1.
History is not mere blood
and dead bodies
– surrender now
this is a Russian battleship
bullets have been fired
why are you still here
why are you staring at the sky
watch the clouds fly by
2.
History will always be
a moment of silence
forget about looking back
forget about the past
forget the dead bodies
forget about using it
to change history
we should look ahead
face the future
3.
You thought history might recite a poem
and the moonlight is not so bright
so you light a candle
next to the rocket launcher
you forget how the candle will eventually burn out
how people will never meet again after they die
history will not repeat itself
the winner will sing
a bit too loud
a bit too rowdy
right by the graveside of history
covered and buried…
4.
History is not a hole in a barrel
neither is it a hose you can
turn on and off
forget all
the bloodshed
the way our mother have never stopped
crying…
5.
the country is under attack
my dear angry young one
the resentment lie within your heart
it’s there on your hot flushed cheeks
to hide the tears
a diamond point aiming at an embittered history
history dictated by
vicious famines and spineless genocides
the sun is now out of sight
the fields are now tinted with moonlight
red is the West, redder is the East,
people are running as though they have been launched from portable missile launchers
an undefined orange skin moon rising
gradually turning into the burning yellow of fire
as the hill falls into the dark, who will not be able to
find their way home
the scent of the night, pungent and damp
at the precipice of light, brilliant beauty is the voice in your heart:
– for as long as I can remember I have idolised
the enthralling women on the battlefield
dare I contemplate such a role
unheard of is the bitterness
that can yield to the barrel of a gun
who will love me to the very end?
until my last breath
beyond my laughter
phenomenal final shot of the gun
my eyes are the source of joy
my heart is the flame
if they all abandon me for the unknown
return to their path of fear and darkness
then I alone will be the rain once more
a storm of petrol bombs
more vigorous is the flame when my spirit must
contemplate such paths alone.
hey beautiful, you are my idol
let it rip, the cry of your submachine gun
let them face their mistake to the end
pay for their sins
be rid of these flame thieves
turn them into spectres
from this human world begone
the animal farm
6.
how could I see you as my enemy
in my eyes there is only you
I am the angel in your eyes
the sunlight
winter and a sad
national anthem
there will be no sadness
no rebirth without death
because I am not dead
I have no enemy
but how will I survive without you
what are you going to do?
7.
I’m in so much pain, can’t you see
the fire burns my skin
the scars from the barrel of your gun
the promises you’ve made dear love
just as my lips are dry and cracked
you have no one to hold you, keep you warm
us having to tolerate this ridiculous love affair
me from Germany to Italy
now you
once upon a time the afternoon passed by the window
and your poetry had flourished
you, dear love, had made those promises
the promises of passing clouds
slips through our fingers
fall away like rockets
not that I’m afraid
I just feel like I’m suffocating
each time I see you
Tết had barely passed by
and it’s a winter white with snow
you’re a sadness amidst the spring
while we’re still recovering
still a bit drunk
still a bit tired
you look like
you’re at your death’s end
it breaks my heart
I’m scared and I’m frighten
dear heart
8.
the tanks are in ashes
like the love letters you ripped up long ago
now you’re trying to piece back together what I wrote
I’m sick of it, I’m sick of you
all you want to do is pretend you don’t know me
like what’s his name
because he wants his Nobel prize
the stranger you plagiarised
you turned into a stranger
your tantrums
exhausting
oh my love stop frowning
stop with the petty outburst
stop blowing everything up
as though it’s trending
you’re a coward
I love you and yet you are so insecure
you’re not married
you’re not brave enough for the monastery
you pretend you’re blind
hiding behind my skirt
you see me as grey
as red and as black
as black
look down at my heels and you’ll find them worn out
but my love I’m on heat because of you
see please the terrifying fire burning
in my eyes
please don’t rip them up
don’t deny the times you removed the stamps
from people’s letters
how is a poem read, when a missile is aimed at a city
don’t compose poetry
rattling are the echoes of heavy artillery
tonight with her shattered bones
she will try and dig you out of the devastation
out of all that mess
you swallow her legs, whole
because she refuses to stay
still, in this inconvenient bed
the only way to sustain our existence
is to drown
in our own blood
no mumbling
you are reading a poem out loud
your voice rumbling
unfurling across the surface of the water
spilling into the playground, classrooms
flooding every intersection in the street
a city in pieces
falling apart
this is not
just a fling
your love affair is the love affair
you gently hold their feet in your hands
nurture a new generation of children
give them a place in history
a place we use as our playground, where
there are more grilled meat than bread
bombs and napalm grill the flesh, where
they suck out your marrow the way you suck on the consonants
and spit out the vowels, where P is a silent letter
and they chew and chew as they spit
you’re negative right where your bone is broken(you’re fucked)
right where you make love
it is the love of your life
where it’s not just mumbling
not just what you heard
it is the sound of Ukrainians all over the world coming home
home to line up
home to take up arms…
10.
you are
the ephemeral
drowning in the light
O Ukraine
there’s nothing I want
more than you
if you don’t fight then
who will bleed?
has the sky turned grey?
silent is the despairing colour of a nation covered in smoke
rather sad rather beautiful
her soul, her body
your memory
the pain unyielding
if you decide to break into my room, please
don’t use your helmet as a weapon
don’t drag me out by the hair
kick me in the face
kill me with a bullet
the smell of petrol and fire
like a poem
with a sword sheath by a storm
take my life
like the cries through the night
petrol bombs in the name of
despair
right or wrong
long or short
flavoured or not
write it down
then you’ll know that
I have only one dream
last night a cloud of bats
were doing summersaults
like rockets they were released
onto the page
write
jot it down through the fear
and exhaustion tonight
until you are ready to run
and hide from the monsters
until you feel the light
light like a feather
and she is unburdened and ready
to look for your body
I’m shaking as you forced your way in
the piercing pain and agony
in my heart
rising like smoke
you don’t love me
you only want my body
remember how
I have stolen your smile?
you have cut me in half, took a slice of me
the tastiest part of my body
you want the ports and the sea
you have come from afar
you will reside in a glass jar
full of petrol and your body will disappear
in a flame
you have sworn on your life that you would save me
but once again I have made the mistake
of believing in you
roses, steep in blood
why would you yearn for its thorns?
why would you want equality
yearn for an impossible dream?
flowers handcuffed by evil
within the infinite spin of time
you say you’ve suffered enough
you’re fully aware of those
all around you
tonight
I will return to the ghost in the shadow
listen to its crazy
hypnotic voice in my ear
all I need is death
death of all the memories
their wings flapping
and without much notice
a ghost would open the door and enter
in agony falls to the ground
all the while I’m hanging in the air
between the poem and regret
you, the voice, the ghost
the cloud, and then there is me
sinking into the dark
the poem has no idea how to describe
the ghost
can I share this sky with you?
so together we can lift our chins
together see the sea of stars
and when people look at us
they will see that instead of the sky
they will see us sharing a deep blue blanket
as fragile as hope?
and believe that we share the same sky
you and I?
me or you?
but for now
I will replace the sky
with my blanket
because it is rather beautiful
would you like that?
a poem about a wolf
howling at the moon
the fresh scar on its skin
thickening
the moon round
the full moon full of moonlight
it is healing
through the curtains of your bedroom
flies into you
the moon
looking at you tonight
would you like that?
and why would you like something like that?
why do you want her to fire her weapon
so you may receive clemency?
what did she do to you
or is it because she dares to defend herself
stand up to Russia?
11.
§
then after which summit
no other than this summit
unless it’s an emergency landing
§
then after which giant
the bloke who thinks he’s a giant
unless the plaster on the statue cracks
§
then after which folklore
turn into this folklore
2 broken fibula
§
then after which poem
the cells turn cancerous
seep into the marrow
some still believe in
Russia or America
O Russia
your wife’s hands are now thinner, paler than before
her thoughts, they wet even the night
how could any of us forget the taste of mixed rice
§
then after which call of the citizen
is the poet’s grammar cautioned
the word people in a sentence starts with the king
a standout idiot in a crowd
you’ll be outlawed
a forgetful dictator is the modern way
§
then after that a ray of moonlight
dangles like a noose
chokes the mind
not because poetry has no choice
§
then after that a dream turn into a dragon
makeshift homes across the city
each in turn falls apart
excessive will be the raining of bombs
(the flower slowly bloom in you
then after that dear poet
is the ceaseless nonsense)
§
then after that a child’s sleep
will also need the wind and the rain
as we all look for our new home
dawn would turn up in the end
so the poem can have the word people
O the people
inevitable is the bloodshed
12.
I have a dream otherwise
I might have to perhaps plagiarise
Martin Luther King’s dream
since a dream is something
I have never dared entertained
including the dream of ever speaking my mind
he saw a vision
a dream that might keep you up at night
that when it comes to the enemy
I dare gamble my life
those who send bombs and alarming emails
those who only speak up after the dust have settled
after everything is done
the same race same skin same religion as the rest of the world
for Pete’s sakes, “please gentleman, be gentle, be kind”
like a sweet little girl, listen
“dear sir, dear Mr president and all round court jester
abandon the war, don’t let the people suffer
broadcasting the word
surrender”
“we have to be careful not to fall into such a trap”
“we are open minded people”
“we will not be blindsided”
O we are without us
perhaps you don’t need to know my name
I’m merely here as a witness
the ballot is merely a front, “it has nothing to do with politics”
tomorrow for our freedom
we have to vote
we are our ancestor’s hope
we are our children’s inheritance
the ballot is our voice
how could we possibly
be quiet?
14.
you don’t have the guts to be mysterious
nor do you have the guts to be sad
you’re sick of all the bullshit
nor is wisdom a necessity
you buy the air tickets to see friends who write poetry
before the day even started some have guessed
and they’re there
you can feel a hand on you
before your flight
your jaw is tight
you can’t chew you can’t swallow
fairly light like a poem
you’re not Ukraine
but it’s just that
this world is so tight
your reward is the truth
without the reward of poetry
15.
the air of her
I miss
it
like
the sunset
like
the moon
hence it would fly closer to the ground
like those recently imported
portable rocket launchers
hence when she is hurting
it is like light falling
through
her mind
it’s not like the sun
or the flowers
people plant
on graves
one way you may cease to breathe
is to allow the air to flow
freely
bombs blanketing a cold night
tick-tock sound of a clock overhead
the scratching of a cat’s paw at the door
for the last time before it’s too late
know that I’m here waiting, hence
she had to take off her uniform
the thought of it make her blush
make her a bit uncomfortable
she will then whisper
in your ear:
– you will never be able to bomb
and burn everything in my possession?
you might be able to change
me
push me around this way and then that
once or twice is fine
but don’t overdo it
and of course
I left
as soon as
she opens up
often I would take the pain with me when I leave
not me
but my fingers
they’re always trying to find a way
to meddle and finish
to forget the shame of such happiness
and freedom
she loosens your fingers
until they release the trigger
like geese
the sound of the traffic police’s whistle
in the street
now
no one will know
the extraordinary efforts
used to cover-up
pretend everything is fine, how
you have to wrestle your way
into the city
when she’s no longer in the mood
for love
hence you could hear
the long sigh
rain on dry land
new grass soft
like her hair
you, spelling out each letter and it’s a child
you look into its two eye sockets
see the words roughly jotted down on a piece of paper worn on its chest
“no war”
“invaders get out”
the child is standing still
but you know that the earth continues to turn
on an axis leaning towards madness
those who like to dance around
will never see the despair in the child’s eyes
the child quietly raising its arms
tightening both of its fists
as though it’s worried that if it were to let go
it might lose control
its smile is sweet still
and you could see the sadness
deep within every joint of its body
the child sing:
we will not be shaken by the wind
like tiny bells
we are hope
and the fleeting faith in us continues to fly
we are beautiful
we are strong
we are weak
we acknowledge those who sets
the mortar in our grave
the child sing:
the world will forget
fall away like grains of sand
light revealing
every breath
a thought begins to grow in your mind:
– what do I know no what do I have
it’s what
I can not force what I have into
the wreck of a country
often you might see a family
out at sea torn apart
washed up on some beach
without a paddle
without hope
and the enemy
and the government throwing a rope
not to pull the boat back to shore
but to hang them up
what are you going to do then?
dwell in sadness
wear it like a mask
better yet, take it with you to sleep
into dreams
you know that
not just one family
but how an entire nation can shatter
like glass
and there’s no time for sadness
the joy of money tread on shattered glass
make you bleed
and they have lots of friends
who had fought
jumped off mountains
they reside within your fear
and their tantrums are beyond childish
but in truth
history is a child and yet
it is surprising how they have allowed you to participate
in a game for adults
and you have no aspiration
no desire to be national champion
you’re unaware of the important men in uniform sitting
right outside your front door
they will break down the wall of your house
they will claim: there are monsters hiding in the wall
threatening the children
you only need to believe their words
meaning no tantrum
no incrimination
there’s no point remembering history
if the poem dies
and you’re not brave enough to be there for the funeral
if you don’t know how to love
then you are death’s opponent
if you can’t let go of the string of a kite
set it free, allow it to fly
as light as sunlight
if you don’t know how to conjugate the verbs in past tense
if you don’t love flying foxes
if you don’t know how to comb your hair
with panache
if you don’t know that
a handsome poet is often drunk in the morning
banging on your door
looking for poetry
reading it out loud
his deafening voice drowning out
all the sound in the world
if you continue to refer to mother earth as your stepmother
then even mud will turn red
if you refuse to happily release
those who were imprisoned illegally
forget history
if you like to fight hard
inflict enough pain
enough blood
your death is like an elaborate announcement
your face reflects doom and gloom or is it devoid of emotion
you want to live
then who will die?
and you shouldn’t get history
mix up with dead bodies
like a dream are human lives
16.
melodious is the sound of bombs
exploding, babe in arms
our mother running in the mist
rattling like the wind
the sound of submachine guns
a baby is alone in a tent at the border
an entire port foaming at the mouth
screaming fire
fleets of basket vessels fighting their way through the tearful tides
nuclear, clear is the voice of the people
the word thought to be PATIENCE(NHẪN)
to think it should be HEART(TÂM)
“NHẪN TÂM”; the heartlessness
17.
curled up like a snake is the convoy of tanks
as though a witch is in the middle of casting a spell you thought
a fairy tale in the middle of a dream
terrifying once you realise
all those widows, all the boys under eighteen
dead under the chains of those tanks
you put up with the images of those shackles
you know weigh about a thousand ton
sweet daisy petals
you had to survive
living in this world the bitterness of love is something
we must all have a taste of and endure
right by the window you light a candle
pray for sadness
flickering yellow light
in the night unbeknownst to you
is the fire
at a nuclear power plant
charcoal black is life
and in agony is a weak
throbbing heart
you want to believe that
the soul is eternal
1917
you called me U-k-r-aine
you took me home
to the Soviet Union
1941
you also called me U-k-r-aine
and 6 million of my people
died fighting 1 million fascist
invading your home
2022
I’m still U-k-r-ain-i-an
and you call us
fascists
fascist babies barely 6
dying from spelling
i-s-ist
your backyard is strewn
with the bullet holes
from your gun
19.
Ukraine is not the whole world
too big too lonely
it’s small
fields of darkness
and fear
even the darkness is outspoken
you can hear it crying
as though the dark might
turn into something of substance
something they could hold onto
with their planes
and their rockets
an abandoned corner of the world on the map
a part of the world where there’s no resolution
where the fields have been decimated
where the alluvial dream
rivers are blocked
a forest where even the wolves can not cross
in the eyes of humanity not the pupil
but a grain of dust
watch the survival of wolves
inside a circle they have drawn
for themselves
this is what has been noted by the poem
blood
is not just a word
Ukrainian’s lexicon for forbearance
in the snow
Ukraine burning
Ukraine burning
Ukraine dreaming
Ukraine surrounded
Ukrainians waking up
20.
the ode of Ukraine
come and see the blood in the street
– it’s not very good
poetry about a current affair
shouldn’t be left hanging like that
the poem picks up the letter U
and write a poem about an iron hook
the horizon now lower than the aeroplanes
the letter U now more like giant eagles
steals our breakfast
we can do nothing but kiss each other atop the pine trees
each morning
eagles ripping our food apart
because they eat in groups not alone
they have the letter Z
tattooed on their necks
my nation is the letter U
this is how you differentiate
friend from enemy
21.
we hurt too easily
we are short tempered
we pick up those who fall
so they can move on
their cruelty
the result of us being too kind
we give up our seat for them
believing that they will sit
when a dictator takes the throne
surfaces are the
traumatic memories
days of despair
dreams full of hope
to then close our doors to cry
in silence
we have no choice but to wear our mask
laugh
these scattered bits and pieces
thought should break us, turn us into slaves
thought we have no strength left
thought to be our sacrifice
we are poets, we are imposing
like a lion
we are proud
we are fierce
we are the past
we are the present
we are the future
we represent history
we will make the world see
we are a force to be reckoned with
we will be the storm
in a broken world
we are proud
we carry not just the nation on our shoulders
we will lift our chin
hold our head high
the sky’s the limit of our desire
as they try to condemn, throw rocks at us
to the point where now against us
they use their rockets
we will build for ourselves
a tumulus of hope
a tombstone out of tears
we will surprise the world
blue granite will melt
we will roar like lions
we will destroy the chains of mediocrity
we do not need the pity
our neck will not break
we will shoot and burn
the steel of the enemy
our date
with those prior to now
emails and threats
fury and zealous hunger for fame
dishonour
we support the female poet
on March 8th, Women International Day
– we will have to apologise for my absence, my love
how could you leave me here to fend for myself
how can we continue to love each other
when there will be nothing left of me for you to love?
the agony I must bear, left us breathless
a garland of flowers placed on my head in place of a metal helmet
the smell of gunpowder still on my uniform
we need to forgive ourselves
but it’s not possible for us to learn to love those who had destroyed
our wedding
we measure and count every milligram of happiness when the nation is falling apart
drowning in tears
souls
they can never take
we are as soft as water
permeating each strip of land
and yet people think
just like that
we would lose
our country
22.
the dispersion
the displaced, the dead and the living heading for the road
schools
destroyed, a country amid a pandemic
not a virus
a green eyed monster
in all sorts of colours explodes across the sky
the eye watching a child sleep
the eye of a mutant
blood thirst in place of fear
the poem
wears a long scar because of the consonant
left behind, after a knife fight
with a monster
people coming home from weddings
people heading to the cemetery
lining up
for battle
a child watch as their classmate die
hears the harmonious combined sound cries
of their hearts
beneath the hearts of those
men jumping up and down trying to stamp out the fire
women trying to hold onto their men in a dance
they don’t want their man to disappear like a puff of smoke
and bombing
Ukraine, twenty first century
a world overflowing with fire and poetry
in the dark, fish fly and the birds sing
like newlyweds
like heroes
they are now all dead
the sky opening up, as bitter as fiction
and even literature is injured
books covered with bullet holes
farmers singing in the middle of a harvest
leave their fields behind to run home to take up arms
not once did they hesitate
it’s impossible to tell the difference between the song and the poem
unbelievable you thought
are the deaths and weddings
cities where no one is forgotten
23.
the lovers got married just in time
consummated before the onslaught of bullets
dawned before the blaring firework
bloomed in roses before the bloodshed
the lovers are all there now
on the battlefield…
25.
a poem, somewhere…
in it, it
describes the world
somewhere, there are
millions of people
they do not read poetry they gather
in the street, somewhere, over
there, or maybe not
thousands of people falling
because of blood and flower
because of the freedom
for a poem?
this morning
there’s a poem, hence
it, chases after the words
not in the poem
but in an act of parliament
the truth, lost all the concealment
and a pair of poorly fitted shoes
while they tried to escape they were shot down
by a portable rocket launcher
Ukraine like the light
chasing away the dark
like a poem
chasing away words
like war
until it all ends
otherwise it will be the end of us all
countless dry corpses and graves
in the name of a dictator
as though someone, will or will not be
abandoned on the pavement
an orphaned child
crossing the border
alone
like a nun kneeling listening to the sound
of gunfire
last night, burst into a hymn
piteous is a poem
that wants to bloom
but has to instead
bleed
26.
not a poem, Ukraine is the writing of dreams, bitter and silent…
a nation surrounded
the lockdown of ocean and sea
like a thick fog the tears in our eyes for Crimea
darkness was surrounded
the appearance of spectres
ghosts of greed
out at sea
kings playing chess in their living room
psychics keeping their mouths shut
like ancient shamans
they dare not dance in the fog
or they will forever be displaced
in a faraway land covered in snow the bells ring
prayers for the fallen
prayers also for Russian
soldiers
last night
our heart was moved
buried under all the silence
the air was an exhausted compressor
sucked out all the oxygen from our lungs
moments when politicians pretend
to be moved, empty promises of tomorrow
silent negotiations with a lustful sky
how could we forget?
Paris 1972
we perished like fireflies in the night
who was there to save us?
we drowned out at sea
died from hunger
died from oppression
premeditated deaths
deaths like poetry
so many deaths
as they sang and sat
on dead bodies
came the bloated bodies marinated in sea water
red blooded yellowed skinned citizens of Vietnam
going beyond the border sank to the bottom of the sea
not thousand but million
mind boggling million and millions of souls
our dream
a day woven with fresh rays of sunlight
through the leaves, when will we quietly come home
when, clandestinely beneath the cover of the canopies
where reside is a jealous greedy green eyed monster
there in the truth drooling drags out sadness
in a fragile breath
the consistent stench
of blood
now we have to wait and see
what will happen to the homes falling apart piece by piece
to then with us fall
fall apart beneath the waves
full of dead citizens
corpses of our brothers
our flesh and blood
that they themselves chased away screaming
they were there on the beach, all the way in the water
and here we stand, pretending as though
it has all been forgotten, there was no one there to save us…
27.
you thought you had to face the devastation alone
especially since there are plenty of people with answers
in half smiles all in the name of what’s right
these are the people in red
there’s no need for humanity to speak up
congruent in history are the weak with loud mouths
remember
no one can afford to be vague
even in the division of a country
swallowed
the white ballot
the world is behind you as you squeezed the trigger and shoot
even when we all thought they shifted the horizon
bury it under piles of soil, silenced Nu Wa
debate about the universe
enormity of the cosmos
they want only monks at the border
no soldiers
they think they’re responsible for our soul
they have the right to send people to heaven
or hell
until
a teacher approached a seamstress
with a gun
in his hand
silence
waiting in the dark
listening to the wheezing of the lungs
even though it can’t breathe because of a virus
you see them, they are like vultures
counting all day
one dead body after the other
where they’ve been
they’ve forgotten
they had to retrace their steps for the health authorities
but they deliberately slipped past
the fever
but when a mountain is on one knee
that’s when the hollows of your eyes will be filled with the desert
you’ll see the fingers
you’ll see the shrubs
pulling the trigger in the dark
you’ll hear
the dogs barking, sweating through the night
like the edge of a blade, the line tracing the horizon
the enemy bleeding
their sightless tanks
against a brilliant dawn
soldiers forced into the role as your enemy
have now broke
in half
you breathe
and see that your country’s still alive
humanity no longer needs to be exile
28.
have you ever befriended a cloud
as it passes by
your house?
do not befriend the cloud
or it will bewitch
you
you will dare not aim and shoot
the cloud
it will persistently
knock on your window
constantly
until you go
mad
it will say: nothing is going on
nothing
nothing
at all
temple bells
ringing
last night
light like
smoke
clouds
flying
bells
you once heard, discern
the innocent eyes of a little girl
perched on a cloud
a little girl who had to
hide for two days
as two tanks lay flat on their back
out there in Kiev
the consequences
unsurmountable
since from the beginning
it pains you
tears at you
to the point of ripping
apart
the drifting clouds
and your eyes can no longer see
them
it’s a pair of pale
white eyes
or are they
colour blind
it advises you to surrender
or else there will be
blood…
30.
when I wanted to take away all your pain
and when I wanted you to take away all my pain
all the pain we received from each other
all worthy
the world witnessing
tanks dragged away by the ploughs
the way the world was dragged away by the heartless
divided people looking the other way
some traumatised, some hysterical
the heartless watching the destruction of a nation
and one Russian soldier
lie there on the snow like meat in a freezer
Eastern Europe
not merely the burning of one bridge
as soon as someone wants to interfere with the right to vote
the bridge begins to fall apart
breathtaking destruction
clambering noisy tanks
politicians tripping over each other
anxieties of diplomacy
no one bothered to check the chessboard
for the fastest move that will take down the king
no one wants to be in the middle of such a mess
all too high and mighty flying high
standing there watching the circling take shape
where Ukraine is the bullseye
a world waiting seeing
the beginning of a war
where the ice bleeds
my nation once upon a time were shattered pieces of a mirror
famous children in newspapers
barely escaping
seas of fire and Napalm…
31.
Ukraine oh Ukraine
thy aching unbearable pain
thy aching from night to light
thy aching twilight from dusk till dawn
cities besieged in the snow
cities destroyed
cities under fire
cities bombed
places where they shouldn’t have bombed
pregnant women, women in labour, women giving birth to children
one dead person bleeds four litres of blood
one hundred bleeds four hundred litres of blood
one thousand bleeds four thousand litres of blood
just like that, Ukrainians bleeding
just like that people are no longer
silenced
32.
Ukraine
until the knife is pulled out
the wound will never heal
33.
lawless is war
lost is the rhyme hence there is no
poem to subdue the terror
it’s messy, taking lives
the mortal sin, the sneer on the lips of
a ruthless dictator
lawless game of chess
there’s no checkmate
that can decimate
a country and its culture
the inky dark lines across the sky
red turning purple
tracks of one tank across the snow
no more fuel but it can still fire
saviours will appear
when there are displaced refugees here
and then everywhere
the snow will melt not just in Poland
but all over the world
into water hearts will melt
at the height of the fight
the terror, deaths, agony
prime ministers will attend as living witnesses
unmoving monuments
we are not here to change the mind of those
burglars of lives or robbers of the air around us
we will for humanity turn into the deliverer of tears
sadness and joy
34.
Russia
our neighbour, we have the same voice
our companion
we share the same sweet song each morning
in the field
He rides on horseback on the open road
while at the tip of his finger is a spell
sustenance for the soul
Russia
a wave of livelihood once upon a time
an inspiration for freedom
it was a long time ago?
though we can still remember
feel the echoes of those songs
we dance
believing we will be forever happy in October
March and then April
till the moment we collapse with hunger
can no longer take another step
we can’t remember the times we cried
when the song was as noisy as an earthquake
farewell, the Pie
the kind kings drinking vodka like water
proficient in the supply of flour and barley
we thought we were going to die
modern day soldiers
marching with pride
a reserve of arrogance
to protect the world
we try to hold onto even the fog, and sleep is folklore
– who are you?
we tried to find the key to
hundred and thousands of apologue
of heroes
wear our medals until the day we die
we covet smoke, thunder and lightning
exploding fireworks in the wind across the horizon
we know that our life is held captive
inside the cockpit of a blazing gunship hiding amongst the clouds
to the moment we own a motorbike made in China
the China wave
we head for the highway
looking for adventure
what will be will be
like a child of history
we were born
we were born to be wild
we climb and we climb to the point where
we don’t want to die
we are always running
fate is the dawn of one sun
in the East
O o
we were born with a gun in our hand
on our backs are more guns
we’re always last, to the day we die
we don’t want to admit to such facts
the screams decimating the silence
awakening the underworld
the nights we do not sleep, we stay up so we can enact our vengeance
we’re boiling until the moment
we can turn around to face the sun
to then, watch our love ones run
barking madly at the moon
anxiously we live one year after the other
buried beneath some unnamed grave
when will we live again
history all in all are the same, except for the names
as though we’re going on a long journey
we hated once upon a time his cold face
a cowboy
on a steel stallion
his sweat dripping everywhere in the street
in a runaway American dream
he rode his horse through all the glory
inside the suicide drones
remotely controlled planes dropped on the highway
like Highway 9 towards Tuy Hòa
left behind a city shredded to threads
it was a trap
let alone battered
cannons
we all want to fly like eagles
heading for the open sea
fly like an eagle
till we are free
oh dear God, the revolutions
defence and liberation
nothing but a fluke
over the fence into the net
watch the fire passing overhead
our streets today
burning like a carpet of red burning coal
and a mad cow is lost in an alleyway
out there, in the fields
they’re fighting for their meal
the way we did once
to prove that we were right
we do not need forgiveness
we’re looking for our true self
you think you can reason with paradise
when its origin is hell?
the horizons are blue with sadness
you thought you could speak of a meadow
sourced from a block of cold black iron?
did it occur to you that you could speak up?
did they ask you to swap your heroes for ghosts?
corpses and hot ash
invisible jittery waves
we have no reason to get excited
since even the radio announcements are mere lies
we think life is a joke
we should stop
before it’s really too late
but he knows that in the street
hand in hand with our children
we will fight
the virtuous people we worship
shall be no more
they cornered us, we had no choice
we had to re-act
as they sit and criticise our every move
debating on whether it should be a short or long gun
like a song
we must take our hats off to the new constitution
bow our head to acknowledge the new revolution
sincerely smile to welcome the change
give enough time for the blood to dry
we must not give up on writing poetry
as though it was yesterday
us kneeling praying once again hoping that it’s not
a trick, not a lie
at the gate of hell we vowed
– keep walking, my son
eventually we will get our peace
when you’re tired and feeling low my son
mother, you too should stop crying
he did fly high once upon a time
but this time he’s flying far too high
if your decision is to leave your country behind like a sinking ship
then there’s a place right up ahead of us and we can walk
as fast as we can as though we are flying
a place in his dreams
a place where his soul can be free
silvery stages and gold curtains
rainbows popping up around the sun
and all the stars are dead
– green grass and endlessly rising tides
rock hard triumphant castles of the soul
the bows, curtsies frolic of kings and queens reserved for you
enchanted music and melodies
shall keep you
the door open, and the wind will show
blow out the candles and disappear
the curtains will fly and he will show himself
– don’t be afraid
what has happened to you up to now
have been whisked away, have disappeared
there are no harvesters left in the fields
only tanks
we are leaving this world
will everything ever be the same again?
it will be the last count back
all of us will be able to discern
his last breath
beckoning will be the ringing bell of a lifetime
we must stand up, to commemorate
give thanks and praise
but will this be the last time?
35.
your sadness wakes you up at 2 in the morning
then 4 in the afternoon
and 5 thirty in the evening
and 6 forty five
in the morning
after the alarm
the bombs were dropped on exhausted people trying to escape
children learning how to speak
vi-va-u-k-r-aine
while Russian bears
applied their lipsticks and anti-wrinkle eye creams
my sadness is concealed for no reason
a joke
a smile, a cry
my sadness is worried about how my happiness
will no longer be sad
it stops by
only for a quick hello
oh my dear sadness
it’s not there to
pull me back into darkness
or push me into the light
as though nothing is going on
when people ask “how are you?” I would reply “I’m good” or “I’m good at writing poetry”
no one sees
my sadness
the world is always breaking in half
mortal sins and retributions
I mentioned
in my notes on how to write poetry
I noted people’s advice
my sadness exposed as sadness
it collapses not in the corridors
or sleeps till noon
waiting for an invitation for a drink
no
no
no
my sadness appear only in the poems I write
through the rivers of tears as the door
closes
my sadness pooling in the shower head longer than it should
not because I don’t like baths, don’t like to wash
probably because of all the tears and my short temper
risky flights across the no flight zones
airspace = dead space
bombs and dead people
and the remains of soldiers
who were just following orders
my sadness is unlike any other sadness
it does not walk like sadness
it does not talk like sadness
but don’t be tricked into thinking it’s not sadness
it’s a sadness born from the very beginning of time
no
you won’t be able to see my sadness
it’s not like someone on crutches because of their fractured leg
lining up for a loaf of bread
you’re unaware of its disabilities
and increasing decline
as it lines up for soup
my sadness is like cancer
the only way you can see it is to strip me naked
poke and prod at the tumours under my skin
see how I inhaled an entire world like cigarette smoke
my lungs, and my heart are full, they are blocked
there’s only one drop of blood left running through my veins
like the arrow
pinned to my chest
until I’m as light as a feather flying in the wind
perhaps it’s me
perhaps it’s me, love
I’m the one who had cast my happiness aside, thrown it out the window
forgotten promises
Ukraine
at the precipice of darkness
happiness turns up
when the door is firmly shut
happiness without the hands to open the door
we sip on our coffee
so happiness can get a chance to freely
flow out the door
an escape route, an outlet for sadness
and sadness would
slip away with ease
because it’s liquid
sadness is blood
sadness trickles into rivers
sadness is the rain
pours into the afternoon
the kind of sadness that
drapes the length
of a deserted road
bordering upon the trees
people running stumbling
onto the line of fire
those who had escaped with sadness
when they look up at the sky
they see nothing
except for planes and intertwined rockets
mating of fire
no land
no sky
no red
no yellow
no factions
shouting or screaming
an abyssal sadness
hollow sadness
flat and deflated sadness
stagnant sadness
a stuck in your throat kind of sadness
like my poetry…
37.
The mayor of the city of Melitopol, returned barely from being kidnapped by the Russians: “These are the first words I have uttered after 6 days at the detention centre, I would like to thank all the people of Melitopol, who, without fear of arrest, interrogation, torture, defended their standing and point of view, protested, fought. We are free people, we will protect our rights, I believe that, in the near future, the Ukrainian flag will fly again on the city’s flagpole”
you see the beauty of a young woman
in the lewd hands
of a man
he’s like a ghost turning up just before the sunset
you could feel the echo of a fragile
ancient beauty
destruction of a hundred years
a hundred lifetimes
temples, stupas
not just poets but churches
glorious against the sky
like the temples of retribution
throughout our cities
temples under dark clouds
rising periodically against the dark
cries of those who were not afraid
you see a woman
she smiles
joy chasing after dusk
a sound mystery
in the blink of an eye
you’re steeped in golden light across the horizon
colours of the robes of those
who have been monks for an infinite lifetime
her hair is short and not long
she’s not Snow White
her skin is brown burnished by sunlight and her face bloodied
she has no curves hips waist or obvious bust
like Snow White, she’s sweet
but there’s one point of difference
Snow White is a princess, and she’s a farmer
from a village
rice terraces
thatch roof huts
fields of sunlight pungent with the scent of the cogon grass you used to sucked on as a child
squishy and sweet
she had a few friends
tiny little friends, shrivelled up and grey
they hid like spiders on the ceiling
shuddering spider web in the wind
from these corners out of view
from a tiny room
with just enough room to breathe
she came
all her possessions
packed neatly in one backpack
as though there’s just enough room
for her to shove you in
take you with her
when it was time to leave, leave
how could anyone leave
in the end all we did see
was her congenial smile
you learn that we don’t need to squeeze
anything else into the backpack
when we have enough
blood and freedom…
38.
drink drink the burning spirit
wiped out is the forest white with bullets and snow
a nation lost a nation gone in the night
portable rocket launchers and tanks
on the other side is also a sea of people
fighting for spare rolls of toilet paper
enemies lurking at the supermarket every corner
artillery hand in hand with a long autumn
drink drink bury the sorrow start again
one infant ward bombed two infant ward bombed
brick and mortar walls crumbling
mother’s lullabies through the bombing
drink drink the tears like a storm until tomorrow
Nato will open up to soothe your sorrow
drink drink to the rhythm of cannons in the night
we too were awake the nights we had to fight our brothers
40.
beyond the dream
impending peace
void of the cruise missiles
pounding against each other
the way we pound rice
you will come home to a house with a bell on the door
your fingers barely touch it
and the door open
you step into your bedroom
with a bag your wife uses to do her shopping
you’re awake
sitting there watching yourself sleep
between two flags
red and yellow in a dream
you do not understand why these colours hate each other
so much so and for so long
hurting each other like that?
so many homes burned down
so many ran away
because of the frivolity of these two colours
you knock on all the doors in the house
but in truth not once did you knocked
in your bedroom
everyone is awake
they’re shouting
but there is no sound
more silent than silence
bitterly they embrace you
but they can’t touch you
they couldn’t find their voice
you walk past them and they walk past you
like them you still have your shadow
they ask you what you did
with your evening?
they call it “sacrifice”
the medals piercing each layers of material
on their breast
making them bleed
even after they’re dead
they’re laughing: your turn will come soon enough to “die”
and we are merely the “sacrifice”
the doctor can remove old age and high blood pressure
like removing the bullet and fear from your heart?
you’re still worried the way you worried once upon a time how your teacher might be rather tired rather upset
staying up all night preparing class work for you…
what you wanted to say is:
I’m awake only to check if everyone is okay
they say
you say
but remember there is never a sound from anyone
the doorbell never rang
no one knows about the tiny bed
in your bedroom
they are all dead
your new neighbours
whispered amongst themselves:
– it’s nothing but a dream
your wife’s shopping bag is still there, full of groceries
it’s not battered with bullet holes
the soldiers still carry their backpacks
like the ones you take with you to school
now it’s something your kids use to carry their books
your books have turned yellow
they’ve been replaced with new books
without the blood stains
the number of people who had come to offer their condolences to your wife
they have not stop
like long ago
your mother never stopped worrying about where you were after school
they don’t understand
how could anyone die because of their neighbour’s
big head, how naïve can he be
he’s well hung and yet he wants it longer
the dead are walking in the moonlight
they’re awake watching him sleep
dreaming about how they can all go home
to sit and watch their wives for one night…
41.
3 weeks after the start of the war, 3 million people were dispersed, those who did not were those who had laid down their lives. A tercet etched on a tombstone
—-
a white rabbit sleeps
as a daffodil flowers
gently on its head
42.
Ukraine
thou art the recipient of fire and bullets
recipient of blood spilt
sparing humanity of retribution?
thou art the recipient of the slow-exploding landmines
thee dying twice
to thy very bone marrow the smouldering
blistering phosphorus burns
thou art the recipient of ghostly spectres
the entire horizon flashing
thee needing not the sun at dawn
thy sun fast asleep in the meadows sticky with blood
the sunrise throwing up blood
the sunset bleeding above
the majestic funeral hearse
shiny tanks
five brothers and sisters leaving this world
fireworks overloading a world
already overloaded
lives born in the South dying in the North
born in the North dying in the South
born in the East moving to the West
looking for a place to die
thee leaving the open market
tears running wetting thy bundle of old clothes
thee leaving autumn
for a weeping winter
thy last breath is a smile
before rising shall be thy spirit
thee returning from the past
for how many thousand years before all is forgiven
or thou art lonely still?
thee viewing thy neighbour with resentment
brothers and sisters in the dark, with not a light nor flame
now there’s nothing left but blood
thee seeing tomorrow and the day after
seeing fists full of dirt
buried remains of thy beloved
thee seeing the cities rising from the graves
oh cold and lonely people
as thou art were once upon a time lost amidst the white snow
in Moscow?
thee seeing that the Red Army or White Guard
like red or white blood cells are all pretty much the same
red blood yellow skin the same white of mourning
thee believing thou art human
in Poland set thy life on fire with rockets
thee causing the flowers perched on sharp thorns to ooze blood
as though humanity lay its life down on earth
pain free, numb, feeling nothing at all
lifeless bodies pretending to move
reconciliation and repentance pretending
to return the guns and bullets
to rows of areca palms, tips of rice stalks
to poetry
thee smiling
as though
people thought
thou art have indeed won…
43.
your seemingly shallow beauty
has shaken the world
ceasing fury in its tracks
people were there to see the unfaithful
fall at the foot of heaven
not drifting clouds
you needed to be something more substantial
on the back of those who were cursed
submissions of greed
they don’t have enough strength to endure
the salt of the forest
look again and it’s already a seller of salt
rather sophisticated rather grand
sent with the shackles of an embargo
deceptively alluring eyes
on the face of a charitable lover
gosh their laughter, sad pitiful souls hence there are
so many repentant souls in the name of humanity
all you need to do is to reflect on
pointless sweet hollow joy
but now as they talk about you
it’s all in the name of arrogance
though you are as romantic
as a delicate bird flying along the outline of a lake
with more than enough courage
how can any rocket subdue you
your insincere humility has now resulted in blame
without notice they forced the burden of a shallow nation
on you
then they barter for the innocence of children
one classroom after the other born into obsession
Russia
pure pain
you had to put up with all of it
they confiscated all your wheat you had to starve
you bite your lip
at the mention
temptations
of re-education camps
they want you to have faith
you live right next to a small statue on a pedestal
sadly
you’re too weak
you can’t do more
you put up with it
hoping something might be there
beneath the shards of glass
you helped bury in the ground
what needs to be out of sight
you’re more than aware of how
righteousness is the fair aspect of deception
the ceremonies beneath your feet
you stumbling on broken glass
collapsing in pain
deteriorating like rotting corpses
I heard their alarm
they thought there’s no way you’re alive
your resurrection is impossible
they aim their barrel at dawn the moment you aim for their tanks
and your yearning is curled up between the fragility of the past and the future
just enough so that you can fall apart
they deliberately create the emptiness
and they’re suddenly angry: the emptiness
that even you are not spared in the end
they compete with each other for the regret
but you know it won’t take away your despair
you accept that there’s no other way
you accept war
living means something is dead
before you die you give birth to the pounding heartbeat of freedom
something they will never understand
you cry because you can’t turn back time
something we often want
to never reconcile
because of the irrational nature of the greed they aspired to
can only discern
numbness
hold on
understand
forget
destroy
take
burn
you’re like a desiccated flower squashed between
two yellowing pages of an old book
you have never wanted an alternate fate for a flower
they fill your withered desiccated veins
with the colour green
you have no right to question its existence
or why it has been plucked from the ground
why it has to change, turn into something else
when all it needs to be is a flower?
they want you to be void of meaning
only then will you desire existence
like the memories history hid between
the past and the future
until withered are all the flowers in the field
then there will be no need for us to shout
out, anyone’s name…
—–
The alarm has
The alarm has been tampered with
The alarm has been tampered with hence there is no alarm
Hence the fire alarm is burning
The fire alarm is burning hence there
The fire alarm is burning hence there is no fire alarm
Just an instant combustion of a tank.
BÀI TRƯỜNG CA UKRAINE
1.
Lịch sử không chỉ là máu
và xác chết
– đây là chiến hạm nga
đầu hàng đi
những viên đạn bay đi
chỉ bạn vẫn còn nằm ở nơi này
nhìn trời cao và đám mây bay…
..
February 27th, 2022
2.
Lịch sử
sẽ mãi mặc niệm
với thời gian
bạn đừng dùng quá khứ
toàn xác người
để thay đổi lịch sử
chúng ta hướng về tương lai
..
February 27th, 2022
3.
Bạn nghĩ lịch sử sẽ đọc cho bạn nghe bài thơ
có ánh trăng hơi tối
nên bạn thắp thêm một ngọn nến
bên tên lửa
bạn quên ngọn nến sẽ tắt
người ta sẽ không gặp nhau sau khi chết
lịch sử cũng không bao giờ lặp lại
người thắng cuộc sẽ hát
hơi lớn tiếng
nghe như một tiếng ồn
bên ngôi mộ
vùi chôn
lịch sử…
..
February 27th, 2022
4.
Lịch sử không phải một lỗ thùng
cũng không phải là một cái vòi
bạn có thể vặn khóa
và quên
bao nhiêu là máu
đã chảy qua
như Mẹ
không ngừng rơi nước mắt…
..
February 27th, 2022
5.
đất nước đang bị tấn công
điều đó nằm trong trái tim
hỡi bạn trẻ giận dữ của tôi
điều đó nằm trên gò má nóng bỏng của bạn
để che đi giọt nước mắt
điều đó như một viên kim cương
để ngón tay chỉ thẳng vào đắng cay lịch sử
lịch sử là những trận đói tàn ác
những cuộc diệt chủng hèn nhát
mặt trời đã khuất, và mặt trăng ló dạng
trên những cánh đồng
phía tây màu hồng, phía đông màu đỏ
họ lao đi như tên lửa vác vai
vầng trăng mờ màu da cam mọc lên
và từ từ đổi thành vàng vàng của lửa
trong khi những ngọn đồi tối sầm lại
ai đã quên lối về
mùi hương đêm, nồng nặc, ẩm ướt
trên bờ vực sáng ngời, hỡi sắc đẹp
những nữ chiến binh từng làm em mê say
từ khi em còn thơ dại
nhưng có bao giờ em dám chắc mình lại như bây giờ
không đắng cay nào có thể bẻ cong
nòng súng
ai yêu em đến tận cùng?
mặc dù tôi phải thở
tiếng cười của tôi cho đến chết
tiếng súng lẻ loi nhiệm mầu
đôi mắt em là niềm vui
trái tim em là ngọn lửa
nếu tất cả rời bỏ em và quay trở lại
con đường mù mịt và sợ hãi
thì một mình em có thể tạo ra một lần nữa
trận mưa bom xăng
ngọn lửa mạnh mẽ hơn
nếu linh hồn em phải đi một mình
người đẹp, tôi tôn thờ bạn
hãy để khẩu tiểu liên của bạn khóc
hãy để cho bọn chúng cuối cùng tự mình
xin chuộc lại tội lỗi
hãy để những kẻ trộm cắp của ngọn lửa
thành ma trơi
hãy để cho thế giới con người
không còn trại súc vật
..
February 27th, 2022
6.
khi em không thấy kẻ thù
em chỉ nhìn thấy anh
anh nhìn em như một thiên thần
ánh sáng của mặt trời
mùa đông và bài ca của quê hương buồn bã
sẽ không có nỗi buồn
không có cái chết nên không có hồi sinh
vì em đâu có chết
em không có kẻ thù
chỉ có thiếu anh thì em không sống nổi
anh biết làm sao?
..
February 28th, 2022
7.
anh nhìn này, em đau lắm
lửa bỏng da em
vết thương từ nòng súng làm bằng lời hứa của anh
anh cũng không có ai sưởi ấm
bờ môi em cũng khô héo rồi
chúng ta đã quá đủ một cuộc tình vô lý
nước đức hay nước ý
bây giờ đến anh
chiều ngang qua ô cửa
ngày xưa làm anh làm thơ và hứa
lời hứa của những áng mây
lọt qua kẽ tay
rơi xuống thành tên lửa
em cũng không sợ
chỉ hơi ngộp thở
khi nhìn thấy anh
giờ là mùa đông trắng tuyết
anh thành nỗi buồn giữa mùa xuân
mới vừa hết tết
mọi người vẫn còn mệt và say
anh giống như người đang hấp hối
làm tim em muốn vỡ ra, em sợ quá chừng
..
February 28th, 2022
8.
xe tăng cháy rồi
như những lá thư tình ngày xưa anh đã xé
anh cố đọc lại những mẩu giấy vụn của em
giờ em chán anh
anh cứ thích làm người xa lạ
như ông gì để có giải nobel
kẻ xa lạ anh lại đạo văn dịch thành người dưng
anh cứ cà tưng
em mệt
thôi anh yêu ơi
đừng nhíu mày giận dữ
hở ra là mắng em đu trend
anh làm thằng hèn
em yêu anh mà anh sợ
dù anh chưa có vợ
cũng không dám đi tu
anh giả mù
trong áo váy của em
anh nhìn màu xám của em
nhìn màu hồng của em
nhìn màu đen của em
nhìn xuống đôi guốc của em
những gót mòn nhưng yêu anh cháy bỏng
cháy bỏng kinh hoàng trong mắt em
anh đừng xé
đừng chối
những lần bóc tem lá thư người
..
February 28th, 2022
9.
làm thế nào để đọc một bài thơ, khi tên lửa bắn vào thành phố
bạn đừng làm thơ
tiếng rắc rắc vẫn còn âm vang
dữ dội, đêm nay nàng đang đào bới bạn
ra khỏi sự khốn khổ
bằng đôi tay gãy xương của mình
bạn đang nuốt chửng đôi chân của nàng
vì nàng cứ vùng vằng chuyển động
trên chiếc giường vướng víu này
chúng ta tồn tại bằng cách ngâm mình trong máu
của chúng ta
đây không phải là giọng đọc thì thầm
bạn đang đọc to một bài thơ
giọng bạn phát ra
chạy trên mặt nước
tràn ra trong trường học
ngập các ngả tư của thành phố
đang vỡ ra
từng mảng
đây cũng không phải là một tình yêu nhỏ
tình yêu của bạn rất lớn
bạn nâng niu bàn chân bằng bàn tay
nuôi dưỡng, hình thành những đứa trẻ
xếp chúng vào trong lịch sử
chỗ chúng ta vẫn chơi, nơi
thịt nướng nhiều hơn bánh mì
nơi bom bi và bom napan làm thịt bị cháy, nơi
họ hút tủy xương của bạn như bạn hút các phụ âm
và phun ra các nguyên âm, nơi chữ P bị câm
và họ nhai và họ nhả
bạn âm
tính ngay nơi xương bị gãy
ngay nơi bạn yêu
đây là một tình yêu
lớn, nơi không phải một giọng thì thầm
không phải như những gì bạn lắng nghe
nơi người ukraine trên khắp thế giới đang trở về
xếp hàng nhận súng…
..
March 1st, 2022
10.
bạn
như phù du
chết đuối
trong ánh sáng
ukraine ơi,
không ai có thể cho tôi một cái gìtrừ bạn…
nếu bạn không chiến đấu bây giờ
còn ai chảy máu?
bầu trời có biến thành màu xám?
im lặng, màu khói tuyệt vọng của xứ sở
hơi đẹp, và buồn
linh hồn cô ấy, cơ thể cô ấy
bộ nhớ của bạn
chật và đau …
bạn xông vào phòng
đừng đánh bằng mũ bảo hiểm
đừng túm tóc
kéo lê hay đạp vào mặt
hãy giết tôi bằng một viên đạn
có mùi dầu lửa
như bài thơ
giết người bằng một thanh kiếm
bọc trong một cơn mưa
như tiếng kêu lúc nửa đêm
những trái bom xăng mang tên
tuyệt vọng…
…
đúng hay sai
ngắn hoặc dài
đậm hoặc nhạt
viết
nếu bạn biết
tôi chỉ có một giấc mơ
đêm qua
có một bầy dơi
tất cả bọn chúng đều lộn ngược
như tên lửa trút
xuống trang giấy
viết
ghê sợ và mệt mỏi đêm nay…
…
cho đến khi bạn chạy trốn
khỏi lũ quỷ
cho đến khi bạn cảm thấy
ánh sáng như một chiếc lông chim
mà nàng thấy nhẹ và đi tìm
xác của bạn
…
khi bạn nhét vào tôi bắt đầu run lên
dạ dày tôi đau đớn và trái tim như khói
bốc cao lên và tôi cảm thấy đau, vì
bạn không yêu tôi, bạn chỉ muốn tôi…
…
tôi đã đánh cắp nụ cười của bạn
bạn nhớ không?
bạn lấy một lát cắt ngang cơ thể tôi
như một miếng ngon
bạn muốn cảng và biển
bạn đến vùng đất thật xa
bạn sẽ nằm trong một bình thủy tinh
đầy xăng và thân xác bạn biến mất
vào ngọn lửa
…
bạn đã thề với cuộc đời sẽ cứu tôi
nhưng tôi đã sai lầm vì tin bạn
thêm một lần nữa
hoa hồng, màu đỏ đẫm máu
tại sao bạn luôn mơ ước những cái gai?
tại sao bạn mơ về
sự công bằng mà bạn biết là không bao giờ có?
cái ác đã còng tay cánh hoa
trong vòng xoáy vĩnh cửu của thời gian
bạn nói điều này bởi vì bạn đã đau đớn
trong sự tỉnh thức của
mọi người
đêm nay
tôi trở lại với bóng ma
lắng nghe giọng nói như thôi miên
và điên
cuồng của nó
tất cả những gì tôi cần là cái chết
của những kỷ niệm
vỗ cánh
đột nhiên
một con ma mở cửa bước vào
nó rũ xuống đau đớn
và tôi
treo lơ lửng
trong không gian giữa bài thơ và sự hối hận
bạn, giọng nói, bóng ma
đám mây, và cả tôi
đang chìm vào bóng tối
bài thơ không biết cách diễn tả
con ma…
…
tôi có thể chia sẻ bầu trời này với bạn không?
để cả hai chúng ta cùng nhìn lên
một đại dương những ngôi sao
mọi người khi nhìn vào
sẽ thấy
thay vào bầu trời
chúng ta sẽ chia nhau một tấm chăn màu xanh
mong manh
hy vọng?
và nghĩ rằng chúng ta đã chia sẻ cả bầu trời này
bạn và tôi?
tôi hay bạn?
tôi sẽ thay thế bầu trời
bằng tấm chăn tôi đang có
vì nó
cũng khá đẹp
bạn không thích như vậy sao?
…
bài thơ con sói hoang
tru dưới ánh trăng
vết thương lên da non
đang đầy trở lại
trăng tròn
mặt trăng đầy trăng
nó đã được chữa lành
qua rèm phòng ngủ nó bay vào bạn
mặt trăng, nó đang nhìn bạn
đêm nay
bạn không thích như vậy sao?
và sao bạn lại thích như vậy?
tại sao bạn cứ muốn nàng buông súng
để nhận khoan hồng?
nàng đã làm gì bạn
hay chỉ vì nàng dám chống lại
nước Nga?
..
March 2nd, 2022
11.
§
theo đó đỉnh cao
dĩ nhiên là đỉnh cao này
trừ trường hợp phải đáp khẩn cấp
§
theo đó khổng lồ
gã nghĩ rằng gã là khổng lồ
trừ khi tượng thạch cao bị vỡ
§
theo đó huyền thoại
đã thành huyền thoại này
chỉ 2 xương ống chân sụp đổ
§
theo đó bài thơ
đã thành khối u của các tế bào
ăn vào tận tủy
vẫn còn người nghĩ
liên xô hay mỹ
ôi liên xô
bàn tay vợ xanh gầy hơn trước
suy nghĩ của nàng làm ướt cả bóng đêm
không ai quên cơm độn
§
theo đó một tiếng kêu
của nhân dân nhắc thi sĩ về ngữ pháp
chữ dân trong câu và vua đứng đầu câu
nếu ngu mà làm màu
sẽ bị cấm
tên độc tài giờ làm trò lẩm cẩm
cách tân
§
theo đó một ánh trăng
ánh sáng của nó sẽ thòng xuống thắt cổ ngay trong
tâm trí
không phải thơ bị bí
§
theo đó giấc mơ hóa rồng
của những ngôi nhà mỏng tang trên phố
thay nhau sụp đổ
không cần mưa bom
(chầm chậm nở hoa trong bạn
theo đó thi sĩ yêu thương
và không ngừng nói nhảm)
§
theo đó giấc ngủ của bé thơ
cũng cần gió mưa
chúng ta cùng đi tìm một ngôi nhà mới
cuối cùng rồi bình minh cũng tới
cho câu thơ có chữ dân
ôi nhân dân
khi cần đổ máu…
..
March 3rd, 2022
12.
tôi có một giấc mơ
chứ không thôi tôi phải đạo giấc mơ
của ông Martin Luther King
có lẽ
vì tôi chưa bao giờ dám có một giấc mơ
kể cả giấc mơ nói điều mình nghĩ
ông ấy đã nhìn thấy giấc mơ
một giấc mơ khiến bạn mất ngủ
là tôi sẽ dám ăn thua đủ
với kẻ thù
những kẻ chuyên gửi bom như email đe dọa
những kẻ chỉ dám mở miệng khi mọi thứ đã an bài
khi người ta đã xài
nát bét
cũng chủng tộc màu da cũng tôn giáo toàn cầu
yêu hòa bình, “các anh ơi hãy nhẹ tay chút xíu…”
nghe như là bé gái đang yêu
“thưa ngài tổng thống anh hề
hãy từ bỏ chiến tranh đừng làm dân của mình phải khổ
bằng cách tuyên bố
đầu hàng”
“chúng ta không nên mắc mưu..”
“chúng ta là con người có mắt nhìn xa trông rộng”
“chúng ta không bị kích động”
ôi chúng ta không có chúng tôi
bạn có thể không cần biết tên tôi
tôi chỉ là nhân chứng
trên lá phiếu làm màu vì “không nên quan tâm chính trị”
ngày mai chúng ta cần bỏ phiếu
chúng ta cần tự do
chúng ta là hy vọng của tổ tiên chúng ta
chúng ta là di sản của con cháu chúng ta
lá phiếu là tiếng nói của chúng ta
chúng ta làm sao mà
câm được?
..
March 3rd, 2022
14.
bạn không dám bí ẩn
cũng không dám đau buồn
bạn ớn những làm màu muốn ói
bạn cũng không cần khôn ngoan
bạn chỉ mua vé bay đi gặp những người bạn làm thơ của bạn
từ sáng sớm có người đã đoán
và họ có mặt
bạn cảm thấy một bàn tay
trước khi bạn bay
bạn cảm thấy quai hàm bạn bị đau
bạn khó nhai và nuốt
nhè nhẹ như một bài thơ
bạn không phải ukraine
chỉ là
trái đất này quá chật
bạn nhận giải thưởng của sự thật
không cần giải của thơ
..
March 4th, 2022
15.
hơi thở của nàng
tôi nhớ
nó
như thế nào
là hoàng hôn
như thế nào
là mặt trăng
và như vậy nó
bay hơi thấp
như tên lửa vác vai
vừa mới nhập
vì thế khi nàng đau
là ánh sáng đổ
qua
đầu
nó không như mặt trời
hoặc như người ta
đang trồng hoa
trên mộ
…
một cách để bạn không thể thở
cứ để cho không khí tự do
di chuyển
đêm lạnh bom chùm
tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ trên đầu, con mèo
cào vào cánh cửa
một lần cuối cùng trước khi quá muộn
biết tôi đang chờ đợi, vì vậy
nàng phải cởi
bỏ quân phục của mình
những suy nghĩ làm nàng hơi
mắc cỡ
sau đó
nàng thì thầm vào tai tôi:
“bạn sẽ không bao giờ
thả bom đốt cháy tất cả những gì tôi đang có?
bạn có thể thay đổi
tôi
từ phía sau ra phía trước
một hoặc hai lần thì tốt
chỉ đừng làm quá nhột”
tuy nhiên, tôi đã không
ngồi lại
khi nàng cởi
mở
thường thì tôi sẽ mang nỗi đau ra đi
không phải tôi
mà những ngón tay tôi
chúng hay tìm cách
mày mò và kết thúc
cho quên nỗi nhục
tự do hạnh phúc
…
nàng mở các ngón tay của bạn
cho đến khi bạn nới lỏng cò súng
ngoài phố
tiếng còi của mấy anh cảnh sát giao thông
kêu như
ngỗng
bây giờ
những người không thể biết
câu chuyện
những nỗ lực phi thường
để giả trang như bình thường
bạn phải vật lộn
để vào thành phố
khi nàng không còn mở
cửa mình ra
nên bạn có thể nghe
một tiếng thở dài
mưa trên đất khô
cỏ mới mọc
trên nàng
như tóc…
…
bạn đánh vần thành một đứa trẻ
và nhìn vào hai hốc mắt nó
nhìn tờ giấy viết vội mấy chữ nó vẫn treo trước ngực
“không có chiến tranh”
“bọn xâm lược cút đi”
nó đứng im
nhưng bạn biết trái đất vẫn quay
nghiêng một góc điên cuồng
những kẻ thích nhảy múa
sẽ không thấy sự tuyệt vọng của nó
nó lặng lẽ giơ cao hai tay
nắm đấm nắm chặt lại
như thể sợ rằng nó sẽ
mất bình tĩnh nếu như thả lỏng hai nắm đấm
nụ cười của nó vẫn dịu dàng
và bạn nhìn những nỗi buồn
của nó, chìm trong mỗi khớp xương
nó hát:
chúng ta không rung trong gió
như những quả chuông nhỏ
chúng ta là niềm hy vọng
và đức tin ngang qua chúng ta vẫn bay
chúng ta đẹp
chúng ta rất mạnh
chúng ta yếu ớt
chúng ta nhìn những kẻ đang trát vữa
lên mộ của chúng ta
nó hát:
thế giới sẽ lãng quên
sẽ tan đi như những hạt cát
mỗi một hơi thở của bạn
phơi bày trong ánh sáng
bạn bắt đầu nghĩ:
– tôi biết gì không tôi có gì không tôi không
là gì cả
tôi không nhét của tôi vào được
một đất nước đã nát tan
…
có lúc
bạn thấy cả một gia đình thành một đống vỡ nát
trôi dạt vào bờ
không có mái chèo
không có hy vọng
và kẻ thù
và chính phủ đưa ra một sợi dây thừng
không phải để kéo thuyền vào
mà để treo cổ tất cả họ lên…
…
bạn sẽ làm gì?
ngồi trong nỗi buồn
đeo vào như một mặt nạ
thậm chí bạn còn muốn mang nó vào giấc ngủ
mơ
bạn biết
không chỉ một gia đình
vì sao cả một đất nước dễ dàng bị phá vỡ
như mảnh thủy tinh
bạn không kịp buồn
vì niềm vui của đồng tiền đã dẫm lên thủy tinh vỡ
làm bạn tứa máu…
và họ có nhiều bạn bè
đã từng chiến đấu
đã từng nhảy núi
họ ở ngay trong sự sợ hãi của bạn
và hờn dỗi còn hơn con nít
nhưng sự thật
lịch sử chỉ là một đứa bé
bạn chỉ ngạc nhiên là tại sao họ
lại để bạn tham gia vào một giải đấu
của người lớn
bạn không muốn mình vô địch quốc gia
bạn không biết
những người đàn ông lực lưỡng đang ngồi canh gác trước cửa nhà
họ mặc đồng phục
họ sẽ phá bỏ bức tường
nhà bạn
họ nói: trong bức tường hay có những con quỷ ẩn nấp
hù dọa trẻ con
chỉ cần bạn tin lời họ nói
và không hờn dỗi
là bạn vô tội…
…
bạn đừng nhớ lịch sử
nếu bài thơ chết
bạn vẫn không dám dự đám tang
nếu bạn chưa biết yêu
bạn là đối thủ của cái chết
nếu bạn không ở trên chiếc diều
thả dây và nó bay
như nắng
nếu bạn không biết chia động từ ở thì quá khứ
nếu bạn không yêu những chú sóc
nếu bạn không biết chải tóc
với niềm vui
nếu bạn không biết
một nhà thơ đẹp trai thường say vào buổi sáng
đập cửa nhà bạn
tìm kiếm những bài thơ
và đọc to
làm điếc tai cả thế giới
nếu bạn cứ gọi mẹ thiên nhiên là dì ghẻ
bùn cũng thành màu đỏ
nếu bạn không vui vẻ
thả người bị bắt oan
bạn cũng đừng có nhớ lịch sử
nếu bạn chỉ thích đánh nhau
thật đau
chảy máu
cái chết của bạn như lời tuyên bố quanh co
gương mặt bạn u ám hay không tì vết
bạn muốn sống
vậy ai sẽ chết?
bạn cũng đừng nhầm lịch sử
với xác người
những mạng người như một giấc mơ…
..
March 4th, 2022
16.
tiếng bom
như một giai điệu
mẹ bồng em chạy giữa sương mù
tiếng tiểu liên
như gió ném
em bé chơi vơi trong cái lều nơi biên giới
tiếng lửa cháy
sủi bọt một hải cảng
những hạm đội thuyền thúng bơi trong thủy triều nước mắt
hạt nhân, vần với tiếng dân
tưởng là chữ NHẪN
ai ngờ chữ TÂM..
..
March 5, 2022
17.
những đoàn xe tăng như con rắn cuộn tròn
bạn tưởng nhà phù thủy đang làm phép thuật
cổ tích của giấc mơ
thật khủng khiếp khi bạn nhận ra
những phụ nữ góa chồng, và những chàng trai mười tám
chết dưới bánh xích xe
bạn chịu đựng cảnh gông xiềng
mà bạn biết nặng hàng ngàn tấn
cánh hoa cúc dịu dàng
bạn phải sống
trên mặt đất này mỗi con người phải nếm mùi tình
đau đớn
bên cửa sổ bạn thắp lên ngọn nến
cầu nguyện nỗi buồn
đèn hắt ánh sáng vàng
trong đêm bạn không biết
đó là lửa cháy
nhà máy điện hạt nhân
cuộc đời này màu than đen
con tim đập nhẹ và đau hơn
bạn cố tin
linh hồn thì bất tử
..
March 5th, 2022
18.
năm 1917
bạn gọi tôi là u-cờ-rai-na
bạn mang tôi về nhà
liên bang sô viết
năm 1941
bạn cũng gọi tôi là u-cờ-rai-na
và 6 triệu người chúng tôi
đã chết khi đánh tan 1 triệu quân phát-xít vô nhà
bạn
năm 2022
tôi vẫn là u-cờ-rai-na
và bạn gọi chúng tôi là
phát-xít
những em bé phát-xít vừa 6 tuổi
chết khi đang đánh vần
i tờ ít
trên khoảng sân quá nhiều
vết đạn
chi chít
của bạn
..
March 5th, 2022
19.
ukraine không phải là cả thế giới
quá rộng lớn và cô đơn
nó bé nhỏ với những cánh đồng
bóng tối và sợ hãi
ngay cả bóng tối cũng không im lặng
bạn nghe nó khóc
như thể bóng tối sẽ biến thành một thứ gì đó
họ tưởng có thể nắm chặt nó
trong tay
bằng máy bay
và tên lửa
đây là góc bản đồ thế giới bị bỏ rơi
đây là một phần thế giới không có hồi kết
nơi những cánh đồng bị tàn phá
những dòng sông bị chặn
phù sa
nhưng đây cũng là khu rừng mà những con sói không thể vượt qua
trong mắt người không phải con ngươi
mà là một hạt bụi
nhìn những con sói
sống trong một vòng tròn
vẽ ra cho chính nó
đây là những gì bài thơ viết
máu
không phải là chỉ là một từ vựng
ukraine chịu đựng
giữa tuyết rơi
người đang cháy
người đang chảy
người đang mơ
người đang bị bao vây
người đang thức dậy
..
March 6, 2022
20.
thơ ukraine
hãy đến xem máu chảy trên đường
– cái này không hay
thơ thời sự không thể lửng lơ như vậy
bài thơ nhặt lên chữ U
và viết về một cái móc sắt
bầu trời xuống gần hơn những chiếc máy bay
chữ U như những con chim ưng khổng lồ
đã ăn cắp bữa sáng của chúng tôi
chúng tôi chỉ còn biết hôn nhau trên những ngọn cây thông
vào mỗi sáng
những con chim ưng xé thức ăn của chúng tôi
vì nó không phải ăn một mình
nó có một hình xăm trên cổ
chữ Z
đất nước chúng tôi chữ U
đó là cách phân biệt
bạn với kẻ thù
..
March 6, 2022
21.
chúng ta dễ bị tổn thương
chúng ta thường
bồng bột
chúng ta nâng những người bị ngã
để cho họ đi qua
sự tàn ác của họ
là hậu quả của việc chúng ta tử tế
nhường họ cái ghế
tưởng chỉ để ngồi
khi bạo chúa lên ngôi
những ký ức ám ảnh
những ngày vô vọng
những giấc mơ đầy hy vọng
rồi chúng ta đóng cửa ngồi khóc trong im lặng
chúng ta đành đeo mặt nạ
cười
những mảnh vụn rải rác này
tưởng sẽ làm chúng ta bị vỡ ra, tưởng sẽ biến chúng ta thành nô lệ
tưởng chúng ta không còn sức mạnh
tưởng chúng ta hy sinh
chúng ta là những nhà thơ vĩ đại
giống như một con sư tử
chúng ta kiêu hãnh
chúng ta hung dữ
chúng ta quá khứ
chúng ta hiện tại
chúng ta tương lai
chúng ta là đại diện cho lịch sử
chúng ta làm cả thế giới
phải kinh ngạc
chúng ta làm cơn bão
trong một thế giới tan vỡ
chúng ta tự hào
sông núi không ở trên vai
chúng ta ngẩng cao
đầu
tham vọng của chúng ta vươn tới bầu trời
mà họ ném đá vào chúng ta
thậm chí bây giờ bắn luôn tên lửa
chúng ta xây dựng cho mình
một ngôi mộ của niềm tin
tấm bia bằng nước mắt
chúng ta làm cho thế giới kinh ngạc
đá xanh phải tan chảy
tiếng gầm như sư tử
chúng ta phá vỡ xiềng xích của sự tầm thường
chúng ta không cần sự thương hại
cổ chúng ta không thể gãy
chúng ta bắn cháy
sắt thép của kẻ thù
cuộc gặp gỡ của chúng ta
với những kẻ trước đây
đã gửi email đã từng hăm dọa
đã từng nổi đóa đã từng háo danh
đã tanh bành danh dự
chúng ta ủng hộ những nhà thơ nữ
ngày tám tháng ba
chúng ta sẽ xin lỗi vì sự vắng mặt của
em, lẽ ra anh không nên để em một mình đối mặt với sóng gió
làm thế nào chúng ta có thể yêu nhau
khi em tan vỡ?
nỗi đau mà em đang chịu sẽ khiến chúng ta nghẹt thở
em gỡ mũ sắt để đội hoa
bộ quân phục còn mùi thuốc súng
cần tha thứ cho bản thân
nhưng chúng ta không thể học cách yêu thương những người đã tàn phá đám cưới của chúng ta
.
chúng ta đo đếm từng mi-li-gam hạnh phúc khi đất nước đổ vỡ
chìm đắm trong những giọt nước mắt này
những mảnh linh hồn
họ sẽ không bao giờ lấy được
chúng ta mềm như nước
thấm từng dải đất
mà họ nghĩ chúng ta sẽ đánh mất
quê hương
..
March 7th, 2022
22.
ly tán
tha phương, người sống người chết cùng nhau chạy trên đường
những ngôi trường
đổ nát, đất nước vẫn đang mùa dịch bệnh
không phải vi-rút
con mắt xanh của con quỷ
trên bầu trời tung ra đầy màu sắc
con mắt quan sát giấc ngủ của một đứa trẻ
con mắt của một kẻ
lạc loài, lấy say máu thay cho sự sợ hãi
bài thơ
cũng mang vết sẹo dài do chữ cái
để lại, sau một cuộc chiến bằng dao
với con quỷ
người về từ đám cưới
người đi ra nghĩa trang
vẫn đang xếp hàng
ra trận
em bé học sinh nhìn bạn mình vừa mới chết
nghe trái tim của nó kêu vang
bài hát của một dàn hợp xướng
bên dưới trái tim
những người đàn ông nhảy theo cách họ đang cố dập tắt lửa
những người phụ nữ giữ chặt người đàn ông của họ trong điệu múa
họ không muốn người đàn ông duy nhất của mình
biến mất sau làn khói
bom
Ukraine, thế kỷ hai mươi mốt
thế giới tràn ngập những bài thơ và lửa
trong bóng tối, cá bay và chim hót
như những người vừa kết hôn
như các anh hùng
họ đều đã chết
bầu trời mở ra, cay đắng như trong tiểu thuyết
văn chương cũng bị thương
những quyển sách thủng giữa bìa vết đạn
tiếng hát của những người đi gặt lúa
bỏ cánh đồng chạy về cầm súng
vẫn không dừng lại
bạn không thể phân biệt bài hát với bài thơ
bạn cũng không ngờ
đám cưới và cái chết
những thành phố không ai bị bỏ quên…
..
March 8th, 2022
23.
những người yêu đã kịp cưới nhau rồi
đã tân hôn trước khi lửa đạn
đã bình mình trước khi pháo sáng
đã hoa hồng trước lúc máu rơi
những người yêu đã ra trận hết rồi…
..
March 8th, 2022
25.
một bài thơ nào đó, đâu đó…
trong đó, nó
muốn diễn tả cả thế giới
như đâu đó, nơi đó
có, hàng triệu người
họ không đọc thơ mà họ xuống
đường, đâu đó, nơi đó
có, hay không có
hàng ngàn người đang ngã xuống
vì máu và hoa
vì tự do
cho một bài thơ?
sáng nay
có một bài thơ, theo đó
nó, đuổi những con chữ
không phải trong bài thơ
mà trong một đạo luật
sự thật, vỡ mật
và một đôi giày chật
chạy mất khi bị bắn
bằng tên lửa vác vai
ukraine như ánh sáng
xua đuổi bóng tối
như bài thơ
xua đuổi con chữ
như chiến tranh
đến lúc kết thúc
không thôi nó sẽ kết thúc chúng ta
vạn cốt khô và ngôi mồ
tên bạo chúa
như ai đó, có hay không có, bỏ
rơi trên vỉa hè
một em bé
một mình vượt qua biên giới
mồ côi
như một vị nữ tu quỳ nghe
tiếng súng
đêm qua, bật thành bài ca
bài thơ
xót xa khi nó muốn nở hoa
phải bị chảy máu
..
March 8th, 2022
26.
không phải bài thơ, ukraine là văn xuôi của giấc mơ, đắng cay và im lặng…
đất nước bị bao vây
phong tỏa biển và đại dương
cờ-rưm nước mắt chúng ta như sương
mù, vây quanh bóng tối
lờ mờ hiện ra
những bóng ma tham lam
trên biển, trò chơi của các ông vua trong phòng khách
các nhà ngoại cảm im miệng
như pháp sư cổ đại, không còn dám nhảy múa
trong sương mù
vì sẽ thiên thu tại ngoại
chuông reo vang vùng tuyết trắng xa xôi
cầu nguyện cho những người vừa lìa trần thế
cầu nguyện cho cả những người lính Nga
đêm qua
trái tim chúng ta bị đong đưa
chôn vùi trong im lặng
không khí như một máy nén mệt mỏi
hút hết ô-xy trong phổi chúng ta
cái khoảnh khắc những chính trị gia giả vờ
cảm động, lời hứa trắng trợn ngày mai
đàm phán thì thầm với bầu trời đầy dục vọng
sao chúng ta đã quên?
paris 1972
chính chúng ta từng chết như đom đóm trong đêm
không ai cứu?
chúng ta từng chết chìm trong biển
chết đói chết khát
chết ngạt
những cái chết không tình cờ
chết như thơ
chết rồi vẫn còn người ngồi hát
trên những xác
người
rồi tiếp đến là những xác người ngâm nước muối lõng bõng
người việt máu đỏ da vàng
vượt biên chìm xuống biển
không phải hàng ngàn mà là cả triệu
người phát điên
những giấc mơ của chúng ta
một ngày như ánh nắng mới thêu
trên lá, khi nào chúng ta thì thầm trở lại
khi nào, trong bóng râm của những bóng cây
nơi con quái vật mắt màu xanh lá cây tham lam và ghen tị
nơi sự thật chảy nước miếng một nỗi buồn kéo dài
trong hơi thở mỏng manh
vẫn tanh
mùi máu
bây giờ chúng ta đang tìm xem các ngôi nhà
đang rơi từng mảnh vỡ, sau đó
chúng ta sụp đổ dưới những con sóng
vẫn còn những đống
xác người
có cả anh trai của chúng ta
máu thịt của chúng ta
mà chính người ta đã từng hò la truy đuổi
họ, đến tận biển khơi xa
mà chúng ta giả vờ
quên, không ai chịu cứu…
..
March 11th, 2022
27.
tưởng như bạn phải một mình đối mặt với thảm họa
vì đầy những kẻ luôn giả định cho câu trả lời
cứ nhân văn và cứ cười cười
những người
màu đỏ
nhân loại chưa cần phải nói ra
lịch sử luôn có những người yếu hay ra gió
hãy nhớ
không ai có thể mập mờ
ngay cả muốn nước đôi
cũng nuốt không trôi
phiếu trắng
cả thế giới sau lưng khi bạn nhắm thẳng và bắn
ngay cả khi mọi người tưởng họ nghiêng trời
lấp đất, bịt miệng bà nữ-oa
tranh cãi về thiên hà
bao la vũ trụ
họ muốn biên giới chỉ còn những thầy tu
không còn binh lính
họ nghĩ mình đã kiểm soát cả linh hồn
tùy ý muốn cho ai lên thiên đường
hay địa ngục
cho đến lúc
từ ông giáo sư đến chị thợ may
trên tay
cầm súng
im lặng
chờ đợi trong bóng tối
nghe tiếng xào xạc của hai lá phổi
dù đang ngộp thở vì virus
bạn nhìn họ như những con kền kền
suốt ngày ngồi đếm
hết xác này đến xác khác
những nơi họ đến
họ quên
họ phải khai báo lịch trình với nhân viên y tế
họ cố lướt qua
cơn sốt
nhưng khi ngọn núi quỳ một chân xuống
đó là lúc sa mạc đã đầy trong hai hốc mắt
bạn thấy những ngón tay
của bụi cây
bóp cò trong bóng tối
bạn nghe
tiếng sủa của những con chó đổ mồ hôi trong đêm
và mép dao của đường chân trời
kẻ thù chảy máu
những chiếc xe tăng của họ đã bị mù
trong bình minh rạng rỡ
những người lính bị bắt vào vai kẻ thù
đã bị vỡ
làm đôi
bạn thở
và biết đất nước mình còn sống
nhân loại sẽ không còn phải lưu vong…
..
March 12th, 2022
28.
bạn có bao giờ làm bạn với đám mây
khi nó bay
ngang qua nhà bạn?
đừng bao giờ làm bạn với đám mây
vì nó sẽ làm bạn say
nắng
bạn sẽ không dám bắn
đám mây
nó sẽ gõ vào
cửa sổ nhà bạn
liên tục
nhiều khi làm bạn bị tâm thần
nó nói: không có gì xảy ra ở đây
không có gì
không có gì
cả
đêm qua
tiếng chuông
chùa, nhẹ nhàng như đám mây
bay
khói
tiếng chuông
một lần bạn nghe, thấy
đôi mắt của một cô bé
nằm ngơ ngác
trên mây
cô bé ấy
đã phục hai ngày
phía ngoài kiev
hai chiếc tăng nằm bẹp
nó không thể khắc phục
hậu quả
vì ngay từ đầu
nó làm bạn
đau
muốn rách
đám mây trôi qua
sau đó bạn không còn có thể
nhìn theo
nó
là hai con mắt
màu trắng dã
hay đã
mù màu
nó khuyên bạn đầu
hàng không đổ máu…
..
March 13th, 2022
30.
khi tôi muốn lấy đi tất cả nỗi đau của bạn
và khi tôi muốn bạn lấy đi tất cả nỗi đau của tôi
tất cả những nỗi đau mà chúng ta nhận lấy của nhau
đều xứng đáng
thế giới đang chứng kiến
những chiếc xe tăng được kéo bởi máy cày
như thế giới từng bị kéo bởi những kẻ ác
nhân dân chia phe nhìn theo cách khác
một số bị sốc, một số khác thì cười
nhẫn tâm nhìn một đất nước bị tàn phá
và một người lính Nga
nằm trên tuyết như miếng thịt trong tủ lạnh
Đông Âu
nó không chỉ là việc đốt cháy một cây cầu
khi một kẻ muốn xen vào quyền bỏ phiếu
cây cầu bắt đầu đổ nát
sự phá hủy kỳ diệu
và xe tăng chạy ầm ầm
các chính trị gia bắt đầu vấp ngã
lo sợ ngoại giao tan rã
không ai kiểm soát bàn cờ
cách tốt để đánh bại đối thủ của bạn trong cờ vua
nhưng không ai muốn ở trung tâm của mớ hỗn độn này
cùng cao chạy xa bay
chỉ đứng nhìn các vòng vây
mà Ukraine rơi vào giữa
thế giới chờ đợi và nhìn thấy
một cuộc chiến tranh bắt đầu
nơi băng giá chảy máu
đất nước tôi từng là những mảnh kính vỡ
những đứa trẻ được lên báo chỉ vì chúng vừa thoát ra khỏi biển lửa
bom napalm…
..
March 14, 2022
31.
ukraine ukraine
người đau không còn chịu được nữa
người đau từ đêm đến sáng
người đau từ hoàng hôn đến bình minh chạng vạng
những thành phố tuyết trắng bị bao vây
những thành phố bị phá huỷ
những thành phố trong tầm pháo
những thành phố có những quả bom
ném xuống nơi mà lẽ ra
những người đàn bà đang rặn đẻ
một người chết chảy ra bốn lít máu
một trăm người là bốn trăm lít máu
một ngàn người là bốn ngàn lít máu
cứ thế, ukraine chảy ra
cứ thế người ta
không ai còn câm lặng
..
March 16th, 2022
32.
Ukraine
cho đến khi con dao được rút ra
vết thương sẽ không bao giờ lành…
..
March 16th, 2022
33.
chiến tranh không có luật lệ
nó mất vần nên không có bài thơ
làm dịu đi nỗi kinh hoàng
nó bừa bãi, lấy mạng người
do tội ác do kẻ cười cười
độc tài tàn ác
một ván cờ không có luật lệ
nó không chiếu tướng
mà hủy diệt một đất nước
một nền văn hóa
những vệt mực chạy ngang trời
màu tím thành màu đỏ
trên tuyết trắng đường ray của một chiếc xe tăng
hết xăng vẫn bắn
những người tị nạn tản ra khắp nơi
trên thế giới những vị cứu tinh sẽ xuất hiện
không phải ba lan mùa tuyết tan
mà là những trái tim tan thành nước
cho đến khi trận chiến ác liệt
kinh hoàng, chết chóc, đau thương
những thủ tướng phải đến làm nhân chứng sống
như tượng đài bất động
chúng ta không thể lay chuyển
những kẻ trộm mạng sống và cướp hơi thở của chúng ta
chúng ta trở thành người ban ra nước mắt
nỗi buồn, niềm vui
cho nhân loại…
..
March 16, 2022
34.
nước Nga
người hàng xóm vẫn cùng giọng nói với chúng ta
một người bạn đồng hành
hát những bài hát dịu dàng
trên cánh đồng những buổi sáng
người cưỡi ngựa đi trên con đường rộng mở
phép thuật trong ngón tay của anh ta
cho linh hồn luôn tồn tại
nước Nga
người đã từng là làn sóng réo rắt sự sống
cảm hứng cho tự do
nó đã lâu lắm rồi, phải không?
chúng ta vẫn có thể nhớ
những bài hát từng vang lên như thế nào
chúng ta nhảy múa
và ngỡ như mình sẽ hạnh phúc trong những tháng mười
tháng ba tháng tư
cho đến khi chúng ta đói bụng ngã quỵ
không thể bước thêm một bước nào nữa
chúng ta không thể nhớ mình đã khóc
khi bài hát ồn như động đất
tạm biệt, những Pie
những ông hoàng tốt bụng uống vodka như uống nước
chuyên viện trợ bột mì và bo-bo
chúng ta từng ngỡ là mình sẽ chết
những chiến binh thời hiện đại
những sải bước tự hào
làm quân dự bị của sự kiêu ngạo
để bảo vệ thế giới
chúng ta nắm bắt cả sương mù, ngủ như huyền thoại
– bạn là ai?
chúng ta đã cố gắng tìm ra chìa khóa của
một trăm triệu truyện ngụ ngôn
về những anh hùng
đeo huân chương cho đến ngày chúng ta chết
chúng ta thích khói và sấm sét
những nòng pháo giương cao với gió
chúng ta biết cuộc đời mình
trong những chiếc máy bay núp trong mây nhả đạn
cho đến khi chúng ta bắt đầu có xe máy trung quốc
wave tàu
chúng ta chạy ra đường cao tốc
tìm kiếm cuộc phiêu lưu
điều gì đến sẽ đến
như một đứa trẻ của lịch sử
chúng ta được sinh ra, được
sinh ra để làm hoang dã
chúng ta leo cao đến mức
không bao giờ chúng ta muốn chết
chúng ta luôn luôn trên đường chạy
số phận là một mặt trời mọc
phương đông hồng
ồ, ồ
chúng ta được sinh ra với khẩu súng trong tay
đằng sau lưng chúng ta cũng là khẩu súng
chúng ta đứng vị thứ cuối cùng
chúng ta không thèm phủ nhận vị trí của mình
cho đến ngày chúng ta chết
tiếng la hét phá tan sự im lặng
đánh thức từ cõi chết
trong đêm chúng ta không ngủ, chúng ta phải thức để báo thù
chúng ta đang sôi sục
cho đến khi chúng ta quay trở lại ánh sáng
sau đó, chúng ta nhìn anh em của chúng ta bỏ chạy
sủa vào mặt trăng
nhiều năm chúng ta trải qua trong dằn vặt
chôn trong một ngôi mộ không tên
đến bao giờ chúng ta sống lại
tất cả lịch sử đều giống nhau, chỉ có tên gọi sẽ thay đổi
có vẻ như chúng ta đang đi xa
chúng ta từng căm ghét một gương mặt lạnh lùng
anh ấy là một cao bồi
cưỡi trên một con ngựa thép
anh ấy đổ mồ hôi trên những con đường
của giấc mơ Mỹ chạy trốn
anh í cưỡi ngựa qua những vinh quang
trong những cỗ máy tự sát
được bung ra từ những chiếc máy bay không người lái trên quốc lộ
ví như quốc lộ 9 chạy về tuy hòa
bỏ lại một thị trấn bị xé nát sau lưng
đó là một cái bẫy
chi những loạt đại bác
nát nhừ
chúng ta muốn bay như một con đại bàng
đến biển
bay như một con đại bàng
cho đến khi được tự do
ôi Chúa ơi, những cuộc cách mạng
tự vệ và giải phóng
nó chỉ là một cú sút xa
cong qua hàng rào vào lưới
hãy xem ngọn lửa đang quét qua
đường phố của chúng ta ngày hôm nay
nó cháy như một tấm thảm bằng than đỏ
và một con bò điên loạn lạc đường
ngoài kia, trên những cánh đồng
người ta đang chiến đấu vì bữa ăn của mình
chúng ta đã từng chiến đấu
chỉ để chứng minh mình đúng
chúng ta không cần được tha thứ
chúng ta tìm kiếm sự trung thực của mình
bạn nghĩ bạn có thể nói chuyện với thiên đường
khi nó đến từ địa ngục?
những bầu trời xanh từ nỗi đau
bạn nghĩ bạn có thể nói về một cánh đồng
từ một khối sắt thép màu xám đen và lạnh?
bạn có nghĩ rằng bạn có thể nói?
họ có bắt bạn đổi anh hùng của mình để lấy bóng ma không?
xác người tro nóng
những làn sóng vô hình réo rắt
chúng ta không có lý do gì để phấn khích
kể cả đài phát thanh cũng đang nói láo
chúng ta cảm thấy cuộc sống chỉ là một trò đùa
chúng ta hãy ngừng
vì bây giờ đã quá muộn
nhưng anh í biết
rằng chúng ta sẽ chiến đấu trên đường phố
với lũ trẻ của chúng ta
những kẻ đạo đức mà chúng ta tôn thờ
sẽ không còn nữa
bọn họ chỉ biết thúc giục chúng ta xông ra
còn họ ngồi phán xét tất cả sai lầm
còn quyết định cả khẩu súng ngắn hay dài
như là một bài hát
chúng ta phải ngả mũ trước hiến pháp mới
cúi đầu trước cuộc cách mạng mới
mỉm cười toe toét trước sự đổi mới
khi máu vừa kịp khô
chúng ta lại phải tiếp tục làm thơ
giống như vừa mới ngày hôm qua chúng ta
quỳ xuống và cầu nguyện
rằng chúng ta không bị lừa lần nữa
chúng ta tự hứa trước cổng địa ngục
– tiếp tục đi, con trai của mẹ
rằng chúng ta sẽ có hòa bình
khi con ngả đầu mệt mỏi
mẹ cũng đừng khóc nữa
anh ấy đã bay cao
nhưng lần này anh ấy đã bay quá cao
còn một nơi phía trước và chúng ta sẽ đi
nhanh như thể đôi chân của chúng ta có thể bay
nếu bạn định bỏ lại đất nước như một con tàu bị chìm
một nơi mà anh ấy chỉ mơ ước
nơi tâm hồn anh ấy tự do
những sân khấu màu bạc, những màn kéo màu vàng
cầu vồng mọc xung quanh mặt trời
tất cả những ngôi sao đã chết
– cỏ xanh và thủy triều lên mãi mãi
lâu đài của linh hồn bằng đá và vinh quang
những vị vua và nữ hoàng cúi đầu và chơi đùa với bạn
giữa âm nhạc và giai điệu
mê hoặc bạn ở đây
cửa mở, và gió xuất hiện
những ngọn nến đã thổi và biến mất
những tấm màn tung bay và sau đó anh í xuất hiện
– đừng sợ
tất cả thời gian của bạn đã đến đây
đã bay đã biến mất
cánh đồng không còn máy gặt
chỉ toàn xe tăng
chúng ta đang rời khỏi mặt đất
liệu mọi thứ có bao giờ trở lại như cũ không?
đó là lần đếm ngược cuối cùng
là hơi thở cuối cùng của anh ấy
tất cả chúng ta đều nghe thấy
tiếng gọi của một hồi chuông cuộc đời
chúng ta cần phải đứng dậy
mặc niệm và tụng ca
nhưng lần này liệu có là lần cuối?
..
March 16, 2022
35.
nỗi buồn của bạn thức dậy lúc 2 giờ sáng
sau đó là lúc 4 giờ chiều
và 5 giờ 30 phút đêm
và 6 giờ 45
phút sáng
sau khi chuông báo động reo lên
bom thả vào những người dân tản cư mệt mỏi
những đứa trẻ tập nói
vi-va-u-cờ-rai-na
và những con gấu nga
thoa son đánh kem che nếp nhăn đuôi mắt
nỗi buồn của tôi ẩn đằng sau vô cớ
một câu nói đùa
một nụ cười, một tiếng khóc
nỗi buồn của tôi sợ tôi hạnh phúc
sẽ không còn buồn
nó ngừng lại trước mặt tôi
nhưng chỉ chơi một câu chào rất vội
ôi nỗi buồn của tôi
nó không thể hiện qua cách
kéo tôi trở lại bóng tối
hay xô tôi ánh sáng
rồi ra vẻ như không có chuyện gì
khi mọi người hỏi “bạn có khỏe không?” tôi trả lời “tôi khỏe” hay “tôi làm thơ rất hay”
mọi người không nhìn thấy
nỗi buồn của tôi
thế giới cứ vỡ đôi
tội ác và trừng phạt
trong những câu chuyện tôi kể
trong vở học làm thơ của tôi
tôi chép những lời khuyên của họ
nỗi buồn của tôi không lộ ra như nỗi buồn
nó không gục đầu trên hành lang
hay ngủ vùi đến 12 giờ
và chờ người rủ nhậu
không
không
không
nỗi buồn của tôi chỉ thể hiện qua bài thơ tôi viết
qua dòng nước mắt khi cánh cửa
đóng lại
nỗi buồn của tôi đọng lại dưới vòi sen lâu hơn bình thường
không phải do tôi ở dơ hay lười tắm
vì nó dễ nổi nóng và khóc quá nhiều
vùng cấm bay cứ liều bay
không phận = tử phận
những quả bom và xác của người dân
cả xác những người lính chỉ biết tuân
theo lệnh
nỗi buồn của tôi không giống như nỗi buồn
không biết bước đi như nỗi buồn
không biết nói chuyện như nỗi buồn
nhưng đừng tưởng nó không phải là nỗi buồn
nó là nỗi buồn muôn thuở
không
bạn không thể nhìn thấy nỗi buồn của tôi
nó không phải như một người bị gãy chân và chống nạng
xếp hàng nhận bánh mì
bạn cũng không biết rằng
nó tàn tật và đang suy sụp
xếp hàng nhận súp
nỗi buồn của tôi giống như căn bệnh ung thư
bạn không biết cho đến khi bạn lột trần tôi
nắn bóp khối u
phía dưới thịt da tôi
để thấy rằng tôi đã thở một bầu trời như khói
đã nghẹt hai phổi, và trái tim
còn mỗi giọt máu chảy trong huyết quản
như một mũi tên
ghim trên ngực
cho đến khi tôi nhẹ như một chiếc lông bay trong gió
có thể đó là tôi
có thể đó là em
người đã gạt hạnh phúc của tôi ra khỏi cửa
đã hứa đã quên
u-cờ-rai-na bên
bờ bóng tối
hạnh phúc đến khi cánh cửa
đóng chặt
hạnh phúc không có tay để mở
chúng ta uống một tách cà phê
để hạnh phúc tràn qua cửa
chỉ ra lối thoát cho nỗi buồn
…
nhưng mà nỗi buồn
dễ dàng tuột mất
vì nó là chất lỏng
nỗi buồn là máu
buồn chảy thành dòng
buồn là mưa
đổ vào buổi chiều
buồn bã đó
buồn trải dài
một khúc đường vắng
biên giới những bóng cây
những người chạy và vấp vào tràng đạn
người thoát cùng với buồn
nhìn lên trời
chẳng thấy gì
ngoài máy bay và mây mưa tên lửa
không mặt đất
không bầu trời
không đỏ
không vàng
không chia phe
reo vang hay chửi rủa
buồn vực thẳm
buồn trống rỗng
buồn phẳng lặng
buồn tù đọng
buồn không nuốt trôi
như những bài thơ của tôi…
..
March 17th, 2022
37.
Thị trưởng thành phố Melitopol, vừa quay về sau khi bị quân Nga bắt cóc: “Đây là lời đầu tiên của tôi sau 6 ngày bị giam giữ. Tôi muốn cảm ơn tất cả những người dân thành phố Melitopol, những người đã không sợ bị bắt giữ, thẩm vấn, tra khảo, đã bảo vệ quan điểm của mình, đã biểu tình, chống đối. Chúng ta là những người tự do, chúng ta sẽ bảo vệ được quyền lợi của mình. Tôi tin rằng, trong thời gian tới, cờ Ukraine sẽ lại tung bay trên cột cờ thành phố.”
bạn nhìn thấy vẻ đẹp của một cô gái
qua bàn tay thô ráp
của một người đàn ông
anh ta như một bóng ma hiện ra trước khi mặt trời lặn
bạn nghe thấy tiếng vọng mỏng manh
của vẻ đẹp
trăm năm
đổ nát
những ngôi đền, những bảo tháp
không chỉ nhà thơ mà là những nhà thờ
sừng sững với niềm tự hào
như xứ sở của chúng ta với hàng ngàn ngôi chùa
báo ứng
những ngôi chùa có khi bị phủ bởi một đám mây đen
bóng tối trỗi dậy với tiếng kêu
của người không biết sợ
bạn thấy một người phụ nữ
cô ấy nở một nụ cười
niềm vui khi đuổi theo hoàng hôn
trong một bí ẩn đắm mình
trong khoảnh khắc trong một thoáng nhắm mắt
bạn chìm đắm với sắc vàng của bầu trời
như sắc áo của con người
đã tu từ muôn kiếp
tóc của cô ấy thẳng và không được dài
cô ấy không phải là nàng Bạch Tuyết
da của cô ấy rám nắng và khuôn mặt của cô ấy rướm máu
cô ấy không có bất kỳ đường cong hay 3 vòng nào cả
giống như nàng Bạch Tuyết, cô ấy ngọt ngào
có thể có một chút khác biệt
Bạch Tuyết là công chúa, cô ấy chỉ là một nông dân
đến từ những ngôi làng
những cánh đồng lúa mạch
những ngôi nhà mái lá
trên đồng cỏ ngập nắng, có vị cỏ tranh ngày xưa bạn ngậm
mềm và ngọt, mềm và ngọt
cô ấy cũng có vài người bạn
những người bạn nhỏ bé, xám xịt
họ ẩn mình như những con nhện trên trần nhà
mạng nhện hơi lung lay khi có cơn gió
từ những góc khuất đó
căn phòng nhỏ xíu đó
chỉ có không gian để thở
cô ấy bước ra
tất cả tài sản của cô ấy
có thể bỏ gọn vào một chiếc ba lô
nhưng là cả một không gian để nhét bạn vào
để bạn đi cùng cô ấy
đến lúc phải đi rồi, đi
không đành lòng
nhưng điều cuối cùng bạn nhìn thấy là một nụ cười
hạnh phúc
bạn học được rằng chúng ta không cần
nhét thêm thứ gì vào ba lô nữa
chúng ta đã có đủ máu và tự do…
..
March 18, 2022
38.
uống đi rượu lửa phỏng tay
cánh đồng tuyết trắng đạn bay xoá rừng
tự dưng mất nước lưng chừng
vác vai tên lửa nỗi mừng xe tăng
bên kia cũng một biển người
người ta giành cuộn giấy chùi còn dư
phân vân siêu thị nghịch thù
pháo binh đã tới mùa thu còn dài
uống đi về lại sơ khai
bệnh viện nhà trẻ đã hai lần buồn
gạch rơi viên méo viên tròn
mẹ ôm em bé thân mòn đong đưa
uống đi nước mắt như mưa
nato mở rộng cho vừa lòng em
uống đi đại bác ru đêm
chúng ta từng thức những đêm da vàng
..
March 18th, 2022
40.
một mai qua cơn mơ
mai này hòa bình
không còn tên lửa hành trình
giã vào nhau như giã gạo
anh trở về ngôi nhà có gắn chuông ngoài cửa
ngón tay anh gần như không thể chạm vào chuông
vì cánh cửa đã tự mở
anh đi vào phòng ngủ
với cái túi xách vợ anh thường đi chợ
anh thức
trong lúc ngồi nhìn mình ngủ
giữa hai lá cờ
vàng đỏ trong mơ
anh cũng không biết sao hai màu này thù nhau lâu
và đau như vậy?
bao nhiêu ngôi nhà đã cháy
bao nhiêu người đã chạy
chỉ vì hai cái màu này tung bay
anh gõ cửa tất cả các căn phòng
nhưng thật ra anh không hề gõ
trong phòng ngủ
tất cả họ đều đã thức dậy khi anh trở lại
họ kêu la
nhưng tiếng kêu la của họ không có âm thanh
nó câm lặng còn hơn sự im lặng
họ cay đắng ôm lấy anh
tay họ không chạm vào anh
không ai có thể tìm thấy tiếng nói
anh đi ngang họ, họ ngang qua anh
anh và họ vẫn còn bóng tối
họ hỏi anh đã làm gì với bữa tối
của mình?
vì bây giờ họ đã mang danh hiệu “hy sinh”
những huân chương xuyên qua lớp vải
ghim vào bầu ngực
làm họ vẫn còn chảy máu sau khi chết
họ cười: chỉ có mày sau này mới “chết”
bọn tao thì “hy sinh”…
các bác sĩ có thể lấy ra căn bệnh tuổi già cao huyết áp
như lấy viên đạn và nỗi sợ hãi ra khỏi trái tim anh?
anh vẫn còn sợ như ngày xưa anh sợ cô giáo buồn
thức suốt đêm làm bài tập…
anh cũng chỉ muốn nói:
tôi thức để biết các bạn vẫn bình an
họ nói
anh nói
nhưng không bao giờ có tiếng nói
chuông cửa không bao giờ còn vang lên
không ai có thể ghé thăm cái giường nhỏ bé của anh
trong phòng ngủ
tất cả họ đều đã chết
những người hàng xóm mới của anh
thì thầm:
– đó chỉ là một ảo tưởng
chiếc túi xách của vợ anh vẫn còn đây, chứa đầy thức ăn
nó không thủng lỗ chỗ những vết đạn
những người lính vẫn mang chiếc ba lô
như chiếc cặp ngày xưa anh mang đi học
giờ các con anh đang mang đến trường
những quyển vở của anh ố màu
chúng đã cất và và thay vào những quyển vở mới
không dính máu
những người đến để nói lời chia buồn
chưa bao giờ nguôi với vợ của anh
như ngày xưa
chưa bao giờ mẹ hết lo về anh sau giờ tan học
họ chưa hiểu
làm thế nào một người có thể chết vì những người hàng xóm
to đầu
còn dại, lớn dái còn tham
những người chết đang đi bộ dưới ánh trăng
họ thức nhìn anh đang ngủ
mơ tất cả cùng về
ngồi nhìn vợ một đêm…
..
March 20th, 2022
41.
3 tuần cho cuộc chiến, 3 triệu người di tản, những người không di tản đã nằm xuống. Thơ 3 câu đề lên bia mộ…
—-
con thỏ trắng ngủ
nơi hoa thủy tiên đang nở hoa
nhẹ nhàng trên đầu
..
March 20th, 2022
42.
Ukraine
người đang nhận về mình đạn lửa
nhận về mình máu ứa
nhường loài người một cuộc ăn năn?
người nhận về mình những trái mìn nổ chậm
người chết hai lần
âm ỉ trong từng lóng xương tủy
phỏng rát lân tinh
người nhận về mình một ánh ma trơi
cả bầu trời chớp sáng
buổi sáng người không cần mặt trời
mặt trời của người ngủ quên trên những cánh đồng tứa máu
những bình minh mửa máu
những hoàng hôn máu chảy trên đầu
những chiếc xe tang
và những chiếc xe tăng lộng lẫy
năm anh em vừa từ biệt cuộc đời
những quả pháo làm nặng trái đất
vốn đã quá nặng rồi
những cuộc đời sinh nam tử bắc
sinh bắc tử nam
sinh ở phía đông qua phía tây tìm nơi
nằm xuống
người vừa từ chợ trời
nhỏ nước mắt bên mớ quần áo cũ
người vừa từ mùa thu
rớt nước mắt mùa đông tuyết trắng
người vừa ngừng hơi thở
sau nụ cười người hóa bóng ma
người về từ quá khứ
mấy ngàn năm đủ để người tha thứ
hay người còn cô đơn?
người nhìn người hàng xóm oán hờn
người anh em tối đèn tắt lửa
giờ thành máu ứa
người nhìn ngày mai người nhìn ngày mốt
nhìn nắm đất vùi hài cốt
của những người mà người từng yêu
người nhìn thành phố sẽ mọc lên bên những ngôi mồ
chắc có người sẽ bơ vơ và lạnh
như ngày xưa người đã từng lạc giữa mạc-tư-khoa tuyết trắng
đó thôi?
người biết hồng quân hay bạch vệ
như hồng huyết cầu hay bạch cầu cũng thế
cũng máu đỏ da vàng cũng tang trắng mà thôi
người tưởng như mình vẫn là người
đang ở ba lan đốt cháy đời mình bằng tên lửa
người làm bông hoa tóe máu trên gai nhọn
như nhân gian nằm xuống trên địa cầu
không bị đau
những xác thịt giả vờ cựa quậy
những ăn năn những sám hối giả vờ
trả súng đạn này
cho hàng cau, ngọn lúa
trả về cho thơ
người nở nụ cười
mà mọi người
tưởng như người
thắng trận…
..
March 20th, 2022
43.
vẻ đẹp tưởng như trống rỗng của bạn
đã làm rung chuyển thế giới
làm chùn bước cả những cơn thịnh nộ
có người thấy những kẻ tưởng như ngoan đạo
đã gục ngã trước thiên đàng
không phải mây bay
bạn đang phải làm một sức nặng
đè lên lưng những kẻ bị nguyền rủa
lòng tham đã chịu thua
bọn họ không còn đủ sức chịu đựng
hóa ra muối của rừng
khi nhìn lại đã hóa thành người bán muối
vẻ sang trọng đĩnh đạc
đã gửi trong cấm vận gông cùm
trong đôi mắt ra vẻ đa tình
trên khuôn mặt người yêu lại chuyên đi bố thí
ôi tiếng cười của họ, tâm hồn đau khổ tội nghiệp của họ
làm bao nhiêu người vào vai nhân văn sám hối
bạn chỉ phản chiếu sự ngọt ngào
vô lý của niềm vui trống rỗng
nhưng bây giờ mọi người nhân danh sự cao ngạo
để nói về bạn
dù bạn từng lãng mạn
như con chim mỏng manh bay quanh bờ hồ
bây giờ bạn có thêm sự dũng cảm
tên lửa có khuất phục được bạn không
bạn khiêm tốn giả vờ để bây giờ người ta đổ lỗi
tự dưng người ta bắt bạn phải gánh một gánh nặng
của một quốc gia trống rỗng
sau đó người ta mua bán sự ngây thơ
cho lớp lớp trẻ con sinh ra và mê đắm
nước nga
nỗi đau tinh tế ẩn chứa bên trong câu chuyện
họ thu hết lúa mì cho bạn chết đói
bạn vẫn cắn môi
khi phải kể
sự cám dỗ của trại cải tạo
họ muốn bạn có niềm tin
bạn sống kề bên một bức tượng nhỏ đặt trên đỉnh một cái bệ
than ôi
sức mạnh của bạn quá yếu ớt để bạn mang mọi thứ đi xa hơn
bạn cam chịu
với hy vọng một điều gì đó ẩn giấu
bên dưới những mảnh thủy tinh
bạn giúp người ta chôn xuống đất những gì cần khuất mắt
bạn biết thừa đạo đức
là vẻ đẹp của sự dối trá
các nghi lễ nằm dưới chân bạn
bạn dẫm lên mảnh thủy tinh vỡ
và đau đớn sụp đổ xuống sàn nhà như một cái xác thối rữa
tôi nghe còi báo động của họ
họ ngỡ bạn không thể sống lại
bạn không thể phục sinh
họ bắn vào bình minh còn bạn bắn vào xe tăng
và nỗi nhớ, bạn co rúc giữa tương lai và quá khứ
quá mong manh vừa đủ để bạn nát nhừ
sự trống rỗng người ta tự tạo ra
rồi tự la to: khoảng trống
làm bạn cũng không thể thoát khỏi nó
người ta tranh nhau tiếc nuối
nhưng bạn biết điều đó
không xóa đi sự bất lực của bạn
bạn chấp nhận không còn có cách nào
bạn chấp nhận chiến tranh
cuộc sống là một thứ gì đó đã chết
trước khi bạn chết
như thể chính bạn tạo ra
một nhịp đập tự do mà họ không thể hiểu
bạn khóc vì thời gian không còn quay lại
điều mà chúng ta hằng mong mỏi
nó sẽ không hòa giải
vì bản chất phi lý của lòng tham mà họ khát vọng
chỉ để cảm thấy
để tê tái
để níu kéo
để hiểu
để quên
để tiêu diệt
để dành
để đốt
bạn như bông hoa héo ép giữa
hai trang sách cũ ố vàng
bạn không mong muốn bông hoa có một số phận khác
nó lấp đầy những mạch máu khô héo của bạn
bằng màu xanh lá cây
bạn không có quyền hỏi về sự tồn tại của nó
hay tại sao nó được nhổ lên khỏi mặt đất
tại sao nó phải thay hình đổi dạng
trong khi nó chỉ cần là một bông hoa?
họ muốn bạn không bao giờ có nghĩa
vì như vậy bạn mới mong tồn tại
như những ký ức khi lịch sử ấn vào
giữa quá khứ và tương lai
cho đến khi những bông hoa trên cánh đồng khô héo
và chúng ta không còn phải réo
gọi tên ai…
—–
Hệ thống báo động bị
Hệ thống báo động bị động
Hệ thống báo động bị động nên không báo động
Nên hệ thống báo cháy bị
Hệ thống báo cháy bị cháy
Hệ thống báo cháy bị cháy nên không báo cháy
Chỉ xe tăng tự nhiên bị cháy
..
March 23rd, 2022
—
*Through the translation of this poem I had to do a mini research on the evolution of the Vietnamese language. A fulfilling aspect of discovering new vocabulary. The “NHẪN TÂM” had always implied cruelty, and I’ve never given it more thought. The Vietnamese written text was in classical Chinese, the character patient is the sum of two characters: the character representing a knife balanced on top of the character representing the heart. Hence without this balance, without fortitude or forbearance the heart is severed, we end up with “NHẪN TÂM”, we’re heartless, we become cruel, and pain a consequence. Thus, sadly my translation has lost an aspect of the original text.
NHẪN: the knife is balanced atop the heart; patience; forbearance; fortitude
TÂM: heart
NHẪN TÂM: the knife cuts the heart; heartless
_____
MARCH 2020
Nguyễn Thị Phương Trâm 