A poem in Vietnamese by Thái Hạo
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
59.
winter
thick viscous lines of poetry
coursing through your arm love
and it can’t reach the pain inside me
a wound the depth of a chasm
our laughter amid a wilderness of broken glass bottle
criss crossing barbwires in our eyes
cruel deadly days
we say not a word to each other
shoulder the shards of broken tears
on cheeks
towering loneliness
songs on the wings of night owls
from the winter branches shake off the last leaves
your whispers of warmth and deep forests
humanity dying as they migrate
leaves at the foot of the old tree
dancing tyrants
next to pale sleep deprived prostitutes
our city on its side
listening to the trumpets
primates howling
wandering through the buildings
smell of coloured wine
teeth grinding sound of lonely toads
thick and viscous
coursing through the lines of poetry
don’t cry baby
the rapeseed has gone to heaven
us return this place to madmen
hand in hand we walk towards the silence
beyond the hill bursting seeds of spring
on brown pine cones…
59.
Mùa đông
những dòng thơ đặc quánh
chảy trong cánh tay
Em không tới được nơi anh đau
vì vết thương sâu như vực đá
chúng ta cười giữa rừng mảnh chai
và dây thép gai dọc ngang trong đáy mắt
Trên ngày tháng bạo tàn
ta im lặng bên nhau
mang theo những giọt nước mắt vỡ ra như thủy tinh
gò má
sừng sững cô đơn
tiếng hát bay theo cánh những con cú đêm
làm rụng chiếc lá cuối cùng trên cành mùa đông
Em thầm thì hơi ấm rừng sâu
loài người đã chết trên đường di cư
chỉ còn xác lá lật bên gốc cây già
và những tên bạo chúa nhảy múa
bên những cô gái điếm xanh xao vì mất ngủ
thành phố của chúng ta nằm nghiêng
lắng nghe điệu kèn
và tiếng hú của loài linh trưởng
lang thang trong những tòa nhà
Mùi của rượu màu
và tiếng nghiến răng của những con cóc cô đơn
đặc quánh
chảy trong những dòng thơ
em đừng khóc
hoa cải đã về trời
ta trả lại nơi này cho lũ người điên
em nắm tay anh đi về phía lặng im
bên kia ngọn đồi mùa xuân vỡ hạt
trên những trái thông nâu…
60.
insect cries in the dark
sleepless night
white mist rubbing out the old hill
me dreaming of the road into the city
barbed wire and
girls nodding off to sleep leaning onto
the wall of a home from another era
on the other side of the river
on the church bell tower
the knocks in brown
heavy
on the wings of night owls
winter say you have left the city
left with it the white room
with windows overlooking the airport
autumn leaving
roar of farewell
We were here
in this city
I am a lonely person
with ancient prayers
humanity gone
and you are
the city full of fireflies
blinking
We will be sad because the rivers continues to flow
yellow daisies are fading on the old path
I was here
to find someone
quiet
amid humanity
Today
I have left behind the churches and temples
both the parks and the ancient pagodas
there are no humans
our city sleeps in the cold rain
I can’t stand the cold
in the tropics
November turned up
in my dream
foggy paths
the city breaks apart to the sound of planes taking off
and the rivers continue to flow…
60.
Trong tiếng khóc của loài trùng đêm
mất ngủ
sương trắng xóa đồi cũ
anh mộng thấy con đường về thành phố
đầy dây thép gai
và những cô gái ngủ gục
bên bức tường của ngôi nhà cổ
Ở bên kia dòng sông
trên gác chuông nhà thờ
tiếng gõ nâu
nặng trĩu
trên cánh những con cú đêm
mùa đông nói rằng em đã rời xa thành phố
mang theo cả căn phòng màu trắng
có cửa sổ nhìn ra sân bay
mùa thu ra đi
trong tiếng gầm gào giã biệt
Chúng ta đã ở đây
trong thành phố này
anh là người cô độc
với những lời kinh cổ xưa
loài người đã bỏ đi
và em đã bỏ đi
thành phố đầy đom đóm
nhấp nháy
Chúng ta sẽ buồn vì những dòng sông trôi đi
hoa cúc vàng võ trên lối cũ
anh đã ở đây
để tìm một người
lặng lẽ
giữa loài người
Hôm nay
anh đã bỏ lại những nhà thờ và đền đài
cả công viên và những ngôi chùa cổ
ở đó không có con người
thành phố của chúng ta nằm ngủ trong mưa lạnh
anh không chịu được những cái rét
giữa miền nhiệt đới
Tháng Mười Một đã sang
trong giấc mơ của anh
con đường đầy sương mù
thành phố vỡ ra trong tiếng máy bay cất cánh
và những dòng sông trôi đi…
61.
dove perched on the chimney
winter
rivers that never flows
ship ashore carried along with it
the damp wound of the sea
an empty seat
angry lone dove
on the chimney
can’t find its way into the house
rice grains already seedlings
“why do we even care about the damn crops at all”
inedible green leaves
winter’s hunger
craving the sweet seeds
in the dark
shadow of the old house.
61.
Con bồ câu đứng trên ống khói
mùa đông
những dòng sông không chảy
con tàu đã vào bờ
mang theo vết thương ướt đầm của biển
mang theo một chỗ ngồi trống trơn
Con bồ câu một mình
giận dữ trên ống khói
vì không tìm được lối vào nhà
những hạt thóc đã lên thành mạ
“ta cần chi mùa màng chết tiệt”
những lá xanh chẳng thể nào ăn được
Cơn đói của mùa đông
thèm những hạt giống ngọt lịm
ủ trong bóng tối
của ngôi nhà năm cũ.
62.
journeys diving into sleep
into obsession
into my thirties
as I wet my bed like a child
frighten
scared and hungry for
FREEDOM
the convulsion
epileptic fit
wrinkled sheets and blankets
I long to leave this city
I long for the wind on the cliff of Hải Vân
I want to see the water at the foot of Lăng Cô
clear
and the blue sea on my skin
on infested scab ridden flesh
because of the damp
because of the darkness
because of the germs in the blanket, pillow, and clothes
germs raised in a dark room
plowing what’s left of my skin
I want to throw myself into the abyss
and embrace a wind
screeching hawk
screeching flies over the hilltop tearing out the heart of darkness
my feet on the sharp rocks
sharp thorns
meet the burrowing rats and falcons flying overhead
meet an old monk sitting on a rock
a monk honouring the clouds
honouring a young love
a temple blending into the rocks
inanimately
moving forward is I
hawks flying over head as they watch
me to fall into a chasm
in celebration of a corpse
like dead cows
slipped
two big eyes wide open
wet and glossy
wetting even the sky
on the other side is the South
I long for the Southern sun
I want to die there
you telling me about making love
on the grass
amongst the grasshoppers and
venomous snakes
two people dead on top of each other
on this mountain
me heading South
me no longer remembering you
and the story of those who make love
infestation and itch won’t let me remember
me crossing a wide stream
where giant trees looms over the flowing water
a battalion of soldiers who died in battle in 1975 stand in line on the other side
they stared at me unblinking
bleeding from their eye sockets
they lift their handless arms to wipe away the blood
I’m hungry
and I crave a handful of cold rice cooked with the kindling of a straw fire
my mother said it had been raining for a month
there was not a single dry straw left to light the fire
hunger tore my stomach
my mother cried
I went south
on two feet that were crushed by thorns
I wanted to see cornfields
with corn cobs as full as a girl’s breasts
in her delicate woven shirt
I would break the corn cobs
bite into them until the milk flowed
whirled it around in my mouth
South
I went south
people said there were fields of daisies
there were boats that carries the sun beneath the white clouds
I would live there
and die there
and be the fertilizer for the yellow daisies
like the sun
to light up ten thousand suns
in the land of mist
South
Southern city
not a cornfield
buildings piercing the sky
men and women
sitting looking out windows from the 51st floor
without glass
many wanting to jump
but only few succeed
sound of something falling on the pavement startling people in the street
they moved away
in time to bathe in the sea before the sunset
I forgot my hunger
my stomach was gone
it had disappeared
the itch was driving me mad
I wanted to follow them to the sea to soak in the sea water
the salt would heal my flesh
I couldn’t see the sea
the buildings were in the way
they had fence of the beach with barbed wire
I heard the sound of the waves and the smell of salt
I crawled through the barbed wire
my flesh caught on the barbs
I couldn’t walk
I’m dangling from the iron barbs above the sand
I would die here like a dried herring
on the ropes of the people of the sea
no
I wanted to be fertilizer for the yellow daisies
I wanted to die for the worms in the ground
the sun burning on my back
causing a piece of skin to fall off
I was saved
but my back was gone
only the burning pain on my tongue
salty and bitter
I went South
you said you would wait for me in the South
but I didn’t want to see you dear love
I just want to see the fields of daisies with a million suns
and the ships carrying the sun
beneath the white clouds
don’t cry love
eventually we will die like the mist
love will turn to mud
you will no longer suffer
I have to find the sun
don’t cry anymore my love
it’s May now
my mother must be harvesting rice right now
I miss the grasshoppers
on mother’s hat
miss the smell of chestnut flowers on the hill
long ago
the rheumatism in my mother’s legs
wading through the muddy fields
I couldn’t carry her
because my legs were broken
my mother didn’t cry
and I didn’t cry either
I went
South
South where there are fields of daisies
FREEDOM
I will take a picture of myself in the fields of daisies
send it to my mother
and send it to my sister
The hunger has disappeared
along with the pain in my back
I only have 2 eyes left to take a walk in the afternoon
I must go quickly before the sun disappears
the ravens in the city follow me
they crave my 2 eyes
but the 2 eyes are dark so they cannot see
I’m perched on a branch of a crape-myrtle by the river
flowers like purple bruises
under a tree where 2 students are making out
but I do not want to look at them
me landing on a raft of seafoam
heading south
I decided that on both sides of the river there will be cornfields and yellow daisies
my raft of seafoam drifting past the blooming Japanese duckweeds
fat and common duckweed
me falling asleep
the scent rushing into my 2 eyes
stinging them
I see a forest of fireflies
dots of red embers scattered in the night
the raft of seafoam carries me to the cemetery
there are many people sitting on tumulus looking at me
dead soldiers
and those who drowned at sea
fishing out at sea
they are buried here
they told me they wanted to go home
they missed their mothers
missed their children
and they missed their wives
they were hungry and had no home
the rainy season is very cold
they couldn’t go back to the city because there was no church
no one prayed for the dead in the temples
people loved each other in the temples
they cried
they didn’t know where to go
I told them to go south with me
but they cried
they were there were chased by the gods with human body but a tiger’s head
red amulets were hung everywhere in the streets and in the village
making them mad with pain
they weren’t allowed to go into their houses
chains would hang them from steel beams
left there to dry out
to listen to people recite false prayers
I went South
where there are fields of daisies
I met a documentary director
he sat on the dry mangrove
and looked at the cracked fields
no more green to capture through his lens
he threw the camera in a hole
letting the film fragments fly out
my eyes soaking wet
field of yellow daisies
burning my eyes
I don’t want to die here
I want to see daisies
daisies on a windy meadow
blowing down the barbed wire fences
my eyes bursting
into flames
burning the scabs on my body
burning the iron hooks and barbwires
burning the curse
flames rising high
burning the cement walls
thrones melting into liquid
into ashes
the return of cranes and storks
perched on the yellow flowering melaleuca trees
their cries echoed in the earth
rising water flooding the fields
fish and shrimps flying above the waves
dazzling silver
charred skin people dancing in the fields
dazzling white teeth
laughing like shards of glass in the sun
water rising water rolling in
sweeps away the evil gods with human body and tiger’s head
sweeps away the curses
and tyrants
blooming flowers on all shores
mangroves dancing in the water
fields of daisies spring out from the ground
yellow across the land
songs resound on the ground
on the river
roaring across the sea
blowing flowers of FREEDOM under the sun.
62.
Những chuyến đi lặn vào trong giấc ngủ
lặn vào cơn mê
lặn vào tuổi 30
Tôi đái dầm như một đứa trẻ
trong nỗi sợ hãi
và trong cơn thèm khát
TỰ DO
co giật
như một cơn động kinh
trên chiếu chăn nhàu nát
Tôi thèm ra khỏi thành phố này
tôi thèm gió trên bờ vực Hải Vân
tôi muốn nhìn thấy nước dưới chân Lăng Cô
trong vắt
và biển xanh lồng lộng trên da thịt
những mảng da thịt đã ghẻ lở
vì ẩm ướt
vì tối tăm
vì đám vi trùng trong chăn trong gối và trong quần áo
đám vi trùng được nuôi trong phòng tối
cày nát da thịt tôi
Tôi muốn thả mình xuống vực
để ôm một cơn gió
con diều hâu rít lên
tiếng rít bay qua đỉnh đồi xé tan lồng ngực tối
Chân tôi đạp trên đá nhọn
trên gai nhọn
tôi gặp những con chuột đào hang và những con chim cắt bay trên đầu
tôi gặp một tu sĩ già ngồi trên tảng đá
vị tu sĩ đang niệm những đám mây
và niệm mối tình tuổi trẻ
một ngôi chùa lẫn vào những khối đá khổng lồ
vô tri
Tôi đi
đám diều hâu bay theo trên đầu
chúng đợi tôi rớt xuống một cái vực
để mở hội cho một cái xác chết
như những con bò đã từng chết
vì trượt chân
hai con mắt to trợn trừng
long lanh
ướt cả bầu trời
Bên kia là phương nam
tôi thèm nắng phương nam
tôi muốn được chết ở đó
Em nói với tôi về chuyện làm tình
trên bãi cỏ
giữa những con cào cào và
những con rắn ráo không có nọc độc
như ngày xưa đã có 2 người chết trên bụng nhau
giữa đỉnh núi này
Tôi đi về phương nam
tôi đã quên em
và câu chuyện của những người làm tình
cơn ghẻ ngứa không cho tôi nhớ
Tôi băng qua một con suối lớn
có những cái cây khổng lồ đứng nao ra dòng nước chảy
một binh đoàn chết trận năm 75 đứng xếp hàng phía bên kia
họ nhìn tôi trừng trừng
máu trong hốc mắt họ chảy ra
họ đưa cánh tay không có bàn tay lên chùi máu
Tôi đói
và tôi thèm ăn một nắm cơm nguội được nấu bằng lửa rơm
mẹ tôi nói mưa cả tháng nay
không còn một cọng rơm nào khô để nhóm lửa
cơn đói xé rách khoang bụng tôi
mẹ khóc
Tôi đi về phương nam
trên hai bàn chân đã nát ra vì những đám gai và những con vắt
tôi muốn nhìn thấy những đám ngô
có những trái bắp căng như ngực con gái
trong lớp áo mỏng
tôi sẽ bẻ những trái bắp
và cắn ngập 2 hàm răng cho sữa chảy ra
ướt đẫm quanh miệng
Phương nam
Tôi đi về phương nam
người ta nói ở đó có cánh đồng hoa cúc
có những con thuyền chở mặt trời đi dưới mây trắng
tôi sẽ sống ở đó
và sẽ chết ở đó
để làm phân bón cho những bông cúc vàng
như mặt trời
để thắp vạn mặt trời
trên xứ mưa mù
Phương nam
Thành phố phương nam
không phải cánh đồng ngô
những tòa nhà chọc thủng bầu trời
những người đàn ông và đàn bà
ngồi nhìn ra cửa sổ từ tầng thứ 51
không có kính
có nhiều người muốn nhảy xuống
nhưng chỉ vài người đã làm điều đó
tiếng rơi trên mặt đường làm người đi trên phố giật mình
họ né ra
để kịp đi tắm biển trước khi mặt trời lặn
Tôi đã quên cơn đói của mình
cái bụng của tôi không còn nữa
nó đã biến mất
cơn ngứa làm tôi phát điên
tôi muốn đi theo họ ra biển để ngâm mình trong nước mặn
muối sẽ chữa lành da thịt tôi
Tôi không thấy biển
những tòa nhà đã che kín
người ta giăng thép gai trên bãi cát
tôi nghe thấy tiếng sóng và mùi muối
tôi trườn qua những sợi thép gai
chúng mấu vào lưng tôi
tôi không đi được
những cái móc sắt treo tôi trên bãi cát
tôi sẽ chết ở đây như một con cá trích khô
trên những sợi dây của người dân biển
không
Tôi muốn làm phân bón cho cánh đồng hoa cúc vàng
tôi muốn chết cho những con giun trong lòng đất
ánh nắng mặt trời đốt cháy lưng tôi
làm rụng ra một mảng da thịt
tôi được cứu thoát
nhưng cái lưng của tôi đã không còn nữa
chỉ còn cơn đau rát dồn vào lưỡi tôi
mặn chát
Tôi đi về phương nam
em nói em sẽ đợi tôi ở phương nam
nhưng tôi không muốn gặp em
tôi chỉ muốn thấy những cánh đồng hoa cúc triệu mặt trời
và những con tàu chở mặt trời
đi dưới mây trắng
Em đừng khóc
rồi chúng ta sẽ chết như một làn sương mù
tình yêu sẽ thành bùn đất
em sẽ không còn đau khổ nữa
Tôi phải đi tìm mặt trời
Em đừng khóc nữa
Bây giờ là tháng năm
chắc mẹ đang gặt lúa
tôi nhớ những con châu chấu
đậu trên nón mẹ
tôi nhớ mùi hoa dẻ trên đồi
ngày xưa
Chân mẹ bị phong thấp
lội ruộng bùn
tôi không thể cõng mẹ
vì chân tôi đã nát
Mẹ không khóc
Và tôi cũng không khóc
Tôi đi
Phương nam
phương nam có cánh đồng hoa cúc
TỰ DO
tôi sẽ chụp hình tôi giữa cánh đồng hoa cúc
gửi cho mẹ
và gửi cho em
Cơn đói đã biến mất
cùng với cơn đau trên lưng
tôi chỉ còn 2 con mắt đi trong chiều
tôi phải đi nhanh trước khi mặt trời biến mất
những con quạ trong thành phố đi theo tôi
chúng thèm ăn 2 con mắt của tôi
nhưng hai con mắt tối đen khiến chúng không nhìn thấy
Tôi đậu lên một cây bằng lăng nước bên bờ sông
hoa tím như máu bầm
dưới gốc cây có 2 học sinh đang làm tình
nhưng tôi không muốn nhìn họ
tôi đáp xuống một tấm bọt biển
để xuôi về phương nam
tôi quyết rằng 2 bên bờ sông sẽ có những cánh đồng ngô và hoa cúc vàng
tấm bọt biển của tôi trôi qua những cây bèo nhật bản đang trổ bông
cùng những cây bèo ván và bèo tấm
Tôi ngủ thiếp đi
Một mùi hương xông vào 2 con mắt tôi
cay xè
tôi thấy một rừng đom đóm
và những đốm than đỏ chi chít trong đêm
tấm bọt biển đưa tôi dạt vào chân nghĩa địa
có nhiều người ngồi trên những mộ đất nhìn tôi
những người lính chết trận
và những người chết đuối trên biển
trong những lần đánh cá
họ được chôn ở đây
Họ nói với tôi, họ muốn về nhà
họ nhớ mẹ
nhớ những đứa con
và họ nhớ vợ của họ
họ bị đói và không có nhà để ở
mùa mưa rất lạnh
họ không thể về thành phố vì không có giáo đường
những ngôi chùa cũng không ai cầu siêu
người ta yêu nhau trong chùa
Họ khóc
họ không biết đi đâu
Tôi nói với họ hãy đi về phương nam cùng tôi
Nhưng họ khóc
họ đã ở đó và bị những vị thần mình người đầu hổ đuổi đánh
những lá bùa màu đỏ được treo khắp nơi trên phố và trong làng
làm họ đau đến phát điên
họ không được vào nhà
những sợi xích sẽ treo họ lên trên những cây xà bằng thép
họ sẽ bị phơi khô ở đó
để nghe người ta đọc những lời kinh dối trá
Tôi đi
Phương nam có cánh đồng hoa cúc
tôi gặp một đạo diễn phim tài liệu
ông ngồi trên gốc cây đước khô
và nhìn cánh đồng nứt nẻ
không còn màu xanh để ghi vào kính
Ông đã ném chiếc máy quay ở một cái hố
cho những mảnh phim văng ra
Hai con mắt tôi ướt sũng
Cánh đồng hoa cúc vàng
Đốt cháy mắt tôi
tôi không muốn chết ở đây
tôi muốn nhìn thấy hoa cúc
những bông hoa cúc của miền gió thổi
thổi bạt những hàng rào kẽm gai
Hai con mắt tôi bùng lên
thành đám lửa
đốt cháy những đám ghẻ trên thân thể tôi
đốt cháy những cái móc sắt
đốt cháy lời nguyền
Đám lửa bốc cao
thiêu rụi những bức tường xi măng
những ngai vàng chảy ra thành chất lỏng
rồi tan thành tro bụi
Những con cò và những con sếu bay về
đậu trên những cây tràm hoa vàng
tiếng kêu lồng vào lòng đất
dâng nước ngập đồng bãi
cá tôm bay tung trên sóng
ánh bạc lóa mắt
Những người dân da thịt cháy đen đứng múa trên đồng
những hàm răng trắng lóa
cười như những mảnh thủy tinh dưới mặt trời
Nước dâng lên cuồn cuộn
cuốn phăng những vị ác thần mình người đầu hổ
cuốn phăng những những lời nguyền
và những tên bạo chúa
Hoa nở khắp bờ bãi
những trái bần nhảy múa trên mặt nước
Cánh đồng hoa cúc từ lòng đất vụt dậy
Vàng ươm xứ sở
Tiếng hát rền trên mặt đất
trên mặt sông
rền trên mặt biển
thổi hoa TỰ DO bay dưới mặt trời.
63.
1.
I picked up my phone again this morning
to look at my country
I saw a newly built tomb, several thousand square meters
citizens huddled in sewers
they were busy with trying to capture an F0
30 billion VND
the minister declared a zero-VND country
the chief beating people with a sharp brick
because of the relief money
the journalist reported that they fought with their hands, the brick hit their heads
it made me sick
refrigerated truck carrying shivering people
a shipment of sardines to make fish sauce in a windy and sandy land
people were blaming each other on national television
that you guys were so wrong
me like everyone else sat there clapping their hands and cheering
like crazy people
coming out of the quarantine area
bewildered 1500 orphaned children
I was an orphan
and you were my love was an orphan
loving each other sadly like crazy people
sat there typing
next to frozen containers full of corpses
because the crematorium was overloaded
you sat there counting love
the number of winters
flights
we will go up the mountain to escape the humans
from the plane I look down at the delta
the ripe rice fields with their heads bow because there were no one to harvest them
I look down at the city
the city is deserted
I only see red flags flying all over in the street
you tell me not to cry love
tears are a farce for womanizers
whore never shed tears
if she is cheated on, she will cry “fuck you”
then she would use her handbag and hit their face
before proudly walk away
autumn
rain
cold water has seeped from the heart of the mountain
fish swimming upstream
looking for a place to lay their eggs
fields full of pesticides
eggs that cannot hatch
settle into the black mud
they stare at the phone screen
then look at each other
you smile love as you
wait for winter
watch the white reeds and yellow wild sunflowers
I want to sleep on the hill
in a yellow villa from an old era
with the ghosts
you say love, the country has no people
that I should just sleep
don’t be afraid
we are orphans…
2.
not just one home coming
it is about running away
it is what it is
we hate the poets’ rhetoric
running away from a pool of death
away from the heart-rending hunger
from the barbed wire fences
faces as cold as money
people crossing Trường Sơn mountainous range
in a sea storm banging against the cliff
Mẹ Âu Cơ standing their stroking her face. laughing like the howl of the wind
tonight, babies are born on the top of the pass
the eve of Easter
clenched jaw
3.
sorry
I can’t turn off the light
to light a dim candle in the night
those who died unjustly need light to come home
I turn on all the electric switches in the hallway, and the footpath
in the garden full of flowers, red eyes wide open
neon lights like swords
cut into the dark night
I want to raise the sun
24 hours of sleeplessness
tens of millions of people died in the dark
among millions of people living in the dark
with no need for candlelight
where are the
high-pressure lamps
highlighting the five major organs
lighting the rising red flood
gushing through the silent flesh…
4.
winter arrives in the middle of the night
barely enough time for us to greet each other
I tried to find a verse to record this cold
fire stove?
coat and scarf?
and the crowd on Hải Vân pass?
laughter in the street
a naked man standing under a lamp post
like a cross
I tried to find a verse
because winter is more magnificent compare to death
we have so much to do with barely enough time for us to greet each other
souls without winter coats
accidentally fall in love
and die
in summer
isolation
5.
either way we win
because who knows how many deaths are failures?
twenty thousand people or two million people
are just numbers on the work table
Doraemon doesn’t have a magic machine
to measure hunger
and tears
there’s no bag that can hold the shivers and purple skin of children
twenty thousand people dead or twenty million
what of it
no one sees the ghosts digging through trash cans for food in the moonlight
keep calm keep going live
because the last breath can be shown on TV
to attract views
we need to die in front of the camera
to be heroes
in a heroic country
6.
Please
someone tell me that
thirty thousand people died from a cold is just a lie
tell me about the people who fled the city at night
crossing Hải Vân pass
wet like rats
in the flooded fields
tell me about the farmers
sitting crying in the fields
compensated with a solid prison cell
it’s just a lie
so please
lie to each other
about how much our noses hurt
when the doors of houses were broken
people picked their noses with clubs
babies cried from winter to summer
so please
tell your fingers
about the ache and the pain when you write
then erase
we are not a kingdom of dwarves
we are round like marbles
always wanting to hit another marble
because we crave the sound of breaking
eyes of stray cats
April
the lies of a sky is the Northern winds
summer will never come
a city full of big and small brick kilns
flocks of birds fly in panic over the new land
spreading
like blood in the sun
the lie in green
rising in the eyes of cows
searching for dry grass
lost in a springtime long gone
not knowing the way home
7.
a poem sent
like a white linen scarf
flying along the Eastern seashore
cemetery waving flags
I vote for myself with a white test kit
nothing appears
in aching palm
we are still negative
with the laughter of the insane
walking around the house that just collapsed last night
you are still negative with the field of yellow sunflowers
we place in each other a long
sigh
the clouds in the deep valley have covered the mouths of the abysses
Buddha sits crying alone beside the flowing river
a harsh prayer
a group of people dancing on the mountainside
rocks standing
souls slipping
the mortar falls away
I vote for my hometown
salt and white rice
on the broken lines
the spring field’s ballot
empty rice husks
white
the warbler builds a nest
alone flies away
looking for white rice
on newly built graves…
8.
I sit in the winter house
listening
village with a high fever after the afternoon injection
lonely white stork
flying over the river
cemetery lits up in the night
my mother said, children must be buried late
children often won’t sleep
because waiting for the sun
all night
a poem typed on a smartphone full of spelling mistakes
because the screen is broken
like the winter sky
fog
the ground
I wake up
a poem of the morning
babies still sleeping
in a newly built home
a surprise Christmas gift from a secret santa
waiting for the dawn’s water to break
the stars
63.
1.
Sáng nay anh lại cầm điện thoại lên
để nhìn nước mình
thấy một cái mả quan vừa xây, mấy ngàn mét vuông
dân nằm co ro trong ống cống
người ta rầm rộ đi bắt một F0
30 tỉ đồng
bộ trưởng tuyên bố đất nước 0 đồng
tổ trưởng đánh dân bằng viên gạch sắc cạnh
vì tiền cứu trợ
nhà báo tường thuật rằng đánh nhau bằng tay, viên gạch có trúng vào đầu
anh buồn nôn
chiếc xe đông lạnh chở người run cóng
như chở một chuyến cá mòi về làm mắm trên miền gió cát
người ta đang đổ lỗi cho nhau trên truyền hình quốc gia
rằng các anh quá sai lầm
anh và mọi người ngồi vỗ tay hoan hô
như những kẻ tâm thần
từ khu cách ly đi ra
ngơ ngác 1500 em bé mồ côi
tôi mồ côi
và em mồ côi
yêu nhau não nề như những kẻ điên
và ngồi gõ chữ
bên những thùng container đông lạnh chất đầy xác người
vì lò thiêu quá tải
em ngồi đếm
mùa đông
những chuyến bay
mình sẽ lên núi để đi trốn loài người
từ trên máy bay anh nhìn xuống châu thổ
những cánh đồng lúa chín gục đầu vì không có ai đi gặt
anh nhìn xuống thành phố
thành phố không bóng người
chỉ thấy cờ đỏ bay rợp đường
em bảo anh đừng khóc
nước mắt là trò hề của những kẻ trăng hoa
chẳng có con điếm nào khóc cả
nếu bị quỵt tiền thì ả sẽ chửi địt mẹ
rồi cầm túi xách đập thẳng vào mặt
kiêu hãnh bỏ đi
mùa thu
mưa
dòng nước lạnh đã rỉ ra từ lòng núi
con cá bơi ngược
đi tìm chốn đẻ
cánh đồng đầy thuốc sâu
những cái trứng không nở được
lắng vào bùn đen
chúng mình nhìn vào màn hình điện thoại
rồi nhìn nhau
em cười
đợi đến mùa đông
để nhìn lau trắng và dã quỳ vàng
anh muốn ngủ trên đồi
trong ngôi biệt thự cổ màu vàng
cùng với những bóng ma
em nói, đất nước làm gì có người
anh cứ ngủ đi
đừng sợ
chúng mình mồ côi…
2.
Không phải một chuyến trở về
đó là một cuộc chạy trốn
hãy gọi đúng tên
ta căm ghét phép tu từ của các nhà thơ
người đang bỏ chạy khỏi vũng chết chóc
bỏ chạy khỏi cơn đói rách ruột
bỏ chạy khỏi những hàng rào kẽm gai
và những khuôn mặt lạnh ngắt như tiền
đoàn người đang băng qua dãy trường sơn
giữa cơn bão biển vẫy vào vách đá
mẹ âu cơ đứng vuốt mặt. cười như gió hú
đêm nay, những em bé chào đời trên đỉnh đèo
đêm phục sinh
giữa hai hàm răng cắn chặt
3.
xin lỗi
tôi không thể tắt đèn
để đốt lên một ngọn nến tù mù trong đêm
những người đã chết oan đang cần ánh sáng để về nhà
tôi bật tất cả những công tắc điện trên hành lang, trên lối đi
trong khu vườn đầy hoa mở trừng đôi mắt đỏ
bóng đèn neon như lưỡi kiếm
bổ xuống đêm đen
tôi muốn dựng mặt trời đứng dậy
24 giờ mất ngủ
hàng vạn người đã chết trong bóng tối
giữa triệu người đang sống trong đêm đen
cần gì ánh nến
đâu rồi
những ngọn đèn cao áp
dựng đứng trong lục phủ ngũ tạng
soi dòng lũ đỏ
ào ạt chảy trong những thớ thịt câm…
4.
Mùa đông đến lúc nửa đêm
chúng ta không kịp chào nhau
anh cố tìm một câu thơ để ghi lại cái lạnh này
bếp lửa?
áo khăn?
và dòng người trên đèo hải vân?
có tiếng ai cười ngoài phố
người đàn ông lõa lồ đứng dưới cột đèn
như cây thập giá
Anh cố tìm một câu thơ
vì mùa đông vĩ đại hơn cái chết
chúng mình nhiều việc tới nỗi không kịp chào nhau
những linh hồn không mang áo rét
lỡ yêu
và chết
trong mùa hè
cách ly
5.
Đường nào thì chúng ta cũng chiến thắng thôi
bởi ai biết chết bao nhiêu là thất bại?
hai mươi ngàn người hay hai triệu người
cũng chỉ là những con số trên bàn làm việc
Doremon không có chiếc máy thần kỳ
để đo những cơn đói
và nước mắt
chẳng có chiếc túi nào đựng nổi những cơn run và màu tím của da thịt trẻ thơ
chết hai mươi ngàn người hay hai mươi triệu
thì đã sao
đâu có ai nhìn thấy những bóng ma bới thùng rác tìm đồ ăn dưới trăng
cứ bình tĩnh mà sống
vì cơn hấp hối có thể được lên truyền hình
để câu view
chúng ta cần chết trước ống kính
để được làm anh hùng
trên đất nước anh hùng
6.
Làm ơn
ai đó hãy nói với tôi rằng
ba mươi nghìn người đã chết vì một cơn cảm cúm chỉ là lời nói dối
hãy nói với tôi về những người bỏ chạy khỏi thành phố trong đêm
băng qua đèo hải vân
ướt sũng như những con chuột
trên đồng nước lụt
hãy nói với tôi về những người nông dân
ngồi khóc cánh đồng
và đã được đền bù bằng một phòng giam kiên cố
chỉ là lời nói dối
Làm ơn
hãy nói dối nhau
rằng lỗ mũi của chúng ta đã đau đến thế nào
khi cánh cửa những ngôi nhà bị phá tung
người ta ngoáy mũi bằng dùi cui
em bé khóc thét từ mùa đông tới mùa hè năm sau
Làm ơn
hãy nói với ngón tay của mình
về cơn nhức buốt khi viết
rồi xóa
chúng ta không phải là vương quốc của người lùn
chúng ta tròn như những viên bi
luôn muốn đập vào một viên bi khác
vì thèm nghe tiếng vỡ
trong mắt những con mèo hoang
Tháng tư
lời nói dối của bầu trời là cơn gió bấc
mùa hè không tới
thành phố đầy những lò gạch cao thấp
đàn chim hoảng hốt bay qua cánh đồng đất mới
loang
như máu dưới mặt trời
lời nói dối của màu xanh
dâng lên trong đôi mắt những con bò
đi tìm gốc cỏ khô
lạc vào mùa xuân cũ
không biết đường về
7.
Bài thơ gửi đi
như chiếc khăn sô gai màu trắng
bay dọc bờ đông hải
nghĩa địa phất cờ
Tôi bỏ phiếu cho tôi bằng que test kit màu trắng
không có gì hiện lên
trong lòng bàn tay nhức mỏi
chúng ta vẫn âm tính
với tiếng cười của những người mất trí
đang đi quanh ngôi nhà vừa đổ xuống đêm qua
em vẫn âm tính với với cánh đồng hoa hướng dương màu vàng
chúng ta đặt vào nhau một tiếng thở
dài
mây trong lũng sâu đã đậy kín những miệng vực
Bụt ngồi khóc một mình bên dòng sông nước chảy
lời kinh khắc khổ
đoàn người đang múa trên triền núi
đá dựng
những linh hồn trượt chân
vôi vữa rã rời bay đi
Tôi bỏ phiếu cho quê tôi
là muối và gạo trắng
trên những đường đứt quãng
lá phiếu của cánh đồng mùa xuân
hạt lép
trắng toát
con chích bông làm tổ
một mình bay đi
tìm gạo trắng
trên những mồ mới xây…
8.
tôi ngồi trong căn nhà mùa đông
nghe
ngôi làng sốt cao sau mũi tiêm buổi chiều
con cò trắng một mình
bay qua lòng sông
nghĩa địa thắp đèn trong đêm
mẹ bảo, trẻ con phải chôn khuya
những đứa trẻ thường không chịu ngủ
vì đợi mặt trời
suốt đêm
bài thơ gõ trên smartphone đầy lỗi chính tả
vì màn hình đã vỡ
như bầu trời mùa đông
sương mù
mặt đất
Tôi thức dậy
bài thơ của buổi sáng
những em bé còn ngủ say
trong ngôi nhà mới xây
món quà giáng sinh bất chợt của ông già noel bí mật
đợi bình minh vỡ ối
những vì sao
64.
we parted in the fields during spring
rusting yellow train tracks
white drizzle
you walked away
green rising in waves
in my aching hands
we parted
and it’s now February
the coat makes you round like a snowman
round like a white mushroom by old rail sleepers
don’t cry anymore my love
the train window can’t open
you look at the fields through the tightly closed glass
a blur through the sound of breathing
my purple hands
spikelets choked up in the throat of rice stalks
the late blooming season
the South
the South calls me
voice of a dissatisfied woman
by the white screen of a smartphone
the bed
of a cheater
don’t tell me my love about the dead
don’t tell me my love about the living
torturous greetings
please leave me alone
beside the rusted yellow tracks
don’t tell me about the restaurant and the beer house
don’t tell me about the cramped house
I hate the laughter
the way I hate gunshots
explosions in the throat of time and space
across the field
bare naked rock face
machines munching on green rocks
with broken teeth
please hold me
tomorrow is goodbye
I will die by the new grass
mourning grasshopper on a tumulus
with its beard provoking the red sun
summon the storm from the sea
scornful waves
bourgeois pleasure boats
don’t congratulate me love
the laurel wreath on the soldier’s neck
like scarves
closing on an empty path
I have a grudge against February
a tired man
please don’t utter them
meaningless words
lie down here in the old train car
lyrics like prayers of repentance
a half-hearted love
a damned love
we lied to each other
about tomorrow’s bright sunshine
about tomorrow’s yellow flowers
despicable beggar
along the rows of rice seeds
don’t cry anymore my love
shiny train stations
wine fermenting since the last summer
yeast turning over
drunkenness of several warm seasons
you sitting by my side
drink together the bitterness
attire becoming meaningless
ridiculous laughable virtues
for how long has it been
spring
you my love will not come back
the city is full of bullet shells
and armless dolls
sleeping on the sidewalk
mumbling about dreams
people reading out their oaths aloud
destroying the dawns
young men
kissing their lovers goodbye before they leave
shooting some other girl’s lover in the chest
makes me nauseous
like a woman pregnant with troubled souls
your words my love
withered peach blossoms branches
February sun leaving
glass stains
glittering broken oaths
epic poems of men and women
loneliness
packed in a message box
struggle for power
spring is almost over
you my love will not come back
trains going back and forth
rice flowers still choking with bitterness
O lonely season of rice seeding
sad sleep-walking birds
curse
green
late bloomer
don’t grow
ask to see each other in the next season
by the rusty railway
an eternal epic poem
whisper in the wild grass
how can I reach
the rainbows of other places
and salt contaminated fields
warbler nesting
in the wild sedges
an epic poem of suffering
laughter like the wind
laughter like exploding bullets
laughter like grains of rice
on the neck of the turtle dove
sparkling
glass beads
brimming summer…
64.
Chúng mình chia tay trên cánh đồng mùa xuân
đường tàu rỉ vàng
mưa bụi trắng
em đi
màu xanh dâng lên như sóng
trên bàn tay nhức mỏi
chúng mình chia tay
bây giờ là tháng hai
áo rét làm em tròn như người tuyết mùa đông
tròn như cây nấm trắng bên thanh tà vẹt cũ
đừng khóc nữa em
cửa sổ toa tàu không thể mở
em nhìn cánh đồng qua tấm thủy tinh đóng chặt
mờ trong tiếng thở
bàn tay anh màu tím
đòng đòng nghẹn trong cổ lúa
những mùa màng lỡ thì
phương nam
phương nam gọi anh
tiếng của người đàn bà bất mãn
bên màn hình smart phone trắng xóa
gối chăn
ngoại tình
em đừng nói với anh về những người đã chết
đừng nói với anh về những người đang sống
chào nhau là một cực hình
hãy để anh yên
bên những đường ray rỉ vàng
em đừng nói với anh về nhà hàng và quán bia
đừng nói với anh về ngôi nhà chật chội
anh căm ghét tiếng cười
như căm ghét những tiếng súng
nổ trong họng thời gian
bên kia cánh đồng
núi đá trơ xương
những cỗ máy đang nhai đá xanh ràu rạu
trong hàm răng vỡ nát
hãy ôm anh
ngày mai là vĩnh biệt
anh sẽ chết bên gốc cỏ vừa lên
con cào cào trên ụ đất đưa tang
bằng chiếc râu khiêu khích mặt trời đỏ ối
gọi cơn bão từ biển
sóng cồn khinh bỉ
những du thuyền trưởng giả
em đừng chúc tụng
vòng nguyệt quế trên cổ người lính chiến
như những vòng khăn
khép một đường trống vắng
anh có thù với tháng hai
người đàn ông mỏi nhọc
xin em đừng nói
những lời vô nghĩa
hãy nằm xuống đây trong toa tàu cũ nát
lời bài hát như lời kinh sám hối
một tình yêu nửa vời
một tình yêu chết tiệt
chúng mình nói dối nhau
về ngày mai nắng trắng
về ngày mai hoa vàng
kẻ ăn mày đốn mạt
trên những đường thóc giống
em đừng khóc nữa em
những ga tàu lấp lánh
rượu đã ủ từ mùa hạ năm cũ
men trở mình
cơn say qua mấy mùa sưởi ấm
em ngồi bên anh
uống cùng nhau những vị đắng cay
xiêm áo thành vô nghĩa
những đức hạnh nực cười
bao lâu rồi
mùa xuân
em không trở lại
thành phố đầy vỏ đạn
và những con búp bê cụt tay
nằm ngủ trên vỉa hè
ú ớ giấc mơ
người ta đang đọc lời thề
tiêu diệt những ban mai
những chàng trai tráng niên
hôn tạm biệt người yêu để lên đường
bắn vào người yêu của một người con gái khác
anh buồn nôn
như người người đàn bà hoài thai những linh hồn khó nhọc
lời em nói
hoa đào rã cánh
nắng tháng hai ra đi
váng nước thủy tinh
loang loáng bội thề
trường ca của những người đàn ông và đàn bà
cô đơn
đóng gói trong chiếc hộp tin nhắn
vùng vẫy công dung
sắp qua rồi mùa xuân
em không trở lại nữa
những đoàn tàu ngược xuôi
bông lúa còn nghẹn đắng
ôi mùa thóc cô đơn
bầy chim buồn du thủ
nguyền rủa
màu xanh
lỡ thì
đừng mọc lên
những hò hẹn mùa sau
bên đường tàu rỉ sét
bản trường ca bất tuyệt
rít vào bông cỏ dại
làm sao anh với được
những cầu vồng phương khác
và cánh đồng nhiễm mặn
con chích bông làm tổ
trong bụi cói hoang vu
bản trường ca khổ lụy
tiếng cười như gió xé
tiếng cười như đạn nổ
tiếng cười như hạt thóc
trên cổ loài cu gáy
lóng lánh
những hạt cườm thủy tinh
rơm rớm mùa hè…
65.
Mẹ tôi sinh tôi một sớm mùa hè gió lào
cùng với bầu trời này
Và những củ khoai mọc mầm dưới gầm giường
Bố đi vào rừng thồ đá
Mẹ một mình cùng với những củ khoai
Và lũ chuột đào hang trong nhà
Tiếng khóc chào đời văng vào núi đá
Tào Sơn
Núi xanh bạc phếch
Những cọng cỏ chân rết và cỏ lông lợn cũng đã hết
Người đi mót khoai dưới trăng lồng lộng
Và vục tay vào dấu chân trâu uống cạn đêm hè
Tôi lớn lên cùng những đám mây rách và cánh đồng lúa lép
Cùng những con trâu gầy ăn vụng lúa ven bờ
Có những ông bảo vệ đồng rất dữ tợn
Ngày nào cũng say
Và bắt trâu về hợp tác
Chúng tôi đi theo khóc bầm cả chiều quê
Cùng những con quạ liệng trên đầu
Tôi lớn lên trên đồng gió thổi
Những cơn gió thổi than đỏ từ mặt trời
Cháy tan giấc ngủ dưới bụi cây
Cá chết trắng đồng
Cùng những người già
Được khiêng đi chôn bên sườn núi
Trâu bò giẫm nát
Mộ đất cát suốt mùa hè không xanh cỏ
Tôi lớn lên nghe ông tôi kể chuyện bác Hồ
Làm tôi nhớ mãi những ông thánh ông tiên đầy phép lạ
Vừa yêu vừa sợ
Mơ hồ
Đồng chiều vàng vọt
Cùng những câu chuyện cổ tích của mẹ
Trên đồng mùa đông
Tím tái da thịt
Có những con quạ bay là là trên đầu
Tôi ước mình có một cái hang như những chuột kia
Để chui vào và ngủ hết mùa đông
Tôi thèm một cái ổ rơm
Và những củ khoai mọc mầm
Ngọt lịm
Tôi lớn lên
Da thịt chín dần
Mẹ bê thóc đi bán để mua sách cho tôi đi học
Tôi băng qua cánh đồng lúa lép
Băng qua triền núi lởm chởm những cái mả bị trâu dẫm nát
Băng qua những cây dừa bị sét đánh cụt đầu
Băng qua những người đàn bà bị chồng say rượu đuổi đánh khắp làng
Băng qua những căn nhà mái rạ mục đen
Băng qua những ngôi nhà xây bằng đá mười năm chưa lợp ngói
Băng qua mặt trời lừ lừ đốt đỏ ban mai
Tôi về
Trăng trong vắt dưới đáy giếng
Nơi con cá rô tôi thả năm xưa
Gầy khô
Chỉ có chiếc đầu là to vĩ đại gắn trên cái thân bé tí
Những con quạ đã đi đâu mất từ lâu
Tôi lớn
Đi về thành phố xa
Bỗng gặp những con quạ thủa trước
Chúng về đây
Bay trên nóc phố
Bay trên sân trường đại học
Bay trên dãy nhà trọ tối đen
Tiếng kêu làm giật mình những trang sách gió lật đêm mưa
Tiếng quạ trên cửa sổ
Kêu vào giấc ngủ
Kêu vào những năm không dám yêu em
Những con quạ đi lại trong thành phố
Với những đôi giày và những chiếc mỏ dài
Với bộ lông hạt cườm
Đứng ngắm hoàng hôn
Những con quạ buồn vui
Không biết
Xỏ tay túi quần nhìn nước Hương giang
Trôi
Không gợn sóng
Những ngày lũ về thành phố
Căn nhà trọ ngập đất đỏ từ đại ngàn đã chết
Đại ngàn không bóng cây
Những con chuột dưới cống leo lên
Đứng trong am cô hồn
Đứng trên bàn thờ
Ướt sũng
Run rẩy
Chắp tay bên bóng đèn quả nhót đỏ lòm
Những con chuột theo chân giường leo lên
Gậm nát đầu ngón chân cô bé sinh viên ở trọ
Những con chuột đêm đêm rình xem những sinh viên làm tình
Trong nhà trọ tối tăm
Những con chuột đói lả trong những tháng mưa Huế
Không còn sợ người
Ngồi thu lu trên những bức tường
Nhai những đồng tiền âm phủ
Tôi đi
Dưới mặt trời vĩ đại
Những con quạ và những con chuột cũng đi theo
Tôi thành thủ lĩnh
Có những chiến binh rất ngầu
Oai vệ xuống phố
Gió thổi rung cầu Vỹ Dạ
Những con quạ dưới gầm cầu bay vút lên
Vũ điệu chào mừng thế kỉ 21
Rực rỡ trong chiều
Sông Như Ý đen kịt
Nứt ra giữa lòng thành phố
Xông lên mùi thời đại
Những con chuột gõ trống rền vang
Nhậm chức
Huy hoàng
Tôi cùng những con quạ và những con chuột
Tuyên thệ dưới mặt trời vĩ đại
Bên những lăng tẩm uy nghi
Sẽ xây dựng vương quốc vua chuột
Muôn năm
Đời đời sống mãi
Mộng lớn xây rồi
Tôi lại ra đi
Về miền đất đỏ hoang vu
Để đào những củ khoai mọc mầm
Ngọt lịm
Máu cao su trắng toát
Chảy đầm đìa trên mặt đất
Bên những cái lăng đá ong
Tiền sử
Những con chuột đã chiếm lấy những ngôi mộ
Làm nhà
Làm tình
Sinh con
Đào địa đạo không ngừng bên những bộ hài cốt
Và nhìn những người đàn ông đàn bà cạo mủ
Vụng trộm
Làm tình bên gốc cao su
Những người suốt đời sống dưới bóng râm của rừng cao su cổ thụ
Không thấy mặt trời
Da xanh lẫn với mầu lá
Đi lại quanh những cái lăng đá ong tiền sử
Có những con chuột chắp 2 tay đứng trên nóc lăng
Vái mặt trời
Chiều rụng
Không biết
Tôi ngồi làm thơ và suy tưởng triết học
Bên những con chuột ăn mủ cao su
Bên những người đàn ông và đàn bà vụng trộm
Bên những tòa nhà và bên những trường học không bao giờ nghe thấy tiếng người
Chỉ rúc rích tiếng chuột kiếm ăn dưới cống
Tôi đốt một điếu thuốc trong chiều
Làm mây
Cho đỡ nhớ những ngọn núi
Cho muỗi đừng chích lên da
Những con chuột thèm nhai mặt trời
Đứng khấn trong bóng râm
Những con quạ đã bay về những bãi rác xung quanh thị xã
Bỏ lại những con chuột
Với đôi tai dựng đứng
nghe mưa rừng về gào trong những tia chớp
Xé nát bầu trời phương nam
Những con chuột con và những con chuột già
Những con chuột từ thời tiền sử
Cùng tuổi thọ với những cái lăng đá ong sẫm màu
Rụng lông
Phơi bộ da màu bùn
nhăn nheo
Có những con dòi lúc nhúc trên lưng
Đi tìm mặt trời
Những người đàn ông và những người đàn bà vụng trộm
Đã bỏ đi biệt xứ
Những ngôi làng cũ bỏ hoang
Lau trắng và cỏ bạc đầu bay mù xứ sở
Những con chuột xưng vương
Bên những lăng tẩm đá ong
Mở hội
Cày nát vườn hoang tìm rễ cỏ tranh
Mặn
Để nuôi lại bộ lông dưới bóng râm xanh xao
Chuột mở hội bầu thiên tử
Để trị vì vương quốc
Thái bình
Muôn năm
Người về trên triền núi
Mặc khố vỏ cây
Hang đá làm nhà
Đào củ mài dưới trăng sao
Yêu nhau và đẻ trứng
Gọi nhau buốt vào vách đá
Tôi chở sách trên chiếc xe bò
Đi dưới mưa
Băng qua cánh đồng hoang
Băng qua những cái hang chuột khổng lồ
Băng qua thị xã không có ánh đèn
Chỉ thấy những quán massage đỏ lừ có những con chuột lù lù đứng hai chân trên nắp cống
Ngắm trăng rằm
Lồng lộng đi qua bầu trời
Cơn mưa rừng không dứt
Xe bò sách của tôi nhão thành bùn
Sóng sánh
Đựng chi chít những vì sao rụng
Xe tôi đi qua những cồn cát
Ảo giác
Liêu xiêu mặt trời
Đi qua những dòng sông nằm chết thối
Trương sình
Đi qua vùng biển máu
Đỏ lừ hóa chất
Đi qua những người đàn ông có đôi dép nhựa sục bùn
ngồi nhai ổ bánh mì bên đường nhựa nóng
Hầm hập bụi cuốn
Đi qua những thiếu nữ tóc đỏ có bộ ngực phẳng lỳ
Những con chuột xỏ tay túi quần
Đứng canh gác xứ sở thiên đường
Tôi đi
Xe bò sách nhão bùn giấy
Chảy dài trên đường
Tan ra
hòa vào tiếng hú của những người đóng khố trên vách núi
Tiền sử
Thiên đường.
65.
my mother gave birth to me one early morning by a scorching and dry Westerly wind
very same horizon
as the budding root vegetables under our bed
my father away in the rocky mountains
my mother alone with the potatoes and yams
and the mice digging their nest in our house
cries of a child thrown against the walls of Thanh Sơn
Tào Sơn, a rocky mountain
silvery blue mountain
climbing aroids and zoysia grass are no more
he’s a scavenger for yams and potatoes in glorious moonlight
digging his hands into abandoned buffalo’s footprints drinking wholly the summer night
I grew up under the shredded clouds, fields of thin harvests
skinny buffalos sneaking bites of rice at the edge of the field
very mean guards of the fields
drunk every day
took our buffalos as hostages
we followed them in tears through the bruising country at sundown
together with the screams of ravens over our heads
I grew up across windy fields
hot ember winds from the Sun
incinerate our naps beneath the trees
fields bleached white by dead fish
and the old
carried to be buried at the spine of the mountain
decimated by the tramplings of cows and buffalos
sandy soil tumulus void of green grass the entire summer
I grew up listening to my grandfather’s stories about Bác Hồ
I carried with me the stories of the saints, magical godfathers
adoration and fear
utopia
sweet golden fields at dusk
and my mother’s folklore
a winter field
chills to the bone
waiting ravens over our head
I wished for a hole like the homes for mice
to sleep out the whole winter
I craved for a nest full of hay
a sweet sweet
budding potato
I grew up
thick skinned
on my mother’s back the rice paddies sold for my books
I would cross the fields of sparse harvest
cross the mountain scattered with the ox trampled tumulus
cross the headless coconut trees decimated by lighting
cross the battered beaten wives chased by their drunk husbands
cross the corroded blackened thatched roofs
cross the stone homes for a decade without a roof
cross the glowering Sun igniting glowing amber the morning light
my return
the moon will be crystal clear at the bottom of the well
where I freed a perch once upon a time
thin and thirsty
nothing but a giant glorious head plopped on a tiny body
ravens for a while now are all gone
I grew up
left for a town far away
met the ravens of my childhood
they fly
over alleys
over college courtyards
over dark boarding houses
startling raven cries over textbook pages on dark rainy nights
raven’s cries by my window
sound in my sleep
sound through the years I dare not love her
ravens, scavengers in the streets
in their shiny shoes and long beaks
in their shimmering beaded feathers
standing there to watch the sun go down
sad and happy ravens
oblivious
hands in their pockets watching the water in the Hương Giang river
drifts away
with not a wave
returning floods in the street, days in the boarding house
drowned in red earth from the endlessly dead forest
endless forest without shade or canopy
mice climbing out from the sewers
they stood on the offerings of wandering spirits
on the altar
damp
shivering
clasping their hands together by the ruby red led lights
mice climbing up the foot of the bed
chewing off the tips of the toes of a lad in college on campus
mice at night peeking at the students fornicating
in the dark gloomy boarding houses
tired starving mice in the rain period in Huế
no longer afraid of people
blatant on the walls
chewing on the spirit money
me moving along
beneath an illustrious Sun
followed by mice and ravens
I became a leader
few cool battles
imposing in the street
forceful wind that shook Vỹ Dạ bridge
ravens took to the sky from under the bridge
danced greeted the 21st century
brilliantly in light of a setting sun
Như Ý river as black as the night
splintered at the heart of the city
emanated the stench of time
racket of mice’s drummings resounding
in office
in glory
ravens mice and I
by the honourable Sun
by the majestic mausoleum declared
to uphold a kingdom for the king of mice
hail to the king
long live the king
once the big dream is erected
I can move on
return to the desolate red earth
to dig for budding root vegetables
as sweet as honey
bright white bloody sap of the rubber trees
on the ground ooze profusely
by the prehistoric laterite
Mausoleums
mice invaded the graves
nest
make love
breed
dig tunnels without rest by the remains
watch men and women scraping
steal rubber sap
make lover under the rubber trees
souls forever in the thick shadows of ancient rubber forests
never seeing the Sun
skin as green as leaves
back and forth around prehistoric laterite tombs
mice with their hands clasped together standing on top of the tombs
bowing to the Sun
oblivious to
the falling dusk
I’m there composing poetry and thoughts on philosophy
by rubber sap consuming mice
by petty thievery of men and women
by the buildings and schools without the sound of people
nothing but the scuttering sound of mice in the sewers trying to make a living
me lighting a cigarette in the afternoon
making clouds
quell my yearning of the mountains
deter the mosquitoes
mice cravings for a taste of the Sun
prayerful incantations in the shadows
ravens returned to the garbage dumps around town
left the mice behind
with their ears erect
listening to the forest rain through flickers of thunder
rips apart the southern sky
young and old mice
prehistoric mice
same lineage as those vivid laterite tombs
losing their fur
display their muddy
wrinkly skin
wriggly maggots on their backs
searching for the Sun
thieving men and women
left the country
old villages abandoned
white reeds and water sedge across the land blinding
mice claiming they are kings
by the laterite tombs
festivals
dig up the abandoned fields search for roots of cogongrass
salty
try to grow back their malnourished fur in the shadows
mice organised an election for an emperor
to rule over the kingdom
peace on earth
viva la vida
people home in the mountains
in grass skirts
living in caves
digging for yams under a starry moonlit sky
love each other, lay eggs
against the cliffside ache for each other
I carry my books in an oxcart
in the rain
through abandoned fields
through giant rat caves
through a city in the dark
nothing but bright red massage parlours and mice standing on two feet over sewage covers
admiring the full moon
brilliant across the horizon
the forest storm never ceasing
my oxcart full of soggy books turning into muddy
shimmering
the accumulation of fallen stars
my cart through the sand dunes
illusions
precarious Sun
through stale dried up rivers
stinking mud
through a sea of blood
bleeding chemical
through men in muddy plastic sandals
munching on bread on hot tar roads
rolling in sticky dust and muck
through flat chest girls hair coated with red dust
mice with their hands in their pockets
guard the garden of Eden
me moving along
my oxcart of muddy books
dripping onto the road
disintegrating
dissolved inside the howls of the people in grass skirts on the cliffside
antecedent
Garden of Eden
Thái Hạo, the poet and journalist currently lives in Vietnam.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.