An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

not a warden


[5th revision; 2019-2022]

poetry is a failure
apologised poetry
in tiring wordless smoke(and mirrors)

we’re sinking
poetry also sinking
by a remaining sail
lingered thoughts of her sheer dress on an autumn day

a little hot
the waves, mountains, valleys
poetry couldn’t but ogle
tried to look away searched then
for the sea

poetry dear god
drove her mad

Not history
(history) (not the past)
(judgement) (without conclusion)

(poetry bid not for such history)

(history) (nothing but the name of a
murderer) (mass; serial)
(enslavement) (born in fear)
(historians) (by)

(history) (aping poetry) (meaningless)
(but if disparate to poetry) (a cruel joke)
(paint peeling) (fading blood stains) (millions of people never coming home)
“dusk upon the small innocence of a farmer(‘s wife) ”

(when history is deliberately meaningless) (poetry explains)
(via the verses)
(tainted) (unclear)

Not a Warden
(a warden) (a temporary defence)
(a domino effect) (already forgotten)
(it’s stored) (somewhere no one knows)

(It’s unacceptable to me) (they’ve even misspelt the title of the book)
(hehe I was in a hurry; hence there’s an extra letter) (their fingerprints all over the place left them shaking in their boots)

(steal it at any given a chance) (not just money)
(don’t be so surprised)

(there’s no one left to resolve such issues) (there’s no concrete evidence)
(I’m hoping for any kind of new developments)
(a variety of possible scenarios)
(with different people)

(the result of the inspection) (& it is after that declassification)
(its effect upon a revolution)
(not any kind of explanation) (or love story)
(prayers of resolution) (at a small price)

(stop) (there’s still flesh for sale)
(like fresh fish)
(remote control to move things around) (the allure of the moon)

(babies with milk-teeth) (we’ve already done enough chewing)
(lips and mouth shrivelling, caving in)

(we’re terrified of only one thing and choose to do only the one thing)
(titillating, plotting, cunning intrigue)

(you’re a cloud) (at the top of Mount Sơn Trà) (about to be Bà Nà)
(remember to make them feel as though a fire scud missile may have a place there at the top) (burning a hole in your pocket)

(we’re motivated) (you shouldn’t be so short-tempered)
(we’re in between everything) (sometimes just there in the brain sack)
(we can’t be seen) (without a white ballot)
(we’re busy) (in a conference with Lao) (just them, no other nation)

(we’ve picked up the small things? tiny things like a snail shell?) (you’re the one)
(who said Lao does not have a sea) (you shouldn’t believe everything you hear)
(we’ve forgotten about the insurance)

(and a free woman) (wants everyone to notice her)
(money laundering that is)
(we hid behind the crowd) (make use of all-around that’s loose)

(with the entire inheritance of poems we leave behind) (someone will buy a car)
(maybe we will fight) (we’re in cool colours)
(we have the right and reasons of those in power)

(keep wearing that red dress)
(keep appearing as though you’re fierce)

(as though it has been in the papers) (nothing but a misunderstanding)
(you will never be allowed to call out our names)
(a social parasite)

(We are adamant when it comes to that)
(like) (how you will never know the result of the inspection)
(we’ve been waiting for an opportunity)
(the things behind a firewall) (obscured)

(now and then we need a little smoke) (you’re choking)
(unlike a flame) (with the night in waiting) (for the morning)
(we’re the crystals in ice water) (in the laboratory)
(a face as cold as ice)

Poetry should be a little hungry…
don’t spoilt poetry with support and supplies

let poetry fail
experience embarrassment

give poetry a little love
quiet encouragement
a casual hand
a touch now and then
in the dark

poetry’s sunset fading
a mini saunter
a bright star
possibly in the West
Poetry swinging
on a rope breaking

poetry shall find its own way
like the tides
makes a sea of red algae

let poetry be a spectre of the wind
the envision of a sunset
or a demon from hell
boiling pot of oil
or be a white swan flying
into an inkpot

at night awake the poet
slipping in puddles of water
chasing after secret terminologies
an emergency
as he leaves poetry
poetry would then wait
always ready for love

Be silent
we know what is unspeakable
to each one of us
drifts endlessly
between the ears and darkness

and we reside amongst all of it
like a letter written in the wind

short(& sweet)
like a shard of glass(Thủy Tinh)
when Sơn Tinh was foraging

the words one thought meant waiting

like a box tightly sealing up
months years
years months
months, years

only the hair
yet grey

like bells ringing
when no one prays

Who will bear
the silence of the body
together with poetry’s spirit
into two
causing her to bleed?

don’t be startled
how could falling
make a sound?

like her
Now, intangible

A dusty dirt road
& everything which has been iced
poetry listens to the parrot in its lungs
screeching figuratively at a grey sky

through the brutal onslaught of noise a revelation
the delusions of a message

a message
Poetry wonders what it means
As the parrot
mimics the tragic call of a waterhen?

S is the shape of the country
V for vẹt(parrot)
C for country
return to where is the call of the waterhen?

in this exhausting postmodern society
poetry’s disintegrating like smoke and ashes
in the dry period

failures at the end of a rainy day
the end of the world war in 1945
and the citizen’s ballots
abundant like grass
poetry counted the winters in 1946

the true action and philosophy of poetry
necessitates murder:
poetry cuts open the blood vessels with a dagger
allows it drips into an S
but the cut was too narrow
that winter the path took poetry into the mountains
the blood drips twists into a V

this morning’s paper in poetry’s tight fist
was mumbling something
like crying
not like the sound of a parrot

poetry is not poetry; poetry is you
we all make mistakes, and poetry is stuck
inside poetry’s body

we were abandoned
by a god
after the Manifesto
was declared by a parrot

A little boy told a fib
he said
there’s a deer
under the bed of poetry

he claimed the door will open
if you add or omit a capital letter not there
to your usual name

hence he’s wrongly copied the title of a book
and the characters
he’s promised gifts
his mind was full of this sort of stuff
like hiding a turtle in the draw

a little boy who does not talk but likes to howl like a hurricane siren
a little boy who enjoys reading picture books in the bathtub
a little boy who likes peeping through keyholes

now for the first time, he’s stepping on an escalator
he’s learning to walk on the clouds
in the wind
only his Mother fell on her butt
in apprehension and embarrassment

I’m so glad
your mouth is still on your face
imagined if it was elsewhere
then we’ll see how truly cruel is the creator

if it was between your toes
you would have but
to eat

if it was on the top of your head
much will be your despair
under a layer of hair
you won’t be able to brush your teeth

if it was in your ears
a tragedy when you cough
the excruciating loud echo
you would have wished that you were deaf

if it was in your brain
the smell of dipping sauce will be all over it

so glad your mouth is still on your face
you can keep shouting:
eat more,
lick ass,
beg, beg some more
There’s never a need to suck on liberty

They say you shouldn’t bite your fingernails,
like you’re gnawing the bones in a broth
it is a Country
ask if you don’t understand
so they can explain it to you

don’t beg
it’s not the breast of a young woman
or a letter
you’re not a beggar

you will be judged

on the accumulation of what you say
you won’t be able to deny it
don’t think adding more rhythms
means you can commit such
verbal crimes

you still have a face
that’s pale and fat

yet all of a sudden, you want a kind face like a pussy cat
don’t go believing you can hide behind a God
even though to most this is unnecessary
since it’s a little bloodthirsty

Had it ever occurred to you
that your voice is more bitter than the sound of exploding artillery?
they’re staring
while you’re acting disappointed
like when you’re an acting accountant
carefully recalculating everything when you’re in a relationship

you make people want to open their mouths
while they’re going crazy
hating artillery

no one wants to use their name
when they meet you

but children are still being born
into a world full of laughter
though we all know you’re allowed to liberally murder
as though you’re starving

The boxing match was scheduled…
the crowd hovered like flies
the stadium rather nice
they hoped
the boxers will slam into each other
make it a tight fight

but only one of the competitor knows
he’s a boxer, not some bullhead hero
hence didn’t know how to wave around the red cloth
he’s left everything
when the bull came at him like the wind

the spectators
fell back feet in the air
rammed and gored a dream into smithereens

Here’s a cool talent
which is destroying you right now
though you will never reveal the secret
everyone will try and guess:

you write like other poets
made lots of people cry
when they read a message like
odd number

though you want to be compared to
Nobel writers
you never get a chance to be ashamed of what you want to hear
since straight after you’re dead
at some celebration

now it’s hard to get you on the phone
not that you’re always shouting: great
you have other moves
there are plenty of more fearful terminologies
like: disruptive innovation
new formalism
central mediation

Who are the people you’re looking for
in our poem?
because we are the words
that you will never be able to end
whatever the poem may give you, that is: it’s
an unavoidable torment of your conscience

you’re prepared to sacrifice everything to get what you want
you’re content
you accept now that everyone has their chin up spitting
and this made you laughed
you enjoy pitying people
because you have a good heart

Yet you’re afraid to ever mention anything about love?
Nor anything to do with fate?
what will pull us closer to each other, will break us
a mumbling something that sounded rather humane
in all of our poems
what it would feel like to truly live

unlike any other
you want to be the supreme leader because of your hard work
take for yourself the power to praise

because you like to jest
you’re unaware that poetry is very dangerous
your true self is within it

like the most pronounced personal pronoun
that you keep saving
your energy
after a class on the colours
you used to rub your face in, every day…

What makes a good poem
deserving of merits and praise?
if everyone is asking this
Who will reply?

How many stars are there in the sky?
How many people are dying from starving?
How many babies turned up in their mother’s womb tonight?
How many goldfish
swimming in folklore a bit out of reach?

How many soldiers returned from the dead?
How many children have gone to school forgetting to bring their pencils?
How many people do not believe in the book The Winning Side?

Do you relish in the study of history?
What was the reason for the Jasmine Revolution in Egypt?
Have you ever seen a terrified ghost in the streets?
How could all these things come to an end?

Are you aware of all the question marks at the end of these sentences?
Or are you too busy with your head in the clouds?
Do you eat then sleep?
Then print your giant face on the back of your published books of poetry
you’re in everyone’s face selling them?

There’s not one curious person
Who might? Who? Who? Who?
may reply with:
What makes a good poem deserving of merits and praise?

all loneliness will turn into indiscretion
poetry will be the crowd in the end

poetry failed
poetry hence, apologetic through the smoke and mirrors

we drown
and poetry will drown
remains is a sail
her rather thin revealing dress on an autumn day

rather hot
the mounts and valleys
and poetry tried then to look away
search elsewhere
for the sea

drove her inherently mad

a green stain
a red drop of blood bled
for the first time

the last curtain call
a falling cicada
a speck of dust a cloud at dusk
a clear drop rolling down someone’s cheek

the age of maturity
a frog croaking way too loud

a pinch of regret
a graze burning on poetry’s face

Poetry likes to wander around
in the cold
the vernacular in songs
burned in ashes
like the way people burned their trash

and the smoke
like a thick fog
is nothing but a chill in the distance
The day poetry broke-up, the summer wept

don’t ask poetry about separation
the night poetry was so drunk
nothing to do with yearning but poetry’s destruction
of a person

as we all do, contribute to procreation

now poetry must work
feed the offsprings, live

people find skeletons in their closets
poetry find garbage instead
poetry gathers them to burn
the leaves in changeable colours
piled in the corner of the yard and a patch of
lonely sky and rising smoke

people say poetry is always spinning between two ends of desire
they couldn’t point out so dire
that, it’s but a tool like a broomstick

The words, the words
in a rush to explain
faster than tears
faster than grass(just mown)
faster than her
sideward glance

when we’re trampled upon
(we forget our name)
surely we’ll recognise each other
by our hat the hair, beard
or the slight grubby thick lips

poetry remain hidden
if dishonoured
poetry will not hesitate when it comes to murder

and just like that the clouds are no longer magical
they’re all over the place like the scattered corpse during the Mậu Thân tet offensive
bodies dragged into the sky by pulleys
left behind nothing but the boot prints of dead soldiers
after their blood have been washed away

no one has lost anything
don’t get your knickers in a knot
they’ve have a paid a fair share
they’ve paid with their life

like poetry at the moment on the carpet
pretending to be: Fast asleep
annoyed that people only knew half of the story
the truth for poetry has to be one hundred percent
like all of poetry’s promises
poetry laughed out loud

Mother has passed away
the bugs long ago on the mourning veil
now are scorpions
one bite
you’re snapped in half

you fell, from the ground,
you look at the sky
the drifting clouds, like people
while they’re blowing smoke up some vip’s ass

“Vietnam’s autumn sky
is gorgeous baby…”

All the pointless efforts have changed poetry
not because of your rejection
or competing acceptance

poetry’s efforts trying to find itself again
within the last dying candle flame

Are you kidding poetry,
in a flame?

poetry’s soul if you want to be the witness
find the truth
Or a game of the flesh and fake goods

The flesh?
Are you kidding poetry,
fake goods?
And you’re aware of this poetry?

poetry heard a young guy
swear under his breath in a dark corner
a sneer on poetry’s lips
poetry is more than aware of the price of an act

hence, poetry plays the victim
poetry like being cut
each morning poetry face the world
allow them to draw what they want:

actor, lover
ôsin, beggar
city folks, farmers
the endless national pride
charismatic gods

poetry hid, under a cover
more true than any
that is the genius of poetry

Can your competence
measures up to poetry’s cunning?
much of poetry’s ability is like that of a Demon
greedy men no longer young
poetry prayed for them

from within its golden light
poetry needs the shimmering elegance
not greed but
to be glorious within the light of a flame

like God
on Christmas Eve

and when He bestowed poetry with eyes
poetry admired the stylish hair and trimmed beard of the fashionable poets
like actors strutting
adores black
and day after day blacker
more bitter, more vindictive

poetry’s point of view

the world stage erected
by poetry
the role of those dissolute, evil, pockmarked, thick skin
the fragile, thin skin of people is scary to poetry
like the flu

poetry despise those who make fun of the old
poor, with nothing to eat, in reconciliation
not a dollar to their name

poetry despise the poets
with self-portraits: of their youth
proud and conceited
and very smart when it comes to pushing in
for a ticket to the dining room

a young man
We all know he will be an old man

What does he want in the new year?
What does he want in the dark?
What should happen?

It seems as soon as poetry turned ten
poetry began to compose poetry
Mother bought pencils
rubbers, and papers
for poetry

poetry knew how to apply the words:
dreams – denoting “curiosity ”
allure – an accumulation of “the gentleness of the wind
and the heartache of being there
two nights in a row…”

silence – is both in “repose and anger ”
a day in spring

flexibility – means “holding on without restriction
right beneath
the knees
of poetry…”

poetry – actually
like “an application of compression and pressure ”
when we bullshit
and it all slowly

exposing the crude
flesh and all
could see

except for
the private part
beneath poetry’s clothes

When a poem has to keep denying
what has been written
at that very moment
its eyes were like flames

don’t pretend
it is beyond you, a godsend
not just some conversation
random rambling

don’t be nasty
weaving intrigue
like a shopping basket
paying for the anecdote

the poem also need to shop
the basket carries
poetry’s bread and dipping sauce

you should try not to get sultanas
mixed up with nipples
stop pushing the point if you don’t know
don’t crawl around under
poetry’s bed

now on the flipside
if the poem speaks up
like a movie about a star
don’t be a pain
pretending there’s nothing to see
then try to be friends

the broadcasts these days
all damp with poetry’s
like blood flowing
along with the scars caused by your damn rambling

you’re like a sloshy
yellow puddle
a crime scene
set up in spring colours

the poem is ancient
while you’re a child still on breastmilk
yet you claim the right to write poetry

Poetry’s entire sleepless night
poured into an empty cup of coffee
the blank page like a meadow
it lines up
so the moon can light up the eyes
behind a mask
a young woman
in the longer than predicted
absence of her husband

he had died young it seemed
his hair smelled like gunpowder

when you relax your finger
the wind is the product of movement
it made the young woman cry
and the light
like a fire under the bed
each night she goes to sleep

don’t worry, she said to poetry
you can not inherit

like her blanket
like the window curtains
like the pillow, she uses to cover her face
like the lost nights

poetry understood but said nothing
resigned to listening
to people talking without knowing
what to say

they scream profanity
like poetry

Veer right up here; veer left down there
you’re on the pavement
can’t feel a thing

you must know
the poem does not care about traffic rules
usually on paper
it’s carved in stone
all around us

the first time poetry remember
driving drunk
a vehicle of poetry

it was clear poetry saw clearly
but after
end up lost in a street
veering out from the tree branches

Sometimes the wind during the dry period in the West Highlands pushes you to the point of tears
neither happy nor sad
it’s like a bell
you and the wind embracing each other
as the Cathedral opened up
in hymns

you found yourself suspended amidst it
even as the abyss is right at the edge of your life

a young woman fingers reaching for the notes on the piano in the distant
as though she’s trying to ignite a fire
like crystal, you trembled
with the scent of her hair
as though from an Eden at the bottom of a lake
you skipped a step
or two

the bar owner fixed you a drink
as soon as you sat down
with a battery-operated butterfly
Made in China
you’re madly preoccupied with it

it’s chilly and quiet
like a whale swimming around everyday blowing water

poetry salvaged a corpse from the garden
like dead leaves
in autumn
It looked like it’s the corpse of a young blind woman
a very old movie

Poetry dreamed it was asleep inside a flower
Lips still sucking on a nipple
sucking up the mist

poetry woke up teary
as a petal fell like razor blade
on a new-born baby’s nappy
a cloak over poetry

poetry was born a boy maybe
since girls get to be the moon and darkness
their tears wet
poetry’s garment

with the same theme as a teardrop
poetry composed a poem that
pierces the heart of the trees
in the pring
poetry finds it’s cold

hopefully, death render poetry useless
old and frail
poetry has no offspring
poetry is alone
dreaming of dying young

sweet things fell into the dusty soil
poetry had nothing for the blooming flower
even at the moment
the moon’s egg drop

Poetry is not the clouds
curled up on the ceiling
it’s not a chill mist
in those girls eyes
like glass marbles

poetry is our

a duck paddling in a gully
like the way we have our foot on the accelerator on the highway
the wind whipping
the foot of the sky

the highland
scented with wild daisies and fertiliser

thoughts of wild daisies and autumn
like her usual confusion
How come she can not understand poetry at all
Why poetry
talk about her so much?

it bothered her
& she wanted it to stop right here

Poetry’s constantly pretending
the mist
constantly pretending to protect the clouds

constantly pretending to protect a pair of tired arms

a couple dollars and cent
constantly pretending to protect a ship that had sailed

and the smoke
constantly pretending to protect its shadow?

all this pretending had indeed
choked us(to death)

hence when poetry is pretending
its lips
had fallen lost somewhere
in the middle of the night


thơ thất bại
lời xin lỗi của thơ bằng khói
nó mệt mỏi

chúng ta chìm xuống
và thơ chìm xuồng
chỉ còn một cánh buồm
lấp ló áo em ngày thu hơi mỏng

hơi nóng
khi núi đồi xuất hiện
và thơ cứ giả vờ căng mắt tìm
một bờ biển

làm nàng muốn điên

Không phải là lịch sử
(lịch sử) (không phải quá khứ)
(sự phán xét) (không có cuối cùng)

(đau khổ) (mỗi người)
(không có ai quan trọng hơn người khác)

(một lịch sử như thế thơ không dám viết)

(lịch sử) (chỉ là tên tội phạm giết
người) (hàng loạt)
(tính nô lệ) (sinh ra trong sợ hãi)
(những sử gia) (ngồi bên)
(vua chúa)
(và rên)

(lịch sử) (cũng bắt chước thơ) (thường vô nghĩa)
(nhưng khác thơ) (nó là trò đùa tàn bạo)
(những mốc son) (mốc máu) (hàng triệu người không về)
“bé bỏng chiều quê ”

(khi lịch sử cố tình vô nghĩa) (thơ giải thích)
(bằng thơ)
(nhiều khi mù mờ) (vệt máu)

Không phải là Quản Giáo…
(chỉ là giàn giáo) (chống đỡ tạm thời)
(hiệu ứng domino) (đã bị lãng quên)
(nó đã được lưu trữ) (không ai biết ở đâu)

(tôi không chấp nhận) (họ đã ghi sai cả tên quyển sách)
(hehe mình vội quá gõ dư một chữ) (họ rùng mình vì để lại dấu tay)

(hở ra là hốt liền) (không phải chỉ là tiền)
(đừng ngạc nhiên)

(không ai có thể giải quyết) (không có bằng chứng nào cụ thể)
(tôi hy vọng có chuyển biến)
(những trò khác nhau)
(đối với những người khác nhau)

(bản kết luận thanh tra) (& sau đó giải mật)
(làm ảnh hưởng đến cách mạng)
(không phải giải trình) (đâu phải chuyện tình)
(cầu cho mọi chuyện suôn sẻ) (với giá rẻ)

(dừng lại) (vẫn có thịt để bán)
(như cá tươi)
(cần một cái remote để điều khiển) (sức hút của mặt trăng)

(em bé đang mọc răng) (chúng tôi đã nhai quá nhiều)
(hai môi và mép bị quăn)

(chúng tôi loại một số và chọn một số)
(mưu mô mưu lược mưu kế)

(bạn là đám mây) (trên đỉnh Sơn Trà) (sắp sửa Bà Nà)
(nhớ làm thế nào cho tụi nó cảm thấy tên lửa Scud có thể đặt trên ngọn núi) (làm bạn cháy túi)

(chúng tôi có động lực) (bạn đừng có bực)
(nếp gấp của chúng tôi ở tất cả các nơi) (không chỉ là vỏ não)
(không thể nhìn thấy chúng tôi) (không có phiếu trắng)
(chúng tôi đang nhiều việc) (giao lưu tại lào) (không có nước nào)

(chúng tôi đã nhặt những vật nhỏ? xíu như vỏ? ốc) (bạn là một)
(ai bảo nước lào không có biển) (bạn đừng tin)
(chúng tôi quên mua bảo hiểm)

(và một phụ nữ tự do) (cô ấy muốn làm mọi người chú ý)
(đó là rửa tiền)
(chúng tôi núp sau đám đông) (sẽ sử dụng tất cả các chất lỏng)

(gia tài thơ của chúng tôi để lại) (một đứa sắp mua xe hơi)
(chúng tôi có thể chiến đấu) (chúng tôi màu xanh)
(chúng tôi có lý của kẻ mạnh)

(bạn cứ mặc váy màu đỏ)
(bạn cứ ra vẻ khủng khiếp)

(như thể nó đã được lên báo) (chỉ là sự hiểu nhầm)
(bạn không bao giờ được gọi tên chúng tôi)
(ký sinh trùng xã hội)

(chúng tôi cảm thấy tốt về điều đó)
(cũng như) (bạn không biết kết quả của thanh tra)
(chúng tôi đã chờ đợi thời cơ)
(những gì sau một bức tường lửa) (mù mờ)

(đôi khi chúng tôi cần một chút khói) (bạn ngộp thở)
(không giống như ngọn lửa) (được buổi tối chờ đợi) (buổi sáng)
(chúng tôi là những tinh thể nước đá) (phòng thí nghiệm)
(mặt lạnh như băng)

Hãy để thơ hơi đói…
đừng đặt hàng hay tài trợ cho thơ

hãy để thơ thất bại
và biết xấu hổ

chỉ cần cho thơ một tình yêu nhỏ
giọng nói thầm thì
một bàn tay lơ ngơ
chạm vào thơ
trong phòng tối

hoàng hôn của thơ làm mờ
một chút lang thang
một ngôi sao sáng
hình như ở hướng Tây
Thơ đu dây
muốn đứt

thơ tự tìm một lực đẩy
như thuỷ triều
làm đại dương tảo đỏ

hãy để thơ làm bóng ma của gió
ngắm hình dạng hoàng hôn
có thể là con quỷ từ địa ngục
với chảo dầu nóng chảy
có thể là thiên nga trắng đang bay
vào lọ mực

mỗi đêm thi sĩ thức
và trượt chân bên vũng nước
khi chạy đi tìm các ngôn từ bí mật
khẩn cấp
lúc em bỏ thơ đi mất
thơ vẫn chờ
và thức giấc
để kịp yêu…

Ðể im lặng…
chúng ta biết rằng sự vô ngôn
trong mỗi chúng ta
luôn luôn trôi
giữa hai tai và bóng tối

và chúng ta sống giữa những điều đó
như lá thư viết ra trong gió

những lá thư
nghiệt ngã
ngắn gọn
như mảnh Thuỷ Tinh
khi Sơn Tinh tìm kiếm

những lời nói tưởng là chờ đợi

im lặng
như một cái hộp đóng kín
tháng năm
năm tháng
tháng năm

chỉ có tóc
là chưa bạc

ngay cả tiếng chuông
cũng vang lên vô ích
khi không ai nguyện cầu

ai sẽ chịu
sự im lặng của cơ thể
cùng tinh thần của thơ
đã vỡ
thành hai mép
làm em chảy máu?

đừng giật mình
làm thế nào ánh sáng
mà gây ra tiếng động?

im lặng
như em
giờ không trọng lượng

Một con đường bụi bẩn
& mọi thứ bị đông lạnh…
thơ nghe con vẹt trong phổi của thơ
kêu to những âm-thanh-tượng-hình trên nền trời màu xám

sau đó, sự tàn bạo của âm thanh
hoang tưởng chúng là một thông điệp

thông điệp
thơ muốn biết nó có nghĩa là gì?
khi con vẹt bây giờ
đang giả vờ kêu tiếng bi thương của con chim Cuốc?

đất nước hình chữ S
con vẹt chữ V
Tổ Quốc chữ Q
chim Cuốc gọi về đâu?

hậu hiện đại có phải là thế giới mà thơ đang mệt mỏi
tan rã như đám bụi khói
mùa khô

những thất bại chiều mưa
từ cuộc chiến tranh thế giới kết thúc năm 1945
và những lá phiếu của nhân dân
nhiều như cỏ
thơ đã đếm mùa đông năm 1946

hành động triết học thực sự của thơ
là có án mạng:
thơ dùng dao lam cắt ngang mạch máu
để nó chảy thành chữ S
nhưng vết cắt quá hẹp
mùa đông ấy con đường dẫn thơ vào khe núi
máu ngoằn ngoèo chữ V

tờ báo sáng nay thơ nắm chặt
nó kêu lên những âm thanh
như khóc
không giống tiếng con vẹt

thơ không phải là thơ, thơ là bạn
ai cũng có sai lầm và thơ bị mắc kẹt
trong cơ thể của thơ

chúng ta bị bỏ rơi
bởi một vị thần
sau khi Tuyên Ngôn
bằng tiếng kêu của vẹt

Một cậu bé đã nói dối…
cậu ấy nói
có một con hươu dưới gầm giường
của thơ

cậu nói rằng cánh cửa sẽ mở
nếu bạn bỏ hay thêm một chữ cái chưa được kể
vào tên thường gọi của mình

nên cậu ta chép sai cả tên quyển sách
và mấy nhân vật
mà cậu hứa sẽ cho quà
cậu cứ nghĩ mọi chuyện
như ngày xưa giấu con rùa trong ngăn kéo

một cậu bé câm và thích hú như cái còi báo bão
một cậu bé thường nằm trong bồn tắm đọc truyện tranh
một cậu bé thích nhìn qua một lỗ khoá

giờ đây cậu lần đầu bước vào thang máy
cậu đang tập đi mây
về gió
chỉ có Mẹ cậu là chổng vó
vì ngượng và lo

Thật vui mừng
khi miệng của bạn vẫn nằm trên mặt bạn…
including the nights
you lay awake
slept in
drooling craving for liberty

hãy tưởng tượng nếu nó nằm ở những nơi khác
mới thấy ông trời chơi thiệt là ác

nếu nó nằm giữa các ngón chân
bạn sẽ phải cạp
mà ăn

nếu nó nằm trên đỉnh đầu của bạn
nó sẽ làm bạn thất vọng
vì bị lấp dưới mái tóc
bạn không nhìn thấy để đánh răng

nếu nó nằm trong tai
một thảm hoạ khi bạn buộc phải ho
nó vang to
đến mức bạn chỉ muốn mình bị điếc

nếu nó nằm trong não
mùi nước chấm sẽ nằm trong đó

thật vui mừng khi miệng của bạn vẫn nằm trên gương mặt
bạn cứ la to:
ăn no,
ba hoa,
quy chế,
gửi lên,
xin cho
không cần ngậm cái tự do

cả những khi bạn nằm
ngủ quên
mỗi đêm
thèm tự do nhỏ dãi

Người ta nhắc bạn không nên mút tay,
đó không phải lúc gặm tô xương xúp…
đó là Tổ Quốc
bạn chưa hiểu cần hỏi thêm
để người ta giải thích

bạn đừng xoè tay
không phải ngực của một cô gái
hay lá thư
bạn không phải ăn xin

bạn sẽ được phán xét

có một sự tích lũy những gì bạn đã nói
sau này bạn không thể chối
bạn đừng tưởng cứ gieo vần
là bạn có quyền giả vờ tần ngần
như vậy

bạn vẫn phải có một khuôn mặt
nó có thể mập và trắng

đột nhiên, bạn muốn có khuôn mặt hiền lành như mèo
bạn đừng nghĩ mình có thể núp sau Thánh Thần
dù với mọi người điều này cũng không cần
vì nó hơi khát máu

bạn đã bao giờ nghĩ
tiếng nói của bạn chát chúa còn hơn tiếng súng?
người ta đang nhìn chằm chằm
dù bạn giả vờ đóng vai bất mãn
cũng như bạn đã làm kế toán
tính kỹ mọi thứ khi yêu

bạn làm cho mọi người phải mở miệng
dù họ muốn điên
và ghét súng đạn

không ai muốn sử dụng tên của họ
khi gặp bạn

nhưng trẻ em vẫn được sinh ra
trái đất luôn đầy ắp tiếng cười
dù ai cũng biết bạn được tự do giết người
nếu như bạn bị đói

Trận đấm bốc đã được chuẩn bị…
đám đông bu đen xung quanh
võ đài khá rộng
người ta hy vọng
hai đấu sĩ đánh nhau
chèm bẹp

nhưng chỉ có một chàng đấu sĩ biết
anh ta là vận động viên quyền anh chứ không phải dũng sĩ đấu bò
nên không biết giăng tấm vải đỏ
anh đã bỏ
chạy lấy người
khi con bò tót lao vào như gió

khán giả
chổng vó
bị húc tan tành cả một giấc mơ

Có một khả năng thú vị
đang tàn phá bạn…
dù bạn không bao giờ hở ra bí mật
mọi người cứ đoán:

bạn viết như các nhà thơ
làm nhiều người đã khóc
khi đọc một tin nhắn
số lạ

mặc dù bạn muốn được so sánh với
những nhà văn Nobel
cái âm thanh bạn thích nghe và không kịp xấu hổ
vì bạn sẽ qua đời ngay sau đó
tại một bữa tiệc

bây giờ không dễ nói chuyện với bạn qua điện thoại
không phải lúc nào bạn cũng thốt lên: tuyệt vời
bạn có chiêu khác
với rất nhiều từ ghê tởm
như: chiêu thức sáng tạo
tân hình thức*
giải trung tâm

con người thật nào bạn đang tìm kiếm
trong bài thơ của chúng tôi?
bởi vì chúng tôi là những ngôn ngữ
mà bạn không thể nào kết thúc
những gì bài thơ mang lại cho bạn, đó là: sự giày vò
lương tâm bạn không thể né tránh

bạn sẵn sàng làm tất cả để có điều bạn muốn
bạn có thể hài lòng
bạn nghĩ mọi người đang ngửa mặt lên trời phun nước bọt
và bạn bật cười
bạn thích thương hại mọi người
do bạn tốt bụng

nhưng sao bạn không bao giờ dám nói về tình yêu?
hoặc thậm chí những gì là số phận?
đã kéo chúng ta lại gần nhau, đẩy chúng ta xa nhau
một giọng nói thì thầm rất con người
trong tất cả các bài thơ của chúng tôi
những gì nó cảm thấy như được sống

không giống như bất cứ ai
bạn muốn làm vua bằng cách cố gắng
giành lấy quyền khen tặng
cho thơ

vì bạn thích đùa
bạn không biết thơ thực ra rất nguy hiểm
con người thực sự của bạn trong nó
sẽ bị lộ ra

như một đại từ nhân xưng mạnh mẽ nhất
mà bạn cứ cất
giả vờ
tận đâu
sau lớp phấn màu
hàng ngày bôi trên gương mặt bạn

* http://tapchisonghuong com vn/tin-tuc/p75/c114/n26123/Tho-Tan-hinh-thuc-Viet-va-ban-tho-tren-the-gioi html

https://poets org/text/brief-guide-new-formalism
https://www poetryfoundation org/harriet/2007/11/why-no-one-wants-to-be-a-new-formalist

Thế nào là bài thơ hay
để được khen thưởng?
ai cũng hỏi
thì ai trả lời?

có bao nhiêu ngôi sao trên bầu trời?
bao nhiêu người đang chết đói?
bao nhiêu bà mẹ đêm nay trở dạ?
bao nhiêu chú cá vàng
đang bơi trong cổ tích hơi xa?

bao nhiêu người lính trở về từ cõi chết?
bao nhiêu trẻ con đi học quên mang theo mẩu bút chì?
bao nhiêu người không tin vào quyển sách Bên Thắng Cuộc?

bạn có thích nghiên cứu lịch sử?
tại sao Cách mạng hoa Nhài xảy ra ở Ai-cập?
bạn đã nhìn thấy bóng ma sợ hãi trên đường phố?
làm thế nào tất cả những điều này kết thúc?

bạn có thấy dấu hỏi ở cuối mỗi câu này?
hay bạn cứ tha hồ mây bay
ăn xong chùi mép?
rồi in hình mình tổ bố lên bìa tập thơ
mang đi rao bán?

vẫn còn lại một người tò mò
không ai? ai? ai? ai?
sẽ phải trả lời:
bài thơ như thế nào thì mọi người khen thưởng?

bất cứ sự cô đơn nào cũng thành tội lỗi
cuối cùng thơ thành một đám đông

thơ thất bại
lời xin lỗi của thơ bằng khói
nó mệt mỏi

chúng ta chìm xuống
và thơ chìm xuồng
chỉ còn một cánh buồm
lấp ló áo em ngày thu hơi mỏng…

hơi nóng
khi núi đồi xuất hiện
và thơ cứ giả vờ căng mắt tìm
một bờ biển

làm nàng muốn điên

một vết nhơ màu xanh lá cây
một vết đỏ như máu chảy
lần đầu tiên

một đêm diễn cuối cùng
một con ve sầu rơi xuống
một hạt bụi một đám mây lúc hoàng hôn
giọt thuỷ tinh lăn trên má

một tuổi già
một con ếch kêu vang to quá

một vỏ trấu xót xa
cháy sém lên gương mặt của thơ

Thơ hay lang thang
khi trời lạnh…
những bài hát của ngôn ngữ
đã cháy thành tro
như người ta đốt rác

và khói
cũng như sương mù
chỉ còn là cái lạnh từ xa
ngày thơ chia tay, mùa hè đã khóc

bạn đừng hỏi thơ về chuyện chia tay
đêm ấy thơ say
không phải nỗi nhớ mà là thơ đã phá vỡ
một con người

như chúng ta ai cũng từng sinh nở

bây giờ thơ đi làm thêm
để nuôi con và sống

ai quét nhà ra ma
thơ quét nhà ra rác
thơ gom lại và đốt
những đám lá đổi màu
cho góc sân và khoảng trời
lên khói bơ vơ

nhiều người giả vờ nói thơ đang loay hoay ở hai đầu nỗi nhớ
họ không nỡ
nói thơ là một cây chổi quét nhà

Những con chữ, những con chữ…
mau mau bày ra
nhanh hơn nước mắt
nhanh hơn cỏ mọc
làm lấp dấu chân em

khi chúng ta bị chà đạp bởi
(thôi khỏi điền tên)
chúng ta sẽ nhận ra nhau
bằng mũ áo tóc râu
cùng đám bụi mù và bẩn

thơ ở ẩn
nên nếu bị xúc phạm
thơ sẽ giết người

và như vậy đám mây
không còn là những hình ảnh ta thường mơ mộng
nó ngổn ngang như những xác chết năm Mậu Thân
được kéo lên trời bằng ròng rọc
còn sót lại những dấu chân
sau khi thơ lau vệt máu

không ai bị mất cắp
bạn đừng rối lên
thơ đã trả tiền sòng phẳng
với từng mạng sống

nên bây giờ thơ nằm trên tấm thảm
với một vai: Ngủ Quên
mắng kẻ khác chỉ biết một nửa
sự thật của thơ phải là một trăm phần trăm
như những lời thơ hứa
thơ cười ha ha

Mẹ đã mất
những con sâu ngày xưa trên khăn tang
giờ đã thành bọ cạp
táp một phát
bạn vỡ đôi

bạn ngã xuống
nằm ngửa nhìn bầu trời
có hình mây bay giống như con người
đang cười
thổi vào ống đu đủ

“trời vào thu
Việt Nam đẹp lắm em ơi ”

Tất cả những nỗ lực nhằm làm thay đổi thơ…
không phải là bạn từ chối
hay tranh nhau nhận

thơ nỗ lực học cách tìm lại bản thân
trong ánh sáng của ngọn nến cuối cùng đang tắt

thơ có đùa không
chỉ với một ngọn nến?

linh hồn của thơ nếu bạn muốn đứng ra làm chứng
tìm ra sự thật
hay chỉ là một trò chơi xác thịt và hàng giả

xác thịt?
thơ có đùa không
hàng giả?
thơ có biết không?

thơ nghe một anh chàng trẻ trung
chửi thầm trong góc tối
nụ cười mỉa mai trên môi của thơ
thơ biết có những chi phí cho sự giả vờ

vì vậy, thơ chơi trò chơi mảnh vỡ
thơ muốn đứt tay
mỗi buổi sáng thơ đưa gương mặt của thơ
cho người ta vẽ:

diễn viên, người yêu
ôsin, người ăn mày
nông dân, thị dân
các tội nhân
yêu nước muôn năm
các vị thần quyến rũ

thơ núp dưới vỏ bọc
thật hơn cả họ
đó chính là thiên tài của thơ

Sự khéo léo của thơ
so với kỹ năng của bạn?
nhiều khả năng thơ là con Quỷ
những người đàn ông tham và không còn trẻ
thơ cầu nguyện cho họ

từ ánh sáng màu vàng của mình
thơ cần long lanh sang trọng
không phải tham lam
mà để vẽ vinh quang trong ánh lửa

như Chúa
đêm Giáng Sinh

và khi Ngài trao cho thơ đôi mắt
thơ ngắm kiểu tóc hoặc râu các nhà thơ bây giờ
như các diễn viên múa
diêm dúa
thích màu đen
và càng ngày càng thâm đen
hơn nữa

đôi mắt của thơ
không bao giờ
thay đổi

thơ tạo ra sân khấu của thế giới
các vai phóng đãng, độc ác, mặt rỗ, mặt dày
làn da mịn màng của người khác
làm thơ sợ như bệnh cúm

thơ ghét ai chế nhạo tuổi già
nghèo, không có gì ăn, đang ăn năn
không một xu dính túi

thơ ghét những nhà thơ
cứ tự vẽ chân dung của gã: khi còn trẻ
tự cao tự đại
và rất thông minh khi chen nhau lấy vé
vào phòng ăn

người đàn ông trẻ
ai cũng biết sau đó anh ta sẽ già

những gì anh ta muốn trong những năm tới?
những gì anh ta làm trong bóng tối?
những gì phải xảy ra?

Đâu hình như lúc lên mười
thơ đã biết làm thơ…
Mẹ mua cho thơ
bút chì, tẩy
và mấy tờ giấy

thơ bắt đầu biết dùng những chữ:
giấc mơ – có “tính năng tò mò”
khiêu dâm – bao gồm “sự dịu dàng của gió
và câu chuyện đau lòng lúc thơ đi ra đó
hai đêm ”

im lặng – là “sự yên tĩnh và nổi nóng”
vào một ngày mùa xuân

sự đàn hồi – là “nắm bắt mà không ràng buộc
ngay bên dưới
hai đầu gối
của thơ ”

thơ – thật ra
như “một ứng dụng của sức nén tạo áp lực”
khi chúng ta nói mớ
mọi chuyện đang dần dần
bóc ra

hở cả thịt da
tanh bành
làm ai cũng thấy

trừ nơi kín
dưới áo của thơ

Khi một bài thơ phải từ chối
những điều viết ra của chính nó…
lúc đó
mắt nó có một tia lửa

bạn đừng có giả vờ
đây là câu chuyện của thánh thần
không phải cuộc trò chuyện
huyên thuyên của bạn

bạn cũng đừng khốn nạn
giả vờ thêu dệt xung quanh
như một cái giỏ đi chợ
mua về giai thoại

dù rằng bài thơ cũng phải đi chợ
với một cái giỏ
đựng bánh mì và nước chấm của thơ

nhưng bạn đừng lầm
nho khô với hai núm vú
bạn không biết thì đừng có cố
chui vào gầm giường
của thơ

mặt khác
khi một bài thơ lên tiếng
như bộ phim của một ngôi sao
bạn đừng làm phiền
giả vờ như không có gì để xem
rồi mân mê làm quen

truyền hình lúc này
đang ướt đẫm câu nói mớ
của thơ
như máu chảy dọc theo
các vết thương do bạn chém gió

bạn giống như một vũng
mềm và màu vàng
mà hiện trường vụ án
dựng lên là màu hoa của mùa xuân

bài thơ rất già và cũ
bạn là đứa con nít còn đang tuổi bú
khi nói rằng bạn đã làm thơ

Thơ đổ cả đêm dài thức trắng của mình
vào ly cà phê trống rỗng…
trang giấy như cánh đồng
nó kẻ dòng
cho mặt trăng toả ánh sáng đôi mắt
của mặt nạ
trên khuôn mặt cô gái
khi chồng vắng mặt
hơi lâu

anh ấy hình như chết trẻ
tóc thơm khói súng

khi bạn thả lỏng ngón tay
gió được tạo ra bởi sự chuyển động
làm cô gái khóc
và ánh sáng
như đám cháy dưới gầm giường
mỗi đêm cô đi ngủ

đừng lo lắng, cô ấy nói với thơ
bạn không thể thừa kế
nỗi buồn

như cái mền cô đắp
như tấm rèm phủ qua cửa sổ
như cái gối cô vẫn thường phủ lên mặt
như chuyến đi trong những đêm đã mất

thơ biết và không nói
đang ngồi nghe
những người nói và không biết
phải nói gì

nên đôi khi người ta hay văng tục
không đúng lúc
như thơ

Rẽ phải lên đó, rẽ trái xuống kia
bạn leo lên những vỉa hè
không còn cảm giác

bạn phải biết
bài thơ không tôn trọng luật giao thông
thường chỉ in trên giấy
nó là nét khắc vào núi đá
vẫn vây quanh chúng ta

thơ nhớ lần đầu tiên
khi mình say rượu
lái chuyến xe thơ

rõ ràng thơ nhìn rất rõ
sau đó
lạc vào một con đường
rẽ ra từ một cành cây

Đôi khi cái gió của mùa khô Tây Nguyên làm bạn muốn khóc
cũng chẳng phải niềm vui hay nỗi đau
nó giống như một chiếc chuông
bạn và gió ôm lấy nhau
khi nhà thờ Chính Toà bắt đầu
tiếng hát

bạn thấy mình lơ lửng ở giữa
mặc dù vực thẳm ở ngay mép cuộc đời bạn

cô gái đang xòe tay trên đàn piano phía xa kia
như xoè tay trên lửa
bạn run rẩy như pha lê
hương vị mái tóc cô gái
như từ một khu rừng chìm sâu dưới nước
bạn hụt bước
mấy lần

người chủ quán đã làm cho bạn một thức uống
khi bạn đến ngồi
với con bướm hai cánh vẫy bằng pin
của Trung Quốc
bạn mân mê như người điên
không biết nhớ

trời giá lạnh bên ngoài
và sự im lặng
như một con cá voi bơi và phun nước mỗi ngày
trong sự cam chịu của chúng ta

thơ nhặt được một xác chết trong vườn
như xác lá
của mùa thu
giống như cô gái mù
một bộ phim đã cũ

Thơ mơ mình ngủ quên trong nhụy hoa…
miệng vẫn còn ngậm núm vú
bú vào sương mù

khi thức dậy thơ suýt khóc
vì những cánh hoa rụng xuống như lưỡi dao
trên chiếc tã sơ sinh như chiếc áo
choàng quanh thơ

thơ sinh ra hình như là con trai
những đứa con gái làm mặt trăng và bóng tối
nước mắt ướt áo

cũng một chủ đề của giọt nước mắt
thơ làm bài thơ xuyên qua trái tim
của những cái cây
mùa xuân này
thơ thấy lạnh

hy vọng cái chết làm thơ vô dụng
già và ốm yếu
thơ không có con
thơ một mình
mơ giấc mơ chết trẻ

ngọt ngào rơi vào bụi đất
thơ không có gì để nở
ngay cả lúc mặt trăng rụng trứng

Thơ không phải là những đám mây
đã cuộn lại trên trần nhà…
nó không phải sương giá
trong đôi mắt của mấy đứa con gái
như hai viên bi ve thuỷ tinh

thơ viết cho chúng ta
những gì chúng ta nhìn thấy

một con vịt trôi lạch bạch trong mương
như chúng ta vẫn đạp ga trên đường cao tốc
gió lốc
nằm ngang
chân trời

cao nguyên
đột nhiên
mùi cúc dại lẫn với mùi phân bón

những ý nghĩ về hoa cúc dại và mùa thu
như nàng vẫn hỏi
vì sao nàng không hiểu nhiều về thơ?
tại sao thơ
lại kể về nàng nhiều như vậy?

nàng áy náy
& câu chuyện về nàng xin chấm dứt ở đây

Thơ hay giả vờ
sương mù
hay giả vờ để bảo vệ một đám mây

những con chim
hay giả vờ để bảo vệ hai cánh tay đã mỏi

vài đồng xu
hay giả vờ bảo vệ vé một chuyến tàu mất hút

và đám khói
hay giả vờ bảo vệ cái bóng của nó?

chắc chắn những sự giả vờ
đã làm chúng ta ngộp thở

vì vậy khi thơ giả vờ
đôi môi của thơ
đã rơi đâu mất
lúc nửa đêm

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

days like these, poetry is a scar at the heart of the people


[5th revision; 2019-2022]

days of pandemic
poetry is a scar
at the heart of humanity
days like these
poetry is a scar
at the heart of the people

A poem is burning…

a dire catastrophe

a single desire
a cry
a pouty

a heartbeat
a reminder
a tear
shall fall

the evil
in praise
the murders

run, run
till the poem ceases

all of us by
a singular hope
neck dangling
on a rope

there’s a lump in poetry’s throat

the drug
an addiction to bitterness

to settling in
the development of war
the non-development of peace

eyes glistening
an exhausting
endless journey
on squeaky
rows of sleepers

poetry moving everything along
on two flat wheels
the paths littered with nails

a mind lacking ability
no one could avoid
no one could escape

all is forgotten
poetry is an outdated computer
old keyboard
a single beloved edition
pages yellowing
opening the door to a kind of system
or doctrine
fuzzy poetry

news of founder
on a brighter cooler TV
welcoming the return of the people
like the return of an awkward
confusing way if life

days like these
poetry is the scar
in the heart of the people

so edited copies of the poetry
the smudging, dusty books could breathe words
you could see
in the whisper
of the passing decades
on a work table
a celebration

a mausoleum
a portrait
drifting thought
in a cradle
the cries of children
in a pressure
the air


like the rolling coastline
like the sudden mist
rolling across a road
imprints of rubber tires

poetry never use symbols
for example the mark of a bullet
or a warning sign

poetry’s silently
awake the entire night
across a road
stepping up to the challenge, confrontation
the exploding of a bullet inside the chest

poetry send from the screen accompanied by the saltiness of the sea
salty, gritty in one’s hair
the widow in her mourning shroud
sang her hymn
transcending, no

cut and run, fleeing
missing bullets
yet poetry could always see
the blood inside each giant
oozing from the chest of poetry

the castles
die down and sing about its grandeur

The constitution

poetry remembering the notes composed
without lighting another firecracker for Tet
again and again it’s about the Tet offensive

the ban was etched across the sky
without a squiggly line of firework left
we’re all stunned, laughing awkwardly
in a warm and sound Tet


Repeating the verb 3 times: collide

we collide and break
through the fragility of life

we collide and hurt
within the tightness of sadness

when dreams make the heart withdraw
love collides with all of our being and we…

Look, don’t be shy

but don’t try either
befriending poetry
in an uproar of pretence
and congeniality

proclaiming royalty
you’ll be cast out

like a used empty Starbucks’ takeaway cup
at an opening
kicked to the kerb
no one wants to recycle

a bit unrefined
even after, thirty-five lectures
three seminars

The poem

I’ve left untouched
in a pocket
amongst the telephone bills

the poem
I’ve written since
in appreciation for the inspirations and rhymes
when I,
my work,
my masterpiece,
shall claim the glory
the prize & praise
a place
in the stock market
I will read it to you
much to discover here
above the sky
feet wide
arms outstretched

the prize
like a scar
right at the centre of the heart of literature

but the poem now sit
my printer
not printing money or award
and you’ll see

you have to sincerely
congratulate me
when I compose such a great poem

I will try and remember
next week
drop in and pretend
to then
forgot my wallet

remember to never ever
pity poetry


Random coincidental concerns

the article you published about a woman defecating on a bus
you’re onto a good story
within the publication guidelines

people know you have nothing to hide
daily activities truthful reported on every page of the paper
so you’re like: a bird
all beak but no mouth
you’re a warrior on paper

a ride on public transport in the Socialist Republic of Vietnam
more newsworthy than America bombing Iraq
a woman dropping a bomb and readers must
find a way to relate to thank you for the story

it’s unfortunate that the photograph with the article was inadequate
was there not enough ink to print?

I’ve learned how to spell because of you
which verb would implicate anxiety?
and what could be thrown out?
what immeasurable actually mean?
after a burning hot meal of fire?

but it’s not a question of your integrity
and stature
a journalist is as good as a camel pulling a cart
crossing the desert and suddenly you’re bùi giáng
they read your work but don’t quite get you
a conspiracy
rolled out in a song
before blaming you for being a bit cruel!

you realise that we could have gone
on a ride for a few days without the need to poop
we’re just products and inventory
in this country
as though your birds and butterflies flies
without having to ever breathe



alone the people farmed the land
alone the people cried

the people alone in heaven
and hell
in both sides
each day alone
each night alone

alone the people hustling
alone the people silent

alone the people and their friends
alone the people and their family
alone the people and their country

alone the people with the blood
alone the people with the thoughts in their heads
alone the people covered for each other

alone the people died
alone the people stood up

then who could possibly be depressed?
who will be at the shops, shopping?

alone the people shopped in dejection
then who is alone
in hell
and called it living
in heaven?

alone is still the only home


Thank you

attentively listening
to the night fall, poetry’s audibly appreciative

poetry running from the kitchen
mouth full of thank yous

glanced up at the sky thanked the glass water
for quenching the thirst in poetry

thankful for the smile through the window
the stars

thankful for the hospitals
for those who died only because they were old

thankful for the classrooms
even though there are plenty of ignorant people in this world

after the funeral, poetry thanked you
for bowing down to those who have lay down

also thanked the war
the destruction and bloodshed
must thank the police
must thank the bank
for buying gold to print money
for poetry’s perplexing
an elephant calf pretending to scream when the forest was no more

poetry thankful for the truth
standing tall
it’s nothing at all
definitely no twisting of the tongue
mere wave
mere thank you


When poetry sits in front of a screen
the screen is like an open window

It asked poetry: what’s on your mind?

poetry read till the light disappear
until pages of the book becomes a part of the darkness
then poetry would turn on the light
like everyday poetry would ride the motorbike night
headlights illuminating ghostly shadows
waving hand, maybe?

poetry’s heart is like a birdsong
a nest fallen in one single slingshot
poetry’s heart is like a rainbow
a curve like a boat hull out at sea
the day poetry tried to cross the border
sunk but survived

poetry’s heart is like faraway bird wings
like fish, poetry is an excellent swimmer
all these things
the joys life has given poetry

poetry lifts us up to then pull us down
innocent doves
the day Mother was born
love was in poetry’s hair
wet and sticky

we pay a price in struggling
in the conflicts in the name of Art
confront by the burning flame of life we throw our arms in the air
we tread water as we sink

poetry is without a title
but poetry has a birthday
today is a new age
two sad birthdays
three days of toiled soil and rocks

grounded is poetry’s feet
sturdier than the hooves of a ploughing ox

alive for the first time inside death
a state of quiescence
upon this ancient planet begin again
poetry wears a mask until it was time
privileged amongst entitlements
overinflated Freedom
Happiness thought attainable

poetry sees the light after the storm
thanks to a local policeman

poetry steals the way people steal birthday cakes
because they’re hungry
in order for them to see and understand
everything that we do anywhere
poetry’s plain, clear



những ngày này
thơ như vết thương
giữa lòng dân tộc

Một bài thơ cháy

tham thảm khốc

một mong muốn
một nụ cười
một tiếng kêu
như mếu

một nhịp tim
một nhắc nhớ
một giọt nước
mắt sẽ rơi

dừng lại
độc ác
cánh tay
dàn nhạc
giải toả
đống rác
tụng ca
hèn nhát
giết người
bao la
mồ mả
cái nhà
bị chiếm

chạy và chạy
cho đến khi bài thơ dừng lại

một hy vọng
treo trên cổ
sợi dây thừng
cho chúng ta

Và một lần nữa
trong cổ họng nghẹn cứng của thơ

một viên thuốc gây nghiền
sự cay đắng

không ổn định
rồi giữ ổn định
diễn biến chiến tranh
không diễn biến hoà bình

nghe xong tá hoả tam tinh
hai mắt lung linh
một chuyến tàu
chạy mỏi mòn
trên tất cả các thanh tà-vẹt
kẽo kẹt

thơ vận chuyển mọi thứ trên hai bánh xe
bị xẹp
con đường nào cũng toàn đinh tặc
ặc ặc

không có khả năng
cái đầu thiểu năng
không ai có thể ngăn
không còn lối thoát

tất cả đã quên
thơ như chiếc máy tính cũ
bàn phím đã mòn
cuốn sách duy nhất được đẽo gọt
màu giấy ố vàng
mở cửa cho một thứ phương pháp
hay chủ nghĩa
làm thơ bị mờ

những tin tức về sự sụp đổ
ánh sáng tivi đang sáng lên màu xanh
chào mừng trở lại của nhân dân
như sự trở lại của miếng ăn
băn khoăn

những ngày này
thơ như vết thương
giữa lòng dân tộc

này, bản sao của thơ
đã lem luốc thành chữ thở
bạn có thể nhìn thấy
lời thì thầm
mà những thập kỷ đã trôi qua
trên một cái ghế tại bàn làm việc
bữa tiệc

một lăng mộ
một hình ảnh
nhấp nháy
một ý nghĩ trôi
trong một cái nôi
tiếng khóc của em bé
trong một cái nồi
áp suất
mà không khí
đã không còn đủ thở


uốn lượn như bờ biển
đột ngột như sương mù
cán qua đường
một vết bánh xe
chảy máu

thơ chưa từng sử dụng một ký hiệu
ví dụ như vết đạn
hay bảng cấm

thơ im lặng
thức suốt đêm
băng qua đường
nhập vào cuộc đọ sức
đạn bắn toang lồng ngực

trên màn hình thơ ngửi mùi biển mặn
muối trên tóc
những góa phụ đeo tang
bài thánh ca của nàng
chưa siêu thoát

dù đá lăn cát chạy
đạn lạc tên bay
bao giờ thơ cũng thấy
máu của các cỗ máy
khổng lồ đang chảy
từ lồng ngực của thơ

cho đến khi
những tòa lâu đài
lung lay
chết xuống rồi còn hát những nguy nga

Hiến Pháp

thơ nhớ tờ giấy nháp
làm thơ không còn đốt pháo mừng năm mới
mãi mãi không còn lo Mậu Thân

hãy vẽ lệnh cấm lên bầu trời
cũng không còn pháo hoa nguệch ngoạc
vì mọi người đã nghệch mặt cười
lúc giao thừa ấm áp

và chỉ cần ngáp
để chào nhau

3 lần lặp lại động từ: va chạm…

cuộc sống mong manh làm va chạm vào nhau
và vỡ

nỗi buồn chật chội làm va chạm
và đau

nhưng khi giấc mơ làm trái tim chùng lại
yêu thương va chạm lên tất cả chúng ta

Bạn đừng mắc cỡ

và cũng đừng có cố
làm quen với thơ
đừng phát rồ
hay giả vờ thân mật

dù bạn có xưng vương
xưng tướng
bạn bị loại bỏ

như một cốc Starbucks rỗng sau khi người ta đã uống
lúc cửa hàng chen lấn khai trương
nó bị đá văng vào lề đường
một thứ rác
thậm chí không ai thèm tái chế

nó hơi quê
dù đã có ba mươi lăm tham luận
và ba lần hội thảo

Bài thơ

mà tôi bỏ quên trong túi
áo Lẫn với các hoá đơn tiền điện thoại
vẫn chưa đụng tới

bài thơ
tôi đã viết trước đó
cảm ơn những cảm xúc và nhịp điệu
khi tôi,
tác phẩm của tôi,
kiệt tác của tôi,
sẽ giành chiến thắng
giải thưởng & sự ca ngợi
như giành một chỗ ngồi
trên thị trường chứng khoán
tôi sẽ đọc nó cho bạn
đang kiếm được khá nhiều ở đây
tối nay
tự có
sẽ say
lên mây
dạng chân
buông tay

giải thưởng
như vết thương
ngay giữa trái tim của văn chương

nhưng bài thơ đang ngồi
chiếc máy in của tôi
không phải máy in tiền hay in giấy khen
mà bạn hay thấy

vì vậy
bạn sẽ phải chân thành
chúc mừng
khi tôi làm bài thơ tuyệt vời như vậy

tôi sẽ cố gắng để nhớ nó
vào tuần tới
khi bạn đến chơi
giả vờ rơi
cái ví

bạn nhớ đừng bố thí
cho thơ

Lo lắng trùng hợp ngẫu nhiên

bài báo của bạn về cô gái đi ị trên xe
đã thực hiện một chủ đề rất tốt
đúng định hướng tuyên truyền

vì mọi người biết bạn không tránh né
đời sống trên trang báo luôn luôn là sự thật
nên tôi nói rằng bạn rất là: chim
với một cái mỏ nhưng không có miệng
bạn rất là bút chiến

có một chuyến xe ở cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
còn hơn cả câu chuyện Mỹ bỏ bom I-rắc
một cô gái thả bom và bạn đọc chúng tôi sẽ
phải tìm một từ đồng nghĩa nào đó để cám ơn bạn

chỉ tiếc là ảnh của bạn kèm theo không đầy đủ phụ tùng
hay là thiếu mực in?

tôi đã học lại bài học chính tả từ bạn
như động từ gì có thể ám chỉ sự căng thẳng?
và có thể tống ra?
cái gì bao la?
sau bữa ăn bốc hỏa?

nhưng nó không phải là một câu hỏi
nó là nhân cách và tầm vóc của bạn
một nhà báo giỏi như lạc đà kéo một chiếc xe
qua sa mạc phát tiết bùi giáng
những kẻ đọc mà không hiểu bạn
nên đã lăn tròn một âm mưu
thành ra một bài hát
rồi trách oan là bạn hơi ác!

bạn nhận ra rằng chúng ta có thể đã đi
một chuyến xe suốt mấy ngày mà không cần ị
chúng ta là hàng hoá tồn kho
trên đất nước này
như chim và bướm của bạn đang bay
mà không cần phải thở

Một mình

một mình nhân dân gieo trồng và gặt
một mình nhân dân nước mắt
mùa thu

một mình nhân dân thiên đàng
và địa ngục
hai bên
một mình mỗi ngày
một mình mỗi đêm

một mình nhân dân loay hoay
một mình nhân dân lặng im

một mình nhân dân với bạn bè
một mình nhân dân với gia đình
một mình nhân dân với quê hương

một mình nhân dân với máu
một mình nhân dân với suy nghĩ trong đầu
một mình nhân dân vùi lấp trong nhau

một mình nhân dân khi chết
một mình nhân dân đứng lên

vậy thì ai sẽ trầm cảm?
ai sẽ đi mua sắm shopping?

một mình nhân dân với trầm cảm shopping
vậy thì ai một mình
dưới địa ngục
mà chúng ta vẫn gọi là cuộc sống
trên thiên đường?

một mình vẫn quê hương

Cám ơn

lặng im nghe
khi đêm rơi xuống, thơ nói lời cám ơn

thơ đang chạy ra khỏi bếp
cám ơn khi miệng vẫn đầy thức ăn

nhìn lên bầu trời thơ cám ơn ly nước
cho thơ không còn khát

thơ cám ơn nụ cười bởi vì cửa sổ mở
thơ ngước lên thăm thẳm vì sao

thơ cám ơn bệnh viện
dù người già vẫn chết

thơ cám ơn các lớp học
dù trên đời vẫn còn người khờ dại

sau khi đám tang, thơ cám ơn bạn
đã cúi đầu cho người nằm xuống

cũng như thơ phải cám ơn cuộc chiến tranh
tanh bành xương máu
phải cám ơn cảnh sát
phải cám ơn các ngân hàng
đã in tiền mua vàng
để thơ lạm phát
ngơ ngác
chú voi con giả vờ gầm lên khi cánh rừng đã mất

thơ cảm ơn sự thật
không bị dập mật
một con lật đật
không chỉ là động tác uốn lưỡi
một cái vẫy tay chào
một tiếng cám ơn

Khi thơ ngồi bên màn hình
như một cửa sổ mở

nó hỏi thơ: bạn đang nghĩ gì?

thơ đọc cho đến khi ánh sáng biến mất
và cuốn sách là một phần bóng tối
thơ bật ngọn đèn
như hàng ngày thơ vẫn đi xe máy vào ban đêm
ánh đèn pha gặp những bóng ma màu xám nhạt
hu huơ bàn tay ai?

trái tim thơ như con chim ca hát
tổ của nó bị rơi sau một phát ná
trái tim thơ như cầu vồng
cong như mái thuyền trên biển
ngày thơ đi vượt biên
bị chìm mà không chết

trái tim thơ như cánh chim sa
cá không lặn vì thơ bơi rất giỏi
tất cả những điều này
là hạnh phúc cuộc đời mang đến cho thơ

thơ nâng chúng ta lên và dìm chúng ta xuống
những con chim bồ câu ngây thơ
bởi vì ngày Mẹ sinh ra
là tình yêu đã ngập tràn trên tóc của thơ
và ướt

chúng ta phấn đấu với những giá trị
đôi khi xung đột nhau như Nghệ Thuật
chúng ta vung cả hai tay trước ngọn lửa cuộc sống
cả khi chìm chúng ta vẫn bơi

thơ không có tên
nhưng thơ có ngày sinh
hôm nay thơ một ngày tuổi mới
hai ngày tuổi buồn
ba ngày đá sỏi

thơ bám chân mình trên mặt đất
còn hơn bò đang kéo cày

một sự tồn tại đầu tiên trong cái chết
một trạng thái của sự tĩnh lặng
trước khi bắt đầu một trái đất già nua
thơ đeo mặt nạ cho đến khi phù hợp
với một trong những quyền
như người ta ba hoa về sự Tự Do
và Hạnh Phúc mà chúng ta và thơ tưởng là mình sẽ có

sau đó cơn bão đi qua và thơ được đánh thức
bởi anh công an khu vực

đạo đức
thơ phải ăn trộm như người ta ăn trộm ổ bánh sinh nhật
khi đói
thơ làm những gì để họ biết rõ
những cử động của chúng ta trên mọi xó
xỉnh này

After words:
Một lần nữa tôi được sống lại
Một cuộc đời không phải là của tôi
Tôi óng ánh một cái vỏ
Nhưng chàng, một hoa hồng trong lòng người
Ôi tôi sến ôi
Nhưng chỉ có một cách đó là tôi thôi

Once more I’m alive
A life that’s not mine
I’m a shiny shell
But for him, he is a rose in the heart of the people
Gosh I am nothing but corny
But that is the only way I could be me

September 2020

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

death isn’t rows of furrows in the field


[5th revision; 2019-2022]

isn’t rows of furrows in the field
it’s a small sail
drifting past the moon

grazing the moon
a shadow will sink
like a small cloud
like her also small
tiny tiny

rapid in its return
while no one is waiting
it seems to
set itself down right next to us
as he ram into the house
through the front gate
one sunny afternoon

Poetry writes a poem about death
poetry wakes up early to write about death
poetry believes one would see an angel

the angel would say to poetry
poetry could have ended up in the street
driving a bus
and the last stop was hell

poetry understands death is a part of life
except it resides in a box
But will it be more joyous or sad?

poetry have cried
not because poetry is sad and sulking
but because death is boarding the bus
poetry couldn’t see poetry’s home
far beyond the Sun

draping a dark shadow over poetry
poetry could always smell the scent of death
in the garden at first light
gosh the fragrant mornings

a corner of the garden in the morning light
poetry discern
often is the cause of chaos in the vernacular
until the moment poetry grasp its meaning

Much like poetry trying to make sense of death?
poetry view the reflections of the trees in the lake
we have never swam in it
we have never witnessed ourselves die
We still do not understand death?

poetry understand
because poetry have witnessed death
poetry knows the scent of death
it lingers in our hair
cold on poetry’s face
poetry knows not where it comes from
but poetry has a feeling
it might be poetry’s strength

look there
the light holding onto the trees in the lake
drawn in coloured chalk
on paper
hence poetry will never die

as we all laugh
then cry
then for no reason at all
to be quiet

even the silence
the birdcalls or the sound of falling meteorites
something flying through the air
embodying light and darkness
poetry catching a glimpse
on the stage or on a lake, the tall trees

it cuts off both poetry’s eyes
poetry almost missing everything all together
to write a poem about death

even we sometimes miss out on death
because of love
and we’re never
short of love

poetry reminds us that
guiding us through the darkness
take it easy don’t rush

Poetry writes a poem about death
poetry dreaming next to a flame
waiting for any kind of movement

fleetingly runs across the tips of one’s toes
the news of death first thing in the morning
after one service medal after another 30, 40, 50 or 60 years
poetry scans the obituary list
out in the backyard

poetry pondering over why some die earlier and others later
Why would anyone drop dead straight after receiving an award?

is it because he’s weak
poetry remember him here
curled up in agonising pain and cold sweat
a valid fear
you don’t have to smile
so that death may smile

you invite him into your home
serve him tea
earnestly offer him a cigarette
and he talks about nothing but his 60 years of service

maybe once you’re dead, no one cares about revenge
especially for someone as old and as poor as he was
even if he did once obliterated an entire meadow
brought chaos on everything

he is the reason the teachers have to weed the fields
the poets must to herd cows
if they don’t want to die

he is making a mess of everything
like a witch doctor
inside a threadbare sack
people used to keep warm in winter

because he likes it that way
it will be a paradise
not an animal farm
hence no one should question
their faith

the world isn’t exactly
what we expected, he went on
the stupid books
they’re all the same
and in silence we listen to him

a piece of the moon is falling into the West
pulling with it the meadows and an entire sky
a yielding star
now everything is under the cover of darkness

its darkness is as thick as though we were blindfolded
like being wrapped up in Mother’s apron
as though no one has ever heard of mother’s grace
as she breaks an egg

he claims
there’s no need to be afraid of death
and they all listen
mocking the cowardice
so easily
that in the end, we’re all reduced
to dust
except for him

isn’t the rows of furrows in a field
it’s a small sail
drifting past the moon

grazing the moon
a shadow will sink
like a small cloud
like her also small
tiny tiny

rapid in its return
while no one is waiting
it seems to
set itself down right next to us
as he ram into the house
through the front gate
one sunny afternoon

Poetry writes a poem about death
but it’s not about death
it’s about poetry standing tall
singibg an anthem for those who have lain down

not that it is the night
nor the tolling bells for whom
the moon wept

not because it is packed tight
like a slice of brawn that we all should try
like everything
that we see
at a burial
life is like a photograph
framed on a shelf

we’re awake because we can’t breathe
pour ourselves a glass of milk
continue to thoughtless tap on a keyboard
in the middle of the night lose our sleep
over a crying child

when everything ceases
when there are no more murmuring through the four chambers of our heart
the people crowding around shall see
an icy autumn
through the veil of mourning

certainly through the most challenging time
a lifetime of failures
death is an opportunity for those
who are proficient in reading the eulogy

Poetry writes a poem about death
so that humanity
beast and blooms
birds and bees
conceit, humility
will all be silenced

it couldn’t possibly constantly
subjects us to chaos
even though we have to veer left often
to survive

she had to spin around 3 times
so they can ogle at her
taking her 2 whole nights after that
tried, to scrub it off

you will pray
and the resounding echo
shall return
in a cloth sack
dishevelled like the mourning cloth

like the death of a child
humanity facing evil
mirroring the image of an angel

after the first death
Death will no longer be Death
but the darkness
flowing through our veins

Poetry writes a poem about death
poetry believe
there’s no alliance stronger than
death and the devil
in their knitted web of evil

A national day of mourning
poetry’s reassured there will be no fines today
no one will be issuing traffic violation tickets
hence poetry’s a bit reckless
driving without insurance

insurance for the fate of a man
poetry will not pay
poetry will immediately lose potency

the national day of mourning
Who will be
sending poetry a wreath?

the offering of flowers from whom
besides the impoverished children
playful always with poetry

they also desire
the knowledge of their future, what will happen then
at the end

the national day of mourning
who will enthusiastically proclaim
that that… that…
at at… at…

a sunburnt little boy
there at poetry’s grave
in a liberating prayer of the spirit
no charge of glorifying charity

the national day of mourning
when the coffin lid is closed
like long ago sealing up a box of dried fruit candy
on new year day
and the last words spoken
will be through six panels of wood

at a corner in town
poetry radiating light
a drop of tear shed by a dark skin little boy
aching on the verge of death

as the people with their wreaths
and poetry’s girlfriend
preaching about the destiny of humanity

their tears
instilled in the poor little boy
on poetry’s
day of mourning

There are a million reasons to look down at a coffin
But is there only one way to lie about the death of poetry?

no one can prove
poetry for a time
tried to make a living

like when we eat chillies
it’s one way to air out our tongue

something will happen
something will fold back on itself
over and over again
blah blah blah

the saddest portrait poetry have ever seen
the dreadful artist
hung in poetry’s hallway
where the other day poetry tripped over
holding a glass of red wine

in an email
he painted poetry on trial
trying to relay the thoughts stuck
couldn’t escape poetry

he and an unrelated young woman lying
and only poetry was at fault
and whatever happened after that is public record

poetry cried
nothing but a mere verse
why would they shove so many
flaming chillies in poetry’s pocket?

Dear Auntie (Mother’s youngest sister)
Auntie, the cat will never know what you were like
but poetry knew

Mother passed away
Auntie got poetry a pair of shoe
poetry was always in a rush
always destroying them

poetry remembered how
Auntie would walk everywhere

poetry rushing
Auntie shouting: hey your shoe kid
poetry scurrying
never stopped

poetry, remembered the rush in all the rushing
and a pair of shoe was like life
Auntie always wishes poetry prosperity

those damn books
Auntie knew
does nothing but force poetry to bow in front of an audience
When should one lift their head?

like after that
poetry promised poetry’s wife
poetry will never sleep with anyone
besides her

lots of women thought poetry was gay
one woman tried to help cured poetry

Auntie understands that poetry was composed via text
hence when poetry’s book in end meant
poetry desired
poetry’s hateful self to be set on fire

in poetry’s sleeplessness
Auntie did for poetry penned

Auntie did soothe
poetry’s aching wrists
in poetry’s fictional earnest
like a friend

Auntie gently
sends poetry’s mind
to sleep

in Auntie’s dream
poetry was a man
would never bend
even if it meant
death in the end

hence in the days after missing the bus
poetry would never make a fuss
to push and such

amid the narrow leeway of natural disasters
amid the brilliant minds
poetry enthusiastically stepping up
Auntie discouraged in poetry
the nonsensical verses
even when it was how poetry savoured life

Auntie wanted poetry to discover
not go looking for luck

Auntie wanted poetry’s feet to be
like the pair of shoes she bought
to be trustworthy
in poetry’s grasp
the cat’s obliviousness
it saw only the scurrying rats

Auntie was aware of poetry’s impressionable age
walking bare feet
across the burning lawn
nothing at all to fawn

But Auntie would never forgive
the intransigent
poetry doesn’t always have a choice
when Auntie has to mill the grains and nurse the baby

yes, poetry has a little sister
her name is Le Thi Xuan Trang

Auntie said: sleeping is not death
fear is the cause of poetry’s confusion
the truth is but obsessions in a tablet
a drug for all of us

men swimming in the river
while their women are still by the banks
What could we do?
Mortals drudging through decades of storms?

Auntie understood
it’s not poetry Mother’s fault
poetry had to hide behind a door
with a red mark on one corner

like the fresh squinty eyes of the guys waiting
to declare: I love you
hovering over poetry’s wiry tiny body
Dear god, he’s bigger than an elephant

Auntie will never forgive poetry
poetry will be the last person as such
Auntie reminded poetry again
poetry must promise
as though it is some
national incident


cái chết
không phải là con mương ngoài cánh đồng
nó như một cánh buồm nhỏ
trôi ngang mặt trăng

nó chạm vào mặt trăng
sau đó, có một hình ảnh sẽ chìm
như đám mây nhỏ
và nàng cũng nhỏ
xíu xiu

cái chết
quay lại quá sớm
khi không ai chờ đợi
nó dường như
trượt xuống bên cạnh mỗi chúng ta
khi anh ấy húc tăng vào nhà
qua cánh cổng
sau buổi trưa đầy nắng

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ thức dậy thật sớm để viết về cái chết
thơ nghĩ mình sẽ gặp thiên thần

các thiên thần nói với thơ
thơ suýt nữa bị đẩy ra đường
lái một chuyến xe buýt
ga cuối là địa ngục

thơ biết cái chết vẫn là cuộc sống
chỉ có điều nó nằm trong một cái hộp
chưa biết vui hơn hay sẽ buồn hơn?

thơ đã khóc
không phải thơ dỗi hờn
mà là khi cái chết đến trên chuyến xe buýt
thơ không nhìn thấy ngôi nhà của thơ
khuất phía sau mặt trời

nó phủ bóng đen lên thơ
như thơ vẫn ngửi thấy mùi tử vong
trong khu vườn mỗi sáng
trời ơi buổi sớm quá chừng thơm

một góc của khu vườn ánh sáng
thơ vẫn biết
hay làm rối loạn các ngôn từ
cho đến khi thơ hiểu hết ý nghĩa của nó

như thơ đang tìm hiểu ý nghĩa cái chết?
thơ nhìn thấy những thân cây trên mặt hồ
chúng ta chưa từng bơi trong đó
chúng ta chưa từng đứng xem mình chết
chúng ta chưa hiểu cái chết là gì?

thơ biết
vì thơ nhìn thấy cái chết
thơ ngửi mùi cái chết
nó di chuyển trên tóc
trên khuôn mặt lạnh buốt của thơ
thơ không biết nó thổi từ đâu
nhưng thơ biết hình như là sức mạnh
của thơ

ô nhìn kia
ánh sáng vẫn đang ôm những thân cây trên mặt hồ
được vẽ bằng phấn màu
trên trang giấy
và như vậy thơ không bao giờ chết

như tất cả chúng ta đang cười
rồi khóc
và lặng im
vô cớ

ngay cả sự im lặng đó
vẫn có
tiếng chim hoặc tiếng rơi của thiên thạch
một cái gì bay vút trong không gian
có bóng tối và ánh sáng
thơ kịp nhìn thấy
trên sân khấu có các thân cây vẫn đứng trên mặt hồ

nó cắt đứt hai mắt của thơ
làm thơ suýt nữa không còn nhìn thấy
để làm bài thơ về cái chết

ngay cả chúng ta cũng suýt không còn được chết
vì tình yêu
mà tình yêu
thì chúng ta đâu bao giờ thiếu

thơ nhắc chúng ta
dẫn chúng ta vào bóng tối
từ từ đừng vội
với thơ

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ ngồi mơ màng bên ngọn lửa
chờ một tiếng động

nó chạy trên các đầu ngón chân
như buổi sáng người ta đưa tin về một người đã chết
sau khi nhận huy hiệu 30, 40, 50 hay 60 năm
nằm trong tờ báo
thơ đang ngồi đọc phía sau nhà

thơ nghĩ sao người ta không chết sớm hơn hay muộn hơn
mà phải chết khi đã nhận về một giấy khen hay phần thưởng?

có lẽ anh ấy kiệt sức
thơ nhớ có lần nhìn thấy anh ta ở đây
co ro trong cái lạnh một cách khổ sở
và đáng sợ
bạn không cần phải mỉm cười
để cái chết mỉm cười

bạn đã mời anh ta vào nhà
pha một ấm trà
và cố gắng mời anh ta hút thuốc
bạn cũng nhớ anh ấy không nói gì ngoài việc mân mê cái huy hiệu suốt 60 năm

chắc khi chết không còn ai nuôi lòng thù hận
với một người vừa già vừa nghèo như anh ấy
dù trước đây anh ấy đã xóa sổ cả cánh đồng
anh ấy làm rối tung mọi thứ

anh ấy đã làm cho các giáo sư phải đi cắt cỏ
các nhà thơ đi chăn bò
vì không muốn chết

anh ấy đã pha trộn mọi thứ
như một thầy phù thủy
trong một cái bao tải rách
để mọi người giữ ấm trong mùa đông

bởi vì anh ấy thích
nó sẽ là một thiên đường
không phải trại súc vật
nên đừng ai đánh mất
niềm tin

thế giới
anh ấy nói: không như chúng ta mong đợi
những quyển sách ngu ngốc
không có gì khác biệt
và chúng ta im lặng nghe theo anh ấy

một phần của một mặt trăng đang rơi xuống phía tây
kéo cả bầu trời với những ngọn đồi
thành một ngôi sao đổi ngôi
làm mọi thứ tối thui

bóng tối của nó lây lan như ta bịt khăn lên mắt
như Mẹ quấn một chiếc tạp dề
như thể chưa từng ai nghe thấy sự dịu dàng của Mẹ
khi đập một quả trứng

anh ấy nói
không cần phải sợ cái chết
và mọi người nghe theo anh ta
chế nhạo sự hèn nhát
một cách nhẹ nhàng
không vội vàng
mà cuối cùng ai cũng tan
thành bụi
trừ anh ấy

cái chết
không phải là con mương ngoài cánh đồng
nó như một cánh buồm nhỏ
trôi ngang mặt trăng

nó chạm vào mặt trăng
sau đó, có một hình ảnh sẽ chìm
như đám mây nhỏ
và nàng cũng nhỏ
xíu xiu

cái chết
quay lại quá sớm
khi không ai chờ đợi
nó dường như
trượt xuống bên cạnh mỗi chúng ta
khi anh ấy húc tăng vào nhà
qua cánh cổng
sau buổi trưa đầy nắng

Thơ viết bài thơ về cái chết
nhưng đó không phải là cái chết
đó là lúc thơ đứng lên
hát cho những người nằm xuống

đó cũng không phải là bóng đêm
hay tiếng chuông nguyện hồn
ai đó và mặt trăng rơi lệ

đó cũng không phải là sự đông cứng
của miếng giò thủ mà chúng ta hãy nếm thử
nó không giống như tất cả
những gì ta đã thấy
trong lúc mai táng
như thể cuộc sống chỉ là một bức ảnh
đóng khung trên nóc tủ

và chúng ta không thể thở
không trở dậy pha sữa
và sau đó ngồi gõ phím vu vơ
vào lúc nửa đêm mất ngủ
vì tiếng khóc của con

khi tất cả mọi thứ đã ngừng
như bốn cái van tim không còn nghe rì rào máu chảy
mọi người vây quanh và thấy
một mùa thu sương giá
chiếc khăn tang

tuy nhiên ngay cả lúc đau đớn nhất
dù một đời chúng ta thất bại
cái chết vẫn mở ra cơ hội
cho những kẻ hành nghề đọc điếu văn

Thơ viết bài thơ về cái chết
làm cho cả nhân loại
muông thú và hoa
chim và bướm
sự kiêu ngạo, khiêm nhường
cùng im lặng

nó không nỡ
bắt chúng ta phải nhào lộn mãi
đành rằng trong cuộc sống nhiều khi phải lộn trái
vì miếng ăn

như nàng phải lắc cả 3 vòng
cho bọn chúng ngắm
sau khi tắm
2 đêm

bạn sẽ cầu nguyện
cái bóng chiếu lên tường của âm thanh
dội lại
trong một cái bao gai
lùng nhùng như áo tang

mơ màng
như cái chết của những đứa trẻ
nhân loại đang đối mặt với tội ác
mang gương mặt thiên thần

sau cái chết đầu tiên
những cái chết khác không còn là cái chết
nó chỉ là bóng tối
trôi trong tĩnh mạch của chúng ta

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ biết
không có liên minh nào mạnh hơn
cái chết và ma quỷ
bởi chúng ràng buộc nhau bằng tội ác

Ngày tang lễ
thơ yên tâm về những chuyến xe sẽ không bị phạt
vì vi phạm luật giao thông
nên thơ chơi ngông
không mua bảo hiểm

bảo hiểm của số phận đàn ông
thơ cũng không trả tiền
thơ bị mất hiệu lực của mình ngay tức khắc

ngày tang lễ
ai là người gửi
vòng hoa cho thơ?

đem hoa đến
ngoài bạn bè còn mấy cậu bé nghèo
hay cùng thơ nghịch dại

họ cũng muốn
thấy kết cục sau này của họ

ngày tang lễ
ai sẽ rao giảng nhung nhăng
rằng rằng rằng
pằng pằng pằng

nhưng một cậu bé khét nắng
đến ngôi mộ của thơ
cùng với bài kinh siêu thoát
không tính tiền công đức tụng ca

ngày tang lễ
khi nắp quan đã đóng trên đầu
như ngày xưa thơ dán chiếc hộp đựng mứt
ngày tết
và những lời cầu nguyện cuối cùng được nói
với sáu tấm ván

tại một góc phố
thơ tỏa sáng như giọt nước mắt
của cậu bé da nâu
đang đau như chết

và những người đã mang vòng hoa
cùng bạn gái của thơ đang thuyết giáo
về phận người

những giọt nước mắt của họ làm cho
cậu bé nghèo
thấy sợ
ngày tang lễ
của thơ

Có một tỉ lý do để nhìn xuống chiếc quan tài
nhưng chỉ có một cách nói dối vì sao thơ chết?

không ai có thể chứng minh
bạn cứ nghĩ thơ đã từng kiếm sống
một thời gian

như khi chúng ta ăn ớt
cũng là cách để lưỡi của chúng ta gió thổi

một cái gì đó sẽ xảy ra
một cái gì đó sẽ lặp lại
lặp lại lặp đi lặp lại
lải nhải lải nhải lải nhải

bức tranh buồn nhất thơ từng thấy
gã họa sĩ tệ hại
treo trong hành lang của thơ
nơi thơ chỉ lỡ trượt chân một đêm
trên tay một ly vang đỏ

trong bức email
gã vẽ thơ ở một phiên tòa
đang trả lời về những ý tưởng mà thơ mắc kẹt
không thể thoát

và một đứa con gái giả giọng không liên quan
như chỉ có mình thơ làm bậy
và những gì tiếp theo chúng ta đã thấy

thơ khóc
chỉ là câu thơ thôi
sao người ta lại nhét vào túi áo của thơ
quá nhiều ớt cay như vậy?

Dì út ơi
những con mèo không biết mặt Dì út của mình
nhưng thơ biết

Mẹ mất
Dì mua cho thơ một đôi giày
thơ chạy
cho đến khi suýt rách

thơ hay đưa mắt nhìn
Dì của thơ thường đi bộ

khi thơ chạy qua
Dì thốt lên: ôi đôi giày của con
thơ vẫn lon ton
không ngừng lại

thơ nhớ chạy và chạy
và đôi giày như cuộc đời này
Dì vẫy theo chúc thơ may mắn

tất cả các quyển sách chết tiệt
Dì biết
chỉ làm cho thơ cúi chào khán giả
không biết khi nào mới được đứng dậy?

như sau này
thơ hứa với vợ của thơ
thơ sẽ không ngủ với bất kỳ ai
ngoài cô ấy

nhiều cô gái tưởng thơ đồng tính
có cô còn muốn giúp thơ chữa bệnh

Dì biết thơ làm bằng văn bản
nên khi quyển sách của thơ kết thúc
nghĩa là thơ muốn bản thân khốn nạn của mình
bốc cháy

có những đêm thơ mất ngủ
Dì đã từng chấp bút cho thơ

Dì xoa dịu nỗi đau
ở khuỷu tay thơ
những khi thơ muốn mình biến thành tiểu thuyết
như người bạn của thơ

Dì nhẹ nhàng
rì rào máu não
ngủ đi thơ

trong giấc mơ của Dì
thơ là một người đàn ông
không thể uốn cong
vì sẽ gây tử vong

nên sau này dù có trễ tàu
thơ không càu nhàu
chen lấn

những lối đi nhỏ chen giữa lúc mưa bão thiên tai
giữa những thiên tài
thơ bước đi sống động
Dì không thích thơ
hát những câu ngớ ngẩn
dù đó là cách để thơ tận hưởng cuộc sống

Dì thích thơ thử nghiệm
đừng đi tìm may mắn

Dì muốn hai bàn chân
như đôi giày Dì mua
đáng tin như vậy
như thơ biết những điều
những con mèo không biết
nó chỉ biết mấy con chuột chạy

Dì biết thơ đang lớn
có thể cởi giày
chân trần qua cỏ cháy
không sao

Dì không thể tha thứ
không khoan nhượng
không phải lúc nào thơ cũng được chọn
khi Dì xay lúa và bế em

quên mất, thơ cũng còn một em gái nhỏ
tên nó là Lê Thị Xuân Trang

Dì nói: ngủ không phải là cái chết
nỗi sợ hãi nhiều khi làm thơ nhầm lẫn
sự thật là viên thuốc ám ảnh
cho tất cả mọi người

những người đàn ông đang bơi giữa sông
trong khi phụ nữ vẫn ở trên bờ
chúng ta sẽ dám làm gì?
sau mấy mươi năm kiếp người mây gió?

Dì biết
không phải lỗi ở Mẹ của thơ
mà thơ phải núp sau cánh cửa
đánh dấu màu đỏ lên một góc

như mấy gã mắt híp rồi mắt xanh chờ đợi
để nói: anh yêu em
rồi trùm lên cơ thể mỏng xíu của thơ
trời ơi hắn nặng như một con voi

Dì không tha thứ cho thơ
thơ là người cuối cùng
Dì nhắc thơ một lần nữa
thơ phải hứa
như là câu chuyện của quốc gia


Khác hẳn với những khúc thơ đã chuyển ngữ, thơ của thi sĩ bây giờ như máu chảy trong huyết quản của tôi Cảm giác thật lạ

Different from the previous translated verses, the poet’s work is like blood running through my veins An odd feeling indeed

March 2020


Khác hẳn với những khúc thơ đã chuyển ngữ, thơ của thi sĩ bây giờ như máu chảy trong huyết quản của tôi  Cảm giác thật lạ 


Different from the previous translated verses, the poet’s work is like blood running through my veins  An odd feeling indeed  

March 2020

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

gosh the green grass, aching at the foot of the horizon

[5th revision; 2019-2022]

gosh the green grass, aching at the foot of the horizon
roots holding on outgrowing fate
into the earth your innocent fingers

piercing the heart falling
into the soil dissolving breaking through still green
grass with not a need of opportunity

such thoughts noted in volumes
like war correspondents’ books of photographs
under flickering explosions
appearing meadows clearer even
in each fragile vein

such thoughts of grass meant for the sky
lighting up like a film
a historical quotation
to then lay down on a dust covered shelf

such thoughts of grass meant for words
fine and smooth
a description of what did disappeared so quickly
so dizzily

such thoughts of grass meant for the soul
over everything an injustice even after the beating
what were the reasons for the tears
what is the point of useless tears


When the grass aches beneath our feet
the nation was at peace
after the knife-throwing, smoke and fire
poetry knew
hidden in the heart of the earth was a soldier

a springtime yellow with chrysanthemum
forever is where poetry resides
the length of Trường Sơn mountain range in green grass
a nation at rest mended its wound beyond the exhaustion

he lay alone beneath the grass
looked up at the flag
a fresh red like the blood of a star

when the grass was the ripest
like the rice in the field the day he left, his Mother cried
Death scythe
brushed past him
a young woman by Mother harvested the crop

poetry have seen him once or twice
poetry knew he was brave
smoke like the mist was just as romantic
he knew how to handle the bayonet, threw grenades
but now he’s silent

he lived a life in a spring meadow
poetry wanted to know the truth
but dare not ask

he had seen a sky full of stars
like garlands of flowers worn by fairies
he dreamed as he crossed the green grassy plains
full of mines full of the wind

metal cap and hard helmet
in silence, he heard
the flapping of butterfly wings
as the bomb exploded
alone he lied down
he will be forever silent

the soldier volunteered only after the war-cries
the vernacular was not a vocation for soldiers
those who did return in his place on pedestals
peace and glory

did they escaped the war
or was it because of his sacrifice?

Poetry is a servant in the dark
a closing clamshell
like closing one’s gob

oh how can we buy a ticket
an escape in paradise
with God

something have fallen away
cooler than a tear
when it’s cold outside
damp on poetry brother’s shoulders

the complicated nameless clouds
wallowing in the sky the entire night
waiting till light
awakening a thought in poetry
a memory, poetry brother’s caution:

we can’t endlessly use darkness
to deceive each other


Poetry thinks perhaps on the winning side
they’ve missed
the point of war
how long people were imprisoned
unrecallable were the years

what we couldn’t retain
nothing but an embalmed farmer
on stolen fields
fields soft with new grass
like a bed
we were born
the pain Mother had to bear

no one thought about how white the clouds could be
they were the sheets of papers where we noted
our future
or whatever

what happened in the last few days of April
in a field of feral weed
the buds of suspicion
blossomed in blood

The name
the glory
the endless glory
the fallen heroes
not any kind of notoriety
a name to differentiate us
in a long complicated tale
in the days long gone

not the old days
not the rainy days
sunny days

the day a crack appeared on our chest
in perfused sweat we called upon each other
history spun once on its heel

when the name crumbled
as in living pertained
a sad meal
served with the truth

Sorry but, poetry does dislike
the winning side
because poetry was on the-losing-side

poetry have been taken
on a path, poetry couldn’t recall

they lit for poetry
a candle in the wind
not enough
light for poetry

sorry but for some reason, poetry was sucking
on shiny

sorry that poetry was afraid
they were constantly plotting
hence poetry was
always short

poetry witnessed
men breaking
like fragile eggs
an annoying reality
in light of the pretty yellow autumn leaves
in the forest
glorious like clouds of smoke

the seasick people
crossed the border

the people remained
kept running
around in the new economic zone
poetry was nothing but footprints in their mind
in the rain
steeped in mud

poetry redecorated
your devotion
in the latest way
before it’s hung up


Poetry is not an educated servant
poetry wanted to be boss
but failed

poetry to the last sip of a commemoration drink
without falling apart
the buildings surrendered

and those who were suppose to go home
sat in a bar
lifting up and down the banks
the gold
losing value

like how poetry had lost
or were the poems
crossed out

they drank bottles of liquor as they ran
left poetry behind
they’re dancing in the rain drunk
diminished somewhat poetry’s spirit
knew that poetry have loss patience

poetry cried after that by a dying fire

now were mere beer froth on one’s lips
they stand on the side of tears
or stand up through poetry’s tears?

hence poetry detests
the tears of those coming home drunk
drunks are supposed to be angry
and forgetful

poetry searched and selected the words
like long ago there was peace
poetry wrote it down with Mother’s lipstick

Mother understood that poetry was a child
hence poetry couldn’t die
but Mother didn’t know how to
converse with men on the winning side
at noon that April
the sunlight was a glorious golden shimmer
the sunlight which belonged to all of us
without exception

there within the pile of crumbled dust
it may blister beneath the sun
but poetry desired the light
so poetry endured the heat
one can but hope
they may carefully replace
what was on the altar

like children
breakable like eggshells
continued to be born
in our place
as poetry will be
born in another lifetime

Poetry’s flat chest
when poetry was in a different world
you were already singing
with your own lips

you became a part of poetry’s body
poetry’s puffing away with your chest
and whistling with your breath
poetry was never short of breath

poetry’s body was your world
a photograph of flat chested
naked poets

there’s mumbling of a skeleton in your chest
unlike her two dunes in the early morning mist
whispers of the heart

songs of glorious Freedom came from your chest
resounding louder than someone else’s vow
in tears…
fell in Vietnam and as the snow fell in Australia

you’re not cold when you took off your shirt because something stirred
an excitement
you discovered the water had turned into ice in the river
because it was snowing

the last night at the end, you sat back
swallowed the content of a bottle of beer
quietly listened
licked an inspiration you lost
gave us dry lips

we’re so used to being in a crowd
like toes in tight shoes
squeezed in a pile of cloaks
blankets, hats, scarves…
hence we dare not leave the house
in the cold

when will you no longer need to wrap yourself up
knotted in the woollen scarves just mentioned?

we face life with sagging breasts
all this time covered up
when did we begin to stand up in the dark
under all that
and our knees didn’t buckle
as we fall on our faces

your song exploded from your chest
not only yours but on all the perky breast
that will never sag

the sky will open up when you inhale once more
like an angle of those slogans
hung on all the boulevards

not just birds
we’ll fly away without leaving a mark
taking off our shirts without a shiver
teeth chatter
though we all know
it’s still cold outside

After the end of the fight
poetry did not win
but loss
but at the end of the fight
poetry was not an outsider

the people dejected opened their windows to watch poetry
poetry watched people through a thin curtain of mist
at the back was poetry’s
empty room

what poetry worried about most was age
poetry by the stove with a heavy heart

not knowing
what will happen after the nation attains peace
poetry did crawl out with poetry’s musket
and kneeled

pelure paper covered poetry’s window
flew in the wind
poetry was a weak man
struggled to get up after a week of fever
barely any better

no quote or unquote
poetry was not allowed to explain
poetry was not allowed an explanation
What will happen to poetry?

poetry can only remember a few things
the streets
the passing vehicles like the convoys on TV
invading poetry’s basement

poetry wide eye
stared at the broken window
nailed in by planks of wood
poetry couldn’t see
how could poetry compose poetry
What could a blindfolded man do then?

the stupidity of such historic storms
no one had a chance to remember
the crazy flurry
money and blood

what poetry hated most were the abstract verses
as the world broke in half
like tears

the storm, poetry knew
one of its implication:
meant poetry had to push and shove, hid in a house
and a river that one couldn’t remember
the flood

anxiously poetry worried about who will be responsible
who will check on poetry’s neighbours during the flood
who won’t have enough to eat
Who was going to prison?
poetry didn’t know

but poetry knew
Poetry’s neighbours used to love cherry blossoms, still
for a while climbed the steep hills
for a while poetry wept for him, he who had lain down his life
his footsteps was an echo still down the pebbly path
at the height of summer
as we got up early to water the flowers

his wife prayed at all the temples
her hair flew away along with the wind in the storm
thin and bare
more thin and bare than poetry
in a period affront a sea of longing

Poetry is sad & angry sometimes
poetry signals you with a flame
a burning flame even with damp wood
resounding the announcement poetry’s mission
poetry knocking on all your doors

many thought what could poetry do
being so old?
the words weak and pitiful lost its rhythm
How could it ignite in poetry?

the government prints poetry only to store them in the library
covered in bothersome dust
the cost a pittance
since poetry’s thin

but the poet
must create and challenged via an apocalypse
even when they deliberately delete its meaning

You’re a poet?
you will be the subjugator
the deliverer of happiness
the deliverer of joy
or just pitiful and sad, an abject

not just by your word

Poetry’s thoughts on the day after the apocalypse
the day at the end of the world
the sparrows may play still
dancing in the sunlight
like fish swimming
straight for a hook
snakes colours changing
like apples ripping

the day at the end of the world
she walks by with a red umbrella
sometimes she’s drowsy on the lawn
a hawker might lose their place
to shout and advertise their wares

the day at the end of the world
a gold ship advance closer to the shore
in a breath brought with it a sunken island from afar
took everyone into a charming night of national pride full of stars

the day at the end of the world
the people who thought they are the thunder and lightning
will be disappointed
the people waiting for the angels
discovers it will never happen

the day at the end of the world
the Sun and the moon are still in the sky
the bees still be playful over the flowers
children will still being born

people will still go grey
like a doom
day prophet

there will never be an end of the world
the world will never end

you will have
a tomorrow of peace
a tomorrow of shining democracy
like the full autumn moon bearing an August star

or no?

Poetry writes a poem about sawdust

why force humanity
on them?

why not leave them alone the dusty grains of wood
why force them
with knives and blades
cut them into paper
and poetry as the writer
had to be careful, so no one is the wiser

if only there were no paper
poetry would be floridly
engraved on rocks

now poetry sees that
the wind blows
or the air is breathing
so we all may live
what one uses
to make poetry
blooms of dust

Poetry believes this world is a hospital
because before poetry was born
a team of nurses were waiting just outside Mother’s womb
before it was poetry’s turn to
crawl out into the light

poetry placed on a bed
wobbly like a boat
drifting on Mother’s breasts

the boat had arrived at the end of the world
like a leaf seeping blood

blood shed
allowed the world to drift away like a stupid dream
inconceivable to poetry
nor could there ever be a statistical solution
for the prediction of any future

after being born to the world poetry realised everyone dies
in old age
and not in old age
by what they thought of as Utopia

even before the cut of the umbilical cord
poetry was nervous
weary of the worldly whining
the sadness of deflated lungs
but the world was also a place in our ears were the birdsongs
poetry acknowledged both facets of the world as an old suitcase
the day poetry left
joined the army
they played songs over the speakers for poetry

poetry viewed the world as a lake
and poetry’s a small fish
size of a fingernail
awake scratching a mosquito bite
thinking we have lived and itched
or scratched our new skin
a scar
broken bone
our nation

poetry dreamed it was the denture
a replacement for a toothless age
an entire thousand year of history

and the team of nurses
left poetry lying there
arms relaxed
eyes closed like some secret
since the world was not a hospital

the world will be lost
without the cries of poetry

Because poetry can not stop death
poetry’s lost its brakes
can you please

please don’t push
your mortality
has nothing to do with poetry

we drive each ship
back to shore

don’t impatiently leave
poetry is exhausted by every verbal retort
like when you have to buy
one at a time a ticket
on the tram train bus

even the kindergarten children had to fight
Where were you?
Demanding the Sun
to set soundly in you?

or perhaps more correctly
you want to surpass
the fragile cold
shivering paint strokes of your portrait
poetry wrap you in a shaw
worrying that you’re cold
weak but still wants to run

more feminine with a scarf around your neck
rather smart in your portrait
on a wall at home
no one
could see it

so, from then on
possibly for centuries
though more like a day
the first time in an interviewed
they questioned your immortality
the bullshit
whipped up
in your kitchen
sour packets of instant

The death of poetry hopefully
will not be an accident
an explosion ignited a fire in poetry
broke poetry

poetry will give up simple happiness
like food and clothing
in the arts, poetry’s proud and fully aware that
the death of poetry will not be self inflicted

in reality, poetry’s always humble
poetry finds consolation in attending conventions
that is poetry have not been abandoned
& lonely

What could give value to poetry
it maybe some sort of tiring

as long as it’s not the death of poetry

finally, poetry is the reason
for the struggle
against a sickness
more lawless than copyright infringement
people’s contagious act of madness
a cover up for their fear

if one must die
poetry will die in our gallantry
allowed to flower and produce fruit
in the remainder
of poetry’s life


ôi cỏ xanh, ngươi buốt chân trời
ngươi bám chùm rễ số phận
bằng ngón tay hồn nhiên vào đất

ngã xuống xuyên giữa ngực
tan vào đất đâm chồi vẫn cỏ
màu xanh không cần cơ may

những gợi ý về cỏ được viết thành tập
như tập ảnh của phóng viên chiến trường
sau chớp pháo
cỏ hiện lên không phải cả cánh đồng mà rõ đến từng
gân máu mong manh

những gợi ý về cỏ là bầu trời
ánh sáng dọi lên như một bộ phim
trích đoạn lịch sử
sau này nằm phủ bụi trên kệ sách

những gợi ý về cỏ là con chữ
nhẵn nhụi
miêu tả những gì đã biến mất
nhanh đến chóng mặt

những gợi ý về cỏ là linh hồn
oan khuất cả khi ngừng đập
nước mắt để làm gì
nước mắt được gì đâu


Khi cỏ xanh đã buốt dưới chân mình
đất nước hòa bình
sau binh đao khói lửa
thơ biết
nó vẫn giấu dưới lòng đất một người lính

mùa xuân vàng hoa cúc
mãi mãi là nơi ẩn náu của thơ
nhưng cỏ chạy dài dọc Trường Sơn màu xanh lá
đất nước nằm dưỡng thương sau những ngày mệt lả

dưới cỏ một mình anh nằm
nhìn lên lá cờ
đỏ tươi như máu của ngôi sao
hình như vẫn chảy

khi cỏ đã chín muồi
như lúa trên đồng ngày anh đi, Mẹ khóc
lưỡi hái thần Chết sau khi đã lướt qua anh
giờ đang ở trong tay
cô gái dịu dàng với Mẹ đang gặt lúa

thơ đã nhìn thấy anh
thơ biết anh không bao giờ sợ hãi
lửa khói cũng như sương mù lãng mạn
anh đã từng giương lê, đã ném nhiều lựu đạn
nhưng bây giờ lặng im

anh đã sống trong đồng cỏ của mùa xuân
thơ muốn biết sự thật
nhưng thơ không dám

anh đã nhìn lên bầu trời đầy sao
như bông hoa trên tóc các nàng tiên
anh đã mơ khi vượt qua bãi mìn trên đồng cỏ
xanh và nhiều gió

mũ sắt và mũ cối
trong im lặng, anh đã nghe
tiếng động của con bướm đã bay
sau tiếng hú quả pháo
khi anh nằm lại một mình
không bao giờ anh còn tiết lộ

người lính chỉ xung phong sau những tiếng hô
ngôn ngữ không phải là công việc của người lính
người trở về đặt anh lên một cái bệ
tụng ca sau hòa bình

vì họ đã thoát
hay vì anh đã hy sinh?

Thơ như người đầy tớ ngồi trong bóng tối
khép hai vỏ sò
như khép mỏ
trầm ngâm

ô làm thế nào mà chúng ta mua vé
để thoát lên trời
cùng với Chúa

một cái gì đó đã rơi mất
lạnh hơn giọt nước mắt
khi ngoài trời sương giá
ướt vai anh trai của thơ

những đám mây rắc rối không có tên
bơi trên bầu trời cả đêm
chờ đến sáng
đánh thức suy nghĩ của thơ
và thơ nghe anh trai thơ nhắc:

chúng ta không thể lợi dụng bóng tối
để đánh lừa nhau mãi

Thơ nghĩ có thể bên thắng cuộc
cho rằng khi cuộc chiến tranh bị mất
điều mà tất
đã quên
tù bao nhiêu năm
không nhớ

những gì chúng ta có thể giữ
là người nông dân được ướp lạnh
nằm ngủ
trên cánh đồng bị thu hồi
trong bãi cỏ xanh mềm mại
như chiếc giường
như lúc chúng ta được sinh ra
với nỗi đau của Mẹ

không ai nghĩ
màu trắng của đám mây sẽ là những tờ giấy, sau này
chúng ta sẽ phải viết
cái gì
lên đó

những câu chuyện về ngày cuối tháng Tư
trên mảnh ruộng cỏ dại lây lan
mầm nghi ngờ rắc bay trong gió
nở ra máu
và hoa

Cái tên

vinh quang
đời đời vinh quang
những anh hùng ngã xuống

không phải là danh tiếng gì đâu
cái tên gọi phân biệt những nhân vật
trong câu chuyện dài dòng
những ngày tháng đã chìm mất hút

không phải ngày xưa
không phải ngày mưa
ngày nắng

ngày trên ngực có một vết nứt
gọi tên nhau cũng đổ mồ hôi
lịch sử xoay một vòng trên gót
nhẹ người

khi cái tên gục xuống
vì những cái sống còn
có một bữa tiệc buồn
đãi bằng sự thật

Thơ xin lỗi thơ đã lỡ không thích
bên thắng cuộc
vì thơ bên-thua-cuộc

thơ bị dẫn đi
con đường nào thơ không nhớ

người ta thắp cho thơ
ngọn nến trong gió
nó không đủ
sáng cho thơ

thơ xin lỗi vì sau đó đã ngậm trong miệng
mấy đồng tiền
nhấp nháy

thơ xin lỗi vì thơ đã sợ
người ta hay có những âm mưu
làm thơ
bị hớ

thơ đã chứng kiến
những người đàn ông
bị vỡ như một quả trứng mỏng
làm ai cũng mất hứng
với mùa thu đẹp & vàng như cây lá
ở trong rừng
tưng bừng nhưng hơi đói

những người say sóng
đã muốn ói
khi vượt biên
đã chìm thuyền
khi chết

những người ở lại
đã chạy dài
vào khu kinh tế mới
trong tâm trí họ thơ chỉ còn như những dấu chân
mùa mưa
lấm bùn
bê bết

thơ trang trí
lại mê cung của bạn
như những tấm ảnh bây giờ
ai cũng phải làm photoshop
trước khi treo

Thơ không phải ôsin
thơ muốn làm chủ nhân
nhưng thơ thất bại

thơ uống hết phần còn lại
ly rượu mừng
những tòa nhà đầu hàng không đổ nát

và những người trở về
đang ngồi trong quán bar
nâng lên đặt xuống những ngân hàng
những tấn vàng
thua cuộc

theo cách đó thì thơ bị mất
hay bị gạch chéo
những câu thơ

họ uống những chai rượu khi bỏ chạy
thơ bỏ quên
họ say và lúc lắc trong mưa
thơ hơi mất tinh thần
thơ biết mình không còn bình tĩnh

sau đó thơ khóc với những đám cháy còn sót lại

chiến tranh
chỉ còn là bọt bia trên mép
họ đứng về phe nước mắt
hay đứng lên bằng nước mắt của thơ?

nên thơ ghét nước mắt
của người trở về hay uống rượu
người say thường hung dữ
và mau quên

thơ tìm kiếm và chọn lọc ngôn từ
như ngày xưa yên bình
thơ viết bằng cây son môi của Mẹ

Mẹ biết thơ còn trẻ con
nên thơ không thể chết
nhưng Mẹ cũng không biết phải làm thế nào
để cuối cùng những người đàn ông thắng cuộc
biết rằng nắng của buổi trưa tháng 4
lung linh vàng tuyệt đẹp
phải dành cho tất cả
không trừ ai ra

từ trong đống đổ nát
dù bị bỏng
thơ vẫn thích phát sáng
thơ chịu nóng
chỉ mong
họ sẽ nhẹ tay khi sắp xếp lại
những vật dụng trên bàn thờ

như những bé thơ
mềm như quả trứng
tiếp tục sinh ra
thay chúng ta
và thơ
hóa kiếp

Bầu ngực lép của thơ
khi thơ còn ở một thế giới khác
bạn đã hát bằng đôi môi
của bạn

bạn trở thành một phần trong cơ thể của thơ
thơ thở hổn hển bằng bầu ngực bạn
và huýt sáo bằng hơi thở bạn
thơ không bao giờ khó thở

cơ thể của thơ là thế giới của bạn
giống như một tấm ảnh của những thi sĩ ở trần
có bầu ngực lép

bầu ngực của bạn có tiếng lầm bầm của một bộ xương
không như hai ngọn đồi của em ngày sương mù buổi sớm
thì thầm trái tim

từ ngực của bạn những bài hát ca ngợi Tự Do
vang xa hơn cả lời nguyền của ai
như nước mắt
đang rơi ở Việt Nam và tuyết rơi ở Úc

bạn không lạnh khi cởi áo vì có một rung động
một náo nức
sau đó bạn biết nước đang đóng băng ở dòng suối
vì tuyết vẫn đang rơi

đêm trước khi cuối cùng, bạn ngồi lại
uống một chai bia
và sau đó im lặng lắng nghe
và liếm lên một lý tưởng mà bạn đã mất
làm chúng ta phải khô môi

chúng ta đã quá quen chen chúc nhau
như các ngón chân trong đôi giày chật
và nép mình trong đống quần áo khoác
chăn, mũ, khăn quàng cổ
nên chúng ta chưa bao giờ dám ra ngoài
khi trời lạnh

đến bao giờ bạn mới không còn phải quấn
và rối tung lên với những thứ khăn len vừa kể?

chúng ta đối mặt với cuộc đời bằng bầu vú xệ
của chính chúng ta mà lâu nay phải che đậy
như chúng ta bắt đầu đứng lên trong bóng tối
với những gì cốt lõi
mà không phải khuỵu hai đầu gối

bài hát của bạn vỡ tung cả phổi
không chỉ của bạn mà của tất cả mọi người
có bầu vú không xệ

bầu trời sẽ mở ra khi bạn hít thở một lần nữa
giống như độ nghiêng của những câu khẩu hiệu
treo trên các đại lộ
bây giờ nghiêng nghiêng

không chỉ loài chim
chúng ta sẽ bay không còn dấu vết
chỉ cần cởi áo ra và đừng run lập cập
hàm răng
dù ai cũng biết rằng
trời còn đang rét

Sau khi tàn cuộc
thơ không thắng cuộc
không thua cuộc
nhưng khi tàn cuộc
thơ không ngoài cuộc

mọi người mở các cửa sổ buồn rầu nhìn thơ
thơ nhìn mọi người qua màn sương mỏng
phía sau là căn phòng trống rỗng
của thơ

điều thơ sợ bây giờ là tuổi tác
thơ nặng nề trong xó bếp của thơ

bởi vì thơ không thể biết
cái gì xảy ra sau khi đất nước hòa bình
thơ đã bò ra với khẩu súng hỏa mai của mình
và quỳ gối

cửa sổ của thơ bây giờ chỉ còn là tờ giấy pơ-luya
bay trong gió
thơ là một người đàn ông yếu đuối
gượng dậy sau một tuần nằm sốt
bắt đầu phục hồi

không có đóng ngoặc không có mở ngoặc
thơ không được giải thích
thơ không được phép biết
điều gì sẽ xảy ra với thơ?

chỉ vài điều thơ nhớ
thành phố
những chuyến xe trôi qua như các sư đoàn trên màn hình
đang chui vào căn hầm của thơ

hai mắt của thơ
căng ra sau cửa sổ bị vỡ
đang che tạm bằng những tấm gỗ
nên thơ không thể thấy
làm thế nào thơ có thể làm thơ
khi một người đàn ông bị bịt mắt?

lịch sử ngu ngốc của các cơn bão
không ai kịp nhớ
một vận tốc như điên
của tiền và máu

thơ ghét những câu thơ trừu tượng
khi trái đất vỡ đôi
và trôi
như nước mắt

cơn bão, thơ biết
một trong những ý nghĩa của nó:
làm thơ phải chen chúc núp trong một ngôi nhà
và dòng sông không thể nhớ vì sao gây ra
cơn lũ lụt

thơ lo lắng vì không ai có trách nhiệm kiểm tra
xem hàng xóm của mình sẽ sống ra sao trong cơn lũ
ai sẽ thiếu ăn
ai sẽ đi tù?
thơ không biết

nhưng thơ biết
người hàng xóm của thơ ngày xưa rất yêu hoa anh đào
đã đi lên đồi cao
đã khóc cho người nằm xuống
tiếng vang bước chân anh ta trên lối đi đá sỏi
giữa mùa hạ trắng
mỗi sớm thức dậy tưới hoa

vợ của anh ta đã cầu nguyện cho anh tại các ngôi đền
mà tóc của cô cũng bị cuốn theo cơn bão
xác xơ
còn hơn thơ
trong mùa biển nhớ

Thơ cũng biết buồn & nổi giận
thơ báo hiệu cho bạn thông qua ngọn lửa
kể cả củi ướt ngọn lửa vẫn cháy bùng
tuyên ngôn về sứ mệnh của thơ sẽ vang lên
thơ đang gõ cửa từng ngôi nhà của bạn

nhiều người nghĩ rằng thơ sẽ làm được gì
với tuổi già như vậy?
những con chữ yếu đuối thảm hại mất vần của thơ
làm sao bốc cháy?

nhà nước chỉ in thơ ra để cất vào thư viện
phủ bụi ưu phiền
tốn rất ít tiền
vì thơ khá mỏng

nhưng nhà thơ
phải tạo ra các công trình thách thức cả ngày tận thế
ngay cả khi ý nghĩa của nó bị người ta cố tình xóa bỏ

bạn là nhà thơ?
bạn sẽ là người chinh phục
bạn mang lại hạnh phúc
bạn mang lại niềm vui
hay ngậm ngùi

không phải chỉ bằng lời nói

Ý nghĩ của thơ sau ngày tận thế
vào ngày thế giới kết thúc
có thể có những con chim sẻ vẫn đang chơi
trò chơi với nắng
nhưng những con cá bơi thẳng
vào móc câu
những con rắn đổi màu
như táo chín

vào ngày thế giới kết thúc
nàng đi ngang với chiếc dù màu đỏ
có khi nàng buồn ngủ bên bãi cỏ
người bán hàng rong mất chỗ ngồi
để la hét trên đường phố

vào ngày thế giới kết thúc
một chiếc thuyền bằng vàng đến gần bờ
mang đảo chìm từ khơi xa về trong hơi thở
dắt mọi người vào một đêm yêu nước lãng mạn đầy sao

vào ngày thế giới kết thúc
những người nghĩ rằng mình sẽ là sấm sét
đang thất vọng
những người mong đợi các thiên thần
mới biết rằng nó không bao giờ xảy ra

vào ngày thế giới kết thúc
mặt trời và mặt trăng vẫn ở trên trời
các con ong vẫn chơi với bông hồng
trẻ con vẫn được sinh ra

mái tóc của con người vẫn bạc trắng
như một nhà tiên tri
cho số phận

sẽ không bao giờ có kết thúc của thế giới
thế giới không bao giờ kết thúc

bạn sẽ có
một mai cho hòa bình
một mai dân chủ lung linh
như trăng rằm rước ông sao tháng tám

sẽ có

hay không?
Thơ viết bài thơ về mạt cưa
sao lại cố ép chúng
thành người?

tại sao không để chúng những là hạt bụi của gỗ
tại sao lại ép chúng lại
và dùng dao
cắt rọc thành tờ giấy
để thơ phải ghi lên ấy
phải dè chừng có ai thấy

giá như đừng có giấy
thơ sẽ là những nét khắc lên đá
đôi khi quá công phu

bây giờ thơ thấy
rằng gió bay
hay không khí hít thở
để mọi người được sống
theo cách của họ
tự do
mới là thứ làm thơ
nở hoa
từ bụi
Thơ biết thế giới này thật ra là một bệnh viện
bởi vì trước khi thơ sinh ra
các cô y tá đã đứng chờ phía bên ngoài tử cung của Mẹ
trước khi thơ có thể xoay mình
chui ra ngoài ánh sáng

thơ được đặt lên giường
bồng bềnh như chiếc thuyền
trôi bên vú Mẹ

chiếc thuyền thơ đã bơi đến tận cùng trái đất
nó như chiếc lá cây đã nhỏ xuống vài giọt máu

nó làm thế giới trôi đi như một giấc mơ ngu ngốc
thơ không thể nhận thức
hay làm bài toán xác suất
về những điều sẽ xảy ra

khi được sinh ra thơ mới biết rồi ai cũng chết
khi già
và cả lúc chưa già
vì những điều người ta nghĩ là Lý Tưởng

ngay cả khi thơ chưa cắt rốn
thơ đã thấy bồn chồn
thơ biết
thế giới này chỉ là nơi than thở những nỗi buồn của hai lá phổi
cũng là nơi chim hót vào tai
hai mắt thơ nhìn cuộc đời như túi hành lý cũ
ngày thơ lên đường
nhập ngũ
người ta mở cho thơ nghe những bài hát qua loa

thơ thấy thế giới là một hồ nước
và thơ là một con cá nhỏ
như một cái móng tay
thức dậy gãi những vết thương muỗi đốt
tưởng rằng mình đã làm đã ngứa
hay liền da non
vết thương
gãy xương
của dân tộc

thơ mơ thấy thơ là một chiếc răng
để lấp đầy sự móm mém vắng mặt của tuổi già
cả ngàn năm như lịch sử

và các cô y tá
đã để thơ nằm như vậy
thả lỏng hai tay
nhắm mắt như một bí mật
vì thế giới không phải là một bệnh viện

thế giới đã bị đánh mất
khi lịch sử không còn tiếng khóc của thơ

Bởi vì thơ không thể dừng cái chết lại
thơ bị mất phanh
xin bạn vui lòng
tự ngừng lại

bạn đừng có cố
mấy cái trò bất tử
không phải là công việc của thơ

bản thân chúng ta
cũng chỉ từ từ lái chiếc tàu
về bến

bạn đừng sốt ruột bỏ đi
thơ mệt mỏi từng câu
như người ta bán từng chiếc vé
lên tàu
cho bạn

từ mẫu giáo trẻ con đã phải phấn đấu
bạn ở đâu?
mà bây giờ muốn mặt trời cũng phải lặn
chìm sâu vào bạn?

hay đúng hơn
bạn muốn vượt qua
nét vẽ chân dung của bạn hơi run rẩy và lạnh
mong manh
thơ quàng thêm cho bạn chiếc khăn
sợ bạn cảm lạnh
yếu mà cứ đòi chạy nhanh

chiếc khăn choa?ng cô làm bạn nhìn giống như người phụ nữ
hơi diêm dúa trong một bức tranh
treo trong một ngôi nhà
nên dường như
không ai có thể nhìn thấy

kể từ đó
chắc cũng hàng thế kỷ
nhưng bạn cảm thấy như chỉ một ngày
lần đầu tiên bạn trả lời phỏng vấn
về sự bất tử
ba hoa
từ trong căn bếp
mà bạn vẫn nấu món canh
chua cay bằng gói bột nêm của bạn
Thơ hy vọng không bị cái chết đánh cắp
từ những tai nạn vô cớ
một vụ nổ bốc lửa của thơ
mới làm thơ bị vỡ

thơ sẵn sàng từ bỏ tất cả những thú vui hàng ngày
miếng cơm manh áo
những niềm tự hào thơ đang làm nghệ thuật
thơ biết cái chết của thơ không phải do thơ

trên thực tế thơ luôn khiêm tốn
thơ dự các hội thảo chỉ để an ủi
rằng thơ không bị bỏ rơi
& đang lủi thủi
một mình

cái gì làm nên giá trị cho thơ
nó có thể là một thứ tống ra
mệt lả?

gì cũng được miễn là
không phải cái chết của thơ

cuối cùng thơ là một nguyên nhân
gây ra cuộc chiến
chống lại một căn bệnh
hỗn loạn còn hơn tình trạng vi phạm bản quyền
đó là quá nhiều người đang giả điên
để che đi sợ hãi

nếu phải
thơ chết cho lòng dũng cảm của chúng ta được đâm hoa kết trái
trong quảng đời còn lại
của thơ

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

there’s no possible point of view which could surpass the summer


the poem spinning around the poet’s head
like Buddha’s halo

each time he reaches behind his neck
to touch it
the poem disappears

as though we’ll never be able to
grab a hold of our fate…

Is there anything left
for poetry to salvage from the past

more than air
more than water
more than kisses

evident in poetry’s body

Out of sight and hidden in the mist…
poetry wanted to write an anthem of love
sunlight in the revelation of what was within
a gentle morning breath

silent fishes in a puddle
poetry will never utter what they already know
poetry relish the surprise

Out of sight hence
poetry’s always in the dark
the night sky
a shimmering black cloak

poetry will sing
about something as meaningless as butterfly wings
flying outside
wings stretched out wide
about the long
lonely flight
singing still after death

beyond the butterfly wings
poetry will touch upon the subject of passion
poetry’s schooling on how to love

as poetry kneels through the night
a grain of sand embbed within
will fall in time with the butterfly wings
like a tear
the grain of sand said: gosh poetry, she’s dripping
completely wet from head to toe

Poetry composed a lot of romantic poetry
like the lady long ago wears a short skirt
the shifting of her thighs
closing, left poetry in a fluster

poetry rambling on lines after line
in a rush losing rhythm

poetry remembered her feet drifting away
like the shifting sides of a river
poetry has never seen it in any other river

poetry pretended to look at the cat
she’s holding

until she decided
to straighten a finger like a flame
wanted to tie the knot

There are of course tigers
in the forest of poetry
but in life, you only need one tiger
and that is always plenty
hence all the tigers
in a knot fought each other
for the position of a tiger

plenty believed they’re tigers
failed to speak up

nightly, poetry could hear the tiger’s breathing by the window
tigers do not only hunt
and do not know how to cry

a tiger also need to be adept with how to tiptoe and dance
before long
it won’t be a tiger

in a corner
clandestine lair
gnawing on a bone under the bed resenting Thế Lữ
(resenting in the scheme of things its place)

What will birds be called
from a dog’s point of view?
have you seen
dogs hoping
from one branch
to another?

have you ever seen poetry climb up an electrical pole
not crazy though
only to mend
a broken telephone line?

have you ever liked a poem
with an imagery
so painful to the point of nothing really?

in this life so many people we meet
nauseatingly sweet
right at our feet
hence poetry took an incomprehensible turn

poetry’s shapeless
or you just don’t like flying dogs?
pretending you’re on the grog
you’re old

We don’t know if the parachute will open
when the plane falls out of the sky
like when you opened the post box of a lover
we could still hear their laughter
like the sound of a train’s whistle

the day she left
arms loosely resigned by her side
left behind her word, like water
running down a toilet

void of vigour
like the sweetness of Hồ Xuân Hương’s jackfruit
like her body
the curves of a dawning horizon

hence her word was forsaken
or some lost soul aching
as poetry continued an act of peace
keeping up with the status quo
no changeable calmness
nor lost of self-worth

much like an ostrich sticking its head in the sand
poetry stuck his head in the mud…

A poet could never be an enterprise
they’re all dead meat otherwise
there are “poets” who likes to bullshit
no one sees it
that he’s an idiot

he is
a crack
in the granite
on the wall
the tomb of whom no one dare say

and when you mention of him on a parable
indicative of the underworld
you must note

poetry since forever
to now
will ever
poetry will never
be the excrement
the result of his digestion

hence his contrition
after leaking trash

Poetry’s feverish due to illness…
on both of poetry’s knees
we all kneeled
urged and dreamed
so much

hence poetry’s exhaustion…

As you fiddle with the keystroke
searching for a good poem
you should ask yourself
why the mist
and light
turned the clouds into sails
drifting in the shallows

the other
grey clouds
lined up at the edge
since there, good poetry could see
like derogatory nudity

all shatters in a blink
like when poetry, once slapped golden moonlight
on an episode of devastation

Poetry was searching for a verb
trying not to make any grammatical errors
in our mind
the poet thought of a noun: church
bells ringing, the verb
used in breathing

everlasting glory
those who have lain down their life

but what was the use of such glory
what mandates such beauty,
when they’re no longer breathing?

or just a ruse
a verb for poets
when they’re stuck?

mixed with spit
a noise
that gave people goosebumps

hence in quivering parted lips
fending off fancy
delusions of grandeur
that we all want the poet
to vow in front of an altar
be the spokesperson
for the aspiring bull horns
into the guts of those
who hid their faces
behind nouns
interjections, articles, verbs
like foggy forests
it’s not poetry

Poetry and the books together died
when it had been said
you spent your entire life searching
not just for fun
so don’t deny

the truth, it’s nothing about a release
smoothing things over
all you want to do is compose poetry all day and all night
even when there’s no one left to read them

you knew
poetry doesn’t have to be smooth
because a breeze will pass by
like once upon a time as we learned to walk
day in
day out
we would all

You should keep writing poetry
not because you gave up maths when you were young
Fibonacci sequence and the old maths professor
life then to a certain extent abiding

you remember the light angle
know the Sun is now at 45 degree
like the tagline out the window
more poetic when you view it
lopsided, on the side

and you wouldn’t be able to see the green
in a parrot’s feather

you remember the sinusoid
you’re rolling
around and around
the sound of you upside down
even now

slow poetry down
lower it
by the fence
after the storm

in return, you’ll be
half lost
half yellow
dry clumps of grass in the backyard

while the church bells
the birth of Christ
you open your bag in that very moment
grab the camera
aim it straight at your face

the laughter
the whistle of the wind
from somewhere turns up
like your own

once, decimated a storm

An unsurpassable day
a certain point of view may reveal the light
within the flesh and bone of humanity

poetry remembers a voice
voicing what even the air couldn’t think of
that is the reason why
life now and then is hopeless

can’t you remember
there’s no possible point of view which could surpass
the summer
the bells of resounding sunlight
makes you forgetful, thirsty

I remember once
on the way home
passing a supermarket
I bought a CD
listened to it eight times
still couldn’t find what makes life worth living

the song
like a bird
flew with wings stripped of its feathers
left me
in a cage
with the gate open…

Like the sad sound of the pen-pipe
poetry runs his fingers through your long hair
and that’s when
poetry’s searching for
your secrets

without an ulterior motive
sometimes hidden in our body is a language
poetry desired

like in the eighth verse
poetry used a rhyme from the spine
the rise in the sixth verse, to after
pull you down by the hand
and you’re on the ground
upside down
like a fish out of water
but don’t get wet
or be sad

you see
poetry is like a squirrel
running up your arm

it doesn’t know how to fly
and it’s worried you’re not aware of it
hence tries hard to puff up
its tail to run
into you

When poetry ignites
don’t make a fuss
poetry is the blood gushing
through the four valves of your heart
an inaudible quivering purr…

Could a bat be poetry?
say poetry’s a radar detector
detecting ultrasonic sounds in the dark
when you’re asleep poetry answer
open your bedroom door

you remember
poetry’s wrapped in light
like a scarf
playful in a dingy
on Nui Coc lake?

the bats hanging from the rocks
claws hanging onto love
never falling

the cave that echoed poetry
the shape of a thorn
like the lady’s eyes
the day poetry lost his way in Thai Nguyen

Above the poem is heaven
under the poem is hell
the poem is a star

sometimes the star falls and perish
like a snowflake
disappearing upon the touch of water

and we could feel
the bite of death
the cold seeping into us

at zero hour
poetry’s complimentary flight will be The Word(of God)
taking back the days
poetry was wiped clean

poetry silent, watchful, thoughtful
as the night, sleep, takes a bite, of death and the stars

Poetry is a man’s liberty
hence poetry would dive into a flora dress
click clacking high heels

the lady leaning in
poetry tripping
into hell
poetry sit singing with the guitar
as the cat sit there watching

poetry sits down
in a forest
watch the awkward men passing by
legs aping the letter V
since gone is liberty
there is nothing left but toupees

and beyond that are the masks


bài thơ xoay quanh đầu của nhà thơ
như vầng hào quang của Đức Phật

mỗi lần nhà thơ đưa tay lên ót
để chạm vào
bài thơ biến mất

như chúng ta không bao giờ nắm bắt
được số phận của chính chúng ta

Thơ có còn sót lại chút gì
ngày xưa thơ từng có…
nhiều hơn không khí
nhiều hơn nước
nhiều hơn môi em
bóng tối bóng tối

cơ thể thơ là dấu vết của thơ

Trong đám sương mù che hết tầm mắt…
thơ muốn bắt đầu bài hát tình yêu
ánh nắng mặt trời rồi sẽ chiếu vào bên trong
một hơi thổi dịu dàng buổi sáng

màu xanh
những con cá im lặng trong vũng nước
thơ không bao giờ nói những điều người ta đã biết trước
thơ thích bất ngờ

Vì bị che hết tầm mắt
thơ sẽ định cư vào bóng đêm…
lấp lánh chiếc áo choàng đen
của bầu trời

thơ sẽ hát
một cánh bướm vẫy vô nghĩa
nó bay ra ngoài
dang hai cánh
nó hát về độ dài
của chuyến bay riêng mình
chết rồi vẫn còn hát

ở ngoài rìa cánh bướm
thơ sẽ bắt đầu bài tập tình yêu
những bài tập thơ hay thực hiện

khi thơ quỳ gối trong đêm
một hạt cát sẽ vùi vào bên trong
nó rơi theo cánh bướm
rơi như giọt nước
hạt cát nói: thơ ơi, em ướt hết rồi

Thơ đã từng viết nhiều bài thơ tình…
như nàng ngày xưa nhiều khi váy ngắn
hai đùi của nàng
khép lại làm thơ bối rối

thơ lúng túng vài dòng
và mất vần vì hơi vội

thơ nhớ đôi chân trôi dạt của nàng
như hai bờ sông lang thang
thơ không bao giờ thấy ở những con sông khác

thơ tiếp tục giả vờ ngắm con mèo
nàng đang bế

cho đến khi nàng quyết định
duỗi một ngón tay giống như ngọn lửa
và đòi kết hôn

Trong khu rừng thơ
dĩ nhiên phải có cọp…
vào đêm, thơ nghe con cọp thở ở cửa sổ
bạn đừng nghĩ cọp không biết khóc
chỉ biết kiếm ăn

nhưng đời chỉ cần có một con cọp
là vừa
nên các con cọp
phải chí chóe đánh nhau
giành quyền làm cọp

nhiều con tưởng mình là cọp
hay bị bể chóp

cọp cũng phải uốn lượn nhẹ nhàng
nếu không
chỉ cần vài tháng
là không còn được làm cọp

phải về nằm mọp
xó nhà
lén lút ba hoa
và gặm dưới gầm giường cục xương căm hờn Thế Lữ

Những con chim sẽ được gọi là gì
trong mắt những con chó?
bạn đã từng nhìn thấy
những con chó bay
từ cành cây này
đến cành cây khác?

bạn có bao giờ thấy thơ phải leo lên cột điện
không phải điên
mà để nối lại sợi dây
điện thoại?

bạn có bao giờ thích những bài thơ
mà hình ảnh của nó
đau đớn đến mức méo mó?

đời quá nhiều người
mật ngọt chết ruồi
ở hai bên đùi
nên thơ thành khó hiểu

thơ không có hình ảnh
hay là tại bạn không thích những con chó biết bay?
hay là bạn cứ giả vờ say
đến tận khi
bạn già đi
và chết?

Chúng ta không biết sẽ mở dù thế nào
khi máy bay rơi xuống đất
như khi mở hộp thư của người yêu
hình như chúng ta vẫn nghe tiếng cười của họ
vút lên quanh co
như còi xe lửa

như ngày em đi
hai tay thả lỏng
bỏ lại chữ nghĩa đổ như nước
trong phòng tắm

nó không còn sức mạnh
như sự ngọt ngào quả mít Hồ Xuân Hương
như cơ thể của em
những đường cong chân trời dâng lên mỗi sớm

vậy thì chữ nghĩa cũng phải cô đơn
hay phải làm cô hồn
vì thơ cứ giả vờ yên tĩnh
để giữ sự ổn định
không diễn biến hòa bình
thảm hại của chính mình

như đà điểu rúc đầu vào cát
thơ rúc đầu vào một đống sình

Nhà thơ không phải nhà doanh nghiệp
nó chết thây bà nó
có “nhà thơ” đã chém gió
như vậy
mà không ai thấy
anh ta tầm bậy

anh ấy
như một vết nứt
của phiến đá hoa cương
ốp lên tường
ngôi mồ của ai thì ai mà dám nói

và khi bạn đến để nhắc anh ta một dụ ngôn
của thế giới bên kia
bạn phải nhớ

thơ tự bao giờ
bây giờ
và không bao giờ
mãi mãi:
thơ không phải chất thải
từ anh ấy
sau khi ăn

nên anh ấy sẽ ăn năn
khi tống ra tầm bậy

Bệnh tật làm cho thơ bị sốt…
trên hai đầu gối của thơ
mọi người đã quỳ
đẩy và mơ
nhiều quá

làm thơ mệt lả

Khi bạn tìm các phím bấm vào
để ra được bài thơ hay
bạn hãy hỏi
rằng tại sao sương mù
và ánh sáng
lại làm đám mây giống như một chiếc thuyền
đang trôi trên cạn

những đám mây khác
màu xám
dọc theo một cái mép
tại đó thơ hay nhìn thấy
một cái gì
tưởng như mấy tấm hình khỏa thân tầm bậy

mọi thứ tan vỡ trong chớp mắt
như thơ từng tát ánh trăng vàng
trong câu chuyện nát tan

Thơ tìm kiếm một động từ
cố gắng đừng sai ngữ pháp…
trong suy nghĩ của mình
nhà thơ chỉ nghĩ về danh từ: nhà thờ
rung chuông là động từ
dùng để thở

đời đời
vinh quang đời đời
những người nằm xuống

nhưng vinh quang ấy để làm gì
vinh quang ấy cần gì
khi họ không còn thở?

hay chỉ là cái cớ
để cho các nhà thơ tìm kiếm một động từ
khi bí?

và trộn lẫn với nước bọt của mình
hay một âm thanh
làm mọi người thấy ớn lạnh

nên khi hé môi rung động
chống lại những trò mơ mộng
lồng lộng
ai cũng muốn bây giờ nhà thơ
thề trước nhà thờ
từ nay sẽ là cơ quan ngôn luận
của chiếc sừng bò mộng
những kẻ giấu mặt
vào danh từ
thán từ, mạo từ, động từ
lừ đừ
như những cánh rừng mù mịt
không phải thơ

Những quyển sách và thơ cùng chết…
khi người ta nói rằng
bạn đã dành toàn bộ cuộc đời mình để tìm hiểu cái gì
không phải chỉ để chơi
thì bạn đừng chối

thậm chí cảm giác của bạn
không phải chỉ là bôi trơn
bạn muốn làm thơ cả ngày
dù không còn ai đọc

bạn biết
thơ không cần phải bôi trơn
vì gió sẽ lăn qua
như ngày xưa tập đi
ngày nào ta

Bạn cứ làm thơ…
không phải vì hồi nhỏ bạn bỏ học môn toán
ông giáo già với dãy Fibonacci
đời luôn luôn tồn tại một giới hạn

bạn nhớ đường cong ánh sáng
sau này bạn biết mặt trời nghiêng một góc 45 độ
như câu khẩu hiệu ngoài ô cửa sổ
sẽ lãng mạn khi bạn
nhìn nghiêng

và bạn cũng không thấy màu xanh lá cây
của bộ lông con vẹt

bạn nhớ hình sin
làm bạn phải uốn cong
lòng vòng
âm thanh của bạn bị lộn ngược
cho đến bây giờ

hãy làm cho thơ chậm lại
hạ nó xuống
ngay chỗ hàng rào
sau cơn bão

nếu không
nó mang lại cho bạn
một nửa hoang mang
một nửa màu vàng
của đám cỏ xác xơ trong sân nhà của bạn

và tiếng chuông giáo đường
khi Thiên Chúa ra đời
đúng ngay lúc bạn mở cái túi
lấy máy chụp hình
tự ngắm vào mặt bạn

lúc đó
tiếng cười
tiếng gió
tự đâu đâu sẽ thổi vào
như một nỗi buồn
của bạn

đã từng đánh bại một cơn mưa

Một ngày không vượt qua…
có cái nhìn có thể phát sáng
trong xác thịt của con người

thơ nhớ một giọng nói
nói những điều ngay cả không khí cũng không bao giờ nghĩ đến
đó là lý do tại sao
cuộc đời này đôi khi vô vọng

bạn có nhớ
không có cái nhìn nào có thể vượt qua của mùa hè
những hạt chuông ngân vang như nắng
màu trắng
cay đắng
làm bạn khát nước và lãng quên

tôi nhớ
trên đường về nhà
ngang qua siêu thị
tôi đã mua một cái đĩa CD
và nghe tám lần
vẫn không thấy cuộc đời này đáng sống

bài hát
như con chim
bay trên hai cánh trụi lông
bỏ tôi
trong lồng
quên đóng cửa

Như một tiếng khèn buồn
thơ luồn tay vào mái tóc dài của bạn
đó là lúc thơ
đang đi tìm những gì bí ẩn
của bạn

cũng chẳng có mục đích gì cả
đôi khi cơ thể chúng ta có thể ẩn nấp các ngôn từ
mà thơ thấy thích

như khi viết câu tám
thơ lấy vần từ lưng
nếu như sự cất lên của câu sáu sau đó
có kéo tay bạn
và cơ thể bạn nằm xuống
bạn bị lộn ngược
như con cá ra khỏi mặt nước
bạn đừng ướt
và buồn

bạn sẽ thấy
thơ như con sóc nhỏ
chạy trên tay

nó không biết bay
và nó sợ bạn không thấy
nên cố sức xù
cái đuôi để chạy
vào trong bạn

Khi nó bốc cháy
đừng gầm gừ
thơ như máu chảy qua các van tim
tạo nên một âm thanh run nhẹ
tới mức không ai nghe

Thơ có thể là con dơi?
nếu bạn biết thơ là một radar
bắt được sóng siêu âm trong bóng tối
khi bạn ngủ thì thơ trả lời
cánh cửa phòng bạn bị mở

bạn nhớ
ánh sáng đã quấn quanh thơ
như bạn quấn khăn lên tóc
và nghịch trên chiếc thuyền
ở hồ Núi Cốc?

những con dơi treo trên mỏm đá
với các ngón chân bám vào tình yêu
không bao giờ ngã

cái hang động mà thơ phát sóng
hình gai nhọn
như mắt nàng
ngày thơ bị lạc ở Thái Nguyên

Trên bài thơ là thiên đàng…
dưới bài thơ là địa ngục
bài thơ là ngôi sao

cũng có lúc ngôi sao bị rơi và chết
giống như bông hoa tuyết
tan khi chạm xuống mặt nước

và chúng ta cảm thấy cái lạnh
của cái chết
cắn vào tất cả chúng ta

đây là lúc 0 giờ
chuyến bay miễn phí của thơ vào Ngôi Lời
lấy lại những ngày thơ bị xóa

thơ im lặng, nhìn, suy ngẫm
cũng như đêm, giấc ngủ, cắn, cái chết và các ngôi sao

Thơ là sự tự do của đàn ông…
nên thơ đâm vào một chiếc váy hoa
mang đôi giày cao gót

nàng nghiêng người
thơ mất trớn
và rơi
vào một địa ngục
với một cây đàn guitar
một con mèo ngồi nghe thơ hát

thơ ngồi trong
nhìn những người đàn ông khập khiễng đi qua
hai chân hình chữ V
vì tự do đã mất
chỉ còn thấy mái tóc

ngoài ra là mặt nạ

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: LVT by Nguyễn Thị Phương Trâm
[5th revision; 2019-2022]

a poem disappeared into a hole


a poem
in a hole, where
a soul
fell through

left behind a serpent
in Eden
with her
soft and

A poem labelled as: a poem
it’s aimlessly

it’s tone
the colours of the clouds and the breeze
birds flying

in your eyes
grains of dust

sometimes anything
to do with the poem
helps us to forget

happened upon the poem:

it’s a cold Christmas day
buying a box of matches
from a little girl
plus a book of poetry
full of anxieties

on the back cover
the portrait + biography of a poet
shrivelled up bent out of shape
it’s a time when people wanted more
or nothing at all

we stare at the grinning letters
they’re like fleas jumping
competing with each other to leave
the poet’s face all warped and out of shape
a face no one wants

The poet summoned the editor
at the start of the poem

he then summoned his knees
he kneeled in the dark
as he greeted the king

we summoned each other as we would a taxi
send away the bulky products past their expiry dates
as we would a friend

you shove him in the taxi
with your final goodbyes
just before he closed his eyes
and as he closed his eyes he was no longer a person

nothing creepy-crawly or scary at all

then you would place the poem down
without much thought dig up the dirt
buried it in bitter silence
in peace

The Achilles heel of a poet
should be a giant moon
as big as the earth
dangling without a hook
staying put

the Achilles heel of a poet
should be grasshoppers under rubber wheels
bamboo pikes at a cannon’s throat

the Achilles heel of a poet
should be a windmill
spinning not slowly or not at all
The autumn, Mother passed away.

when Mother was alive
Mother detest the blind leading the blind
without a mind
wagging its tail

Please don’t knock on my door
you’re not welcome
there are plenty of “eyes like bullets” in the world
my rudeness is nothing new

please don’t knock on my poem
it’s deaf
dumb to the cries
it’s by a monster’s side
baring its fangs
biting off the cap of a beer bottle

stay away from my daughter
enough is enough
my poetry’s tossed across this life
a mere point of my sanctified sanity

Sir, you were blocked
your computer hit a firewall
your Mother cried

you had the one pen
and a box of coloured pencils
to note and draw the wall
the fencing
from the foot
to the top of a hill

vaguely a brown horse
sir, your horse was oddly still
it’s neck stretching, overreaching

they were also searching
what were they looking for was different
to you, sir

what were they looking for?

over on the other side
your Mother was still there
the person who will help you climb the wall
like when you were a child learning how to walk
your anxious Mother was hurt
each time you fell

In a dark forest
poetry’s wandering heart was stolen

Poetry’s aspiration
struggling suspicions

not surprising
since we know in the dark the horses
they chew on grass
they wait
they breath

our spirit, a stallion
rearing in a winter valley
the surprised smell of flowering shrubs

the realisation of melting snow
our eyesight set on the summit
ready for the arrival of a red blooming spring

Don’t write

sad poetry, and yearn for its light
like the absence of summer
you’re like the shadow of a room
presently close

don’t write

poetry learning how to die
like it could
we shall learn to die as we would once
wish it

though poetry cares for you, you should still to God pray
this sad Christmas

did you know, to hear the words: I love you
poetry must leave you for somewhere far
so its may bounce back
more clearer

don’t write. poetry’s afraid you won’t remember
what you just heard
as you would in haste jot down the love of country
onto a T-shirt like the one
everyone is wearing this morning

don’t write. the forbearing words
as though your voice is spreading widely
on a wall of fire. Your lips
a kiss, a smile

don’t hate
and don’t write
the things everyone already knows
poetry dearest…

Poetry thinks perhaps The-Winning-Side
the war is missing the point
an emphasis of revenge

unrecallable for how many years

the inability to hold on to nothing at all
except for an embalmed farmer
on a stolen field

a field of soft new grass
a bed
where we were born
Mother’s pain
no one thought of the whiteness of clouds
sheets of papers now
upon a future where we must note
what so

what happened in the last few days of April
in a field full of weed
buds of suspicion
the blossoming of blood and bloom

There’s an express letter
but poetry has to pick it up from the post-office

Dear sir
there’s mosquito squashed between the pages of your poetry
a bloodstain
the white blood cells ended up in the nail of my index finger
as I flipped the pages

the damaged red blood cells seeped
from the blood vessels

sir, your aorta is narrow
riddled with varicose veins
hence the brown discolouration in your blood

perhaps I’m wrong
but the heart is but a simple pump
The Creator have designed it as a pump
to pump blood to the muscles, skin, bones, cartilage

hence, sir, your hesitation
approaching pain without training
how could you possibly bear the pain

for example:
“here, you shouldn’t have
little concern for the invaders
the government knows how to be sad
hence sadness
do not rightly belong to the government
rightly it should be like water off a duck’s back
you could relax, ease your stress with the use of words
which rhythms with cunt
don’t use the poem to exploit
make noise
and think it’s great”.

please, spare me
I did what I could in sending you this letter
I did wave hither
my pitiful hand

did you not foreseen it sir, what we’re capable of
they’ve allowed người-buôn-gió, a blogger sleeping on a deck chair
with a mosquito between the pages of your poetry sir

it won’t be long
before we disappear
into all the afternoons

Can you recall sir? The diminishing of the light
like the overflowing Sông Tranh Dam
a catastrophe for all of us

after the window is fitted with brown glass
like amber resin
it is our fighting spirit
waiting for you sir, to appear

about all the trips
to all the ruins
Hoi An or My Son

while I’m still lying on the deck chair
after a night wasted
except for the letter I’m writing to you here, sir.

At midnight in poetry’s tiny town
the mourning cloth of death wrapped itself around poetry
like waves crashing upon waves
the shoreline silent
fluffy with white froth

poetry could barely sleep
at the warm spine of the hill
poetry’s awake
waiting for poetry’s king
who was about to walk through the door

poetry believes the king
must act when the world is sick
poetry watched the wide-eye farmers
as they left their homes
in their swollen callus hands was nothing
but bitterness and uncontrollable pain

poetry’s heartbroken
poetry’s aware of those in white
in mourning

poetry’s useless
and tears

It doesn’t matter who reads the poem
when it’s good, poetry is full of suspicion
when it’s bad, poetry ends up in division

but the poem would never
spill blood
with whomever

poetry desire
even the allure of the enemy

Poetry has lived an entire life
as though poetry is poetry’s wife
saved whatever she could

but now poetry has the role of a husband
poetry only need a lean suitcase

there’s no place on earth
poetry hasn’t been
they had to decode poetry
like Thị Nghè fuel depot long ago exploded in a massive fire

don’t think the enormity of size
could ever deter poetry
poetry dislike
the idea of upsetting anyone

hopefully, you’ll understand
weighing anything is not a demand
but silence is poetry’s true strength

Think of poetry
as nothingness & uselessness

as the whiteness of clouds
one sees nothing

can only promise one thing
like when the earth is forgotten when the clouds are missing
or the gardens are forgotten when picture books misses
the lightly coloured lawns
misses the winter
& the wind

one could lay the poem on the lawn
and immediately feel
a balance between consciousness and dream

until one knows nothing anymore
like the wandering darkness
the sweetness of the night
at a point it’s barely remembered
let alone forget

the poem
us to forget

like she did
last night

Shattered is the poem’s window
poetry’s like a snail climbing
crawling up the glass pane

poetry’s ears bubbling
bubbles dripping
from poetry’s nose sighing

nothing touches poetry’s hands
dissolving as though
there were ever hands

the poem breaks in half
after a few attacks
in the old days more than half of poetry older brother’s regiment died

half the poem died
in sacrifice
half ran and hide
on the bubbles of sniffling nostrils, the luck
the fate of slaves

Devastating right, poetry?

White on white paper
concealment on concealment

the hidden language
made poetry’s beliefs obsolete
useless like used paper napkins

poetry cried
it’s just a poem
Why are people so bitter?

the unsent messages, how many jabs were there
in the air

the podiums have lost all their idols
humanity losing its home
the vernacular losing its innocence
poetry losing
the sniffling memories of beggary
that’s normal (right)

poetry left with nothing
at the end of an exhausting life
gloriously repents
in a thirty-page verse of great intent
the fame hopefully in the end
the mere association

just like that
who’s the bigger hypocrite
than poetry?

searching for what again
a displaced ego?

two pieces of the sidewalk are all poetry need
eternally composed
in an age-old presence

what’s sacred to poetry
like the ancestral altar
the distinguished spirits

poetry deals
with everything

a roly-poly toy
never falling

poetry is so greedy


thơ đã
biến mất
trong một cái lỗ, nơi
linh hồn đang
chui vào trong đó

và để lại một con rắn
trong vườn địa đàng
cùng với nàng
mịn màng
lắc lư
sấm sét…

Một bài thơ chỉ đặt tên là: bài thơ
nên nó buồn
và trống rỗng

nó có tông màu
của mây và gió
mát mẻ và chim
bay và tìm xuống

nó làm
đôi mắt của bạn
như hai hạt bụi
lọt vào mê sảng

đôi khi
tất cả mọi thứ
của bài thơ
dường như
làm chúng ta không nhớ…

và tình cờ
bạn nhặt được bài thơ:

đó là Noel lạnh giá
chúng ta lấy hộp diêm
từ cô bé bán diêm
và tập thơ
tá hỏa…

ở bìa sau
ảnh chân dung + tiểu sử nhà thơ
đang cháy quăn & méo mó
ôi cái thời ai cũng muốn có
hơn không

chúng ta nhìn nụ cười của chữ
nó như các con bọ chét
thi nhau nhảy ra khỏi
gương mặt méo mó
như không mà muốn có
của nhà thơ…

Nhà thơ gọi tên nhà biên tập
khi bắt đầu bài thơ

và sau đó gọi hai đầu gối
quỳ trong bóng tối
chào một ông vừa mới
đi qua

chúng ta vẫn gọi nhau hàng ngày như gọi chuyến taxi
chở những món hàng
cồng kềnh quá hạn
ví như một người bạn

khi bạn đẩy anh ta lên
và nói lời tạm biệt
trước khi anh ta có thể nhắm mắt lại
và không bao giờ chúng ta còn thấy
một con người

thậm chí cũng không phải là một con sâu

sau đó chúng ta đặt bài thơ xuống
với một cái xẻng
lấp lại và im lặng
cay đắng và an lành…

Tử huyệt của nhà thơ
phải là mặt trăng khổng lồ
to gần bằng trái đất
treo lên nơi không có một chiếc móc
vẫn không rơi

tử huyệt của nhà thơ
phải là châu chấu dưới bánh xe
cây chông tre bên họng pháo

tử huyệt của nhà thơ
phải là chiếc cối xay gió
không phải quay chậm hay bất động
chờ thời


mùa thu, Mẹ mất.

ngày Mẹ còn
Mẹ ghét kẻ gió chiều nào che chiều đó
chờ gió
vẫy đuôi…

Đừng gõ cửa phòng tôi
tôi sẽ không mở ra cho bạn
thế giới chỉ là những “đôi mắt mang hình viên đạn”
đừng trách tôi khốn nạn

đừng gõ vào bài thơ của tôi
nó bị điếc
không nghe tiếng khóc
nó đang cùng với con quái vật
nhe răng và cắn
bật cả nút chai bia

cũng đừng chạm vào con gái của tôi
tôi đã sợ rồi
tôi đã vứt tất cả những bài thơ trên đời
vì sự bình an của nó

Anh đã bị chặn
máy tính của anh vấp phải một hàng rào
Mẹ khóc

anh chỉ có cây bút
và một hộp màu
để viết và vẽ về hàng rào
đang vây
từ chân đồi
lên đến đỉnh

môt bóng ngựa màu nâu
của anh không di chuyển
nhưng nó đang nghểnh cổ lên
tìm kiếm

và họ cũng tìm kiếm
nhưng tìm kiếm những cái khác

họ đang tìm kiếm những gì?

ở phía bên kia
vẫn là Mẹ
người sẽ dắt anh leo qua khỏi hàng rào
như ngày xưa tập đi
Mẹ xuýt xoa
khi anh ngã

Thơ bị lấy mất trái tim
khi lang thang trong rừng tối…

ước mơ của thơ
là vật lộn với sự nghi ngờ

không có gì ngạc nhiên
chúng ta biết những con ngựa trong bóng tối
vẫn gặm cỏ, như chúng ta
vẫn đợi chờ
và thở…

tinh thần của chúng ta như một con ngựa
đang lồng lên trong thung lũng mùa đông
đột nhiên có mùi hoa

và nhận ra tuyết đang tan chảy
tầm nhìn chúng ta phóng ra tít trên đỉnh núi
để biết mùa xuân hoa cỏ đã bắt đầu…

Đừng viết…

thơ buồn, và muốn ánh sáng của nó
như sự vắng mặt của mùa hè
bạn cũng như bóng tối của căn phòng
đang đóng cửa

đừng viết
thơ đang học cách chết
như nó có thể
chúng ta sẽ học cách chết
như chúng ta từng mong như thế

nếu thơ yêu bạn? hãy cầu xin Chúa
trong Giáng Sinh buồn 2012

bạn có biết, để được nghe câu nói: em yêu anh
thơ phải bỏ bạn đi thật xa
để âm thanh vọng về
thật rõ

đừng viết. thơ sợ bạn không còn nhớ
âm thanh bạn vừa mới vội nghe
như bạn vẫn viết vội lòng yêu nước
lên chiếc áo thun
sáng nay mọi người vẫn mặc

đừng viết. những lời nhẹ nhàng
có vẻ như giọng nói của bạn đang lan rộng
trên tường lửa. đôi môi của bạn
như một lần hôn, như một nhoẻn cười…

đừng ghét
và đừng viết
những điều bạn không biết
thơ ơi…

Thơ nghĩ có thể Bên-Thắng-Cuộc
cho rằng khi một cuộc chiến tranh bị mất
điều mà tất
phải nhớ
là trả thù

tù bao nhiêu năm
không nhớ

sau đó tất cả những gì chúng ta có thể giữ
chỉ là một người nông dân được ướp lạnh
nằm ngủ
trên cánh đồng bị thu hồi

trong bãi cỏ xanh mềm mại
như chiếc giường
lúc chúng ta được sinh ra
cùng với nỗi đau của Mẹ
không ai nghĩ
màu trắng của đám mây sẽ là những tờ giấy, sau này
chúng ta sẽ phải viết
cái gì
lên đó

những câu chuyện về ngày cuối tháng Tư
trên mảnh ruộng cỏ dại lây lan
mầm nghi ngờ rắc bay trong gió
nở ra máu
và hoa

Có một lá thư chuyển phát nhanh
nhưng thơ phải ra nhận từ bưu điện

thưa anh
có một con muỗi bẹp dí giữa các trang thơ của anh
một vệt máu
những bạch cầu còn sót lại dưới ngón tay trỏ của tôi
khi lật qua những trang sách

các hồng cầu bị hỏng vì đã thoát
ra ngoài mạch máu

động mạch chủ của anh bị hẹp
các tĩnh mạch giãn rộng
nên máu có màu nâu

có thể tôi sai
khi đơn giản nghĩ trái tim là một cái bơm
Thượng Đế vẫn dùng cho cho chúng ta bơm máu
đến thịt, da, xương, sụn

vì thế anh rất ngập ngừng
khi chạm vào nỗi đau chưa được hướng dẫn
đúng cách để đau

ví dụ:
“ở đây, bạn không được
quan tâm đến bọn xâm lược
nhà nước đã biết cách buồn
nên tất cả nỗi buồn
không phải của nhà nước
phải là nước
đổ lá môn
bạn có thể lợi dụng xả stress bằng cách gieo vần lồn
nhưng đừng lợi dụng làm ồn
trong một bài thơ
thế là hoàn hảo”

tha thứ cho tôi
tôi đã cố gắng gửi lá thư này cho anh
tôi đã vẫy
tay mong manh

anh có thấy những gì chúng tôi có thể làm
và họ đã cho người-buôn-gió ngủ trên ghế bố
với những con muỗi giữa hai trang thơ của anh

chẳng bao lâu
chúng tôi sẽ biến mất
vào các buổi trưa

anh nhớ không? sự mờ xuống của ánh sáng
như sự cố tràn đập Sông Tranh
làm chúng ta mắc nạn

sau cửa sổ lắp kính màu nâu
như hổ phách
nó là tinh thần của tôi
đang chờ đợi anh có thể xuất hiện

hãy suy nghĩ
về những chuyến du lịch
đến những phế tích
Hội An hay Mỹ Sơn

khi tôi vẫn nằm trên ghế bố
sau một đêm lãng phí
và bí
không biết làm gì
ngoài viết lá thư này gửi đến cho anh.

Lúc nửa đêm trong thị trấn nhỏ của thơ
khi cái chết và khăn tang cứ quấn vào thơ
một vành trắng như sóng xô
vào bờ
im lặng

thơ không thể ngủ yên trên sườn đồi ấm nóng
của mình
thơ thao thức
và hít thở
chờ vua của thơ
đến giờ
sắp đi qua cửa

thơ nghĩ rằng ông vua
phải làm một cái gì khi thế giới đang bị bệnh
thơ nhìn ánh mắt người nông dân mở to
khi rời bỏ quê hương
trong tay nải chỉ còn cay đắng, điên rồ và đau đớn

nó phá vỡ trái tim của thơ
khi thơ biết rằng những người đang đi bộ
phía sau màu tang trắng

họ ghét
cả nụ cười
cả nước mắt
vô ích của thơ

Bất kỳ ai khi đọc một bài thơ
khi hay, thơ chìm vào nghi ngờ
và khi dở, thơ chìm vào tranh cãi

nhưng thơ
không bao giờ đổ máu
khi gặp ai

thơ buồn ngủ
và quyến rũ
cả kẻ thù

Thơ đã sống một cuộc sống
như thơ là vợ của thơ
gói ghém tất cả những gì mình có

nhưng bây giờ thơ là một ông chồng
thơ chỉ cần một va-li mỏng

không có nơi nào trên trái đất
mà thơ chưa đi
người ta phải giải nén thơ
như kho xăng Thị Nghè ngày xưa bùng lên đám lửa

đừng tưởng cồng kềnh
là thơ sợ
thơ không nỡ
làm bạn mất vui

hy vọng bạn biết
không phải cân nặng
mà im lặng
chính là sức nặng
của thơ

Bạn cứ nghĩ về thơ
như một sự trống rỗng & vô ích

như màu trắng của đám mây
ta nhìn và không thấy gì ở đấy

sự trống rỗng
chỉ có thể hứa hẹn điều duy nhất
như trái đất bị lãng quên khi thiếu những đám mây
cuốn truyện tranh làm khu vườn bị lãng quên khi thiếu
những đám cỏ nhạt màu
thiếu cả mùa đông
& gió

ta thử đặt bài thơ nằm xuống cỏ
ngay lập tức cảm thấy
một sự cân bằng giữa thức và mơ

một lần nữa ta lại không biết gì. Bóng tối
của lang thang
bóng tối của ngọt ngào
bóng tối cũng đến lúc
nhơ nhớ và quên

đôi khi
tất cả mọi thứ
của bài thơ
là dường như
chúng ta không còn nhớ

như em
vừa mới tối qua

Cửa sổ của bài thơ bị vỡ
thơ giống như con ốc sên
đang bò trên kính

hai tai thơ râm ran
các bong bóng
chảy ra từ mũi của thơ
nghe như tiếng thở dài

không có gì chạm vào tay thơ
nghe tan ra như bàn tay
không còn nữa

bài thơ vỡ
làm đôi
sau vài loạt pháo kích đầu tiên
ngày xưa trung đoàn của anh trai thơ đã chết quá nửa

một nửa bài thơ đã chết
vì sự cống hiến
một nửa bỏ trốn
trên những bóng bóng ở hai lỗ mũi sụt sùi may mắn
của một thân phận nô lệ

dã man không, thơ?

Màu trắng trên giấy trắng
bí ẩn trên bí ẩn

những ẩn ngữ
bỏ mặc ý nghĩ của thơ
như chiếc khăn giấy chùi mép xong không còn sử dụng

thơ khóc
chỉ là bài thơ thôi
sao người cứ đắng cay như vậy?

thông điệp không bao giờ còn gởi đi
thơ chém bao nhiêu nhát dao vào gió

ngôi đền mất hết bức tượng
con người đánh mất quê hương
ngôn ngữ đánh mất thời thơ ấu
thơ đánh mất
sự ăn mày trong ký ức
cũng bình thường

thơ không còn gì hết
và cuối đời mỏi mệt
sẽ sám hối thật sang
viết vài ba chục trang
là nghĩ mình có thể bắt quàng
làm họ

chơi kiểu đó
đúng là ai méo mó
có hơn thơ?

đi tìm lại những gì
của cái tôi đã mất?

khi thơ chỉ muốn lượm hai cục gạch
bất động và vĩnh hằng
bằng một sự có mặt già nua

cả những gì thơ biết là thiêng liêng
như bàn thờ tổ tiên
những linh hồn phụt tắt

thơ xử lý tất
trừ mình

một con lật đật
không bao giờ chịu ngã

vì thơ


Tôi muốn vô cùng tri ân sự lực lượng tư liệu dồi dào của nhà thơ Lê Vĩnh Tài. Sự tương đồng về việc tôi đã sống trên một hòn đảo không quá sai, sinh con đẻ cái, gia đình, những việc bon chen gói gọn trong một thế giới vi mô. Niềm khao khát về một cuộc sống khác đã được hiện thực hóa qua những bài thơ vĩ đại của LVT. 

“The devil is in the details”, nhờ số lượng đáng kinh ngạc chi tiết của lịch sử lưu lại trong những bài thơ. Trong những khoảnh khắc nho nhỏ mỗi ngày, tôi đã được nếm phần nào cuộc đời của nhà thơ. Tôi đã khóc, trong những cơn ác giận, vô vọng, và bao la những hân hoan, da diết, tình yêu nước của mẹ tôi.


I am grateful for the prolific amount of material written by the poet LVT. The analogy of me being on an island apt, bearing children, raising a family, life wrapped up in my microscopic world. My yearning for another life is now realised through the great work of LVT. 

The devil is in the details, the incredible amount of history recorded. In a small moment of each day, I am him. I cried, in ire, through the palpable hopelessness. LVT through his voice, triumphant, the aching love of country.  

October 2019


Tôi muốn vô cùng tri ân sự lực lượng tư liệu dồi dào của nhà thơ Lê Vĩnh Tài. Sự tương đồng về việc tôi đã sống trên một hòn đảo không quá sai, sinh con đẻ cái, gia đình, những việc bon chen gói gọn trong một thế giới vi mô. Niềm khao khát về một cuộc sống khác đã được hiện thực hóa qua những bài thơ vĩ đại của LVT. 

“The devil is in the details”, nhờ số lượng đáng kinh ngạc chi tiết của lịch sử lưu lại trong những bài thơ. Trong những khoảnh khắc nho nhỏ mỗi ngày, tôi đã được nếm phần nào cuộc đời của nhà thơ. Tôi đã khóc, trong những cơn ác giận, vô vọng, và bao la những hân hoan, da diết, tình yêu nước của mẹ tôi.


I am grateful for the prolific amount of material written by the poet LVT. The analogy of me being on an island apt, bearing children, raising a family, life wrapped up in my microscopic world. My yearning for another life is now realised through the great work of LVT. 

The devil is in the details, the incredible amount of history recorded. In a small moment of each day, I am him. I cried, in ire, through the palpable hopelessness. LVT through his voice, triumphant, the aching love of country.  

October 2019

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

a bird in folklore


The best way to get her to love you is to turn off the headlights, and head straight for the darkness…

she will render in your ear
a song of white clouds and snow

your body will be like the mist
autumn shall be within you
your hands will be a bit cold
since you’re going to turn into winter

the best way to fall in love
it’s as simple as drinking a glass of peppermint water
a nip of a strong spirit
don’t worry about how drunk you’ll get
don’t dwell on the bitterness beyond it

don’t over analyse
as though there’ll be an impending war…

She wants a red dress…

she wants a red dress
she wants it to be light and soft
hugs her skin
to the point
someone will shed
a tear…

she wants a second red dress
emblazoned with a star
in a yellow frightful of everything

she selects a dress from the rack
the way she would parts of her body
to be born again in the world
in tears
in love

she would wear it like the mist

her dress will be shimmering
so he had to tread lightly
as he would in a dream

it will be the most glorious of adornment
she will wear
to her death

Not just a red dress, she wants to put on a pair red shoes

she steps into the autumn garden
as though something was burning
she runs barefoot on the green grass

death is everything that is lost
lost also is autumn
and it’s again spring

something is burning
a plane ticket maybe
taking her from the garden
so she may have to allow
more tears
running barefoot
pains her

now she’s scared of running barefoot
she wears red shoes
as far as he could remember
she would run like the wind

Then she would wash her red dress, hang it up…

and it would seem as though
the Sun
couldn’t catch a glimpse
of the lining of her dress…

Not only her dress but also her shoes…

her shoes

he has seen
her shoes
just there sitting
the Sad Hymn
about why The Lord claimed we’re blameless?

not just her dress
but sometimes she has to put up with
the ill fitted shoes

as though all eyes
were on her…

A poem or merely a rope…

at the finish, why do lovers always end up
as breathless as swimmers
racing against each other?

it ended? Could love not be an ocean
full of giddy dizzy waves

not so debilitating
that my love you think it’s like death
and we’ll end up believing that
love is like a length rope rolled up
not just the last twist of the rope
not just the times our hands were tied
not just the times we were flying
love to then
together fall…

and amidst all that
the poem is as long as a rope
that could be used to hang
the two of us…

When we say goodbye, do we walk away slowly, or make a run for it…

so romantic is the falling rain
soft and squishy between your toes
inside one of your shoes

how could you possibly believe
we wouldn’t get wet?

even if you didn’t want to
all you need to do is lookup
see up there
the ceiling fan
spinning at maximum speed

but don’t stir
the ice in the coffee
the eyesore at the literary club

the slight frown on your face
the way you light your cigarette
how you now detest the smell of smoke
including the burning smell of logs
in the fire

since winter is no more
in the mountain borough
no more
steaming hot body

When she won’t stay, people will talk…

when she won’t stay, people will talk
all those poems about her
her eyes, her hands
tightly holding on

to after precedes to rip your heart apart
take pieces of herself
and you
with her…

Because you can’t make up your mind…

you want blood
because for all you know
there’s nothing left to do
but to be

You don’t remember her weeping like the rain…

in the middle of the Northern winter gale she’s up late
her throat was sore and her voice raspy
like a bone was stuck in her throat

she called you, it was a long talk
her voice husky, ghostlike

tonight, someone rang about your heart
they found it at her place
she was gone and your fervour
destroyed heart
was still there

you know pain bleeds poetry
like the alcoholic myths
you’re jealous of how she lies with the sea, the sand
and everyone else

when poetry is an image of her
beauty is a razor blade
caught in your throat

you don’t need to wait for the Northern winter wind
your voice is always raspy

by the desperate smell of moss and pines
behind the house
you’re singing
as though each syllable is dripping with blood

your guardian angel cares for you always
berating you with bullets
even when you’re miserable
and despicable

The poem…

how may it truly explain separation
a fateful journey?
red flag, red skirt
red banners
how will you ever be able to find her
get to know her more than she knows herself?

as though you have lots of money

in an afternoon in July
it is cold, windy and raining
but all you can smell is sewage
you’re sitting
on a cold rock
the autumn
and unappealing…

Then just like that

it was all unbelievable to her
her sad eyes
her hands was up in the air
she walked out of your life

the poems
in a single moment lost its weight
fuzzy in the morning light
in a sub-basement where she used to sit and sipped her cocktails

not because she didn’t understand
as we leaned in, licked her fingers
bit her shoulders gently
she screamed

not because she didn’t understand
the poems once upon a time had its moment in the limelight
now fiddling with a happiness
that’s no more
than darkness

the light behind the butterfly wings
as fragile as a dot out in the ocean
the moment the enemy showed itself

as she slowly died in her sleep
the poem will be the entity
doing the autopsy

A bird in folklore…

flies to survive
out of thin air
whispers for wings…

these whispers for wings knew how to fly
before they fall
she is perhaps the same

she is flying
and you feel
the sky is now as low
as the autumn
not room enough
for the leaves to fly…

There’s no need for you to be afraid anymore

you could continue to fly around
in your room
like a mosquito
sucking blood
save us
from Malaria

people say
saving corpses
you need not fly
the entire night

now just simply save
her thoughts and the poets
raining down just outside your window

as the poets’ eyes are blinded by
a gift from the emperor
a long cloak which is always regally sweeping across the floor…

The end

how amusing is fame
it has brought you nothing
but smallness, fear, and shame

the man gave you
a cage
and all you see is a young woman

she walks from your bed to the pool
she’s giggling with you

she jumps excitedly in the pool
and the waves
swept across her body
into her red underwear

thus is the etymology
even when it’s not worthy of trust
you see a man’s hand
always on a tiger’s head

his thinning hair and whiskers
entertaining you
as the young woman splashes in the pool
got wet

when the waves spill over the brim of the pool
touching you
like a finger

you see a tiger suddenly by your side
even before
you manage to pick up your phone
to send a message, take a picture
to print another
tiger out of paper…


Một cách tốt nhất để được nàng yêu, là tắt đèn pha và lái xe vào bóng tối…

nàng sẽ hát vào tai bạn
bài hát về đám mây và tuyết trắng

sau đó bạn sẽ thấy cơ thể của mình như sương mù
mùa thu đang ở trong bạn
bàn tay của bạn hơi lạnh
vì bạn sắp hóa thành mùa đông

một cách tốt để rơi vào tình yêu
nhiều khi chỉ là uống một ly bạc hà mát lạnh
một ly rượu mạnh
nếu có say bạn cũng đừng quá lo lắng
khi thức dậy cũng đừng quá cay đắng

bạn cũng đừng suy nghĩ quá nhiều
như sắp có chiến tranh…

Em muốn một chiếc váy màu đỏ…

em muốn một chiếc váy màu đỏ
em muốn nó mỏng manh
em muốn nó ôm thật chật
cho đến khi một giọt nước mắt
của người nào đó

em muốn một chiếc váy khác cũng màu đỏ
ngôi sao vàng như một nỗi sợ hãi
về bất cứ điều gì

khi em lựa chiếc váy từ các móc áo
như đang lựa chọn một cơ thể
sẽ mang em vào thế giới này
cùng với tình yêu của em và tiếng khóc

em sẽ mặc nó
như xương
như da
như lông
như tóc…

chiếc váy của em sẽ lây lan như ánh sáng
chàng hãy bước nhẹ nhàng
trên giấc mơ

và đó cũng là bộ trang phục đẹp nhất
em sẽ mặc
khi xuống mồ…

Không chỉ váy đỏ, em đang mang đôi giày màu đỏ…

mùa thu em bước ra khỏi khu vườn
như một cái gì đang bốc cháy
em phải chạy
chân trần trên cỏ màu xanh

rằng cái chết chỉ là những gì chúng ta mất đi
khi mùa thu cũng mất
bây giờ là mùa xuân

vẫn còn một cái gì đang cháy
có lẽ là chiếc vé máy bay
sẽ mang em ra khỏi khu vườn
sau đó có thể em còn phải làm rơi
những giọt nước mắt
vì chạy chân trần
em đau…

nên bây giờ em sợ chạy chân trần
em đang mang đôi giày màu đỏ
chàng nhớ không
cơn gió…

Sau đó em giặt chiếc váy đỏ, và phơi…

hình như mặt trời
đã không kịp nhìn thấy
lần vải lót chiếc váy
của em…

Không phải chỉ là váy áo và giày dép…

giày dép, đó là bí mật riêng tư
như những lá thư
của em

chàng có thấy
những đôi giày
vẫn mang dưới chân em
khi em ngồi hát
bài Phúc m Buồn
và không hiểu tại sao Thiên Chúa nói chúng ta vô tội?

không phải chỉ váy áo
mà nhiều khi em phải chịu đựng
một đôi giày chật

như ánh mắt
mọi người…

Bài thơ hay chỉ là một sợi dây thừng…

sao đến lúc kết thúc, những người yêu nhau
sẽ kiệt sức như hai vận động viên
bơi lội?

nó đã kết thúc? Tình yêu không thể là
một đại dương với những cơn chóng mặt của sóng

không chỉ kiệt sức
mà em nghĩ nó giống như cái chết
và chúng ta sẽ nghĩ về tình yêu
giống như chiều dài của một cuộn dây
mà vòng xoắn cuối cùng
không chỉ là những lần trói tay
không chỉ là những lần chúng ta bay
và cùng rơi xuống…

mà ở giữa đã có
một bài thơ dài như sợi dây thừng
vẫn dùng treo cổ
hai chúng ta…

Chúng ta sẽ đi bộ chậm rãi, hay bỏ chạy lúc chia tay…

mưa đã rơi một cách lãng mạn
ướt mềm các ngón chân của bạn
trong một chiếc giày

làm thế nào bạn nghĩ cơ thể của chúng ta
không ướt?

khi bạn không muốn
bạn chỉ việc ngửa
nhìn chiếc quạt trần
đang quay hết sức

như bạn từng xoay
những viên đá tan trong ly cà phê
quán văn cay mắt

bạn chỉ hơi nhăn mặt
khi mình châm điếu thuốc
bây giờ bạn ghét mùi khói
cả những que củi
trong lò sưởi

vì mùa đông
phố núi đã không
hơi người
bốc khói…
Khi nàng không ở lại với bạn, chắc sẽ có người thầm hỏi…

sao nàng không ở lại với bạn, có người thầm hỏi
những bài thơ của nàng
hai mắt và bàn tay của nàng
giữ chặt lấy bạn

và sau đó nàng xé trái tim bạn
lấy cả phần nàng
và phần của bạn
mang đi…

Chỉ là bạn còn ngần ngại…

bạn muốn giết
nhưng tất cả những gì bạn biết
là chỉ còn
có thể
thêm lần nữa…

Bạn không nhớ nàng đã khóc như mưa…

nàng luôn dậy muộn vào mùa gió chướng
giọng nói của nàng với những cơn đau
như bị hóc xương

nàng gọi cho bạn một cuộc điện thoại
dài và khàn như một bóng ma…

tối nay một người lạ gọi đến nói rằng trái tim của bạn
đã tìm thấy trong căn hộ của nàng
nàng bỏ đi khi trái tim bạn vẫn còn ở đó
và đã bị nỗi nhớ
phá hủy

bạn biết bài thơ chảy ra từ nỗi đau
giống như huyền thoại về rượu
bạn ghen tị với cách nàng đang nằm với biển và cát
hay một người khác

và khi bài thơ chính là hình ảnh của nàng
thì vẻ đẹp chỉ như một lưỡi dao cạo
mắc kẹt trong cổ họng bạn

bạn không cần chờ đến mùa gió chướng như nàng
giọng bạn vẫn khàn

sự tuyệt vọng của mùi rêu và cây thông
phía sau nhà
bạn hát
như thể mỗi âm tiết có vị máu

bạn biết thiên thần của bạn luôn luôn yêu bạn
luôn luôn nã đạn
cả những lúc bạn khốn nạn
và nát tan…

Bài thơ…

làm thế nào có thể kể về sự chia ly
dù bạn đang ngồi trên chuyến xe định mệnh?
cờ đỏ và váy đỏ
những băng-rôn màu đỏ
làm sao bạn có thể biết về nàng
nhiều hơn những gì nàng biết?

cứ giả sử như bạn có rất nhiều tiền

một buổi chiều tháng bảy
mưa bay và lạnh
nhưng bạn chỉ thấy giống như mùi cống rãnh
khi bạn đang ngồi
trên một phiến đá lạnh
mà mùa thu
và sự ẩm ướt
đã không còn quyến rũ…
Chỉ là sau này…

nàng mới không tin những gì nàng đã từng nhìn thấy
mắt nàng buồn
và nàng bỏ đi với hai tay
vung vẩy

những bài thơ đã mất hết
sức nặng của nó
trong ánh sáng mờ
của một tầng hầm nàng ngồi uống rượu

không phải nàng không hiểu
khi ta cúi xuống liếm lên những ngón tay nàng
cắn nhẹ vào vai nàng
nàng la toáng lên

không phải nàng không hiểu
nên những bài thơ một thời
giờ chỉ còn đùa giỡn với những niềm vui
không còn
và bóng tối…

ánh sáng đã rơi xuống phía sau cánh bướm
mỏng như như một dấu chấm trên biển
mà từ đó kẻ thù xuất hiện…

khi nàng chết dần mòn trong giấc ngủ
thơ sẽ là
người khám nghiệm tử thi…
Cổ tích về một loài chim…

sống bằng những lần bay
hai cánh whisper sinh ra từ không khí…

chúng biết bay trước khi rơi
có lẽ nàng cũng vậy

nàng bay
và bạn cảm thấy
bầu trời
bây giờ thấp tới mức
mùa thu
không đủ chỗ để lá bay…
Chắc là bạn không cần phải sợ nữa…

bạn cứ bay xung quanh
giống như một con muỗi
đang uống máu
để cứu tất cả chúng ta
khỏi căn bệnh sốt rét

có người thì thầm
để giải cứu các xác chết
bạn không cần
bay cả đêm như vậy

bây giờ
bạn hãy cứu lấy bộ não của nàng và các nhà thơ
đang rơi ngoài cửa…

vì nhà thơ đang nhắm mắt lại
lấy áo choàng vua ban
quét nhà thêm lần nữa…

thật lố bịch khi những gì nổi tiếng
chỉ có thể mang lại cho bạn
sự nhỏ bé, sợ hãi

người đàn ông mang đến cho bạn
một cái lồng
bạn nhìn thấy một cô gái

cô bước ra khỏi giường và đi xuống
hồ bơi, cười khúc khích với bạn

đôi khi cô nhảy
vào hồ bơi và sóng
tràn lên cơ thể cô đang mặc đồ lót
cũng màu đỏ

đó là quy tắc
dù không phải lúc nào cũng đáng tin cậy
bạn thấy người đàn ông luôn luôn đặt tay
lên đầu một con hổ

râu & mái tóc thưa của ông ta
làm bạn thích xem
khi cô gái vẫy vùng trong hồ
và ướt

và khi sóng tràn qua mép hồ
chạm vào bạn
như một ngón tay

bạn cứ tưởng tượng có một con hổ bên cạnh
thậm chí trước khi bạn
kịp cầm lấy chiếc điện thoại
để nhắn tin hay chụp hình
rồi in ra
thêm một con hổ giấy…

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh
[5th revision; 2019-2022]

they’re tall because we’re on our knees


It’s just a dream…

within one’s huge ego
a step before
knowing one’s error

by one finger
masses of curls in wild fashion
in a twist

so all could hear:
me me me
here here here
now now now

One could have such thoughts…

straight after
poetry was molested

it’s possible to see
the substantial part of our mind
fall out
like dentures of a witch
mistaking it for the Creator

we place her down
like a doll
it opening and closing its eyes
like the washing machine
washing underwear in a heavy cycle

we never sleep
executing everything
for the witch
to lie down quietly
with poetry…


I want to run and count every brick
in the buildings
count the discarded old tires piled up at in front
spilling into the pavement…

I want to count the shadows
within the white froths of summer
I want to count the galaxies
like the freckles on her dear face
when she was in love with me

when we were curious about the population of the world
she asked
will it be more than the old tires
do we keep track of everything daily?

more than
the tombstones we see in the sky?

the children climbing out of the womb
compared to Highway 9 Nam Lao National cemetery?

How many? How many?
life and death?

so does that means
we’re all standing in a bucket
scooping up water to bathe
just the right amount

and when you know how to count
you have counted one
you have one dollar
the one bun you’re eating right now
taken away from the mouth of a million people
starving to death…

Dissolving dreams…

thrown from the vernacular
we’ve thrown away all the words within our grasp
like peace and justice
the Sun knows only to dance and jump up and down
screaming fire

justice is applied
night falling beneath a canopy
thin and kind
soft and persistent(nagging)
like her…
In the end…

you’ve touched
the absence in all of us
from those years long ago

your shadow always present
in my dreams and yours
always us meeting for the first time
before the Pride of Country is repaid
to all of us

or should I let life fall on top of each other
in bed
to discover
our poems
bound together
in a book is larger
than we believed…
Sleepless night…

what makes it harder for us
A gift? The betrayal?
Light is our ambition?
Or is it actually the darkness?

The country at peace closer or further away?
it’s difficult for us to visualise it
but evidently drawn across the night sky
a white sky
clouds like layers of wrinkles
devastating on mother’s brow

night like the endearment of a raven
leaving us, gone forever

songs and poems
We’ll never hear nor see:
this meadow, this sky
and even the clouds
the day the Nation lost its composure…
A hymn no one remembers…

we feel its presence
not high up
but in a holy night
in the rustling pebbles under our feet

the hymn sadness
depleting happiness
sounds of muffled bells
like when we’re drunk

in a cursed chamber
rhymes of a traditional poet
dreary and sad

in the night
our soul rest
enters a water fountain
the moment we celebrate the farewell of peace
peace as a running stream
makes you weep since it’s
rather deep
rather us
rather apart
rather aching…

oh then we’ll have to learn how to endure
what human beings must endure
endure endure and endure
before it’s no longer possible to endure it
since we’re dead
peace! peace!
one day there shall be peace
how many will hold their breath praying
the corpses raising their voice in a hymn

until they abandon their country…
Slightly mad…

“one should all be slightly mad…”
– poetry said,
so our youth shan’t be wasted

each verse would be a schooner of beer
so you’re not entirely clear
in half hesitating steps
look back
always afraid

look back looking back
like the vernacular is forced to repeat itself
on edge
giving any poet a short temper
tight chest

poetry knows one should all be slightly mad
to write down what shouldn’t be written
it’s bigger than any gift
award or royalty

it’s usually shame
removed from a poet’s face
like a bandage full of blood removed by the nurse from a wound
the day poetry was discharged…

Good poetry is what…

what institutes a good poet
the world yearned for them
as they allowed the vernacular
to fall
like tears

the vernacular again softer
echoed mournfully
the day she entered the arena
stepped on a burning thorn bush barefoot
unblinking as they stared into the burning thorns
yellow in its dusk
ending in rebellion
shaken destruction
the thorn bush helped us to remember
possibly her, biting her tongue off

we try to hold poetry in our heart
our spirit that bit more moved
the letters are glaring yellow
rhythmically swaying
cut short
before it’s published
turning green
destroyed by a breeze

A prisoner of war…

the poet is a prisoner of war
in the vernacular

noting the increasing number of poets
the vernacular needed
to build more and more prisons

at night. the poets pasting stamps on their poems
carefully and surely putting on their helmets
ride to the post office

the stamps fading
since undefined are the colours in the dark
where a woman sat to sow back a shirt button
dropped by a poet…

her fingers
pushing the needle through a layer of undergarment
like the thoughts of poets
through paper
through the vernacular
through the borders of nations
into an anthem
like a promise
the day the poets set out for battle
returning as a prisoner
from a fragile
with words…
If there were no fear of a poet being a burden…

there would have been enough time to be sad
only the poet Vương Ngọc Minh is fearless
if a whistling rice cooker is the smile of a child
turns off like the fearless Vietnamese poet, untouched by sadness

we should be suspicious of poetry
be afraid of why we’re not afraid

a teardrop maybe a poet
fallen on land weightier than
a million shards of the heart

child, you should pick up what’s left
don’t cry
we need to persist
in this overwhelmingly despicable world where no one dares protest

ends with the slice of a blade
bleeding what’s left
of our hope

meaning there’s no hope in the consonants that dares to straighten their backs
the risky acts
the vowels twisted
and child, you’re exhausted

the words are powerless
staring at the poet’s head
bowing low
begging the government
for the privileged to dream
from their home
lying around on the floor
stare at the huge sky

the poets are scared to death
so scared they dare not say they’re scared…kkkij

Perhaps he’s too late, there’s no one left for him…

so very lonely
sometimes you turn up
shout the name of someone who’s not even there
by a dusty set of stairs to the attic
the musky smell

people have wept over a message
because of some idiot’s
cheap words

you’re standing slipping
into an abyss
belong to someone who wants to pull you from the edge

all seems to be in its right place
a metre of film on tv aZSW
a hello handshake
as you turn up during dinner time
the pain of homelessness
searching for a way home
now it’s colder outside

the coughing of those
on their last breath
in an emergency room with no lights

perhaps. a kind of loneliness
no one knows how to justify
but dive into reading
rows of news during a time of forgiveness
not mother’s day
there’s no need to question
why there’s no return of the Messiah in the 21st century
not because there are no virgins left

no worries. no worries
there are much that moves us
the world is beautiful
besides what’s slipping into hell

The truth…

we must continue to run after it
like happiness
would never abandon its game

even when the poem begins to be slowly eaten away
as metal dissolves in acid
the poet must
chase, chase
the truth, the truth…

in a chilly garden
the wind can shift
but the poet’s strength
it’s chasing the truth
even with the tribulation of secrets leaking

Otherwise, how could we
have a normal conversation with each other?

we must speak up now
nothing warrants the existence of words
exhausted by the second
tick-tocking the things no one dares to explain

the poet must rise
to the occasion in words
even as it ticks away in an eye shut in a blink

and we shall be present
yet to have forgotten our past
we must speak up now, that is
the truth is actually the truth
and fear is actually fear

like when we had abandoned each other
you alone my love, ran…

the days
April recalling
our brothers returning in long boxes
sealed tightly
we stood around staring
so Mother knows how tactlessly they had put the boxes together…

At sea floating is the word ”but”…

when we’re looking for the past:
“The land abundant, the forest gold the sea silver
The citizen heroic and frugal
Brothers and sisters helping each other…”

poetry now thoughtful of the silver sea:

the sea for the fisherman provides everything
stun guns, batons, confiscation of fishing gear
all the oil suck up, all the freshwater drained
towing the boat back to be impounded
people held hostage until we pay
ransoms for the completely empty boats

ready for another trip out at sea
with the anxiety of a wife
mounting debt
small docile children…

the sea injured like the scars on land
a deep cut in the sea as sound as a deep cut in history
severing the right to cry
those supporting the fisherman
on land
also captured

the sea coordinates also lose its focus
loses its faith
lost still with a compass
into a vast 16 words in gold
of course more precious than silver
dear sea…

you should awaken a dream
or a first glance of the world
when you could have whatever you desire
be thoughtful of the sea of your homeland
but when they say the sea over there of theirs
you must know there’s another homeland for you

like when people say to you
the sea exists still in the waves
rolling into the foot of those resorts
you’re still allowed to look
but not swim in it
because the waves are no longer yours

don’t think that you’re despicable
you still have the Sun
burning your skin
charring your hair
glaring in your eyes
since long ago through your heart blazing was the truth…
They’re tall because we’re on our knees
Mother’s heart is as vast as the Pacific Ocean…

but as Mother dropped to her knees, we could see the prayers
as Mother dropped to her knees, we could then see the value of tears
we could then hear the cries
perhaps Mother’s head is slightly higher or lower
perhaps Mother’s head is falling
her eyes closing and then not

but it is the prayer of all prayers
how could you not see this?
or have you never had a Mother?


Nó chỉ là một giấc mơ…

trong đó sự kiêu ngạo của ta lớn
tới mức trước khi ta
biết mình phạm tội

với một ngón tay
quay cuồng
sau đó xoắn vào trong mái tóc
được chải rất hoang dã

và hét lên
cho mọi người phải nghe thấy:
ta ta ta
đây đây đây
này này này…

Ta có thể có ý nghĩ…

trong một thời gian ngắn sau khi
thơ bị hãm hiếp

có thể thấy
năng lượng từ bộ não của ta
rớt ra
như hàm răng giả của một mụ phù thuỷ
mà ta cứ tưởng là Thượng Đế

ta đặt bả nằm xuống
như một con búp-bê
biết nhắm và mở mắt
& cứ reo lên như những âm thanh
của máy giặt
đang cố sức giặt đồ lót

ta không bao giờ ngủ
và đã làm tất cả những điều này
cho con mụ
nằm yên xuống
cùng thơ…

ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà
để đếm những viên gạch
những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân
tràn ra ngoài bãi chứa…

ta muốn đếm những bong bóng
trong nước bọt mùa hè màu trắng
ta muốn đếm các thiên hà
như nốt tàn nhang trên mặt của em
ngày em còn yêu ta

và khi ta theo dõi dân số thế giới
em sẽ hỏi
nó có nhiều hơn những chiếc lốp xe
hàng ngày ta vẫn đếm?

nó có nhiều hơn
những nấm mộ ta vẫn thấy trên đời?

những đứa trẻ chui ra khỏi tử cung
so với nghĩa trang nam lào đường 9?

số lượng? số lượng?
sự sống và cái chết?

đó có phải là
tất cả chúng ta cùng đứng chung trong một cái xô
múc nước lên để tắm
vừa đúng số lượng

và nếu bạn biết đếm những con số
bạn có thể đếm đến một
bạn có một đồng
và một cái bánh bạn ăn
được lấy ra trong một tỷ người
đang chết đói…
Giấc mơ tan biến…

để quăng ra ngôn ngữ
ta đã ném hết những chữ trong tầm tay của mình
ví như hoà bình và công lý
ở nơi
mặt trời chỉ biết quay cuồng và nhảy
hô to như lửa cháy

cho đến ngày
mọi thứ công bằng được thực hiện
đêm rơi xuống dưới một tàn cây
mỏng, dịu dàng
mềm và đay nghiến
như em…
Cuối cùng…

bạn chạm vào
sự vắng mặt của chúng ta
từ bao nhiêu năm trước

hình bóng bạn đã luôn luôn có
trong giấc mơ của tôi và bạn
vẫn là lúc chúng ta gặp nhau lần đầu tiên
trước khi lòng sùng kính về Tổ Quốc phải được trả lại
cho mọi người

hay là tôi để cho cuộc sống của chúng ta nằm lại với nhau
ngả ra trên giường
và sau đó đột nhiên nhận ra
là các bài thơ của chúng ta
nếu gom lại thành một cuốn sách
nó lớn hơn rất nhiều
so với những điều chúng ta từng nghĩ…
Đêm trắng…

cái gì làm ta khó khăn hơn
món quà? sự đểu cáng?
ánh sáng là mong ước của ta?
hay chính là bóng tối?

đất nước gần hay xa hơn khi đã hoà bình?
ta gần như không thấy
chỉ biết đang nổi lên trong đêm
một bầu trời màu trắng
mây như những nếp nhăn
xót xa vầng trán Mẹ

bóng tối như mối tình của một con quạ
bỏ ta và biến mất

những bài hát, những bài thơ
nhưng ta không bao giờ còn nghe hay nhìn thấy:
như cánh đồng này, bầu trời này
và cả mây bay
ngày Tổ quốc hình như không còn bình tĩnh…
Bài thánh ca không ai còn nhớ…

ta cảm thấy sự hiện diện của nó
không phải tít trên cao
mà ngay trong đêm thánh
đá sỏi lăn dưới chân mình

bài hát là âm thanh của nỗi buồn
hay niềm vui đã tắt
tiếng chuông mềm đi
như ta say rượu

trong căn phòng như ma ám
như vần điệu của các nhà thơ kiểu cũ
làm ta ủ rũ
ớn và buồn

từ trong đêm
linh hồn ta phải nghỉ ngơi một chút
trước khi bước vào trong một Đài Phun Nước
ngày chúng ta ăn mừng sự vĩnh viễn của hoà bình
hoà bình như dòng suối chảy
làm ta bật khóc
vì thẳm sâu
vì có nhau
vì mất nhau
vì nỗi đau…

ồ rồi cuối cùng chúng ta lại phải học cách chịu đựng
những gì mà con người phải chịu đựng
chịu đựng chịu đựng chịu đựng
trước khi không còn chịu đựng được nữa
vì họ đã chết

hoà bình! hoà bình!
một mai có hòa bình
bao nhiêu người cùng nín thở cầu nguyện
cùng hát trên những xác người

cho đến ngày họ bỏ Nước, ra đi…
Cơn điên nhẹ…

“mỗi người nên có một cơn điên nhẹ…”
– bài thơ nói,
để khỏi phí một đời trai trẻ…

mỗi bài thơ sẽ là một cốc bia cho bạn
dù không hoàn toàn tỉnh táo
nó nghĩa là một nửa bước chân của bạn
ngập ngừng quay lại
vì sợ hãi

quay lại quay lại
như ngôn ngữ bị lặp lại
bên bờ vực
làm bất kỳ nhà thơ nào cũng thấy tức

và thơ biết ai cũng nên có một cơn điên nhẹ
để viết những điều không thể viết
nó lớn lao hơn những thứ quà tặng
giải thưởng hay nhuận bút

nó nhiều khi là nỗi nhục
được gỡ bỏ khỏi gương mặt nhà thơ
như y tá gỡ tấm băng đầy máu ra khỏi vết thương
ngày thơ xuất viện…
Thơ hay là một cái gì đó…

các nhà thơ hay là các nhà gì đó
những người cả thế giới cứ tiếc nuối
vì hay làm ngôn ngữ rơi
như nước mắt

ngôn ngữ mềm đi thêm một lần nữa
vang lên thê lương
ngày em bước vào một hội trường
cởi giày giẫm lên những bụi gai đang cháy

mọi người nhìn đăm đắm
vào những bụi gai đang cháy vàng như hoàng hôn của chính nó
cuối cùng là sự náo động
rung chuyển và đổ vỡ
bụi gai làm ta nhớ
hình như cái lưỡi chó chết của em…

ta cố hết sức đặt thơ trong lồng ngực
có vẻ như linh hồn ta run rẩy hơn một chút
màu vàng buốt nhức
của những con chữ, những giai điệu
của ta bị cắt bỏ
trước khi nó được phát hành
thành màu xanh
và bị phá huỷ bởi một cơn gió…
Tù binh chiến tranh…

nhà thơ là những tù binh chiến tranh
của ngôn ngữ

nhưng lưu ý là số lượng nhà thơ đang tăng
nên ngôn ngữ cần
xây thêm nhiều nhà giam mới

trong đêm. nhà thơ dán những con tem lên bài thơ của mình
chầm chậm và chắc ăn khi đội mũ bảo hiểm
chạy xe ra quầy bưu phẩm

sự mờ nhạt của con tem
như màu sắc nhạt nhòa trong bóng tối
nơi có một người phụ nữ đang ngồi khâu lại chiếc cúc áo của nhà thơ
bị rơi…

ngón tay của nàng
đẩy cây kim xuyên qua lần vải lót
như ý nghĩ nhà thơ
xuyên qua trang giấy
xuyên qua ngôn ngữ
xuyên qua biên giới các quốc gia
thành bài ca
mà âm vang của nó
nghe như lời hứa
ngày nhà thơ lên đường ra trận
đánh nhau
và trở về thành một tù binh
của cuộc chiến tranh
mong manh
với chữ…
Nếu không sợ nhà thơ sẽ đổ nợ…

phải đủ thời gian mới có thể sợ và buồn
chỉ có nhà thơ Vương Ngọc Minh không biết sợ
vì nồi cơm reo sôi và nụ cười con nhỏ
sẽ tắt đi nếu nhà thơ việt nam không biết sợ và buồn

cả với thơ ta cũng phải nghi ngờ
sợ hết thảy những điều không đáng sợ

dù giọt nước mắt nhà thơ
rớt trên đất nước nặng hơn một triệu mảnh vỡ
của trái tim

em hãy nhặt lên những gì còn lại
đừng khóc
chúng ta cần tồn tại
trong một thế giới có quá nhiều sự khốn nạn mà không ai dám cãi

mọi thứ kết thúc với một lưỡi dao
cứa chảy máu những gì còn lại
hy vọng của chúng ta

là không hy vọng vào những phụ âm nào dám đứng thẳng lưng
chỉ là chơi dại
những nguyên âm phải viết uốn cong
lải nhải
ngày em kiệt sức

con chữ bất lực
nhìn vào cái đầu cúi xuống
của nhà thơ
đang van xin một giấc mơ
từ nhà nước
dù đang nằm chàng hảng giữa sàn nhà
vẫn phóng mắt nhìn canh giữ
bầu trời bao la…

những nhà thơ đang sợ chết cha
sợ đến mức không dám nói là mình đang sợ…kkkij
Có lẽ đã quá trễ, hay còn ai sẽ đến với anh…

thật là đơn độc
rồi cũng có khi bạn đến
gọi to tên một kẻ vắng nhà
lớp bụi trên cầu thang gác
ngửi một mùi khác biệt

nhiều người đã khóc vì một tin nhắn
của một thằng đần
khuyên những điều giẻ rách

chỗ bạn đứng đang tụt xuống
một hố thẳm
của kẻ vực sâu muốn cứu kẻ trên bờ

hình như mọi thứ đang bắt đầu gọn ghẽ
một thước phim trên tivi aZSW
cái bắt tay chào
khi bạn đến lúc cả nhà đang ăn tối
cái đau lòng của một kẻ đi hoang
đang kiếm lối về
vì bên ngoài trời bắt đầu lạnh

cả những tiếng ho
của những người sắp chết
trong phòng cấp cứu mất điện

có lẽ. đơn độc
người ta không còn biết phải làm gì
ngoài việc cắm đầu vào đọc
trên báo những dòng tin vào mùa ân xá
không phải lễ vu lan
đừng ai thắc mắc
sao thiên chúa không giáng sinh vào thế kỷ 21 này
không phải vì không còn trinh nữ

không có gì. không có gì
đời sống đầy ắp những thứ làm ta xúc động
thế giới vẫn tuyệt vời
trừ mọi thứ đang rơi vào địa ngục…
Sự thật…

và chúng ta luôn phải theo đuổi nó
giống như hạnh phúc
sẽ không bao giờ chịu dừng trò chơi lại

ngay cả khi câu thơ bắt đầu bị ăn mòn
như axit ăn mòn kim loại
nhà thơ cũng phải
theo đuổi, theo đuổi
sự thật, sự thật…

gió có thể di chuyển một chút
trong khu vườn rất lạnh
nhưng nhà thơ chỉ có sức mạnh
khi đi tìm sự thật
dù sợ vỡ mật

bởi không như thế làm sao chúng ta còn có thể nói
những câu chuyện bình thường với nhau…

chúng ta phải nói ngay bây giờ
vì không còn gì chắc chắn về sự tồn tại của các con chữ
đang mệt mỏi như chiếc kim giây
tích tắc những điều không ai dám giải thích

nhà thơ là sự vượt lên
của những con chữ
dù nó tích tắc hay chớp mắt nhanh như cắt

và chúng ta trở thành hiện tại
khi chưa kịp quên quá khứ (*)
chúng ta phải nói ngay bây giờ, đó là
sự thật chính là sự thật
và sự sợ hãi chính là sự sợ hãi

như khi chúng ta bỏ nhau
chỉ một mình em chạy trốn…

những ngày này
tháng 4 làm nhớ
những người anh thường trở về trong chiếc hộp dài
dán kín
bạn bè đứng nhìn
bịn rịn
để Mẹ biết người ta đã dán những chiếc hộp ấy cẩu thả như thế nào…

Có một chữ “nhưng” đang lênh đênh trên biển…

khi chúng ta tìm kiếm về quá khứ:
“rừng vàng biển bạc đất phì nhiêu
nhân dân dũng cảm và cần kiệm
các nước anh em giúp đỡ nhiều…”

và bây giờ thơ nghĩ về biển bạc:

nhưng biển mang lại cho ngư dân chúng ta tất cả
roi điện, dùi cui, tịch thu ngư cụ
hút hết dầu, đổ hết nước ngọt
dắt thuyền về giam
giữ người làm con tin cho đến khi chúng ta
chịu nộp tiền chuộc lại chiếc thuyền
trống rỗng

và sau đó lại chuẩn bị cho lần ra khơi mới
với nỗi lo thắt lòng của người vợ
với một đống nợ
và sự ngơ ngác những đứa con thơ…

biển cũng bị chấn thương như những vết thương trên mặt đất
một vết cắt thật sâu trên biển như vết cắt của lịch sử
đứt đoạn quyền được rơi nước mắt
khi những người ủng hộ ngư dân
trên bờ
cũng bị bắt

nên tọa độ trên biển cũng bị mất tập trung
như đức tin bị mất
nếu bạn có la bàn bạn vẫn bị lạc
vào mênh mông bát ngát 16 chữ
dĩ nhiên quý hơn bạc
biển ơi…

bạn hãy đánh thức một giấc mơ
hay cái nhìn thoáng qua đầu tiên của thế giới
khi bạn cứ tưởng rằng bạn có thể có bất kỳ những gì bạn muốn
bạn cứ nghĩ biển của quê hương
nhưng khi người ta nói rằng biển của phía bên kia
bạn phải hiểu mình còn một quê hương khác

nhưng người ta nói với bạn
biển vẫn còn trong những làn sóng
đang vỗ vào chân những khu resort
bạn vẫn được quyền nhìn và ngắm
chỉ không được vào tắm
vì sóng biển bây giờ cũng không phải của bạn

bạn đừng nghĩ là mình khốn nạn
vì bạn vẫn còn mặt trời
cháy nắng trên da bạn
khét nồng trên tóc bạn
chói chang trên mắt bạn
như ngày xưa chân lý chói qua tim…
Người ta lớn vì chúng ta quỳ xuống…

Lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình…

nhưng khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra lời cầu nguyện
khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra giá trị của nước mắt
chúng ta nhận ra tiếng khóc
có thể đầu của Mẹ hơi ngước lên hoặc cúi xuống
có thể đầu Mẹ rơi
mắt Mẹ dù mở hay nhắm

nhưng đó chính là lời cầu nguyện cho những lời cầu nguyện
bạn có biết không?
hay bạn chưa bao giờ có một người Mẹ?

After words:

Những khúc rời y như tựa đề, là một chùm thơ gồm 15 bài rất hay, một hành trình đi ra vào nội tâm thật lạ mà tôi thấy thật khó diễn tả. Mỗi một bài có một bản chất riêng, mỗi lúc tôi thấy như đang sống những hàng thơ:

“ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà

để đếm những viên gạch

những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân

tràn ra ngoài bãi chứa…

ta muốn đếm những bong bóng

trong nước bọt mùa hè màu trắng

ta muốn đếm các thiên hà

như nốt tàn nhang trên mặt của em

ngày em còn yêu ta”

Hôm kia tôi giật mình thấy tôi đang đếm những hạt mưa, từng khúc gỗ hàng rào. Đời sống theo nghệ thuật. Đó không phải là ý nghĩa của văn chương sao?

Người ta hỏi tôi hoài, tại sao dịch nhiều vậy, để làm gì? Trả lời của tôi, tại sao lại không? Tôi xin hỏi bạn, bạn có biết yêu bao giờ chưa, có bao giờ nếm được vị đam mê? Như khi một mảnh chocolate béo ngậy đang tan trong miệng bạn cùng với một hớp cà phê đen đắng; hay như khi cắn vào trái táo xanh đầu mùa giòn chảy trên môi chua rồi từ từ ngọt lịm. Không có cách nào mua được tình yêu và sự đam mê, chỉ có cho đi. Đơn giản vậy thôi.


A continuous 15 verses of fantastic poetry, I find it oddly difficult to put it into words the emotional journey dipping in and out of the translations over two years. Each poem has its own persona, I’m oddly living some of these moments:

“I want to jog around the buildings

counting every single brick

discarded old tires piled up in its front yard

spilling into the pavement…

I want to count the shadows

in the white froths of summer

I want to count the galaxies

like freckles on her face

when she loves me still”

I find myself counting raindrops, picket fences, and the number of timber panes. Life imitating art. Is it not what literature is all about?

I’m asked over and over again, why do I translate so many? My answer to you is, why not? Let me ask you, have you ever loved, are you ever passionate about anything? Like eating a piece of creamy dark chocolate with a shot of espresso; Sink your teeth into a first season granny smith, its juice running down the sides of the mouth, and the tartness gives you a shock before that delightful sweetness at the end. Love and passion can not be bought, it can only be given away. It’s that simple.


July 26th, 2020

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

%d bloggers like this: