người
còn gầy và xanh hơn cả bình minh

người có kịp nghe tiếng súng nổ
yên tĩnh mỗi sớm mai tinh khiết
của mấy mươi năm trước

những người mang theo cái chết
bọn họ đến
như những con chuồn chuồn
thích tập bơi
trên rốn

như những vô lý
đầy ra trên quê hương người
nhưng cỏ vẫn xanh trên con đường đá xanh
máu đỏ vẫn pha trộn vào đất đỏ
những tu viện ngập tràn người lạ
trên hai bàn tay người một đống ký tự
một đống từ ngữ
đồng nghĩa cho bài thơ một sự sống còn
trái nghĩa nhẹ nhàng cho cái lạnh
của ảo ảnh đức tin
bị đốt
như tro cốt
của người

ơi người
quần áo của bài thơ chỉ làm bằng giấy
trời ơi…

không còn ai tha thứ cho nỗi buồn
trong bài hát của người
không còn ai tha thứ cho bộ quần áo
trên cơ thể của người
đã nói rồi
gầy và xanh còn hơn cả bình minh

không còn ai tha thứ
một sân khấu mới được dựng lên
bên tu viện
những người lạ đang nhảy múa
cùng ông vua và ngọn cờ hồng
búa-xua ngọn đèn lồng
treo cao
ngơ ngác

người biết
cái lồng đèn cũng chỉ thắp cúng cho những người đã chết
còn riêng người phải sống

cuối cùng
hoa dại trong đêm cũng bỏ trốn
trong lúm đồng tiền của người
nó hóa trang để thoát
khỏi tầm nhìn người lạ
những kẻ khai hỏa chứ không khai hóa
đang nghển cổ để xem
những sân bay mọc lên trên đỉnh núi
những trại lính mọc lên trên quả đồi
hàng ngàn người lạ tràn vào tu viện
hàng ngàn người lạ xuất hiện
sau ô cửa máy bay
không phải áng mây
không phải ngọn cỏ
họ bay xuống trong những cánh dù màu lính
mà mỗi đêm
ngày xưa người vẫn bay lên cùng những con chim trắng
người vẫn hát trong chiều sâu im lặng

không phải
không phải
nên người
bỏ chạy
trời ơi

người
nhìn những diễn viên mang vương miện ông vua
người
thơm mùi hoa táo trong mưa
người
quần áo mỏng ướt đẫm
bỏ chạy

ống tay áo của người dưới trăng lạnh
nhìn Tây Tạng lắc lư
như rèm cửa sau ánh nắng
mặt trời sau bóng tối
nụ cười sau giả dối
tội lỗi sau tội lỗi
người
bỏ chạy

người biết
mọi thứ sẽ được đốt cháy cùng với ngọn đèn lồng
khi người dám thoát khỏi sân khấu
người rón rén lấy một chiếc gương nhỏ
soi mặt những người đàn ông xa lạ
và dâm đãng
đang thay những bộ quần áo màu xanh lá cây
thành màu đỏ
nhưng sự hóa trang khốn nạn
vẫn còn
thứ phấn son đánh lừa
như ma quỷ

người chờ đợi
mang lại những tảng đá đánh lửa
cùng nhau xây dựng lại một sân khấu khác trên biển mây
khi chiếc máy bay
cất cánh
mang màu áo lính
ra khỏi thế giới màu sắc lộng lẫy
của người
vẫn nằm trên đường băng
trên thân thể trần truồng của mình
lột bỏ những bộ quần áo hóa trang
nguyên vẹn
nỗi buồn
mơ cất cánh…


4

Tây Tạng
trong cơn ác mộng
của các nhà thơ, nghệ sĩ
bao giờ người cũng
xuất hiện

trong những bức tranh
trong những bài thơ
người giận run lên
khi bọn họ chỉ thì thầm, lén lút

người biết
các nghệ sĩ không dám thức dậy
nỗi buồn không dám diễn tả
giấc ngủ nặng nề, u mê
khi xuất hiện của kẻ tự xưng là đấng toàn năng
nghiến răng
cho miếng ăn
ngậm miệng

bài thơ
có thể là một con người
nhà thơ
cũng có thể con chim
con bướm

nó bay
với hai cánh tối màu đen
một cánh trong bóng đêm
một cánh lãng quên
không như hạt giống người đã gieo
dù chưa nở hoa
nhưng hy vọng của người vẫn giải thoát
như bọn họ cố gieo tiếng ác
cho người…

các nghệ sĩ bị mù vì tham
và đang đi trên mây
đôi khi họ lộn ngược lên cành cây
giống như những con dơi
và những chiếc lá
bị héo

người biết
sự kích động ngôn ngữ
đã không còn

người biết
các nghệ sĩ nằm im trong căn hầm ẩm ướt
khi mặt trời lặn phía sau dãy núi
họ chỉ dám cúi
đầu
và chỉ xuất hiện
tìm kiếm thức ăn
sau đó biến mất không lăn tăn
dấu vết

họ
có dám kéo người ra khỏi cơn mộng du
để tham gia băng đảng quốc doanh của họ?

họ
giả vờ cầm ngọn đuốc trên tay
trong khi người đang soi vào mặt một con chó sói
làm nó hoảng sợ rơi xuống khe núi
nhào lộn gãy răng
hay vẫn hung hăng
khi bài thơ không dám nói
nên lời?

vào ban đêm, khi người không ngủ
các con dơi đã bay đi
ánh mắt nhức nhối của những người lạ
soi mói như con dơi
lộn lèo rồi
hút máu

máu
làm thế nào có thể mang lại hạnh phúc?
nhưng máu có thể mang lại nỗi nhục
khi hạnh phúc
như sự suy tàn của mặt trăng
đã bị bóng mây nuốt mất

sự thật
không phải con thỏ ngọc

những người lạ xấu xí
như những con dơi
thoát khỏi kiếp chuột vào lúc ánh hoàng hôn
khi họ giả vờ đi ngang qua ngôi nhà cũ của người
căn gác bếp lợp bằng da bò
lên khói
bức tường đất mỏi
cánh cửa chật hẹp cá mòi
nhìn thấy đám đông trẻ em chơi
hồn nhiên hơn những con dơi
vẫn bay trên đầu họ

lòng “từ tâm” của họ
lúc đó lên cơn thèm ăn
như thể bọn họ là mặt trời
nên người cười
chết lặng

hoàng hôn đổ bóng trong ngõ
hẹp, và những con dơi phủ một lớp vàng
son, cứ vỗ cánh bên ngoài những cánh cửa đã tróc sơn
như những gã bói toán
họ bàn mưu, im lặng
trong câu chuyện ma quái của con dơi

họ, một loại quái thai của nỗi nhớ
cách thức nhàn nhã của họ
chỉ để giết người

ôi, Tây Tạng
bao giờ đỉnh núi
là tu viện bình an của người?

bao giờ
thần thánh của người quay lại?
xin các nghệ sĩ đừng hít vào hay thở ra thêm nữa
ở trên cao khí ô-xy rất thiếu
xin đừng mở miệng như ngáp cá
như chó đá
vẫn thích quỳ bên cầu
thang

người không tin vào bầu không khí loãng
máu đào nước lã
chảy qua thân thể người ướt cả buổi trưa
đã mưa cả buổi chiều
đã tiêu điều buổi tối

họ không bao giờ sưởi ấm trái tim của người
trong đêm lạnh
nhưng họ sẽ tìm cách chạy tội
họ vẫn tìm cách thoát
họ luôn luôn chàng hảng
như bài thơ hai hàng khốn nạn
trời ơi…

“Trong một tu viện Tây Tạng tọa lạc ở độ cao 3150 m trên cao nguyên, một hình thức giáo dục mới đang được tiến hành Chính quyền Trung Quốc gọi đó là “Cải tạo lòng yêu nước”, nhưng đối với các nhà sư thì đó là một hình thức đàn áp nghiêm trọng”

ôi chao, Tây Tạng
phủ vây
tiền, tù
tình, tội…
liệu người còn sức
xóa tan sương mù?

ánh sáng bắt đầu kiệt sức
đang chiếu qua những bụi cây
đứng im như dáng người
như bức tượng
như bù nhìn
núp trên cánh đồng
mênh mông không
lối thoát?

người mở bất kỳ một cuốn sách
gần như tất cả các từ loại cùng với người: bỏ trốn
động từ bỏ chạy
danh từ bốc cháy
tính từ tự thiêu
chỉ mơ hồ trạng từ khuyến khích
và đại từ kẻ lạ mắng người: phản nghịch

những nghệ sĩ mà người không bao giờ thích
vẫn chằng chịt dây leo
khi người nheo
mắt nhớ

cứ ước mơ
vì nếu người có sai ngữ pháp
chỉ vì họ là chấp pháp
như chó ngáp
phải ruồi

như có lần trong bài thơ người khóc
tại sao những chân đèn bằng vàng
ngọn bạch lạp người thắp đã mười ba thế kỷ
sao có kẻ muốn thổi tắt
trời ơi…

dưới ánh sáng này
nhân loại cùng với những pho tượng của các vị Thần
đã từng nghiêng mình đáp lại
những tiếng thánh ca
mà quyền năng của âm thanh
một tiếng vỡ ly cũng có quyền năng thần bí

chiếc ly vỡ của người
như thủy tinh thể của con mắt nhân loại
nhìn thấu vào cõi giới
tiềm thức của người
mãi mãi là quá khứ
mãi mãi là tương lai…




5

Tây Tạng
đêm nay
người như một con thuyền
nằm nghe mưa
người có nghĩ trời sẽ lạnh thêm một lần nữa?

người không hiểu
tại sao người yên tĩnh
mà Bắc Kinh hỗn loạn?

những cánh hoa đại vẫn rơi trên sân chùa
tít ngoài Trường Sa
tiếng chuông vẫn ngân nga
xa
vắng

có khi người hơi mất tập trung
lúc có sợi tơ
nhện
níu
làm đất với trời
Phật và người
hòa thành một

nhưng kẻ lạ đột nhiên thức dậy
để nuôi giấc mơ
từ con đường hỗn loạn Dương Châu
đến Tân Cương Tây Tạng
những kẻ lạ học môn lịch sử rất “lãng mạn”
như viên đạn
đỏ nòng
như tấm lòng
của họ

người nghĩ
sao kẻ lạ lại quên
không lo vét cho xong cái ao trong Tử Cấm Thành
cứ thích tìm biển sâu
tận đâu
làm người ngập đầu
nước mắt…

ôi tất cả nụ cười xin vui lòng nhắm mắt
khi con mèo muốn hóa
thành con hổ
loang lỗ
máu tươi

Tây Tạng
con thuyền của người không muốn làm hồn ma chết trẻ
bay
khi đêm xuống
trên ngọn cây
người nhìn
vào hồn ma
mà khuôn mặt đang giữ một hơi thở
nhẹ, người không sợ
vì người biết
những viên đạn không thể thành cơn sóng
biển là một vùng yên tĩnh
khi biển ngủ muộn
vào đêm
lênh đênh
bên khung cửa…

người biết
Bắc Kinh cũng đáng yêu
dù sự bất mãn đang lang thang
trong triệu triệu nỗi cô đơn
như mạng người triệu triệu dỗi hờn
như ngọn đèn lung lay trong gió

người nói, nếu bạn là con hổ
sao không dám đi tìm khu rừng
một trận đấu công bằng đích đáng
để nhân loại cùng đón mùa xuân?
sao lại chui vào mây
tít trên núi giả vờ
là cơn gió?

người nghĩ: biển, chiếc thuyền và những đám mây hình con chó
vân đẩu cũng có lúc say
như đêm nay
con thuyền nằm nghe mưa trên tay
lịch sử như kỷ niệm
nằm chết điếng

người biết, dù vô lý
nhưng trời sẽ lạnh thêm một lần nữa…
khi không chỉ những kẻ lạ
súng gươm sáng lóa
xe tăng phát hỏa
mà cả những nhà thơ làm thuê
cũng đến, hát và gieo vần
cho vũng máu hóa thành màu hoa
đỏ cháy
khát khao
giãn to ra như những mao
mạch của người…

như họ vẫn tiếp tục lưu hành môn lịch sử
cùng với đồng tiền giả
trong túi áo có rất nhiều mảnh vá của người
trời ơi…



6

Tây Tạng
người sẽ sớm ngồi vững trên yên ngựa
hạnh phúc của người
đau đớn đến thiếu vắng cả niềm vui
người không phải chỉ diễn tập
cho một chuỗi dài vắng mặt
đại thừa?

tiểu thừa
chưa phải đã ngày xưa
như cơn mưa chưa
tiền kiếp

rồi người sẽ
bí ẩn hơn
như cây bách tuế
chứ chẳng lẽ
người ngủ mãi không thức giấc?

rồi người sẽ
một lần nữa cây bách tuế của vùng núi cao phía Bắc
lời cầu nguyện mật ngôn
bí ẩn ánh sáng ngũ sắc từng bao quanh người
thà chịu chết trong các bức tường tu viện
nhìn những kẻ lạ ngồi quanh đám cỏ
thắp ngọn đèn dầu
mù khói
giả giọng nói
khi người đã tự thiêu

tình yêu
một lần nữa
không chờ đến luân hồi
những vị Phật sống
là bao nhiêu kiếp trước của người?
là bao nhiêu gió thổi
trong trái tim không phải xác chết

người giữ gìn kim cương
lấp lánh như nước mắt nụ cười
hoa tươi sau khi héo
người ly thân sau khi kết hôn
nỗi đau sau khi cưới
niềm vui có làm người
bật khóc?

trải qua kiếp nạn
đi qua những kẻ khốn nạn
những nhà thơ giả danh và tham lam
những kẻ lạ tham ăn và dâm đãng
những hàm râu mắm tôm thịt chó thích làm sang
hay bắt quàng để mơ làm nhân loại
như một cú thoi hay thọi
giữa xương ức
chỉ làm người bật cười
và hơi tức
ngực

cuối cùng người tiếp tục
làm thơ, kể những câu chuyện cổ tích
chụp hình với máy ảnh cũ
hát bằng cây đàn
vẽ bằng màu nước
như những ao ước
đại thừa

người trở về
cưỡi ngựa bắn tên
ngồi thiền

người về
vẽ và cầu nguyện trên một quảng trường
mà ngày xưa
những chàng sinh viên cũng như người
phải bỏ chạy, chiếc xe tăng và những tên người máy
làm sao người kịp trốn vào mây?

sau cơn mưa
người tìm lại người yêu
bạn bè với mọi người
những con chó Ngao hết hoảng sợ
người trên một chuyến bay
đêm tối, mây
và người trôi giữa những vì sao
đến khi nào, Tây Tạng?

ngón tay của người
đã lật hàng vạn trang kinh
không nhớ hàng ngàn dặm đã bay
vạt áo như mây
trên bầu trời
đen, sẽ thành xanh thẳm
khi mọi người đã cùng người nằm
ngửa
hít thêm khí ô-xy
bầu má người hồng li ti mạch máu…

người nghĩ, những đứa con máu thịt của người
lớn lên, làm tình, kết hôn
khép lại khoảng trống trong quá khứ
tương lai của lịch sử
như tiếng chuông của ngôi chùa
tiễn biệt hoàng hôn
đánh dấu một ngày sắp tàn
thời điểm người thoát ra cái chết
trong cuộc chiến với Quỷ vương

Tây Tạng
chưa bao giờ biết sợ
người nói: – mọi người
hãy yêu nhau
hãy làm tình
quán đỉnh
với nỗi đau…



7

Tây Tạng
khi người nhìn những kẻ lạ
té ngã hoàng hôn
trên quê hương của bọn họ tháng Mười
chưa cười đã tối

những kẻ lạ đi lại bên ngoài ngôi nhà của người
cây liễu xõa tóc
ai ngồi không khóc
bên cửa sổ
nhìn những người lính nghênh ngang trên phố
đối diện ngày sắp mất
như con dơi sắp hết tầm rơi
xuống

cô đơn đêm nay, người
không nghe mưa, người biết
trời sẽ lạnh thêm một lần nữa

khi mọi thứ kết thúc
chỉ có bài hát trôi về
người biết hoàng hôn
vốn không phải màu của máu

Tây Tạng
khi người treo chân dung của mình trên núi cao
căn phòng của người
tuyết pha vào bụi
hững câu cách ngôn mật tông
pha vào những lời khẩu quyết
vũ trụ của người
là nơi những vòng tròn hội tụ
dù đã bị bắn
những hoa văn bảy màu
đã bị bắt

nơi ánh sáng
hóa thành màu vàng cho phương Nam và màu đỏ cho phương Bắc
một trăm lần mặt trời chiếu vào người
đành bỏ lỡ
giấc mơ

người biết
cái bóng
luôn tìm kiếm ông chủ của nó
trong đêm tối
vô minh

khi người buồn ngủ
trong cánh buồm mùa hè
con ve và con kiến
chết đói và chết rét
người vẫn ngồi
viết bài thơ không lén lút
người vốn ghét mùi thịt mỡ
và mùi của xương sườn
cháy, mà không phải nướng

mùi khét
sinh ra từ bộ ngực phẳng lì của hệ tư tưởng
mặc bộ đồng phục ảm đạm
của trại giam

ôi bao giờ, Tây Tạng?

những kẻ lạ
bóp cổ nhà sư bắt bớ linh hồn
làm phụ nữ banh da nứt thịt
da thịt nàng lẽ ra để thương nhớ
giờ đã đầy dấu răng

nàng hát
bài hát của cuộc chiến tranh
đã bắt đầu
với tà áo cà-sa thấm máu

bài hát của con cá
nằm trên thớt
khi bọn họ không ngớt
múa
dao

bài hát, nàng
và con cá bối rối không biết làm sao để hát
sự im lặng để thở đã bịt chặt hai mang của nó
khi bơi

người không chơi
trò hai mang
vì người cần phải ngáp

thay vì mở miệng
người nhìn chằm chằm vào những cọng rêu
uốn lượn sức mạnh của người để xanh
màu ngạt thở
như vậy
những bài hát nào người sẽ hát
và ai dám hát?

đó là hình ảnh dòng sông
rơi thành thác
hình ảnh nhụy sen
Đại Bi
hay hình ảnh mặt trời
chiếu sáng bên ngoài
chẳng chiếu sáng bên trong
chẳng chiếu sáng bên này chẳng đến bên kia
người đành tiếp tục bơi
hai vây và hai tay
loay hoay
như mái chèo vô thanh
im lặng?

hai mắt ngơ ngác của con cá
nhìn khuôn mặt của những kẻ lạ
hay tìm cách đổ lỗi
chạy tội
bọn họ quay về phía bóng
tối, dè dặt như cái chết
tưởng là đã hết
luân hồi…

bánh xe
quay tội lỗi
không phải câu thơ để bọn họ ẩn dụ
như những kẻ sinh ra chỉ để giải thích cuộc đời
theo ý họ
rồi thôi…

như lần con cá đau họng
từ cơn ho không rõ ràng
ẩn dụ bài thơ thành mũi tên
đâm vào cổ họng
để cơn đau thấu tim
bay
lên bầu trời
người tha hồ tơi bời
như bài hát
sau khi người khát
nước

đất nước ôi…



8

Tây Tạng
bao giờ những chiếc lá
là con mắt của người?

nhìn lên bầu trời
đau đớn bí ẩn không ai có thể kiểm soát
đau đớn bí ẩn không ai chịu ngoài cuộc
cùng với người mang Đức Phật
về với cuộc đời

nhưng đêm nay
nơi hoang vắng này
từ Thanh Hải
kẻ lạ đang chui vào người
bằng con đường sắt uốn éo như con rắn
phun nọc lên mây

người ngẩng đầu
nhìn lên bầu trời
những ngôi sao cũng đành im lặng
những cánh chuồn mong manh vẫn làm giật mình té đái cả những con ngựa
giờ bỏ chạy khỏi con rắn uốn cong
những vòng tròn bằng thép

sự huy hoàng của những ngôi sao
như hàng triệu bước chân của người
đạp lên kẻ lạ
khác máu tanh lòng
vẫn muốn bám vào bàn thờ tổ phụ
thần thoại của người

đất nước ơi…

người làm thành một đứa trẻ
ở Đại Chiêu Tự
vứt bỏ ngọn lửa
mà người từng tự thiêu
để yêu
và không còn sợ nữa
trời ơi

người đứng
lặng im
sừng sững như một ngọn núi
cắn vào mây
hai tay hai cánh
bay…

từ ngọn núi
khoác chiếc áo màu cô đơn
chờ đợi chiếc thẻ ghi tên người bằng ngà voi
được rút ra khỏi túi
ném vào cuộc hành trình kỳ lạ
bay ra thế giới

người ghét sự cho không
miễn phí vô lý
một thứ tình cảm
cứ kiềm chế
cho những kẻ chỉ biết giết
người

nên người không thể về
ngôi nhà bóng tối
địa chỉ cái chết
của chính mình

người
sẽ quay lại
tại thời điểm tế lễ
làm một bài thơ
mà không cần biết giá tiền khủng khiếp để đóng con tàu
vừa bị đâm chìm
xuống biển
sâu…

sức chịu đựng khôn cùng
sự gian ác quá mức
khi nào? ai đã dám vượt biên giới?
chiếc máy bay chở người bị nổ và rơi
trong đôi tai của kẻ lạ
cứ ra vẻ bí ẩn
nhưng thật ra bị điếc
không nghe tiếng người và các vị thần
vẫn kêu
cứu
mỗi
đêm?

người
nhìn những kẻ lạ
đang diễn trò hai tay hai súng
bọn họ sắp phải nhìn những triều đại tuột khỏi tay
như mây
bay
không du du
khuất núi

biết bao giờ trở lại?
sự hy sinh của người
sẽ làm cho mặt trời
thành ngọn lửa giác ngộ
cháy thành mây

để Trung Hoa
không phải chỉ con rồng
mà như một phần nhân loại
bay lên trời
cùng người
và những vị thần
giải thoát…

Tây Tạng
đến khi nào nước mắt
là tình yêu của ngươi?



9

Tây Tạng
trên ngọn núi
người sẽ quét lại sân chùa

lá rơi như tiếng khóc
đơn độc hoàng hôn
ngắm nhìn kẻ lạ
từng rao giảng
giờ già nua im lặng
một mình
âm mưu mò ra biển

Tây Tạng
người là núi, thở ra lửa
gió và mưa
cháy và chảy trong thương nhớ

nên dù biển không phải căn phòng
bị khóa nỗi cô đơn
người vẫn tìm ngọn nến
một que diêm quẹt ba lần mới cháy
thắp sáng cả linh hồn
người biết
tổ chim yến
treo trên vách đá sự hồn nhiên bị đe dọa
khi bọn họ trèo qua giàn giáo
chui vào
dao cạo

chim yến cheo leo vách đá
phải khóc ròng vì kẻ lạ
chỉ biết hất tổ đổ trứng
sau cơn nứng
dã man

Tây Tạng
người biết kẻ lạ khi mò ra biển
làm những con sóng
đập thình thịch vào cái chết
chìm sâu như lời nguyền
nhắc nhở quá khứ
những rạn san hô như bãi chông
bạch đằng lịch sử

những kẻ lạ
chưa đủ lông đã mong đủ cánh
núp sau thủy triều bò lên cát
như con rùa không đẻ trứng
mà thách thức với con dao
găm bên hông tàu chiến

người biết cuối cùng
kẻ lạ sẽ té vào vực thẳm
như những chú chim yến non mà chúng đã từng
hất tổ
nhổ
lông

nên người tiếp tục làm thơ
vì bài thơ, như biển, không biết sợ
vì muối mặn như máu
vì chữ nghĩa như hai vệt lông mày của chiến binh

Tây Tạng
vẻ mặt lạnh như băng tuyết của người
đã mất
để ánh mắt như ngọn lửa của người
không tắt
người viết bài thơ của chính mình
tia sáng từ núi xuyên qua biển
ngôn ngữ không thể lùi

Tây Tạng
người dịu dàng chim yến
làm ngôn ngữ bài thơ không im lặng
cả khi người bị thương
trong ngọn lửa bốc cao
và tiếng bom rơi làm bầu trời hơi
thấp

những chú chim này
sẽ bay, với hạt cỏ trong mỏ
mỗi buổi sáng
vòng quanh mọi người
cười như hào quang thiên thần
nhiệm vụ của nó giữ cho các con sóng
nhịp nhàng như đồng hồ
đếm thời gian bay đến những vì sao
như những người yêu nhau
đếm từng bước chân trần
đẫm mùi yêu dấu

thế giới những chú chim
là bầu trời
nơi con người tiếp giáp với thần linh
nơi con người lắng nghe tiếng của đôi cánh
lơ lửng trời và đất
nơi mọi người nằm mộng với ánh trăng
chiếu sáng những đám rước
lung linh
trong hòa bình

bao giờ, Tây Tạng?



10

Tây Tạng
đến khi nào bông lúa
không còn là cơn tuyệt thực của người?


đến khi nào nạn đói rơi
người bay lên trời
thành Phật?

Tây Tạng
chẳng lẽ người thích khóc
như da thịt bị dùi cui
thích cười

mà nụ cười người có bao giờ thiếu
người chỉ thiếu tự do
không thiếu sự thật
sự thật, không phải bài thơ múa lân
người ghét tiếng chó tru cũng giả vờ lãng mạn

để mùa đông chờ đến mùa hè
người chỉ còn những viên thuốc an thần
vì kẻ lạ muốn người mệt mỏi
với trò ăn gian

bọn họ tạo ra những hồn ma
treo trên xà nhà
mỗi tối
và những gã buôn thần bán thánh
đã tới
dùng hai đầu gối
bò cả vào bài thơ

vì kẻ lạ muốn kiểm soát luân hồi
tìm người kế vị
trong các hội nghị
hiệp thương giữa công an với kẻ giả quân vương
hiệp thương với quỷ vương
chứ không phải những thiện thần nơi cheo leo sườn núi
lòng từ bi đá lăn, gió thổi
chim sa cá lội
qua những kiếp người

cái liềm kẻ lạ
và nhát búa của họ
đã giáng vào cửa sổ ngôi nhà của người
làm đại bàng núi vỡ ra chuyến bay
nghị quyết vỡ ra tháng Mười
dự thảo vỡ ra bóng ma
bức tranh vỡ ra bóng tối
người vỡ ra lời kết tội

ơi người
người biết bài thơ
là cửa sổ mở ra thế giới
nhưng bây giờ người đành bóng tối
vì ánh sáng từ con thú màu đỏ
đã đến, sau khi giả vờ
bỏ đi

Tây Tạng
người không bao giờ chết
vì lưu vong là để đứng lên
để đòi lại
để tồn tại
chứ không phải chìm trong nước mắt

Tây Tạng
như đám mây, người bay, nhìn xuống
tuyệt vọng với cái ác
của nhà sư kiêm công an
cơn gió kiêm vòng quanh gian dối
ngọn đồi kiêm ổ chuột

giáo hội thành mặt trận
không phải thiên đường, người biết
sau một ngày màu đỏ sẽ thành đen
người cầm bụng đói trên tay
trở về, nhìn bài thơ trên bàn phím
đang chờ một cú giáng búa
xuống đầu ai đó
với cái cớ và không cần cái cớ
không phải của ông vua
mà là kẻ tự xưng vương

bàn tay người lần tìm bài thơ
vì đến phút cuối cùng
trước khi lưu vong
Tây Tạng, người vẫn cố
hòa bình…

người tưởng mao là lông
nên người đã mang ngây thơ
đối đầu với sức mạnh

ôi, Tây Tạng
người kiềm chế cơn giận của mình
gương mặt thành đông lạnh
nụ cười băng tuyết

tuyết, là lúc đất nước người không còn ánh nắng
không có vó ngựa
trong các đường phố
và ngõ hẻm chỉ còn màu đỏ Trường An

linh hồn người liệu có khoan đủ độ sâu
như một mỏ dầu
để kẻ lạ dù muốn liên doanh
sẽ không nhìn thấy

cũng như dân tộc tôi từng chết đói
từng bị tàn sát bằng mã tấu
bị thả trôi sông, bị vùi tro trấu
bị “cách mạng”, bị “vùng lên”
lúc những gã nhà thơ cúi mình lãnh thưởng trên sân khấu
bài thơ tự đứng lên
vì trước sau gì những kẻ lạ
sẽ chìm trong đám rước của tử thần
tiến tới cái chết

dân tộc tôi ở kề bên bờ biển
không phải tít trên núi cao hàng ngàn mét
tưởng đã cách xa
tưởng đã an bài
vẫn nhiều lần chết đi sống lại
nghe Lỗ Tấn hỏi:
– Trung Hoa ơi Trung Hoa
ăn thịt người, còn a?

Tây Tạng, chúng ta
sẽ làm gì?
chẳng lẽ lại lưu vong
nhìn đất nước chết đói
cùng với bọn chạy rông
lông nhông giả làm thi sĩ?

cuối cùng, chúng ta vẫn có
hai bàn tay chìa ra
làm sợi dây nối con tim
với Đức Phật

chúng ta biết
vì kẻ lạ khi bị bí
khi không thể giả vờ tử tế
khi không thể lôi người dân quê
ra che chắn
thì chúng ác, trời ơi…

Tây Tạng
người chỉ chết khi nhân loại không còn nghe tiếng thét
người chỉ chết khi nhân loại chịu đánh bạn với kẻ thù
chứ không lẽ loài người
cứ ngồi nhìn
những ác thần vung liềm và búa
rồi giả danh nhân dân?

chứ không lẽ Trung Hoa
mặc kệ chính mình cũng đang đói
chính mình cũng đang tối tăm
dân tộc mình cũng đang gãy cánh
cứ liều lĩnh bay
ngang qua nhân loại này
bắt mọi người phải chứng kiến vở tuồng
toàn vai diễn của công an và lính?

chứ không lẽ Trung Hoa
trong giấc mơ vật vã
trong các linh hồn mang đầy thương tích của mình
trong cái chết vô tội của chính đồng bào mình
vẫn tiếp tục mang tử thần đi công diễn?

kể cả nếu có thêm những giọt nước mắt
Trung Hoa có thể làm gì
cho dân tộc của mình đang chết đói
đang bị phanh thây mổ lấy tạng
ôi, không chỉ Tây Tạng
trời ơi…

chẳng lẽ máu của chính dân tộc này không đủ
cần phải lấy thêm máu của các dân tộc khác
xào nấu thành bữa ăn
của những tên hôn quân
và đêm về hôn quần
cho những cơn nứng bất nhân
của chúng

những kẻ luôn vu cho người “nổi loạn”
nhưng người chính là cuộc giải cứu
cho thần thánh thoát khỏi quỷ sứ
cho xót xa cúi mình trước niềm vui
cho nước mắt ngước lên cười hạnh phúc
cho tội ác bị đời đời nguyền rủa
trong ngôi nhà Vô minh
cho đóa hoa và xạc xào lá cỏ
cho thi sĩ sẽ thêu từng sợi chỉ
của ngôn từ
thành bài thơ
để lịch sử không phải chỉ toàn lời nguyền rủa
không phải bị hủy diệt bởi làn khói và ngọn gió
hình cái nấm
làm trời cao phân rã thành hư vô

Tây Tạng
dù người là cột khói
dù mỏng manh và chập chờn
người đã thành con mắt thần
nhìn vào tám cõi
chỉ ra bọn quỷ vương
còn sót lại
cuối cùng
của nhân loại…



Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.