1.

History is not mere blood
and dead bodies

– surrender now
this is a Russian battleship

bullets have been fired
why are you still here
why are you staring at the sky
watch the clouds fly by

2.

History will always be
a moment of silence

forget about looking back
forget about the past
forget the dead bodies
forget about using it
to change history

we should look ahead
face the future

3.

You thought history might recite a poem
and the moonlight is not so bright

so you light a candle
next to the rocket launcher

you forget how the candle will eventually burn out
how people will never meet again after they die
history will not repeat itself
the winner will sing
a bit too loud
a bit too rowdy
right by the graveside of history
covered and buried…

4.

History is not a hole in a barrel
neither is it a hose you can
turn on and off
forget all
the bloodshed

the way our mother have never stopped
crying…

5.

the country is under attack

my dear angry young one
the resentment lie within your heart

it’s there on your hot flushed cheeks
to hide the tears

a diamond point aiming at an embittered history

history dictated by
vicious famines and spineless genocides

the sun is now out of sight
the fields are now tinted with moonlight

red is the West, redder is the East,
people are running as though they have been launched from portable missile launchers

an undefined orange skin moon rising
gradually turning into the burning yellow of fire

as the hill falls into the dark, who will not be able to
find their way home

the scent of the night, pungent and damp
at the precipice of light, brilliant beauty is the voice in your heart:

– for as long as I can remember I have idolised
the enthralling women on the battlefield

dare I contemplate such a role
unheard of is the bitterness
that can yield to the barrel of a gun

who will love me to the very end?
until my last breath
beyond my laughter
phenomenal final shot of the gun

my eyes are the source of joy
my heart is the flame
if they all abandon me for the unknown
return to their path of fear and darkness
then I alone will be the rain once more
a storm of petrol bombs

more vigorous is the flame when my spirit must
contemplate such paths alone.




hey beautiful, you are my idol
let it rip, the cry of your submachine gun

let them face their mistake to the end
pay for their sins

be rid of these flame thieves
turn them into spectres

from this human world begone
the animal farm

6.

how could I see you as my enemy
in my eyes there is only you

I am the angel in your eyes
the sunlight
winter and a sad
national anthem

there will be no sadness
no rebirth without death
because I am not dead
I have no enemy

but how will I survive without you
what are you going to do?

7.

I’m in so much pain, can’t you see
the fire burns my skin
the scars from the barrel of your gun
the promises you’ve made dear love

just as my lips are dry and cracked
you have no one to hold you, keep you warm

us having to tolerate this ridiculous love affair
me from Germany to Italy
now you

once upon a time the afternoon passed by the window
and your poetry had flourished
you, dear love, had made those promises
the promises of passing clouds
slips through our fingers
fall away like rockets

not that I’m afraid
I just feel like I’m suffocating
each time I see you

Tết had barely passed by
and it’s a winter white with snow
you’re a sadness amidst the spring
while we’re still recovering
still a bit drunk
still a bit tired

you look like
you’re at your death’s end
it breaks my heart
I’m scared and I’m frighten
dear heart

8.

the tanks are in ashes
like the love letters you ripped up long ago

now you’re trying to piece back together what I wrote
I’m sick of it, I’m sick of you
all you want to do is pretend you don’t know me
like what’s his name
because he wants his Nobel prize

the stranger you plagiarised
you turned into a stranger
your tantrums
exhausting

oh my love stop frowning
stop with the petty outburst
stop blowing everything up
as though it’s trending
you’re a coward
I love you and yet you are so insecure
you’re not married
you’re not brave enough for the monastery

you pretend you’re blind
hiding behind my skirt
you see me as grey
as red and as black
as black

look down at my heels and you’ll find them worn out
but my love I’m on heat because of you
see please the terrifying fire burning
in my eyes

please don’t rip them up
don’t deny the times you removed the stamps
from people’s letters

9.

how is a poem read, when a missile is aimed at a city

don’t compose poetry
rattling are the echoes of heavy artillery
tonight with her shattered bones
she will try and dig you out of the devastation
out of all that mess

you swallow her legs, whole
because she refuses to stay
still, in this inconvenient bed
the only way to sustain our existence
is to drown
in our own blood

no mumbling
you are reading a poem out loud
your voice rumbling
unfurling across the surface of the water
spilling into the playground, classrooms
flooding every intersection in the street
a city in pieces
falling apart

this is not
just a fling
your love affair is the love affair
you gently hold their feet in your hands
nurture a new generation of children
give them a place in history
a place we use as our playground, where
there are more grilled meat than bread
bombs and napalm grill the flesh, where
they suck out your marrow the way you suck on the consonants
and spit out the vowels, where P is a silent letter
and they chew and chew as they spit
you’re negative right where your bone is broken(you’re fucked)
right where you make love

it is the love of your life
where it’s not just mumbling
not just what you heard

it is the sound of Ukrainians all over the world coming home
home to line up
home to take up arms…

10.

you are
the ephemeral
drowning in the light

O Ukraine
there’s nothing I want
more than you

if you don’t fight then
who will bleed?

has the sky turned grey?
silent is the despairing colour of a nation covered in smoke
rather sad rather beautiful

her soul, her body
your memory
the pain unyielding


if you decide to break into my room, please
don’t use your helmet as a weapon

don’t drag me out by the hair
kick me in the face

kill me with a bullet
the smell of petrol and fire

like a poem
with a sword sheath by a storm
take my life

like the cries through the night
petrol bombs in the name of
despair


right or wrong
long or short
flavoured or not

write it down
then you’ll know that
I have only one dream

last night a cloud of bats
were doing summersaults
like rockets they were released
onto the page

write
jot it down through the fear
and exhaustion tonight


until you are ready to run
and hide from the monsters

until you feel the light
light like a feather
and she is unburdened and ready
to look for your body


I’m shaking as you forced your way in
the piercing pain and agony
in my heart
rising like smoke
you don’t love me
you only want my body


remember how
I have stolen your smile?

you have cut me in half, took a slice of me
the tastiest part of my body
you want the ports and the sea
you have come from afar
you will reside in a glass jar
full of petrol and your body will disappear

in a flame


you have sworn on your life that you would save me
but once again I have made the mistake
of believing in you

roses, steep in blood
why would you yearn for its thorns?

why would you want equality
yearn for an impossible dream?

flowers handcuffed by evil
within the infinite spin of time

you say you’ve suffered enough
you’re fully aware of those
all around you

tonight
I will return to the ghost in the shadow
listen to its crazy
hypnotic voice in my ear

all I need is death
death of all the memories
their wings flapping

and without much notice
a ghost would open the door and enter
in agony falls to the ground
all the while I’m hanging in the air
between the poem and regret

you, the voice, the ghost
the cloud, and then there is me
sinking into the dark
the poem has no idea how to describe
the ghost


can I share this sky with you?
so together we can lift our chins
together see the sea of stars
and when people look at us
they will see that instead of the sky
they will see us sharing a deep blue blanket
as fragile as hope?

and believe that we share the same sky
you and I?
me or you?

but for now
I will replace the sky
with my blanket
because it is rather beautiful

would you like that?


a poem about a wolf
howling at the moon
the fresh scar on its skin
thickening

the moon round
the full moon full of moonlight
it is healing
through the curtains of your bedroom
flies into you

the moon
looking at you tonight

would you like that?
and why would you like something like that?

why do you want her to fire her weapon
so you may receive clemency?
what did she do to you
or is it because she dares to defend herself
stand up to Russia?

11.

§
then after which summit
no other than this summit
unless it’s an emergency landing

§
then after which giant
the bloke who thinks he’s a giant
unless the plaster on the statue cracks

§
then after which folklore
turn into this folklore
2 broken fibula

§
then after which poem
the cells turn cancerous
seep into the marrow

some still believe in
Russia or America
O Russia
your wife’s hands are now thinner, paler than before
her thoughts, they wet even the night
how could any of us forget the taste of mixed rice

§
then after which call of the citizen
is the poet’s grammar cautioned
the word people in a sentence starts with the king

a standout idiot in a crowd
you’ll be outlawed
a forgetful dictator is the modern way

§
then after that a ray of moonlight
dangles like a noose
chokes the mind

not because poetry has no choice

§
then after that a dream turn into a dragon
makeshift homes across the city
each in turn falls apart
excessive will be the raining of bombs

(the flower slowly bloom in you
then after that dear poet
is the ceaseless nonsense)

§
then after that a child’s sleep
will also need the wind and the rain
as we all look for our new home

dawn would turn up in the end
so the poem can have the word people
O the people
inevitable is the bloodshed

12.

I have a dream otherwise
I might have to perhaps plagiarise
Martin Luther King’s dream

since a dream is something
I have never dared entertained
including the dream of ever speaking my mind

he saw a vision
a dream that might keep you up at night
that when it comes to the enemy
I dare gamble my life

those who send bombs and alarming emails
those who only speak up after the dust have settled
after everything is done

the same race same skin same religion as the rest of the world
for Pete’s sakes, “please gentleman, be gentle, be kind”
like a sweet little girl, listen

“dear sir, dear Mr president and all round court jester
abandon the war, don’t let the people suffer
broadcasting the word
surrender”

“we have to be careful not to fall into such a trap”
“we are open minded people”
“we will not be blindsided”
O we are without us

perhaps you don’t need to know my name
I’m merely here as a witness

the ballot is merely a front, “it has nothing to do with politics”
tomorrow for our freedom
we have to vote

we are our ancestor’s hope
we are our children’s inheritance
the ballot is our voice
how could we possibly
be quiet?

14.

you don’t have the guts to be mysterious
nor do you have the guts to be sad
you’re sick of all the bullshit

nor is wisdom a necessity
you buy the air tickets to see friends who write poetry

before the day even started some have guessed
and they’re there
you can feel a hand on you
before your flight
your jaw is tight
you can’t chew you can’t swallow

fairly light like a poem
you’re not Ukraine
but it’s just that
this world is so tight

your reward is the truth
without the reward of poetry

15.

the air of her
I miss
it
like
the sunset
like
the moon
hence it would fly closer to the ground
like those recently imported
portable rocket launchers

hence when she is hurting
it is like light falling
through
her mind

it’s not like the sun
or the flowers
people plant
on graves


one way you may cease to breathe
is to allow the air to flow
freely

bombs blanketing a cold night
tick-tock sound of a clock overhead
the scratching of a cat’s paw at the door

for the last time before it’s too late
know that I’m here waiting, hence
she had to take off her uniform
the thought of it make her blush
make her a bit uncomfortable

she will then whisper
in your ear:

– you will never be able to bomb
and burn everything in my possession?

you might be able to change
me
push me around this way and then that
once or twice is fine
but don’t overdo it

and of course
I left
as soon as
she opens up

often I would take the pain with me when I leave
not me
but my fingers
they’re always trying to find a way
to meddle and finish
to forget the shame of such happiness
and freedom


she loosens your fingers
until they release the trigger

like geese
the sound of the traffic police’s whistle
in the street

now
no one will know
the extraordinary efforts
used to cover-up
pretend everything is fine, how
you have to wrestle your way
into the city
when she’s no longer in the mood
for love

hence you could hear
the long sigh
rain on dry land
new grass soft
like her hair


you, spelling out each letter and it’s a child
you look into its two eye sockets
see the words roughly jotted down on a piece of paper worn on its chest

“no war”
“invaders get out”

the child is standing still
but you know that the earth continues to turn
on an axis leaning towards madness

those who like to dance around
will never see the despair in the child’s eyes

the child quietly raising its arms
tightening both of its fists
as though it’s worried that if it were to let go
it might lose control

its smile is sweet still
and you could see the sadness
deep within every joint of its body

the child sing:

we will not be shaken by the wind
like tiny bells

we are hope
and the fleeting faith in us continues to fly

we are beautiful
we are strong
we are weak
we acknowledge those who sets
the mortar in our grave

the child sing:

the world will forget
fall away like grains of sand
light revealing
every breath

a thought begins to grow in your mind:

– what do I know no what do I have
it’s what
I can not force what I have into
the wreck of a country


often you might see a family
out at sea torn apart
washed up on some beach
without a paddle
without hope

and the enemy
and the government throwing a rope
not to pull the boat back to shore
but to hang them up


what are you going to do then?
dwell in sadness
wear it like a mask
better yet, take it with you to sleep
into dreams

you know that
not just one family
but how an entire nation can shatter
like glass

and there’s no time for sadness
the joy of money tread on shattered glass
make you bleed

and they have lots of friends
who had fought
jumped off mountains
they reside within your fear
and their tantrums are beyond childish

but in truth
history is a child and yet
it is surprising how they have allowed you to participate
in a game for adults
and you have no aspiration
no desire to be national champion

you’re unaware of the important men in uniform sitting
right outside your front door
they will break down the wall of your house

they will claim: there are monsters hiding in the wall
threatening the children

you only need to believe their words
meaning no tantrum
no incrimination


there’s no point remembering history
if the poem dies
and you’re not brave enough to be there for the funeral

if you don’t know how to love
then you are death’s opponent

if you can’t let go of the string of a kite
set it free, allow it to fly
as light as sunlight

if you don’t know how to conjugate the verbs in past tense
if you don’t love flying foxes
if you don’t know how to comb your hair
with panache

if you don’t know that
a handsome poet is often drunk in the morning
banging on your door
looking for poetry
reading it out loud
his deafening voice drowning out
all the sound in the world

if you continue to refer to mother earth as your stepmother
then even mud will turn red
if you refuse to happily release
those who were imprisoned illegally

forget history
if you like to fight hard
inflict enough pain
enough blood


your death is like an elaborate announcement
your face reflects doom and gloom or is it devoid of emotion
you want to live
then who will die?

and you shouldn’t get history
mix up with dead bodies

like a dream are human lives

16.

melodious is the sound of bombs
exploding, babe in arms
our mother running in the mist

rattling like the wind
the sound of submachine guns
a baby is alone in a tent at the border

an entire port foaming at the mouth
screaming fire
fleets of basket vessels fighting their way through the tearful tides

nuclear, clear is the voice of the people
the word thought to be PATIENCE(NHẪN)
to think it should be HEART(TÂM)

“NHẪN TÂM”; the heartlessness

17.

curled up like a snake is the convoy of tanks
as though a witch is in the middle of casting a spell you thought
a fairy tale in the middle of a dream

terrifying once you realise
all those widows, all the boys under eighteen
dead under the chains of those tanks

you put up with the images of those shackles
you know weigh about a thousand ton
sweet daisy petals
you had to survive
living in this world the bitterness of love is something
we must all have a taste of and endure

right by the window you light a candle
pray for sadness

flickering yellow light
in the night unbeknownst to you
is the fire
at a nuclear power plant

charcoal black is life
and in agony is a weak
throbbing heart

you want to believe that
the soul is eternal

18.

1917
you called me U-k-r-aine
you took me home
to the Soviet Union

1941
you also called me U-k-r-aine
and 6 million of my people
died fighting 1 million fascist
invading your home

2022
I’m still U-k-r-ain-i-an
and you call us
fascists

fascist babies barely 6
dying from spelling
i-s-ist

your backyard is strewn
with the bullet holes
from your gun

19.

Ukraine is not the whole world
too big too lonely

it’s small
fields of darkness
and fear

even the darkness is outspoken
you can hear it crying

as though the dark might
turn into something of substance
something they could hold onto
with their planes
and their rockets

an abandoned corner of the world on the map
a part of the world where there’s no resolution
where the fields have been decimated
where the alluvial dream
rivers are blocked

a forest where even the wolves can not cross
in the eyes of humanity not the pupil
but a grain of dust
watch the survival of wolves
inside a circle they have drawn
for themselves

this is what has been noted by the poem
blood
is not just a word
Ukrainian’s lexicon for forbearance
in the snow

Ukraine burning
Ukraine burning
Ukraine dreaming
Ukraine surrounded

Ukrainians waking up

20.

the ode of Ukraine
come and see the blood in the street

– it’s not very good
poetry about a current affair
shouldn’t be left hanging like that

the poem picks up the letter U
and write a poem about an iron hook

the horizon now lower than the aeroplanes
the letter U now more like giant eagles
steals our breakfast
we can do nothing but kiss each other atop the pine trees
each morning

eagles ripping our food apart
because they eat in groups not alone
they have the letter Z
tattooed on their necks

my nation is the letter U
this is how you differentiate
friend from enemy

21.

we hurt too easily
we are short tempered

we pick up those who fall
so they can move on

their cruelty
the result of us being too kind
we give up our seat for them
believing that they will sit

when a dictator takes the throne
surfaces are the
traumatic memories
days of despair
dreams full of hope
to then close our doors to cry
in silence

we have no choice but to wear our mask
laugh

these scattered bits and pieces
thought should break us, turn us into slaves
thought we have no strength left
thought to be our sacrifice

we are poets, we are imposing
like a lion
we are proud
we are fierce

we are the past
we are the present
we are the future

we represent history
we will make the world see
we are a force to be reckoned with

we will be the storm
in a broken world

we are proud
we carry not just the nation on our shoulders
we will lift our chin
hold our head high

the sky’s the limit of our desire
as they try to condemn, throw rocks at us
to the point where now against us
they use their rockets

we will build for ourselves
a tumulus of hope
a tombstone out of tears

we will surprise the world
blue granite will melt
we will roar like lions
we will destroy the chains of mediocrity
we do not need the pity

our neck will not break
we will shoot and burn
the steel of the enemy

our date
with those prior to now
emails and threats
fury and zealous hunger for fame
dishonour

we support the female poet
on March 8th, Women International Day

– we will have to apologise for my absence, my love
how could you leave me here to fend for myself
how can we continue to love each other
when there will be nothing left of me for you to love?

the agony I must bear, left us breathless
a garland of flowers placed on my head in place of a metal helmet
the smell of gunpowder still on my uniform

we need to forgive ourselves
but it’s not possible for us to learn to love those who had destroyed
our wedding

we measure and count every milligram of happiness when the nation is falling apart
drowning in tears
souls
they can never take

we are as soft as water
permeating each strip of land
and yet people think
just like that
we would lose
our country

22.

the dispersion
the displaced, the dead and the living heading for the road
schools
destroyed, a country amid a pandemic

not a virus
a green eyed monster
in all sorts of colours explodes across the sky

the eye watching a child sleep
the eye of a mutant
blood thirst in place of fear

the poem
wears a long scar because of the consonant
left behind, after a knife fight
with a monster

people coming home from weddings
people heading to the cemetery
lining up
for battle

a child watch as their classmate die
hears the harmonious combined sound cries
of their hearts

beneath the hearts of those
men jumping up and down trying to stamp out the fire
women trying to hold onto their men in a dance
they don’t want their man to disappear like a puff of smoke
and bombing

Ukraine, twenty first century
a world overflowing with fire and poetry
in the dark, fish fly and the birds sing
like newlyweds
like heroes
they are now all dead

the sky opening up, as bitter as fiction
and even literature is injured
books covered with bullet holes
farmers singing in the middle of a harvest
leave their fields behind to run home to take up arms
not once did they hesitate

it’s impossible to tell the difference between the song and the poem
unbelievable you thought
are the deaths and weddings

cities where no one is forgotten

23.

the lovers got married just in time
consummated before the onslaught of bullets
dawned before the blaring firework
bloomed in roses before the bloodshed

the lovers are all there now
on the battlefield…

25.

a poem, somewhere…
in it, it
describes the world

somewhere, there are
millions of people
they do not read poetry they gather
in the street, somewhere, over
there, or maybe not
thousands of people falling
because of blood and flower
because of the freedom
for a poem?

this morning
there’s a poem, hence
it, chases after the words
not in the poem

but in an act of parliament
the truth, lost all the concealment
and a pair of poorly fitted shoes
while they tried to escape they were shot down
by a portable rocket launcher

Ukraine like the light
chasing away the dark
like a poem
chasing away words
like war
until it all ends
otherwise it will be the end of us all
countless dry corpses and graves
in the name of a dictator

as though someone, will or will not be
abandoned on the pavement
an orphaned child
crossing the border
alone

like a nun kneeling listening to the sound
of gunfire
last night, burst into a hymn

piteous is a poem
that wants to bloom
but has to instead
bleed

26.

not a poem, Ukraine is the writing of dreams, bitter and silent…

a nation surrounded
the lockdown of ocean and sea
like a thick fog the tears in our eyes for Crimea
darkness was surrounded

the appearance of spectres
ghosts of greed
out at sea
kings playing chess in their living room

psychics keeping their mouths shut
like ancient shamans
they dare not dance in the fog
or they will forever be displaced

in a faraway land covered in snow the bells ring
prayers for the fallen
prayers also for Russian
soldiers

last night
our heart was moved
buried under all the silence
the air was an exhausted compressor
sucked out all the oxygen from our lungs

moments when politicians pretend
to be moved, empty promises of tomorrow
silent negotiations with a lustful sky
how could we forget?

Paris 1972
we perished like fireflies in the night
who was there to save us?

we drowned out at sea
died from hunger
died from oppression

premeditated deaths
deaths like poetry
so many deaths
as they sang and sat
on dead bodies

came the bloated bodies marinated in sea water
red blooded yellowed skinned citizens of Vietnam
going beyond the border sank to the bottom of the sea
not thousand but million
mind boggling million and millions of souls

our dream
a day woven with fresh rays of sunlight
through the leaves, when will we quietly come home
when, clandestinely beneath the cover of the canopies
where reside is a jealous greedy green eyed monster
there in the truth drooling drags out sadness
in a fragile breath
the consistent stench
of blood

now we have to wait and see
what will happen to the homes falling apart piece by piece
to then with us fall
fall apart beneath the waves
full of dead citizens

corpses of our brothers
our flesh and blood
that they themselves chased away screaming
they were there on the beach, all the way in the water
and here we stand, pretending as though
it has all been forgotten, there was no one there to save us…

27.

you thought you had to face the devastation alone
especially since there are plenty of people with answers
in half smiles all in the name of what’s right
these are the people in red

there’s no need for humanity to speak up
congruent in history are the weak with loud mouths

remember
no one can afford to be vague
even in the division of a country
swallowed
the white ballot

the world is behind you as you squeezed the trigger and shoot

even when we all thought they shifted the horizon
bury it under piles of soil, silenced Nu Wa
debate about the universe
enormity of the cosmos
they want only monks at the border
no soldiers

they think they’re responsible for our soul
they have the right to send people to heaven
or hell

until
a teacher approached a seamstress
with a gun
in his hand

silence
waiting in the dark
listening to the wheezing of the lungs
even though it can’t breathe because of a virus

you see them, they are like vultures
counting all day
one dead body after the other

where they’ve been
they’ve forgotten
they had to retrace their steps for the health authorities
but they deliberately slipped past
the fever

but when a mountain is on one knee
that’s when the hollows of your eyes will be filled with the desert
you’ll see the fingers
you’ll see the shrubs
pulling the trigger in the dark

you’ll hear
the dogs barking, sweating through the night
like the edge of a blade, the line tracing the horizon
the enemy bleeding

their sightless tanks
against a brilliant dawn
soldiers forced into the role as your enemy
have now broke
in half

you breathe
and see that your country’s still alive
humanity no longer needs to be exile

28.

have you ever befriended a cloud
as it passes by
your house?

do not befriend the cloud
or it will bewitch
you

you will dare not aim and shoot

the cloud
it will persistently
knock on your window
constantly
until you go
mad

it will say: nothing is going on
nothing
nothing
at all

temple bells
ringing
last night
light like
smoke
clouds
flying

bells
you once heard, discern
the innocent eyes of a little girl
perched on a cloud

a little girl who had to
hide for two days
as two tanks lay flat on their back
out there in Kiev

the consequences
unsurmountable
since from the beginning
it pains you
tears at you
to the point of ripping
apart

the drifting clouds
and your eyes can no longer see
them

it’s a pair of pale
white eyes
or are they
colour blind

it advises you to surrender
or else there will be
blood…

BÀI TRƯỜNG CA UKRAINE

1.

Lịch sử không chỉ là máu
và xác chết 

– đây là chiến hạm nga
đầu hàng đi 

những viên đạn bay đi 
chỉ bạn vẫn còn nằm ở nơi này
nhìn trời cao và đám mây bay…

..

February 27th, 2022

2.

Lịch sử
sẽ mãi mặc niệm 
với thời gian 

bạn đừng dùng quá khứ
toàn xác người
để thay đổi lịch sử 

chúng ta hướng về tương lai 

..

February 27th, 2022

3.

Bạn nghĩ lịch sử sẽ đọc cho bạn nghe bài thơ
có ánh trăng hơi tối

nên bạn thắp thêm một ngọn nến
bên tên lửa 

bạn quên ngọn nến sẽ tắt
người ta sẽ không gặp nhau sau khi chết
lịch sử cũng không bao giờ lặp lại
người thắng cuộc sẽ hát 
hơi lớn tiếng
nghe như một tiếng ồn
bên ngôi mộ
vùi chôn
lịch sử…

..

February 27th, 2022

4.

Lịch sử không phải một lỗ thùng 
cũng không phải là một cái vòi 
bạn có thể vặn khóa
và quên 
bao nhiêu là máu
đã chảy qua

như Mẹ
không ngừng rơi nước mắt…

..

February 27th, 2022

5. 

đất nước đang bị tấn công 

điều đó nằm trong trái tim 
hỡi bạn trẻ giận dữ của tôi 

điều đó nằm trên gò má nóng bỏng của bạn
để che đi giọt nước mắt 

điều đó như một viên kim cương 
để ngón tay chỉ thẳng vào đắng cay lịch sử  

lịch sử là những trận đói tàn ác 
những cuộc diệt chủng hèn nhát 

mặt trời đã khuất, và mặt trăng ló dạng
trên những cánh đồng 

phía tây màu hồng, phía đông màu đỏ 
họ lao đi như tên lửa vác vai

vầng trăng mờ màu da cam mọc lên
và từ từ đổi thành vàng vàng của lửa 

trong khi những ngọn đồi tối sầm lại
ai đã quên lối về 

mùi hương đêm, nồng nặc, ẩm ướt
trên bờ vực sáng ngời, hỡi sắc đẹp 

những nữ chiến binh từng làm em mê say 
từ khi em còn thơ dại

nhưng có bao giờ em dám chắc mình lại như bây giờ
không đắng cay nào có thể bẻ cong
nòng súng 

ai yêu em đến tận cùng?
mặc dù tôi phải thở
tiếng cười của tôi cho đến chết
tiếng súng lẻ loi nhiệm mầu 
đôi mắt em là niềm vui 
trái tim em là ngọn lửa 
nếu tất cả rời bỏ em và quay trở lại
con đường mù mịt và sợ hãi 
thì một mình em có thể tạo ra một lần nữa
trận mưa bom xăng 

ngọn lửa mạnh mẽ hơn
nếu linh hồn em phải đi một mình

người đẹp, tôi tôn thờ bạn
hãy để khẩu tiểu liên của bạn khóc 

hãy để cho bọn chúng cuối cùng tự mình 
xin chuộc lại tội lỗi 

hãy để những kẻ trộm cắp của ngọn lửa 
thành ma trơi 

hãy để cho thế giới con người 
không còn trại súc vật

..

February 27th, 2022

6. 

khi em không thấy kẻ thù 
em chỉ nhìn thấy anh 

anh nhìn em như một thiên thần
ánh sáng của mặt trời 
mùa đông và bài ca của quê hương buồn bã 

sẽ không có nỗi buồn 
không có cái chết nên không có hồi sinh 
vì em đâu có chết 
em không có kẻ thù 

chỉ có thiếu anh thì em không sống nổi
anh biết làm sao? 

..

February 28th, 2022

7. 

anh nhìn này, em đau lắm 
lửa bỏng da em 
vết thương từ nòng súng làm bằng lời hứa của anh 

anh cũng không có ai sưởi ấm
bờ môi em cũng khô héo rồi 

chúng ta đã quá đủ một cuộc tình vô lý 
nước đức hay nước ý 
bây giờ đến anh 

chiều ngang qua ô cửa 
ngày xưa làm anh làm thơ và hứa 
lời hứa của những áng mây 
lọt qua kẽ tay 
rơi xuống thành tên lửa 

em cũng không sợ 
chỉ hơi ngộp thở 
khi nhìn thấy anh  

giờ là mùa đông trắng tuyết
anh thành nỗi buồn giữa mùa xuân
mới vừa hết tết 
mọi người vẫn còn mệt và say 

anh giống như người đang hấp hối 
làm tim em muốn vỡ ra, em sợ quá chừng 

..

February 28th, 2022

8. 

xe tăng cháy rồi 
như những lá thư tình ngày xưa anh đã xé 

anh cố đọc lại những mẩu giấy vụn của em
giờ em chán anh 
anh cứ thích làm người xa lạ 
như ông gì để có giải nobel 

kẻ xa lạ anh lại đạo văn dịch thành người dưng
anh cứ cà tưng 
em mệt 

thôi anh yêu ơi
đừng nhíu mày giận dữ
hở ra là mắng em đu trend 
anh làm thằng hèn 
em yêu anh mà anh sợ 
dù anh chưa có vợ 
cũng không dám đi tu 

anh giả mù 
trong áo váy của em 
anh nhìn màu xám của em 
nhìn màu hồng của em 
nhìn màu đen của em 

nhìn xuống đôi guốc của em 
những gót mòn nhưng yêu anh cháy bỏng
cháy bỏng kinh hoàng trong mắt em

anh đừng xé 
đừng chối 
những lần bóc tem lá thư người

..

February 28th, 2022

9. 

làm thế nào để đọc một bài thơ, khi tên lửa bắn vào thành phố

bạn đừng làm thơ
tiếng rắc rắc vẫn còn âm vang
dữ dội, đêm nay nàng đang đào bới bạn 
ra khỏi sự khốn khổ 
bằng đôi tay gãy xương của mình 

bạn đang nuốt chửng đôi chân của nàng
vì nàng cứ vùng vằng chuyển động
trên chiếc giường vướng víu này
chúng ta tồn tại bằng cách ngâm mình trong máu 
của chúng ta 

đây không phải là giọng đọc thì thầm
bạn đang đọc to một bài thơ 
giọng bạn phát ra 
chạy trên mặt nước
tràn ra trong trường học 
ngập các ngả tư của thành phố 
đang vỡ ra 
từng mảng 

đây cũng không phải là một tình yêu nhỏ
tình yêu của bạn rất lớn
bạn nâng niu bàn chân bằng bàn tay
nuôi dưỡng, hình thành những đứa trẻ
xếp chúng vào trong lịch sử 
chỗ chúng ta vẫn chơi, nơi
thịt nướng nhiều hơn bánh mì 
nơi bom bi và bom napan làm thịt bị cháy, nơi 
họ hút tủy xương của bạn như bạn hút các phụ âm 
và phun ra các nguyên âm, nơi chữ P bị câm 
và họ nhai và họ nhả 
bạn âm 
tính ngay nơi xương bị gãy 
ngay nơi bạn yêu 

đây là một tình yêu 
lớn, nơi không phải một giọng thì thầm 
không phải như những gì bạn lắng nghe

nơi người ukraine trên khắp thế giới đang trở về 
xếp hàng nhận súng…

..

March 1st, 2022

10.

bạn 
như phù du 
chết đuối 
trong ánh sáng

ukraine ơi, 
không ai có thể cho tôi một cái gìtrừ bạn… 

nếu bạn không chiến đấu bây giờ
còn ai chảy máu?

bầu trời có biến thành màu xám?
im lặng, màu khói tuyệt vọng của xứ sở 
hơi đẹp, và buồn 

linh hồn cô ấy, cơ thể cô ấy
bộ nhớ của bạn 
chật và đau … 

bạn xông vào phòng
đừng đánh bằng mũ bảo hiểm 

đừng túm tóc 
kéo lê hay đạp vào mặt

hãy giết tôi bằng một viên đạn 
có mùi dầu lửa 

như bài thơ 
giết người bằng một thanh kiếm 
bọc trong một cơn mưa  

như tiếng kêu lúc nửa đêm
những trái bom xăng mang tên 
tuyệt vọng… 
… 
đúng hay sai 
ngắn hoặc dài 
đậm hoặc nhạt

viết
nếu bạn biết
tôi chỉ có một giấc mơ 

đêm qua
có một bầy dơi
tất cả bọn chúng đều lộn ngược
như tên lửa trút 
xuống trang giấy 

viết 
ghê sợ và mệt mỏi đêm nay…
… 
cho đến khi bạn chạy trốn
khỏi lũ quỷ

cho đến khi bạn cảm thấy 
ánh sáng như một chiếc lông chim 
mà nàng thấy nhẹ và đi tìm
xác của bạn
… 
khi bạn nhét vào tôi bắt đầu run lên
dạ dày tôi đau đớn và trái tim như khói 
bốc cao lên và tôi cảm thấy đau, vì 
bạn không yêu tôi, bạn chỉ muốn tôi… 
…
tôi đã đánh cắp nụ cười của bạn
bạn nhớ không? 

bạn lấy một lát cắt ngang cơ thể tôi 
như một miếng ngon 
bạn muốn cảng và biển 
bạn đến vùng đất thật xa 
bạn sẽ nằm trong một bình thủy tinh
đầy xăng và thân xác bạn biến mất 

vào ngọn lửa 
… 
bạn đã thề với cuộc đời sẽ cứu tôi 
nhưng tôi đã sai lầm vì tin bạn 
thêm một lần nữa

hoa hồng, màu đỏ đẫm máu
tại sao bạn luôn mơ ước những cái gai?

tại sao bạn mơ về 
sự công bằng mà bạn biết là không bao giờ có?

cái ác đã còng tay cánh hoa 
trong vòng xoáy vĩnh cửu của thời gian

bạn nói điều này bởi vì bạn đã đau đớn 
trong sự tỉnh thức của 
mọi người

đêm nay 
tôi trở lại với bóng ma 
lắng nghe giọng nói như thôi miên 
và điên 
cuồng của nó

tất cả những gì tôi cần là cái chết 
của những kỷ niệm 
vỗ cánh

đột nhiên
một con ma mở cửa bước vào
nó rũ xuống đau đớn
và tôi 
treo lơ lửng 
trong không gian giữa bài thơ và sự hối hận

bạn, giọng nói, bóng ma 
đám mây, và cả tôi
đang chìm vào bóng tối 
bài thơ không biết cách diễn tả
con ma…
…
tôi có thể chia sẻ bầu trời này với bạn không?
để cả hai chúng ta cùng nhìn lên
một đại dương những ngôi sao
mọi người khi nhìn vào 
sẽ thấy 
thay vào bầu trời
chúng ta sẽ chia nhau một tấm chăn màu xanh 
mong manh 
hy vọng?

và nghĩ rằng chúng ta đã chia sẻ cả bầu trời này 
bạn và tôi? 
tôi hay bạn?

tôi sẽ thay thế bầu trời 
bằng tấm chăn tôi đang có
vì nó 
cũng khá đẹp

bạn không thích như vậy sao?
…
bài thơ con sói hoang
tru dưới ánh trăng
vết thương lên da non
đang đầy trở lại 

trăng tròn
mặt trăng đầy trăng 
nó đã được chữa lành
qua rèm phòng ngủ nó bay vào bạn

mặt trăng, nó đang nhìn bạn 
đêm nay

bạn không thích như vậy sao?
và sao bạn lại thích như vậy? 

tại sao bạn cứ muốn nàng buông súng 
để nhận khoan hồng?
nàng đã làm gì bạn 
hay chỉ vì nàng dám chống lại 
nước Nga?

..

March 2nd, 2022

11.

§
theo đó đỉnh cao
dĩ nhiên là đỉnh cao này
trừ trường hợp phải đáp khẩn cấp
§
theo đó khổng lồ
gã nghĩ rằng gã là khổng lồ
trừ khi tượng thạch cao bị vỡ
§
theo đó huyền thoại 
đã thành huyền thoại này
chỉ 2 xương ống chân sụp đổ 
§
theo đó bài thơ
đã thành khối u của các tế bào
ăn vào tận tủy 
vẫn còn người nghĩ 
liên xô hay mỹ
ôi liên xô 
bàn tay vợ xanh gầy hơn trước
suy nghĩ của nàng làm ướt cả bóng đêm 
không ai quên cơm độn 
§
theo đó một tiếng kêu
của nhân dân nhắc thi sĩ về ngữ pháp
chữ dân trong câu và vua đứng đầu câu 
nếu ngu mà làm màu 
sẽ bị cấm 
tên độc tài giờ làm trò lẩm cẩm 
cách tân
§
theo đó một ánh trăng
ánh sáng của nó sẽ thòng xuống thắt cổ ngay trong
tâm trí 
không phải thơ bị bí 
§
theo đó giấc mơ hóa rồng
của những ngôi nhà mỏng tang trên phố 
thay nhau sụp đổ 
không cần mưa bom 
(chầm chậm nở hoa trong bạn
theo đó thi sĩ yêu thương
và không ngừng nói nhảm)
§
theo đó giấc ngủ của bé thơ
cũng cần gió mưa
chúng ta cùng đi tìm một ngôi nhà mới
cuối cùng rồi bình minh cũng tới
cho câu thơ có chữ dân
ôi nhân dân 
khi cần đổ máu…

..

March 3rd, 2022

12.

tôi có một giấc mơ 
chứ không thôi tôi phải đạo giấc mơ 
của ông Martin Luther King 
có lẽ  

vì tôi chưa bao giờ dám có một giấc mơ
kể cả giấc mơ nói điều mình nghĩ 

ông ấy đã nhìn thấy giấc mơ
một giấc mơ khiến bạn mất ngủ
là tôi sẽ dám ăn thua đủ 
với kẻ thù 

những kẻ chuyên gửi bom như email đe dọa 
những kẻ chỉ dám mở miệng khi mọi thứ đã an bài 
khi người ta đã xài 
nát bét 

cũng chủng tộc màu da cũng tôn giáo toàn cầu 
yêu hòa bình, “các anh ơi hãy nhẹ tay chút xíu…”
nghe như là bé gái đang yêu 

“thưa ngài tổng thống anh hề 
hãy từ bỏ chiến tranh đừng làm dân của mình phải khổ 
bằng cách tuyên bố 
đầu hàng” 

“chúng ta không nên mắc mưu..”
“chúng ta là con người có mắt nhìn xa trông rộng”
“chúng ta không bị kích động” 
ôi chúng ta không có chúng tôi 

bạn có thể không cần biết tên tôi
tôi chỉ là nhân chứng 

trên lá phiếu làm màu vì “không nên quan tâm chính trị”
ngày mai chúng ta cần bỏ phiếu
chúng ta cần tự do 

chúng ta là hy vọng của tổ tiên chúng ta 
chúng ta là di sản của con cháu chúng ta
lá phiếu là tiếng nói của chúng ta
chúng ta làm sao mà 
câm được?

..

March 3rd, 2022

14.

bạn không dám bí ẩn 
cũng không dám đau buồn 
bạn ớn những làm màu muốn ói 

bạn cũng không cần khôn ngoan 
bạn chỉ mua vé bay đi gặp những người bạn làm thơ của bạn 

từ sáng sớm có người đã đoán
và họ có mặt
bạn cảm thấy một bàn tay 
trước khi bạn bay 
bạn cảm thấy quai hàm bạn bị đau 
bạn khó nhai và nuốt 

nhè nhẹ như một bài thơ 
bạn không phải ukraine
chỉ là 
trái đất này quá chật 

bạn nhận giải thưởng của sự thật
không cần giải của thơ

..

March 4th, 2022

15.

hơi thở của nàng
tôi nhớ
nó
như thế nào
là hoàng hôn 
như thế nào 
là mặt trăng 
và như vậy nó
bay hơi thấp 
như tên lửa vác vai 
vừa mới nhập 

vì thế khi nàng đau
là ánh sáng đổ
qua
đầu 

nó không như mặt trời
hoặc như người ta
đang trồng hoa
trên mộ 

…

một cách để bạn không thể thở
cứ để cho không khí tự do
di chuyển 

đêm lạnh bom chùm 
tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ trên đầu, con mèo
cào vào cánh cửa 

một lần cuối cùng trước khi quá muộn
biết tôi đang chờ đợi, vì vậy
nàng phải cởi
bỏ quân phục của mình 
những suy nghĩ làm nàng hơi
mắc cỡ 

sau đó
nàng thì thầm vào tai tôi:

“bạn sẽ không bao giờ
thả bom đốt cháy tất cả những gì tôi đang có?

bạn có thể thay đổi 
tôi
từ phía sau ra phía trước
một hoặc hai lần thì tốt
chỉ đừng làm quá nhột” 

tuy nhiên, tôi đã không
ngồi lại
khi nàng cởi
mở   

thường thì tôi sẽ mang nỗi đau ra đi
không phải tôi
mà những ngón tay tôi
chúng hay tìm cách
mày mò và kết thúc
cho quên nỗi nhục 
tự do hạnh phúc
…
nàng mở các ngón tay của bạn
cho đến khi bạn nới lỏng cò súng

ngoài phố
tiếng còi của mấy anh cảnh sát giao thông
kêu như
ngỗng 

bây giờ
những người không thể biết
câu chuyện
những nỗ lực phi thường
để giả trang như bình thường
bạn phải vật lộn 
để vào thành phố 
khi nàng không còn mở 
cửa mình ra 

nên bạn có thể nghe
một tiếng thở dài
mưa trên đất khô
cỏ mới mọc
trên nàng
như tóc… 
…
bạn đánh vần thành một đứa trẻ
và nhìn vào hai hốc mắt nó 
nhìn tờ giấy viết vội mấy chữ nó vẫn treo trước ngực 

“không có chiến tranh” 
“bọn xâm lược cút đi”

nó đứng im
nhưng bạn biết trái đất vẫn quay
nghiêng một góc điên cuồng

những kẻ thích nhảy múa
sẽ không thấy sự tuyệt vọng của nó

nó lặng lẽ giơ cao hai tay
nắm đấm nắm chặt lại
như thể sợ rằng nó sẽ
mất bình tĩnh nếu như thả lỏng hai nắm đấm

nụ cười của nó vẫn dịu dàng
và bạn nhìn những nỗi buồn
của nó, chìm trong mỗi khớp xương

nó hát:

chúng ta không rung trong gió
như những quả chuông nhỏ 

chúng ta là niềm hy vọng
và đức tin ngang qua chúng ta vẫn bay 

chúng ta đẹp
chúng ta rất mạnh
chúng ta yếu ớt
chúng ta nhìn những kẻ đang trát vữa
lên mộ của chúng ta

nó hát:

thế giới sẽ lãng quên
sẽ tan đi như những hạt cát
mỗi một hơi thở của bạn
phơi bày trong ánh sáng

bạn bắt đầu nghĩ:

– tôi biết gì không tôi có gì không tôi không

là gì cả 
tôi không nhét của tôi vào được 
một đất nước đã nát tan 
…
có lúc
bạn thấy cả một gia đình thành một đống vỡ nát
trôi dạt vào bờ
không có mái chèo
không có hy vọng 

và kẻ thù 
và chính phủ đưa ra một sợi dây thừng
không phải để kéo thuyền vào
mà để treo cổ tất cả họ lên…
…
bạn sẽ làm gì?
ngồi trong nỗi buồn
đeo vào như một mặt nạ
thậm chí bạn còn muốn mang nó vào giấc ngủ
mơ

bạn biết
không chỉ một gia đình 
vì sao cả một đất nước dễ dàng bị phá vỡ
như mảnh thủy tinh 

bạn không kịp buồn
vì niềm vui của đồng tiền đã dẫm lên thủy tinh vỡ
làm bạn tứa máu…

và họ có nhiều bạn bè
đã từng chiến đấu
đã từng nhảy núi
họ ở ngay trong sự sợ hãi của bạn
và hờn dỗi còn hơn con nít 

nhưng sự thật
lịch sử chỉ là một đứa bé
bạn chỉ ngạc nhiên là tại sao họ
lại để bạn tham gia vào một giải đấu
của người lớn
bạn không muốn mình vô địch quốc gia 

bạn không biết
những người đàn ông lực lưỡng đang ngồi canh gác trước cửa nhà
họ mặc đồng phục
họ sẽ phá bỏ bức tường
nhà bạn 

họ nói: trong bức tường hay có những con quỷ ẩn nấp
hù dọa trẻ con

chỉ cần bạn tin lời họ nói
và không hờn dỗi
là bạn vô tội…
…
bạn đừng nhớ lịch sử 
nếu bài thơ chết
bạn vẫn không dám dự đám tang 

nếu bạn chưa biết yêu
bạn là đối thủ của cái chết

nếu bạn không ở trên chiếc diều
thả dây và nó bay
như nắng

nếu bạn không biết chia động từ ở thì quá khứ
nếu bạn không yêu những chú sóc
nếu bạn không biết chải tóc
với niềm vui

nếu bạn không biết
một nhà thơ đẹp trai thường say vào buổi sáng
đập cửa nhà bạn
tìm kiếm những bài thơ
và đọc to
làm điếc tai cả thế giới

nếu bạn cứ gọi mẹ thiên nhiên là dì ghẻ
bùn cũng thành màu đỏ
nếu bạn không vui vẻ
thả người bị bắt oan

bạn cũng đừng có nhớ lịch sử
nếu bạn chỉ thích đánh nhau
thật đau
chảy máu

cái chết của bạn như lời tuyên bố quanh co
gương mặt bạn u ám hay không tì vết
bạn muốn sống
vậy ai sẽ chết?

bạn cũng đừng nhầm lịch sử
với xác người 

những mạng người như một giấc mơ…

..

March 4th, 2022

16.

tiếng bom
như một giai điệu
mẹ bồng em chạy giữa sương mù 
tiếng tiểu liên 
như gió ném
em bé chơi vơi trong cái lều nơi biên giới 

tiếng lửa cháy 
sủi bọt một hải cảng 
những hạm đội thuyền thúng bơi trong thủy triều nước mắt

hạt nhân, vần với tiếng dân 
tưởng là chữ NHẪN
ai ngờ chữ TÂM..

..

March 5, 2022

17.

những đoàn xe tăng như con rắn cuộn tròn
bạn tưởng nhà phù thủy đang làm phép thuật 
cổ tích của giấc mơ 

thật khủng khiếp khi bạn nhận ra 
những phụ nữ góa chồng, và những chàng trai mười tám
chết dưới bánh xích xe 

bạn chịu đựng cảnh gông xiềng 
mà bạn biết nặng hàng ngàn tấn 
cánh hoa cúc dịu dàng 
bạn phải sống 
trên mặt đất này mỗi con người phải nếm mùi tình 
đau đớn

bên cửa sổ bạn thắp lên ngọn nến
cầu nguyện nỗi buồn

đèn hắt ánh sáng vàng
trong đêm bạn không biết 
đó là lửa cháy
nhà máy điện hạt nhân 

cuộc đời này màu than đen 
con tim đập nhẹ và đau hơn

bạn cố tin 
linh hồn thì bất tử

..

March 5th, 2022

18.

năm 1917
bạn gọi tôi là u-cờ-rai-na
bạn mang tôi về nhà 
liên bang sô viết 

năm 1941
bạn cũng gọi tôi là u-cờ-rai-na
và 6 triệu người chúng tôi 
đã chết khi đánh tan 1 triệu quân phát-xít vô nhà 
bạn 

năm 2022 
tôi vẫn là u-cờ-rai-na
và bạn gọi chúng tôi là 
phát-xít 

những em bé phát-xít vừa 6 tuổi
chết khi đang đánh vần 
i tờ ít 

trên khoảng sân quá nhiều 
vết đạn 
chi chít
của bạn

..

March 5th, 2022

19.

ukraine không phải là cả thế giới
quá rộng lớn và cô đơn 

nó bé nhỏ với những cánh đồng
bóng tối và sợ hãi 

ngay cả bóng tối cũng không im lặng
bạn nghe nó khóc 

như thể bóng tối sẽ biến thành một thứ gì đó
họ tưởng có thể nắm chặt nó 
trong tay 
bằng máy bay 
và tên lửa 

đây là góc bản đồ thế giới bị bỏ rơi
đây là một phần thế giới không có hồi kết
nơi những cánh đồng bị tàn phá 
những dòng sông bị chặn 
phù sa

nhưng đây cũng là khu rừng mà những con sói không thể vượt qua
trong mắt người không phải con ngươi 
mà là một hạt bụi 
nhìn những con sói 
sống trong một vòng tròn
vẽ ra cho chính nó 

đây là những gì bài thơ viết
máu 
không phải là chỉ là một từ vựng 
ukraine chịu đựng 
giữa tuyết rơi 

người đang cháy
người  đang chảy 
người đang mơ 
người đang bị bao vây

người đang thức dậy

..

March 6, 2022

20.

thơ ukraine 
hãy đến xem máu chảy trên đường

– cái này không hay 
thơ thời sự không thể lửng lơ như vậy 

bài thơ nhặt lên chữ U 
và viết về một cái móc sắt 

bầu trời xuống gần hơn những chiếc máy bay
chữ U như những con chim ưng khổng lồ 
đã ăn cắp bữa sáng của chúng tôi
chúng tôi chỉ còn biết hôn nhau trên những ngọn cây thông 
vào mỗi sáng 

những con chim ưng xé thức ăn của chúng tôi
vì nó không phải ăn một mình
nó có một hình xăm trên cổ 
chữ Z 

đất nước chúng tôi chữ U 
đó là cách phân biệt 
bạn với kẻ thù

..

March 6, 2022

21.

chúng ta dễ bị tổn thương 
chúng ta thường 
bồng bột 

chúng ta nâng những người bị ngã
để cho họ đi qua 

sự tàn ác của họ
là hậu quả của việc chúng ta tử tế 
nhường họ cái ghế 
tưởng chỉ để ngồi 

khi bạo chúa lên ngôi 
những ký ức ám ảnh
những ngày vô vọng
những giấc mơ đầy hy vọng
rồi chúng ta đóng cửa ngồi khóc trong im lặng 

chúng ta đành đeo mặt nạ
cười

những mảnh vụn rải rác này
tưởng sẽ làm chúng ta bị vỡ ra, tưởng sẽ biến chúng ta thành nô lệ 
tưởng chúng ta không còn sức mạnh 
tưởng chúng ta hy sinh   

chúng ta là những nhà thơ vĩ đại 
giống như một con sư tử 
chúng ta kiêu hãnh 
chúng ta hung dữ 

chúng ta quá khứ
chúng ta hiện tại 
chúng ta tương lai 

chúng ta là đại diện cho lịch sử 
chúng ta làm cả thế giới 
phải kinh ngạc 

chúng ta làm cơn bão
trong một thế giới tan vỡ 

chúng ta tự hào 
sông núi không ở trên vai
chúng ta ngẩng cao 
đầu 

tham vọng của chúng ta vươn tới bầu trời
mà họ ném đá vào chúng ta 
thậm chí bây giờ bắn luôn tên lửa 

chúng ta xây dựng cho mình
một ngôi mộ của niềm tin 
tấm bia bằng nước mắt

chúng ta làm cho thế giới kinh ngạc
đá xanh phải tan chảy
tiếng gầm như sư tử
chúng ta phá vỡ xiềng xích của sự tầm thường
chúng ta không cần sự thương hại

cổ chúng ta không thể gãy
chúng ta bắn cháy 
sắt thép của kẻ thù 

cuộc gặp gỡ của chúng ta 
với những kẻ trước đây
đã gửi email đã từng hăm dọa 
đã từng nổi đóa đã từng háo danh 
đã tanh bành danh dự 

chúng ta ủng hộ những nhà thơ nữ 
ngày tám tháng ba 

chúng ta sẽ xin lỗi vì sự vắng mặt của
em, lẽ ra anh không nên để em một mình đối mặt với sóng gió
làm thế nào chúng ta có thể yêu nhau 
khi em tan vỡ?

nỗi đau mà em đang chịu sẽ khiến chúng ta nghẹt thở
em gỡ mũ sắt để đội hoa 
bộ quân phục còn mùi thuốc súng 

cần tha thứ cho bản thân
nhưng chúng ta không thể học cách yêu thương những người đã tàn phá đám cưới của chúng ta
.
chúng ta đo đếm từng mi-li-gam hạnh phúc khi đất nước đổ vỡ
chìm đắm trong những giọt nước mắt này
những mảnh linh hồn 
họ sẽ không bao giờ lấy được

chúng ta mềm như nước
thấm từng dải đất 
mà họ nghĩ chúng ta sẽ đánh mất 
quê hương

..

March 7th, 2022

22.

ly tán 
tha phương, người sống người chết cùng nhau chạy trên đường
những ngôi trường 
đổ nát, đất nước vẫn đang mùa dịch bệnh

không phải vi-rút 
con mắt xanh của con quỷ 
trên bầu trời tung ra đầy màu sắc

con mắt quan sát giấc ngủ của một đứa trẻ 
con mắt của một kẻ 
lạc loài, lấy say máu thay cho sự sợ hãi 

bài thơ 
cũng mang vết sẹo dài do chữ cái 
để lại, sau một cuộc chiến bằng dao 
với con quỷ

người về từ đám cưới
người đi ra nghĩa trang
vẫn đang xếp hàng 
ra trận 

em bé học sinh nhìn bạn mình vừa mới chết
nghe trái tim của nó kêu vang
bài hát của một dàn hợp xướng 

bên dưới trái tim 
những người đàn ông nhảy theo cách họ đang cố dập tắt lửa 
những người phụ nữ giữ chặt người đàn ông của họ trong điệu múa 
họ không muốn người đàn ông duy nhất của mình 
biến mất sau làn khói 
bom 

Ukraine, thế kỷ hai mươi mốt 
thế giới tràn ngập những bài thơ và lửa
trong bóng tối, cá bay và chim hót 
như những người vừa kết hôn 
như các anh hùng 
họ đều đã chết

bầu trời mở ra, cay đắng như trong tiểu thuyết 
văn chương cũng bị thương 
những quyển sách thủng giữa bìa vết đạn 
tiếng hát của những người đi gặt lúa 
bỏ cánh đồng chạy về cầm súng 
vẫn không dừng lại 

bạn không thể phân biệt bài hát với bài thơ 
bạn cũng không ngờ 
đám cưới và cái chết

những thành phố không ai bị bỏ quên…

..

March 8th, 2022

23.

những người yêu đã kịp cưới nhau rồi 
đã tân hôn trước khi lửa đạn 
đã bình mình trước khi pháo sáng 
đã hoa hồng trước lúc máu rơi 

những người yêu đã ra trận hết rồi…

..

March 8th, 2022

25.

một bài thơ nào đó, đâu đó…
trong đó, nó
muốn diễn tả cả thế giới 

như đâu đó, nơi đó
có, hàng triệu người
họ không đọc thơ mà họ xuống
đường, đâu đó, nơi đó
có, hay không có
hàng ngàn người đang ngã xuống 
vì máu và hoa
vì tự do
cho một bài thơ?

sáng nay
có một bài thơ, theo đó
nó, đuổi những con chữ
không phải trong bài thơ 

mà trong một đạo luật
sự thật, vỡ mật
và một đôi giày chật
chạy mất khi bị bắn 
bằng tên lửa vác vai 

ukraine như ánh sáng
xua đuổi bóng tối
như bài thơ
xua đuổi con chữ
như chiến tranh 
đến lúc kết thúc 
không thôi nó sẽ kết thúc chúng ta 
vạn cốt khô và ngôi mồ 
tên bạo chúa 

như ai đó, có hay không có, bỏ
rơi trên vỉa hè 
một em bé 
một mình vượt qua biên giới 
mồ côi 

như một vị nữ tu quỳ nghe 
tiếng súng 
đêm qua, bật thành bài ca

bài thơ
xót xa khi nó muốn nở hoa
phải bị chảy máu

..

March 8th, 2022

26.

không phải bài thơ, ukraine là văn xuôi của giấc mơ, đắng cay và im lặng…

đất nước bị bao vây 
phong tỏa biển và đại dương 
cờ-rưm nước mắt chúng ta như sương
mù, vây quanh bóng tối 

lờ mờ hiện ra 
những bóng ma tham lam
trên biển, trò chơi của các ông vua trong phòng khách

các nhà ngoại cảm im miệng
như pháp sư cổ đại, không còn dám nhảy múa
trong sương mù
vì sẽ thiên thu tại ngoại 

chuông reo vang vùng tuyết trắng xa xôi
cầu nguyện cho những người vừa lìa trần thế 
cầu nguyện cho cả những người lính Nga 

đêm qua
trái tim chúng ta bị đong đưa
chôn vùi trong im lặng
không khí như một máy nén mệt mỏi
hút hết ô-xy trong phổi chúng ta

cái khoảnh khắc những chính trị gia giả vờ
cảm động, lời hứa trắng trợn ngày mai
đàm phán thì thầm với bầu trời đầy dục vọng
sao chúng ta đã quên?

paris 1972 
chính chúng ta từng chết như đom đóm trong đêm
không ai cứu?

chúng ta từng chết chìm trong biển
chết đói chết khát
chết ngạt

những cái chết không tình cờ
chết như thơ 
chết rồi vẫn còn người ngồi hát 
trên những xác 
người 

rồi tiếp đến là những xác người ngâm nước muối lõng bõng
người việt máu đỏ da vàng
vượt biên chìm xuống biển 
không phải hàng ngàn mà là cả triệu
người phát điên 

những giấc mơ của chúng ta 
một ngày như ánh nắng mới thêu
trên lá, khi nào chúng ta thì thầm trở lại
khi nào, trong bóng râm của những bóng cây
nơi con quái vật mắt màu xanh lá cây tham lam và ghen tị 
nơi sự thật chảy nước miếng một nỗi buồn kéo dài
trong hơi thở mỏng manh
vẫn tanh
mùi máu

bây giờ chúng ta đang tìm xem các ngôi nhà 
đang rơi từng mảnh vỡ, sau đó
chúng ta sụp đổ dưới những con sóng 
vẫn còn những đống 
xác người 

có cả anh trai của chúng ta
máu thịt của chúng ta 
mà chính người ta đã từng hò la truy đuổi
họ, đến tận biển khơi xa 
mà chúng ta giả vờ 
quên, không ai chịu cứu…

..

March 11th, 2022

27.

tưởng như bạn phải một mình đối mặt với thảm họa
vì đầy những kẻ luôn giả định cho câu trả lời 
cứ nhân văn và cứ cười cười 
những người 
màu đỏ 

nhân loại chưa cần phải nói ra
lịch sử luôn có những người yếu hay ra gió 

hãy nhớ
không ai có thể mập mờ 
ngay cả muốn nước đôi 
cũng nuốt không trôi 
phiếu trắng 

cả thế giới sau lưng khi bạn nhắm thẳng và bắn 

ngay cả khi mọi người tưởng họ nghiêng trời 
lấp đất, bịt miệng bà nữ-oa
tranh cãi về thiên hà
bao la vũ trụ 
họ muốn biên giới chỉ còn những thầy tu
không còn binh lính 

họ nghĩ mình đã kiểm soát cả linh hồn
tùy ý muốn cho ai lên thiên đường
hay địa ngục 

cho đến lúc
từ ông giáo sư đến chị thợ may
trên tay 
cầm súng 

im lặng
chờ đợi trong bóng tối
nghe tiếng xào xạc của hai lá phổi
dù đang ngộp thở vì virus

bạn nhìn họ như những con kền kền
suốt ngày ngồi đếm
hết xác này đến xác khác 

những nơi họ đến
họ quên 
họ phải khai báo lịch trình với nhân viên y tế
họ cố lướt qua
cơn sốt

nhưng khi ngọn núi quỳ một chân xuống
đó là lúc sa mạc đã đầy trong hai hốc mắt
bạn thấy những ngón tay
của bụi cây 
bóp cò trong bóng tối

bạn nghe 
tiếng sủa của những con chó đổ mồ hôi trong đêm 
và mép dao của đường chân trời
kẻ thù chảy máu 

những chiếc xe tăng của họ đã bị mù
trong bình minh rạng rỡ
những người lính bị bắt vào vai kẻ thù 
đã bị vỡ 
làm đôi 

bạn thở
và biết đất nước mình còn sống
nhân loại sẽ không còn phải lưu vong…

..

March 12th, 2022

28.

bạn có bao giờ làm bạn với đám mây
khi nó bay 
ngang qua nhà bạn? 

đừng bao giờ làm bạn với đám mây
vì nó sẽ làm bạn say
nắng

bạn sẽ không dám bắn 

đám mây 
nó sẽ gõ vào
cửa sổ nhà bạn
liên tục
nhiều khi làm bạn bị tâm thần

nó nói: không có gì xảy ra ở đây
không có gì
không có gì
cả

đêm qua
tiếng chuông
chùa, nhẹ nhàng như đám mây
bay
khói 

tiếng chuông
một lần bạn nghe, thấy
đôi mắt của một cô bé
nằm ngơ ngác
trên mây 

cô bé ấy 
đã phục hai ngày 
phía ngoài kiev 
hai chiếc tăng nằm bẹp 

nó không thể khắc phục
hậu quả
vì ngay từ đầu
nó làm bạn
đau
muốn rách 

đám mây trôi qua
sau đó bạn không còn có thể
nhìn theo 

nó
là hai con mắt
màu trắng dã
hay đã
mù màu

nó khuyên bạn đầu
hàng không đổ máu…

..

March 13th, 2022

30.

khi tôi muốn lấy đi tất cả nỗi đau của bạn
và khi tôi muốn bạn lấy đi tất cả nỗi đau của tôi

tất cả những nỗi đau mà chúng ta nhận lấy của nhau
đều xứng đáng 

thế giới đang chứng kiến
​​những chiếc xe tăng được kéo bởi máy cày 
như thế giới từng bị kéo bởi những kẻ ác 
nhân dân chia phe nhìn theo cách khác

một số bị sốc, một số khác thì cười 
nhẫn tâm nhìn một đất nước bị tàn phá
và một người lính Nga
nằm trên tuyết như miếng thịt trong tủ lạnh 

Đông Âu
nó không chỉ là việc đốt cháy một cây cầu

khi một kẻ muốn xen vào quyền bỏ phiếu 
cây cầu bắt đầu đổ nát 

sự phá hủy kỳ diệu
và xe tăng chạy ầm ầm
các chính trị gia bắt đầu vấp ngã
lo sợ ngoại giao tan rã 

không ai kiểm soát bàn cờ 
cách tốt để đánh bại đối thủ của bạn trong cờ vua
nhưng không ai muốn ở trung tâm của mớ hỗn độn này
cùng cao chạy xa bay 
chỉ đứng nhìn các vòng vây
mà Ukraine rơi vào giữa 

thế giới chờ đợi và nhìn thấy
một cuộc chiến tranh bắt đầu
nơi băng giá chảy máu 

đất nước tôi từng là những mảnh kính vỡ 
những đứa trẻ được lên báo chỉ vì chúng vừa thoát ra khỏi biển lửa 
bom napalm…

..

March 14, 2022

31.

ukraine ukraine 
người đau không còn chịu được nữa
người đau từ đêm đến sáng 
người đau từ hoàng hôn đến bình minh chạng vạng 

những thành phố tuyết trắng bị bao vây 
những thành phố bị phá huỷ
những thành phố trong tầm pháo 
những thành phố có những quả bom 
ném xuống nơi mà lẽ ra 
những người đàn bà đang rặn đẻ

một người chết chảy ra bốn lít máu 
một trăm người là bốn trăm lít máu 
một ngàn người là bốn ngàn lít máu 
cứ thế, ukraine chảy ra
cứ thế người ta 
không ai còn câm lặng

..

March 16th, 2022

32.

Ukraine
cho đến khi con dao được rút ra
vết thương sẽ không bao giờ lành…

..

March 16th, 2022

33.

chiến tranh không có luật lệ
nó mất vần nên không có bài thơ 
làm dịu đi nỗi kinh hoàng

nó bừa bãi, lấy mạng người 
do tội ác do kẻ cười cười 
độc tài tàn ác 

một ván cờ không có luật lệ 
nó không chiếu tướng 
mà hủy diệt một đất nước 
một nền văn hóa 

những vệt mực chạy ngang trời
màu tím thành màu đỏ 
trên tuyết trắng đường ray của một chiếc xe tăng 
hết xăng vẫn bắn 

những người tị nạn tản ra khắp nơi 
trên thế giới những vị cứu tinh sẽ xuất hiện
không phải ba lan mùa tuyết tan
mà là những trái tim tan thành nước 

cho đến khi trận chiến ác liệt
kinh hoàng, chết chóc, đau thương
những thủ tướng phải đến làm nhân chứng sống 
như tượng đài bất động

chúng ta không thể lay chuyển
những kẻ trộm mạng sống và cướp hơi thở của chúng ta 
chúng ta trở thành người ban ra nước mắt
nỗi buồn, niềm vui
cho nhân loại…

..

March 16, 2022

34.

nước Nga 
người hàng xóm vẫn cùng giọng nói với chúng ta 
một người bạn đồng hành 
hát những bài hát dịu dàng 
trên cánh đồng những buổi sáng

người cưỡi ngựa đi trên con đường rộng mở
phép thuật trong ngón tay của anh ta
cho linh hồn luôn tồn tại

nước Nga 
người đã từng là làn sóng réo rắt sự sống
cảm hứng cho tự do 

nó đã lâu lắm rồi, phải không?
chúng ta vẫn có thể nhớ 
những bài hát từng vang lên như thế nào 

chúng ta nhảy múa
và ngỡ như mình sẽ hạnh phúc trong những tháng mười 
tháng ba tháng tư 
cho đến khi chúng ta đói bụng ngã quỵ 
không thể bước thêm một bước nào nữa

chúng ta không thể nhớ mình đã khóc
khi bài hát ồn như động đất

tạm biệt, những Pie
những ông hoàng tốt bụng uống vodka như uống nước 
chuyên viện trợ bột mì và bo-bo 

chúng ta từng ngỡ là mình sẽ chết
những chiến binh thời hiện đại
những sải bước tự hào 
làm quân dự bị của sự kiêu ngạo 
để bảo vệ thế giới 

chúng ta nắm bắt cả sương mù, ngủ như huyền thoại

– bạn là ai? 

chúng ta đã cố gắng tìm ra chìa khóa của
một trăm triệu truyện ngụ ngôn
về những anh hùng 
đeo huân chương cho đến ngày chúng ta chết 

chúng ta thích khói và sấm sét
những nòng pháo giương cao với gió 
chúng ta biết cuộc đời mình 
trong những chiếc máy bay núp trong mây nhả đạn 

cho đến khi chúng ta bắt đầu có xe máy trung quốc 
wave tàu 
chúng ta chạy ra đường cao tốc
tìm kiếm cuộc phiêu lưu 

điều gì đến sẽ đến 
như một đứa trẻ của lịch sử 
chúng ta được sinh ra, được
sinh ra để làm hoang dã

chúng ta leo cao đến mức
không bao giờ chúng ta muốn chết

chúng ta luôn luôn trên đường chạy
số phận là một mặt trời mọc 
phương đông hồng 

ồ, ồ 
chúng ta được sinh ra với khẩu súng trong tay
đằng sau lưng chúng ta cũng là khẩu súng
chúng ta đứng vị thứ cuối cùng 
chúng ta không thèm phủ nhận vị trí của mình 
cho đến ngày chúng ta chết 

tiếng la hét phá tan sự im lặng
đánh thức từ cõi chết 
trong đêm chúng ta không ngủ, chúng ta phải thức để báo thù 
chúng ta đang sôi sục
cho đến khi chúng ta quay trở lại ánh sáng 

sau đó, chúng ta nhìn anh em của chúng ta bỏ chạy 
sủa vào mặt trăng

nhiều năm chúng ta trải qua trong dằn vặt
chôn trong một ngôi mộ không tên
đến bao giờ chúng ta sống lại

tất cả lịch sử đều giống nhau, chỉ có tên gọi sẽ thay đổi
có vẻ như chúng ta đang đi xa
chúng ta từng căm ghét một gương mặt lạnh lùng
anh ấy là một cao bồi
cưỡi trên một con ngựa thép

anh ấy đổ mồ hôi trên những con đường
của giấc mơ Mỹ chạy trốn
anh í cưỡi ngựa qua những vinh quang
trong những cỗ máy tự sát
được bung ra từ những chiếc máy bay không người lái trên quốc lộ 
ví như quốc lộ 9 chạy về tuy hòa 
bỏ lại một thị trấn bị xé nát sau lưng 
đó là một cái bẫy 
chi những loạt đại bác 
nát nhừ 

chúng ta muốn bay như một con đại bàng
đến biển

bay như một con đại bàng
cho đến khi được tự do 

ôi Chúa ơi, những cuộc cách mạng
tự vệ và giải phóng 
nó chỉ là một cú sút xa
cong qua hàng rào vào lưới 

hãy xem ngọn lửa đang quét qua
đường phố của chúng ta ngày hôm nay
nó cháy như một tấm thảm bằng than đỏ
và một con bò điên loạn lạc đường

ngoài kia, trên những cánh đồng
người ta đang chiến đấu vì bữa ăn của mình
chúng ta đã từng chiến đấu
chỉ để chứng minh mình đúng
chúng ta không cần được tha thứ

chúng ta tìm kiếm sự trung thực của mình
bạn nghĩ bạn có thể nói chuyện với thiên đường
khi nó đến từ địa ngục?

những bầu trời xanh từ nỗi đau
bạn nghĩ bạn có thể nói về một cánh đồng
từ một khối sắt thép màu xám đen và lạnh? 

bạn có nghĩ rằng bạn có thể nói?

họ có bắt bạn đổi anh hùng của mình để lấy bóng ma không?
xác người tro nóng 
những làn sóng vô hình réo rắt 
chúng ta không có lý do gì để phấn khích
kể cả đài phát thanh cũng đang nói láo 

chúng ta cảm thấy cuộc sống chỉ là một trò đùa
chúng ta hãy ngừng 
vì bây giờ đã quá muộn 

nhưng anh í biết
rằng chúng ta sẽ chiến đấu trên đường phố
với lũ trẻ của chúng ta 

những kẻ đạo đức mà chúng ta tôn thờ 
sẽ không còn nữa 
bọn họ chỉ biết thúc giục chúng ta xông ra 
còn họ ngồi phán xét tất cả sai lầm
còn quyết định cả khẩu súng ngắn hay dài 
như là một bài hát 

chúng ta phải ngả mũ trước hiến pháp mới
cúi đầu trước cuộc cách mạng mới
mỉm cười toe toét trước sự đổi mới 
khi máu vừa kịp khô 

chúng ta lại phải tiếp tục làm thơ 
giống như vừa mới ngày hôm qua chúng ta 
quỳ xuống và cầu nguyện
rằng chúng ta không bị lừa lần nữa

chúng ta tự hứa trước cổng địa ngục
– tiếp tục đi, con trai của mẹ
rằng chúng ta sẽ có hòa bình 
khi con ngả đầu mệt mỏi 
mẹ cũng đừng khóc nữa 
anh ấy đã bay cao 
nhưng lần này anh ấy đã bay quá cao

còn một nơi phía trước và chúng ta sẽ đi
nhanh như thể đôi chân của chúng ta có thể bay
nếu bạn định bỏ lại đất nước như một con tàu bị chìm

một nơi mà anh ấy chỉ mơ ước
nơi tâm hồn anh ấy tự do
những sân khấu màu bạc, những màn kéo màu vàng
cầu vồng mọc xung quanh mặt trời
tất cả những ngôi sao đã chết

– cỏ xanh và thủy triều lên mãi mãi
lâu đài của linh hồn bằng đá và vinh quang
những vị vua và nữ hoàng cúi đầu và chơi đùa với bạn
giữa âm nhạc và giai điệu
mê hoặc bạn ở đây 

cửa mở, và gió xuất hiện
những ngọn nến đã thổi và biến mất 
những tấm màn tung bay và sau đó anh í xuất hiện
– đừng sợ
tất cả thời gian của bạn đã đến đây 
đã bay đã biến mất
cánh đồng không còn máy gặt 
chỉ toàn xe tăng 

chúng ta đang rời khỏi mặt đất
liệu mọi thứ có bao giờ trở lại như cũ không? 

đó là lần đếm ngược cuối cùng
là hơi thở cuối cùng của anh ấy
tất cả chúng ta đều nghe thấy 
tiếng gọi của một hồi chuông cuộc đời
chúng ta cần phải đứng dậy 
mặc niệm và tụng ca 
nhưng lần này liệu có là lần cuối?

..

March 16, 2022

35.

nỗi buồn của bạn thức dậy lúc 2 giờ sáng
sau đó là lúc 4 giờ chiều
và 5 giờ 30 phút đêm
và 6 giờ 45
phút sáng 

sau khi chuông báo động reo lên
bom thả vào những người dân tản cư mệt mỏi 
những đứa trẻ tập nói 
vi-va-u-cờ-rai-na 

và những con gấu nga 
thoa son đánh kem che nếp nhăn đuôi mắt 

nỗi buồn của tôi ẩn đằng sau vô cớ 
một câu nói đùa
một nụ cười, một tiếng khóc
nỗi buồn của tôi sợ tôi hạnh phúc
sẽ không còn buồn 

nó ngừng lại trước mặt tôi 
nhưng chỉ chơi một câu chào rất vội
ôi nỗi buồn của tôi 
nó không thể hiện qua cách
kéo tôi trở lại bóng tối 
hay xô tôi ánh sáng 
rồi ra vẻ như không có chuyện gì

khi mọi người hỏi “bạn có khỏe không?” tôi trả lời “tôi khỏe” hay “tôi làm thơ rất hay”
mọi người không nhìn thấy 
nỗi buồn của tôi 
thế giới cứ vỡ đôi 
tội ác và trừng phạt 
trong những câu chuyện tôi kể
trong vở học làm thơ của tôi

tôi chép những lời khuyên của họ 
nỗi buồn của tôi không lộ ra như nỗi buồn 
nó không gục đầu trên hành lang
hay ngủ vùi đến 12 giờ
và chờ người rủ nhậu 

không
không 
không 

nỗi buồn của tôi chỉ thể hiện qua bài thơ tôi viết
qua dòng nước mắt khi cánh cửa
đóng lại 

nỗi buồn của tôi đọng lại dưới vòi sen lâu hơn bình thường
không phải do tôi ở dơ hay lười tắm 
vì nó dễ nổi nóng và khóc quá nhiều
vùng cấm bay cứ liều bay 
không phận = tử phận 
những quả bom và xác của người dân 
cả xác những người lính chỉ biết tuân 
theo lệnh 

nỗi buồn của tôi không giống như nỗi buồn
không biết bước đi như nỗi buồn
không biết nói chuyện như nỗi buồn
nhưng đừng tưởng nó không phải là nỗi buồn
nó là nỗi buồn muôn thuở 

không
bạn không thể nhìn thấy nỗi buồn của tôi
nó không phải như một người bị gãy chân và chống nạng
xếp hàng nhận bánh mì 

bạn cũng không biết rằng
nó tàn tật và đang suy sụp 
xếp hàng nhận súp 

nỗi buồn của tôi giống như căn bệnh ung thư
bạn không biết cho đến khi bạn lột trần tôi 
nắn bóp khối u 
phía dưới thịt da tôi
để thấy rằng tôi đã thở một bầu trời như khói
đã nghẹt hai phổi, và trái tim 
còn mỗi giọt máu chảy trong huyết quản 
như một mũi tên 
ghim trên ngực 

cho đến khi tôi nhẹ như một chiếc lông bay trong gió

có thể đó là tôi 
có thể đó là em 
người đã gạt hạnh phúc của tôi ra khỏi cửa
đã hứa đã quên 
u-cờ-rai-na bên 
bờ bóng tối 

hạnh phúc đến khi cánh cửa
đóng chặt 
hạnh phúc không có tay để mở 

chúng ta uống một tách cà phê
để hạnh phúc tràn qua cửa
chỉ ra lối thoát cho nỗi buồn
…
nhưng mà nỗi buồn 
dễ dàng tuột mất 
vì nó là chất lỏng

nỗi buồn là máu 
buồn chảy thành dòng
buồn là mưa
đổ vào buổi chiều
buồn bã đó 
buồn trải dài
một khúc đường vắng
biên giới những bóng cây
những người chạy và vấp vào tràng đạn 
người thoát cùng với buồn 
nhìn lên trời 
chẳng thấy gì
ngoài máy bay và mây mưa tên lửa 

không mặt đất 
không bầu trời 
không đỏ 
không vàng 
không chia phe 
reo vang hay chửi rủa

buồn vực thẳm
buồn trống rỗng
buồn phẳng lặng
buồn tù đọng
buồn không nuốt trôi
như những bài thơ của tôi…

..

March 17th, 2022

37.

Thị trưởng thành phố Melitopol, vừa quay về sau khi bị quân Nga bắt cóc: “Đây là lời đầu tiên của tôi sau 6 ngày bị giam giữ. Tôi muốn cảm ơn tất cả những người dân thành phố Melitopol, những người đã không sợ bị bắt giữ, thẩm vấn, tra khảo, đã bảo vệ quan điểm của mình, đã biểu tình, chống đối. Chúng ta là những người tự do, chúng ta sẽ bảo vệ được quyền lợi của mình. Tôi tin rằng, trong thời gian tới, cờ Ukraine sẽ lại tung bay trên cột cờ thành phố.”  

bạn nhìn thấy vẻ đẹp của một cô gái 
qua bàn tay thô ráp
của một người đàn ông 

anh ta như một bóng ma hiện ra trước khi mặt trời lặn
bạn nghe thấy tiếng vọng mỏng manh
của vẻ đẹp
trăm năm
đổ nát

những ngôi đền, những bảo tháp
không chỉ nhà thơ mà là những nhà thờ 
sừng sững với niềm tự hào
như xứ sở của chúng ta với hàng ngàn ngôi chùa 
báo ứng 

những ngôi chùa có khi bị phủ bởi một đám mây đen 
bóng tối trỗi dậy với tiếng kêu
của người không biết sợ 

bạn thấy một người phụ nữ 
cô ấy nở một nụ cười
niềm vui khi đuổi theo hoàng hôn 
trong một bí ẩn đắm mình 
trong khoảnh khắc trong một thoáng nhắm mắt
bạn chìm đắm với sắc vàng của bầu trời
như sắc áo của con người 
đã tu từ muôn kiếp 

tóc của cô ấy thẳng và không được dài
cô ấy không phải là nàng Bạch Tuyết 
da của cô ấy rám nắng và khuôn mặt của cô ấy rướm máu 
cô ấy không có bất kỳ đường cong hay 3 vòng nào cả

giống như nàng Bạch Tuyết, cô ấy ngọt ngào
có thể có một chút khác biệt 
Bạch Tuyết là công chúa, cô ấy chỉ là một nông dân
đến từ những ngôi làng 
những cánh đồng lúa mạch 
những ngôi nhà mái lá  
trên đồng cỏ ngập nắng, có vị cỏ tranh ngày xưa bạn ngậm 
mềm và ngọt, mềm và ngọt

cô ấy cũng có vài người bạn
những người bạn nhỏ bé, xám xịt 
họ ẩn mình như những con nhện trên trần nhà
mạng nhện hơi lung lay khi có cơn gió 
từ những góc khuất đó
căn phòng nhỏ xíu đó
chỉ có không gian để thở
cô ấy bước ra 

tất cả tài sản của cô ấy 
có thể bỏ gọn vào một chiếc ba lô
nhưng là cả một không gian để nhét bạn vào
để bạn đi cùng cô ấy 

đến lúc phải đi rồi, đi
không đành lòng
nhưng điều cuối cùng bạn nhìn thấy là một nụ cười 
hạnh phúc 

bạn học được rằng chúng ta không cần 
nhét thêm thứ gì vào ba lô nữa 
chúng ta đã có đủ máu và tự do…

..

March 18, 2022

38.

uống đi rượu lửa phỏng tay 
cánh đồng tuyết trắng đạn bay xoá rừng
tự dưng mất nước lưng chừng
vác vai tên lửa nỗi mừng xe tăng 

bên kia cũng một biển người
người ta giành cuộn giấy chùi còn dư
phân vân siêu thị nghịch thù 
pháo binh đã tới mùa thu còn dài

uống đi về lại sơ khai 
bệnh viện nhà trẻ đã hai lần buồn 
gạch rơi viên méo viên tròn 
mẹ ôm em bé thân mòn đong đưa 

uống đi nước mắt như mưa 
nato mở rộng cho vừa lòng em 
uống đi đại bác ru đêm 
chúng ta từng thức những đêm da vàng

..

March 18th, 2022

40.

một mai qua cơn mơ 
mai này hòa bình 
không còn tên lửa hành trình
giã vào nhau như giã gạo 

anh trở về ngôi nhà có gắn chuông ngoài cửa
ngón tay anh gần như không thể chạm vào chuông
vì cánh cửa đã tự mở

anh đi vào phòng ngủ
với cái túi xách vợ anh thường đi chợ
anh thức
trong lúc ngồi nhìn mình ngủ
giữa hai lá cờ
vàng đỏ trong mơ

anh cũng không biết sao hai màu này thù nhau lâu 
và đau như vậy? 
bao nhiêu ngôi nhà đã cháy 
bao nhiêu người đã chạy 
chỉ vì hai cái màu này tung bay 

anh gõ cửa tất cả các căn phòng 
nhưng thật ra anh không hề gõ
trong phòng ngủ
tất cả họ đều đã thức dậy khi anh trở lại
họ kêu la
nhưng tiếng kêu la của họ không có âm thanh
nó câm lặng còn hơn sự im lặng

họ cay đắng ôm lấy anh
tay họ không chạm vào anh
không ai có thể tìm thấy tiếng nói
anh đi ngang họ, họ ngang qua anh
anh và họ vẫn còn bóng tối
họ hỏi anh đã làm gì với bữa tối 
của mình? 
vì bây giờ họ đã mang danh hiệu “hy sinh” 
những huân chương xuyên qua lớp vải 
ghim vào bầu ngực 
làm họ vẫn còn chảy máu sau khi chết 

họ cười: chỉ có mày sau này mới “chết”
bọn tao thì “hy sinh”… 

các bác sĩ có thể lấy ra căn bệnh tuổi già cao huyết áp 
như lấy viên đạn và nỗi sợ hãi ra khỏi trái tim anh?

anh vẫn còn sợ như ngày xưa anh sợ cô giáo buồn
thức suốt đêm làm bài tập…

anh cũng chỉ muốn nói:
tôi thức để biết các bạn vẫn bình an

họ nói
anh nói
nhưng không bao giờ có tiếng nói
chuông cửa không bao giờ còn vang lên 
không ai có thể ghé thăm cái giường nhỏ bé của anh 
trong phòng ngủ 
tất cả họ đều đã chết 

những người hàng xóm mới của anh 
thì thầm:
– đó chỉ là một ảo tưởng 

chiếc túi xách của vợ anh vẫn còn đây, chứa đầy thức ăn
nó không thủng lỗ chỗ những vết đạn  

những người lính vẫn mang chiếc ba lô 
như chiếc cặp ngày xưa anh mang đi học 
giờ các con anh đang mang đến trường 

những quyển vở của anh ố màu
chúng đã cất và và thay vào những quyển vở mới
không dính máu

những người đến để nói lời chia buồn
chưa bao giờ nguôi với vợ của anh

như ngày xưa
chưa bao giờ mẹ hết lo về anh sau giờ tan học

họ chưa hiểu
làm thế nào một người có thể chết vì những người hàng xóm 
to đầu 
còn dại, lớn dái còn tham 

những người chết đang đi bộ dưới ánh trăng
họ thức nhìn anh đang ngủ 
mơ tất cả cùng về 
ngồi nhìn vợ một đêm…

..

March 20th, 2022

41.

3 tuần cho cuộc chiến, 3 triệu người di tản, những người không di tản đã nằm xuống. Thơ 3 câu đề lên bia mộ… 

—- 

con thỏ trắng ngủ 
nơi hoa thủy tiên đang nở hoa
nhẹ nhàng trên đầu

..

March 20th, 2022

42.

Ukraine
người đang nhận về mình đạn lửa
nhận về mình máu ứa 
nhường loài người một cuộc ăn năn? 

người nhận về mình những trái mìn nổ chậm
người chết hai lần 
âm ỉ trong từng lóng xương tủy 
phỏng rát lân tinh 
người nhận về mình một ánh ma trơi 
cả bầu trời chớp sáng 
buổi sáng người không cần mặt trời 
mặt trời của người ngủ quên trên những cánh đồng tứa máu 
những bình minh mửa máu 
những hoàng hôn máu chảy trên đầu

những chiếc xe tang 
và những chiếc xe tăng lộng lẫy
năm anh em vừa từ biệt cuộc đời 
những quả pháo làm nặng trái đất 
vốn đã quá nặng rồi 
những cuộc đời sinh nam tử bắc 
sinh bắc tử nam 
sinh ở phía đông qua phía tây tìm nơi 
nằm xuống 

người vừa từ chợ trời 
nhỏ nước mắt bên mớ quần áo cũ
người vừa từ mùa thu 
rớt nước mắt mùa đông tuyết trắng
người vừa ngừng hơi thở 
sau nụ cười người hóa bóng ma 

người về từ quá khứ 
mấy ngàn năm đủ để người tha thứ 
hay người còn cô đơn? 

người nhìn người hàng xóm oán hờn 
người anh em tối đèn tắt lửa 
giờ thành máu ứa 

người nhìn ngày mai người nhìn ngày mốt 
nhìn nắm đất vùi hài cốt 
của những người mà người từng yêu 

người nhìn thành phố sẽ mọc lên bên những ngôi mồ
chắc có người sẽ bơ vơ và lạnh 
như ngày xưa người đã từng lạc giữa mạc-tư-khoa tuyết trắng 
đó thôi? 

người biết hồng quân hay bạch vệ 
như hồng huyết cầu hay bạch cầu cũng thế 
cũng máu đỏ da vàng cũng tang trắng mà thôi 

người tưởng như mình vẫn là người 
đang ở ba lan đốt cháy đời mình bằng tên lửa 
người làm bông hoa tóe máu trên gai nhọn 
như nhân gian nằm xuống trên địa cầu 
không bị đau 

những xác thịt giả vờ cựa quậy 
những ăn năn những sám hối giả vờ
trả súng đạn này 
cho hàng cau, ngọn lúa 
trả về cho thơ 

người nở nụ cười
mà mọi người
tưởng như người
thắng trận…

..

March 20th, 2022

43.

vẻ đẹp tưởng như trống rỗng của bạn 
đã làm rung chuyển thế giới 
làm chùn bước cả những cơn thịnh nộ 

có người thấy những kẻ tưởng như ngoan đạo
đã gục ngã trước thiên đàng

không phải mây bay
bạn đang phải làm một sức nặng
đè lên lưng những kẻ bị nguyền rủa 
lòng tham đã chịu thua 

bọn họ không còn đủ sức chịu đựng
hóa ra muối của rừng 
khi nhìn lại đã hóa thành người bán muối 
vẻ sang trọng đĩnh đạc
đã gửi trong cấm vận gông cùm 

trong đôi mắt ra vẻ đa tình 
trên khuôn mặt người yêu lại chuyên đi bố thí 
ôi tiếng cười của họ, tâm hồn đau khổ tội nghiệp của họ 
làm bao nhiêu người vào vai nhân văn sám hối 

bạn chỉ phản chiếu sự ngọt ngào 
vô lý của niềm vui trống rỗng
nhưng bây giờ mọi người nhân danh sự cao ngạo 
để nói về bạn 

dù bạn từng lãng mạn 
như con chim mỏng manh bay quanh bờ hồ 
bây giờ bạn có thêm sự dũng cảm 
tên lửa có khuất phục được bạn không

bạn khiêm tốn giả vờ để bây giờ người ta đổ lỗi
tự dưng người ta bắt bạn phải gánh một gánh nặng
của một quốc gia trống rỗng
sau đó người ta mua bán sự ngây thơ 
cho lớp lớp trẻ con sinh ra và mê đắm
nước nga 
nỗi đau tinh tế ẩn chứa bên trong câu chuyện
họ thu hết lúa mì cho bạn chết đói 
bạn vẫn cắn môi 
khi phải kể 
sự cám dỗ của trại cải tạo 
họ muốn bạn có niềm tin 
bạn sống kề bên một bức tượng nhỏ đặt trên đỉnh một cái bệ

than ôi
sức mạnh của bạn quá yếu ớt để bạn mang mọi thứ đi xa hơn

bạn cam chịu
với hy vọng một điều gì đó ẩn giấu
bên dưới những mảnh thủy tinh
bạn giúp người ta chôn xuống đất những gì cần khuất mắt

bạn biết thừa đạo đức 
là vẻ đẹp của sự dối trá
các nghi lễ nằm dưới chân bạn
bạn dẫm lên mảnh thủy tinh vỡ
và đau đớn sụp đổ xuống sàn nhà như một cái xác thối rữa

tôi nghe còi báo động của họ
họ ngỡ bạn không thể sống lại
bạn không thể phục sinh

họ bắn vào bình minh còn bạn bắn vào xe tăng 
và nỗi nhớ, bạn co rúc giữa tương lai và quá khứ
quá mong manh vừa đủ để bạn nát nhừ 

sự trống rỗng người ta tự tạo ra
rồi tự la to: khoảng trống 
làm bạn cũng không thể thoát khỏi nó 

người ta tranh nhau tiếc nuối 
nhưng bạn biết điều đó
không xóa đi sự bất lực của bạn

bạn chấp nhận không còn có cách nào 
bạn chấp nhận chiến tranh 

cuộc sống là một thứ gì đó đã chết 
trước khi bạn chết 
như thể chính bạn tạo ra
một nhịp đập tự do mà họ không thể hiểu 

bạn khóc vì thời gian không còn quay lại
điều mà chúng ta hằng mong mỏi 
nó sẽ không hòa giải 

vì bản chất phi lý của lòng tham mà họ khát vọng
chỉ để cảm thấy 
để tê tái
để níu kéo
để hiểu
để quên
để tiêu diệt
để dành
để đốt

bạn như bông hoa héo ép giữa
hai trang sách cũ ố vàng

bạn không mong muốn bông hoa có một số phận khác
nó lấp đầy những mạch máu khô héo của bạn 
bằng màu xanh lá cây

bạn không có quyền hỏi về sự tồn tại của nó
hay tại sao nó được nhổ lên khỏi mặt đất
tại sao nó phải thay hình đổi dạng 
trong khi nó chỉ cần là một bông hoa?

họ muốn bạn không bao giờ có nghĩa 
vì như vậy bạn mới mong tồn tại
như những ký ức khi lịch sử ấn vào 
giữa quá khứ và tương lai 

cho đến khi những bông hoa trên cánh đồng khô héo
và chúng ta không còn phải réo 
gọi tên ai…

—–

Hệ thống báo động bị 
Hệ thống báo động bị động
Hệ thống báo động bị động nên không báo động 

Nên hệ thống báo cháy bị 
Hệ thống báo cháy bị cháy 
Hệ thống báo cháy bị cháy nên không báo cháy

Chỉ xe tăng tự nhiên bị cháy

..

March 23rd, 2022

—

*Through the translation of this poem I had to do a mini research on the evolution of the Vietnamese language. A fulfilling aspect of discovering new vocabulary. The “NHẪN TÂM” had always implied cruelty, and I’ve never given it more thought. The Vietnamese written text was in classical Chinese, the character patient is the sum of two characters: the character representing a knife balanced on top of the character representing the heart. Hence without this balance, without fortitude or forbearance the heart is severed, we end up with “NHẪN TÂM”, we’re heartless, we become cruel, and pain a consequence. Thus, sadly my translation has lost an aspect of the original text.

NHẪN: the knife is balanced atop the heart; patience; forbearance; fortitude

TÂM: heart

NHẪN TÂM: the knife cuts the heart; heartless

_____

MARCH 2020