The Poet

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

The Poet

1.

Life is like

Eyes wide open

Void of dark glasses

The things common

Void of willfulness

I’m grappling with myself spilling blood

By the word

The oppressors

The language barriers

A forbidden spirit

I’m serving a life sentence

In the middle of four invisible walls

2.

Into the night, the sound of knuckles cracking

The steady sound of buzzing insect

I’m spread thin through it in silence

The poem slipped into my body like a burglar

Quietly 

Scraping all that’s left of my indifference

Me muttering a word

Into the ear of each soul around me

The word that could never be repeated

Like a ginseng leaf is the poem

3.

They avoid me

A guy who talks too much

The poem losing suddenly half of its soul

The fumbling words made little sense

The shattered pieces of rocks inflicted 

Upon a beaten mountainous range

Sleepwalking through the worn earth

I’m absent

In the contribution of something of value?

I begged myself to pity me

4.

I’m racing on a thread of fear

Strung across the chilling precipice of nothingness

(October 2021)

Thi sĩ

Tặng Huỳnh Diệu Bích

1.

Cuộc đời như thế đấy

Vẫn cặp mắt phô trần

Không mang kính xậm

Vẫn thứ mực thông dụng

Không phải cường toan

Tôi giựt giành đổ máu với tôi

Từng chữ một

Những tên cai ngục

Ngôn ngữ bất đồng

Với thứ linh hồn quốc cấm

Tôi tù tội chung thân

Giữa bốn tường không khí

2.

Như trong đêm thâu, tiếng bẻ đốt tay

Tiếng côn trùng bằng phẳng

Tôi gầy yên lặng với âm thanh

Bài thơ lọt vào người như kẻ trộm

Âm thầm

Vơ vét sạch vô tư

Bằng mỗi lời độc nhất

Tôi kề tai tiết lộ với từng người

Những điều không lặp lại

Bài thơ như lá sâm

3.

Người ta lánh mặt tôi

Một thằng lươn lẹo

Bài thơ bỗng mất nửa linh hồn

Ngù ngờ ngôn ngữ ngổn ngang

Những hòn đá vụn

Dãy núi cực hình phải đập tan hoang

Tôi mộng du trên trái đất mòn

Nơi tôi vắng mặt

Để làm gì ý thức?

Tôi nài van tôi hãy xót thương tôi

4.

Tôi chạy cắm đầu trên sợi kinh hoàng

Giăng qua đôi bờ vực lạnh hư vô

—–

7-1960

Nguồn: Tô Thùy Yên, Thơ tuyển, Minnesota, 1995


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The professional beggar

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

Even the wandering spirits are asleep

On the road still is the beggar

The repeating foregone mournful words

Sound within the neighbourhood?

The begging for sustenance yet satisfied

Self condemning self, bear it(what else is there)

Please disregard it not, it’s a matter of wanting to belong

At the moment, the world is shut down in the dark

What door is there left to knock on?

The ensuing dog barking

The suspicious shadow

The loitering breeze in the canopies, the last few days

The winter arrives early

Heaven and earth being strict on piling up the burden

Last night, a mate of mine went cold, died in his sleep

Everyone gathered around him tried to wake him up

But to no avail

How could an external fire seeps through to the bone

When self is not something that could be easily ignited?

The weather unforeseeable

I have to try and keep myself warm

The people took their turns in leaving

Please stay for me oh dream

Though persistent is the wind

The shifty cunning turns of events

The opportunities rapidly passed by, left behind a tortured soul

The cries of crisis from a place long gone in the past

Silently glowing is the ancient moon…

There was a time when the ashes were blood and bone

A lifetime of aching blood and bone

Hastily grasping onto spring

The land is cursed, the haunted house uninhabitable

Discarding my history, by nothing, I ran

Lucky there’s still my shadow for company

Night after night scrapping up what’s left of my dreams rolled out as a bed

The Creator of me indulgent, never present

Though freely the decision is up to me

As persistent as the wind continues to blow

Keeping the trees lined up awake

The old are like distant travelers

Returning to an ancient time in bewilderment

And will probably not recognise it

As I randomly laughed and cried, sang like a madman

Remembering this, forgetting that

Anticipating the situation, never stopping

Left in uncertainty?

Sometimes oblivious like children

Often as leaden as the sacred spirit

Were my actions ever right

Which version here is me

Never fitting in?

The karma of a professional beggar, the pitiful cries

A hundred years as an unsettling soul

(November 2021)

—–

Khất giả

Đến dạ du thần chừng cũng đã ngủ

Sao khất giả còn đi

Lê mấy lời thương thảm cổ đại

Vào sâu mãi xóm trong?

Ra bữa xin chưa đủ

Thân đọa đày thân, phải chịu thôi

Chỉ mong đồng loại chớ xua đuổi

Giờ này, thế giới kín khuya khoắt

Còn cửa nào cho ta gõ đây?

Lũ chó sủa rong theo

Quả đáng ngờ vực, mọi nhân dạng

Mấy bữa rồi, gió cứ lầy nhầy trên ngọn cây cao

Mùa đông năm nay chừng đến sớm

Trời đất vẫn không chừa bỏ thói ngặt nghèo

Đêm qua, lão bạn nằm bên ngủ chết lạnh

Anh em tri hô xúm tiếp tay

Rõ vô vọng

Lửa ngoài thân sao truyền được vào thân

Khi thân chẳng sẵn sàng thứ bắt cháy?

Thời tiết vô lường thay

Ta phải cố giữ mình luôn ấm áp

Người lần lượt bỏ nhau đi

Mộng hãy vì ta nán hủ hỉ

Gió lại gió thường kỳ

Xúc xiểm âm mưu những biến chuyển

Thời thế vút qua đi, bỏ rớt lại oan hồn

Chốn xưa lai vãng khóc dâu biển

Trăng thâu thiên cổ sáng im lìm…

Có lần cát bụi làm xương máu

Hoàn kiếp, còn đau nỗi máu xương

Giặc đại thắng mùa xuân

Đất yểm, nhà ma không ở được

Ta quăng sử tịch, chạy mình không

May còn chiếc bóng theo làm bạn

Đêm đêm vét mộng trải nơi nằm

Thượng Đế chiều ta, không hiện hữu

Mặc ta rộng rãi tùy nghi ta

Gió vẫn gió ngật ngầy

Dã dượi hàng cây không ngủ được

Người già như kẻ đi xa lâu

Về thăm nhìn ngơ ngác cố thời

Chừng chẳng nhận ra

Ta cười khóc bất kỳ, hát điên loạn

Nhớ đó, quên đây

Nhìn biết thị phi, không đứng lại

Đời bỏ đi rồi, trong đục chi?

Đôi khi phơi phới như thơ trẻ

Thường khi nặng chịch như thần linh

Phải ta đang sống chệch

Một dị bản nào đây của chính ta

Mãi không vừa chập?

Nghiệp khất giả, tiếng rao thương thảm

Cõi trăm năm, người nghe bất an

5-2005

Nguồn: Tạp chí Văn, số 109-110, tháng 1 & 2-2006


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

My return

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

By the earnest call of the sea, the forest

My return in time for spring

My return – a shadow on the highway

Cared by whom, the verses on my sleeves, fading…

The layers of endeared pain?

Ten years, even discerning are rocks

Farewell to my dead and gone ten-years

In unending autumn quiet, hidden from the holy land

Ten years, a grey reflection on the water

Becoming primates

My return across the lagoons, the valleys

Furrows upon my brows teased by the Eastern wind 

I’m dazed, gazing at life in the ancient land

Sensing time in the shifting sand 

That’s all. The heaven is silent, the earth dumb

Life quietly nailing shut the blood drained casket

Ten years, witnessed by the world of yore

The barren earth, infertility…

My return, a bird’s shadow, late

A rush, a breeze at season’s end

Who’s waiting for these clouds

My hair had the greyness of a thousand year

How many wishes are there in a lifetime?

The alluvial landslides…

The easing tumult of history

Ten years, who’s been recording ancient history since?

My return head lowered acknowledged by the dew

The weight of heaven and earth in my heart

I’m grateful for the flowers, blooming just for me

Joyous is the world in each moment of solitude

Imagine all the open doors, my village

My home, horses rearing already across the river

People walking like school fish in a stream

To the welcoming constant 5 beats of the drums

My return like leaves fallen upon the origin

The fire within the hearth tonight, a warm embrace 

A little red wine poured

The trauma of injustice washed away

My cries of thanksgiving for the blood pumping through my vein

A heart as soft as the rocks under the pad of my feet

Ten years out at sea in the ancient rain

I’m awake and sad for a place far away

My return like dewdrops on the grass

The merging of travelling sad souls

Small but could still be reborn, change, die

Oh humanity, what more could go wrong!

The yearning autumn air via the meeting place up the hill

Ten years, humanity showing its real face

Thousands of miles away, boundless clouds, home

Settling for half the cup offered(the unquenchable thirst)

My return is like a thread of heavenly silk

Fumbling sadness adrift in the hot sun

Who is calling who at the deserted section of the road?

Right, it’s the awry rocks cry for the vales and mountains?

Laden is the vow passed on for generations

Unachievable in such busy lives

Longing for those far beyond my memories

Ten years, I am me 

My return like the scattered quatrains

Inside the delusional white sphere of oblivion 

The old house, great it will be to have still a roof, walls

Spiderwebs, smoked stained, termite eaten floors

Nothing is where it used to be

Hard are the hospitals, life’s precarious

Fallen gates toothless fences, pavements strewn with grass

The old guests are no more, new guests are far in between…

My return upon the dissolution of the sacred talisman

Wake up, oh wood and rocky remnants!

Leave the nightmares

Just this once, leave it all behind

This afternoon, I shall dumbly visit

Each and every tree, every corner of the house

Will there be blooming pomelo blossoms, briar roses? 

Ten years, will the trees remember the people of this distant land?

My return as the prodigal son

After losing everything

Ten years, son, you’re now older

Imagine your grandparents, the oil lamp and its last drop…

Son, looked back at the failures in your life

The hundred promises, keeping not one 

Life passes by, piles upon piles of disillusions and disappointment

Like dewdrops, the changeable silent tears 

My return like the echoes of the meadows

Ripples across the flowering embankments  

Yet for a thousand years, you(em) stood tall

Waited for me as the sea would anticipate the streams

Me beckoning the closed doors for the moments

The happiness in whose sound eyes

The pure love pumping through my veins

A love lost, a past life

I shall return barefoot, between my toes the grit

Looking for you(em)

A private pain in the land of sand and wind…

A banana grove outback staying up all night

The pomelo tree of long ago may recall their white blossoms

The night young, oh late moon!

The love of long ago like old age, could not sleep

Each step met, holding on – to the regrets

My return shall be in a mystical dream

A childhood staying up late into the night

A blistering soul captivated by a brilliant moon

Life wholly, memories lit up to never fade

Baby, gosh the happy memories of old

Live, live accordingly with what should be forgotten

Child, you will be always that small cricket

Chirping in the grass, a dear voice

My return is like the spring of a thousand year

Faded shall be the Big Dipper

Who is most dear amongst those who are gone?

Life is emptier than in the old days

The dead take us with them into the grave

The night sad, who is left, by the pond

Crying for humanity, for myself till I’m nothing

The age of the crane, the days so much shorter

My return, a sulking spectre

Looking for lost time, looking for myself

Feeling sorry for every bit and piece of scrap I picked up

Like a corpse about to lose its title

Sit, take in the scent of the old house

Read the old childish verses

In such laments, who took hold of my soul?

The moon missing its time in the street

My return with longing on the wings of a golden crane 

In the moments the world so quickly passed by

Upon the limitation of life, the regrets

Never being able to say all I wanted to say

Our return

+

Via the earnest call of the sea, the forest

Our return in time for spring

Our return – a shadow on the highway

Cared by whom, the verses on one’s sleeves fading…

The layers of endearing pain?

Ten years, even discerning are rocks

Farewell to our dead and gone ten-years

In unending autumns quietly hidden from the holy land

Ten years, a grey reflection on the water

Turning into primeval apes

Our return across the lagoons, the valleys

On our brows the furrows by the Eastern wind teased

We’re daze gazing upon life on a long ago land

Sensed the drifting sand of time passing by

That is all. The heaven is silent, the earth dumb

Life silent nailing shut the blood drained casket

Ten years, witnessed by the world of yore

The barren earth, infertility…

Our return like a bird’s shadow, late

Rushing to add a breeze at the season’s end

Who’s waiting for these clouds

Grey for the last thousand years our hair

How many wishes are there in a lifetime?

The alluvial landslides…

The easing tumult of history

Ten years, who’s been recording ancient history since?

Our return head lowered acknowledge by the dew

The weight of heaven and earth in our heart

Thanks to the flowers because of us they’ve bloomed

Joyous is the world in each moment of solitude

Imagine all the houses with their doors open

In our village, the horses rearing have already crossed the river

People walking like a school of fish in a stream

To the cheerful welcoming constant 5 beats of the drums

Our return like leaves fallen upon the origin

The fire within the hearth tonight is a warm embrace 

A little red wine poured

Washing away the traumatizing injustice 

We cry in thanksgiving for the blood through our vein

A heart soft like the rocks under our feet

Ten years out at sea in the age old rain

We’re awake and sad for a place far away

Our return like dewdrops on the grass

The merging of travelling sad souls

Small but could still be reborn, change, die

Oh humanity, what more could go wrong!

The yearning autumn air through the meeting place(mid-way up the hill)

Ten years, humanity showing its real face

Thousands of miles away, boundless clouds, home

Settling for half the cup offered(the unquenchable thirst)

Our return is like a thread of heavenly silk

The fumbling sadness drifting in the hot sun

Who is calling who at the deserted section of the road?

Right, it’s the awry rocks crying for the mountains & valley?

Laden is the vow passed on for generations

Unachievable in such busy lives

Longing for those far beyond our memories

Ten years, we are still us

Our return like scattered quatrains

Inside a delusional white sphere of oblivion 

The old house, how great will it be to still have a roof, walls

Spiderwebs, smoked stained, termite eaten floors

Nothing is where it used to be

Hospitals are too hard, life, precarious

The fence toothless the gate fallen, the pavement strewn with grass

The old guests are no more, the new guests are few…

Our return in the dissolution of the sacred talisman

Wake up, oh woods and rocky pebbles!

Leave the nightmares

Just this once leave it all behind

This afternoon, we shall dumbly visit

Each and every tree each corner of the house

Will there be blooming pomelo blossom, briar roses? 

Ten years, will the trees remember the people from such far off land?

Our return like the prodigal child

After losing everything

Ten years, son, you’re now so much older

Imagine your grandparents, the oil’s almost gone in the lamp…

Son, looked back at all the failures in your life

The hundred promises, keeping not even one 

Life passes by, layer upon layers of disillusions and disappointment

The changing silent tears like dewdrops 

Our return like the echoes of the meadows

Ripples across the flowering embankments  

Though for the thousand years, you(em) standing tall

Waiting for me like the sea waits for the streams

We call upon the closed doors, the moments

The happiness in whose sound eyes

Pumping through our veins was pure love

A lost love, a past life

Our return barefoot, the soil between our toes

Looking for you(em)

A private pain in the land of sand and wind…

The banana grove at the back stayed up all night

The pomelo tree of long ago may recall still the white blossoms

The night young, oh late moon!

The love of long ago like old age, can not sleep

Each step touches holding on, the regrets

Our return like a mystic dream

A childhood hoping to stay up late into the night

The blistering soul captivating bright moon

For an entire life, memories lit up never fading

Baby, gosh the happy memories of old

Live, live accordingly with what should be forgotten

Child, you will still be that small cricket(to me)

Chirping in the grass, a familiar voice

Our return in the spring of a thousand year

Fading shall be the Big Dipper

Who is most dear amongst those who are gone?

Life is emptier than in the old days

The dead take us with them into the grave

The night sad, who is left, by the pond

Crying for humanity, for ourselves till we are nothing

The age of a crane, the days are shorter

Our return like a ghost sulking

Looking for lost time, looking for ourselves

We’re sorry for every piece of scrap we pick up

Like a corpse that’s about to lose its title

Sit, the scent of the old house’s unfurling

Read the old childish verses

Upon such laments, who had possessed our soul?

The moon missing the walks through the streets

Our return like the golden crane in longing

A time when the world flew by

We’re regretful of the limitation of our life

We couldn’t say all that we wanted to say

Ta về

+

Tiếng biển lời rừng nao nức giục

Ta về cho kịp độ xuân sang

Ta về – một bóng trên đường lớn

Thơ chẳng ai đề vạt áo phai…

Sao bỗng nghe đau mềm phế phủ?

Mười năm, đá cũng ngậm ngùi thay

Vĩnh biệt ta-mười-năm chết dấp

Chốn rừng thiêng im tiếng nghìn thu

Mười năm, mặt xạm soi khe nước

Ta hoá thân thành vượn cổ sơ

Ta về qua những truông cùng phá

Nếp trán nhăn đùa ngọn gió may

Ta ngẩn ngơ trông trời đất cũ

Nghe tàn cát bụi tháng năm bay

Chỉ có thế. Trời câm đất nín

Đời im lìm đóng váng xanh xao

Mười năm, thế giới già trông thấy

Đất bạc màu đi, đất bạc màu…

Ta về như bóng chim qua trễ

Cho vội vàng thêm gió cuối mùa

Ai đứng trông vời mây nước đó

Ngàn năm râu tóc bạc phơ phơ

Một đời được mấy điều mong ước?

Núi lở sông bồi đã lắm khi…

Lịch sử ngơi đi nhiều tiếng động

Mười năm, cổ lục đã ai ghi?

Ta về cúi mái đầu sương điểm

Nghe nặng từ tâm lượng đất trời

Cảm ơn hoa đã vì ta nở

Thế giới vui từ mỗi lẻ loi

Tưởng tượng nhà nhà đang mở cửa

Làng ta, ngựa đá đã qua sông

Người đi như cá theo con nước

Trống ngũ liên nôn nả gióng mừng

Ta về như lá rơi về cội

Bếp lửa nhân quần ấm tối nay

Chút rượu hồng đây, xin rưới xuống

Giải oan cho cuộc biển dâu này

Ta khóc tạ ơn đời máu chảy

Ruột mềm như đá dưới chân ta

Mười năm chớp bể mưa nguồn đó

Người thức nghe buồn tận cõi xa

Ta về như hạt sương trên cỏ

Kết tụ sầu nhân thế chuyển dời

Bé bỏng cũng thì sinh, dị, diệt

Tội tình chi lắm nữa, người ơi!

Quán dốc hơi thu lùa nỗi nhớ

Mười năm, người tỏ mặt nhau đây

Nước non ngàn dặm, bèo mây hỡi

Đành uống lưng thôi bát nước mời

Ta về như sợi tơ trời trắng

Chấp chới trôi buồn với nắng hanh

Ai gọi ai đi ngoài quãng vắng?

Phải, ôi vàng đá nhắn quan san?

Lời thề truyền kiếp còn mang nặng

Nên mắc tình đời cởi chẳng ra

Ta nhớ người xa ngoài nỗi nhớ

Mười năm, ta vẫn cứ là ta

Ta về như tứ thơ xiêu tán

Trong cõi hoang đường trắng lãng quên

Nhà cũ, mừng còn nguyên mái, vách

Nhện giăng, khói ám, mối xông nền

Mọi thứ không còn ngăn nắp cũ

Nhà thương khó quá, sống thờ ơ

Giậu nghiêng cổng đổ, thềm um cỏ

Khách cũ không còn, khách mới thưa…

Ta về khai giải bùa thiêng yểm

Thức dậy đi nào, gỗ đá ơi!

Hãy kể lại mười năm mộng dữ

Một lần kể lại để rồi thôi

Chiều nay, ta sẽ đi thơ thẩn

Thăm hỏi từng cây những nỗi nhà

Hoa bưởi, hoa tầm xuân có nở?

Mười năm, cây có nhớ người xa?

Ta về như đứa con phung phá

Khánh kiệt đời trong cuộc biển dâu

Mười năm, con đã già như vậy

Huống mẹ cha, đèn sắp cạn dầu…

Con gẫm lại đời con thất bát

Hứa trăm điều, một chẳng làm nên

Đời qua, lớp lớp tàn hư huyễn

Hạt lệ sương thầm khóc biến thiên

Ta về như tiếng kêu đồng vọng

Rau mác lên bờ đã trổ bông

Cho dẫu ngàn năm, em vẫn đứng

Chờ anh như biển vẫn chờ sông

*

Ta gọi thời gian sau cánh cửa

Nỗi mừng ràn rụa mắt ai sâu

Ta nghe như máu ân tình chảy

Tự kiếp xưa nào tưởng lạc nhau

Ta về dẫu phải đi chân đất

Khắp thế gian này để gặp em

Đau khổ riêng gì nơi gió cát…

Hè nhà, bụi chuối thức thâu đêm

Cây bưởi xưa còn nhớ trắng hoa

Đêm chưa khuya lắm, hỡi trăng tà!

Tình xưa như tuổi già không ngủ

Bước chạm khua từng nỗi xót xa

Ta về như giấc mơ thần bí

Tuổi nhỏ đi tìm những tối vui

Trăng sáng lưu hồn ta vết phỏng

Trọn đời, nỗi nhớ sáng không nguôi

Bé ơi, này những vui buồn cũ

Hãy sống, đương đầu với lãng quên

Con dế vẫn là con dế ấy

Hát rong bờ cỏ, giọng thân quen

*

Ta về như nước tào khê chảy

Tinh đẩu mười năm luống nhạt mờ

Thân thích những ai giờ đã khuất?

Cõi đời nghe trống trải hơn xưa

Người chết đưa ta cùng xuống mộ

Đêm buồn, ai nữa đứng bờ ao

Khóc người, ta khóc ta rơi rụng

Tuổi hạc, ôi ngày một một hao

Ta về như bóng ma hờn tủi

Lục lại thời gian, kiếm chính mình

Ta nhặt mà thương từng phế liệu

Như từng hài cốt sắp vô danh

Ngồi đây, nền cũ nhà hương hỏa

Đọc lại bài thơ buổi thiếu thời

Ai đó trong hồn ta thổn thức?

Vầng trăng còn tiếc cuộc rong chơi

Ta về như hạc vàng thương nhớ

Một thuở trần gian bay lướt qua

Ta tiếc đời ta sao hữu hạn

Đành không trải hết được lòng ta

7-1985

Nguồn: Tô Thuỳ Yên, Thơ tuyển, Minnesota, 1995


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

You’re so small(em), how could you be the North Seabird 

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

You’re so small, how could you be the North Seabird

Endlessly I would mistake it for the foggy East sand…

The gate of the gods, an erection of the Truong Son wave

Each wave drowning each dream

Gosh where came the thoroughfare

At this intersection meet

To infinitely be apart, in our separate paths 

The dust and grime of each other?

Guilty of the godly crime, so far from home

The shedding of the youthful hair over our ears

The corrosion of rocky stature constantly awake is tào khê river 

On the red bed exhausted by the silent stars

While I am hundreds of roots in consequence

Duly accepting the moss covered forest in the dark

Layers upon layers of mushrooms over decay

Like a flowering period coming of age

Why are trying to push open that heavy door

The hinge is now dry and comatose

Across the cold decayed abandoned house the spiderweb

Numbly echoing the cries via the woods, the boulders

Awakening the unjustified dead of old

The sound eyes of a bird in folklore 

Startled after a thousand year slumber

Shaking the dust off its feathers, the croaky howls

Do you remember (em) the forest cold shadows

Tree roots scattered with drops of sunlight

Yet perished are the tired persistent lulling breeze 

Happiness is jokingly far from the truth

Eyes closed so the soul may rise

Love until there are tears until the reasons are no more

Until the eyes are open, one may see

One’s entire life’s worth is not much

A tree torn sound to the call of the heart

The resentment of the past paid by a compassionate earth

The summer burning in heated anger

Awe, the scent of fresh blood oozing, unceasing

The vast meadows carried each other to the end of the day

Witness the sadnesses in each tree trunk

The tall reeds wrapping around each hindered footstep

The abundant thorny seeds latched onto sleeves, flying

How could all roads be crossed?

The trees and the wind together wept

Each bloom in the meadow is brilliantly bright

Also sniffling sadly for their pitiful fate

May joy pray perish like the flood

The deluge dragging each other to all fields and valleys

Remnants of hope for countless lifetimes 

Born again upon the unforgotten land of old

(November 2021)

Em nhỏ, làm chi chim biển Bắc

+

Em nhỏ, làm chi chim biển Bắc

Để anh lầm mãi bãi Đông mù…

Cửa thần phù dựng Trường sơn sóng

Mỗi ngọn xô chìm một ước mơ

Ôi những con đường đến từ đâu

Một lần gặp gỡ ngã tư nào

Rồi trong vô hạn chia lìa miết

Có cuốn theo mình bụi của nhau?

Biệt xứ ra đi, trời bắt tội

Dài tơ tưởng rụng tóc mai xanh

Trôi mòn vóc đá, tào khê thức

Nhướng mỏi ngàn sao đáy lặng thinh

Còn anh hệ lụy chằng trăm rễ

Cam phận cây rừng tối đẫm rêu

Nấm tủa tầng tầng thân mục tới

Như mùa hoa trối tuổi già xiêu

Em đẩy làm chi cửa não nề

Bản lề khô kẽo kẹt hôn mê

Nhện giăng tơ mốc nhà hoang lạnh

Tiếng gọi rền vang gỗ đá ê

Dựng dậy hồn oan dĩ vãng nào

Con chim thần thoại mắt khoen sâu

Giật mình như đã ngàn năm ngủ

Giũ bụi lông, cất khản tiếng gào

Có nhớ không em rừng bóng lạnh

Gốc cây ngời giọt nắng sao thưa

Gió ru mê mệt trưa tàn tạ

Hạnh phúc đùa xa tiếng thực hư

Khép mắt cho hồn bay diệu vợi

Mà yêu đến khóc, đến u mê

Để khi mở mắt, ta nhìn thấy

Cả cuộc đời ta có đáng chi

Cây rách sâu thân chất giọt lòng

Nghiệp hờn trả nghĩa đất bao dung

Mùa hè cháy rực cơn cuồng nộ

Ồ, máu thơm còn ứa chẳng ngưng

Đồi lộng đưa nhau xuống cuối ngày

Thấy âu sầu hiện mỗi thân cây

Cỏ cao quấn quíu chân chùn bước

Ghim xót xa đầy vạt áo bay

Làm sao đi hết những con đường?

Gió với cây cùng khóc hợp tan

Mỗi đóa hoa trên đồng chói lọi

Cũng xui phù thế ngậm ngùi thân

Cầu hân hoan chết như mưa lũ

Nước kéo nhau đi trẩy khắp miền

Còn vọng hằng hà sa số kiếp

Lai sinh trời đất cũ chưa quên

4-1974

Nguồn: Tô Thùy Yên, Thơ tuyển, Minnesota, 1995


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The coronation of love

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

The coronation of love

1

Me embracing the diminished spring.

Rotting the awry leaves.

But my tears, have not the energy to relive it.

2

I acted out every action of my life, I have lived in a glasshouse.

People viewed me as a rare species. Is there a person who actually understands me and knows my real name?

3

My head is usually buried in bony hands, a mouse buried under its soul, trying to dig it up.

Discovering upon the bricks and mortar the decay was covered in velvety moss from the despair of the last era. Upon the sinewy lava, nature’s fury. Upon the stalactite corridor, the timeless patience of the will to change is overwhelming.

Boiling in the mercury sunlight were the slender blades of grass, the courage of being.

How would I know if there is anything in me to find.

4

Also, a horse but a zebra can’t be mounted, so I opened a blood path for my mind to escape.

Away from the side of this quiet life.

Armed with scepticism of suspecting the future, day after day I’m more lost in the wilderness of ¾ boredom unfurling.

And the horizon is like the lid of a coffin made of jade.

5

Gosh if only I could just drop, set up a tent and retire in my childhood. Mine ripen heart awry, a shrivelled up skull, a trophy of a battle dangling above a smokestack like any ebony green coral isle. Annoyed to have missed the opportunities inside a pair of shoes of a thousand miles.

6

Late at night, I would open the window, and admire the harmonious presence of the suspended planets.

And forget what was heard out in the streets during the day.

7

I placed the shadow of my whole life at the foot of the towering monument of sorrow, the scattered withered petals in praise of love. 

8

My head is heavy like a mushroom. The mushroom, one morning, upon a very brilliant sunrise, found the lonely nightingale. The mushroom suddenly turned into a nightingale to fly after it.

9

I’ve buried in the necropolis of memories the instrument of death and the blade of a thug, followed your footsteps home, listened to the songs of the gods within me, as vibrant as a thick thriving tree, a cage for all kinds of birds to just wake up. 

10

You gave me a key.

With my hands, I will build a home.

Within it, I shall decorate it with you.

Even the unplanted flowers shall bloom.

When we have each other, we have all of nature.

11

The whole path which took me to you, my footsteps were determined never giving the enemy a glance. Reaching you, I was invincible, on my head radiating a crown only you could see.

12

The crimson spears of the sunrise pounced upon the fleeing night. The witnesses, the trees stuck out their fresh green tongues in exclamations of joy. 

I pushed my awkward forehead forward to receive for the time in my life the blessing

13

Ignoring the wind through the arms of the trees in brilliant red light. Did you see(em), even nature has been incited by my love.

14

The embodiment of a phosphorescent being, you grew brighter in the dark, a brilliant diamond within the charcoal jaw of the night, I could never mistake you for anything else. 

The embodiment of rare timber, a drop of pure honey amidst a meadow of fragrant flowers, you’ve lifted my scent, a lost dirty wanderer.

The embodiment of sublime hope, your vines climbed all over the wall of my body, tearing down my life, in endless budding welcoming smiles.

15

You are an ancient vessel of freshly ripened fruit from folklore.

Adorned with the beauty of the horizon, you are the playful clear spring, a source of water which leads me towards the promised land.

16

The Eastern night, was pale, scented and warm. I fell asleep by your side beneath the free-flowing canopy of fresh cool thoughts of the cosmos as love seeps through to the very marrow of my slumber. The entire garden was now plastered in drunken moonlight while up high floated the leafy starry sky. My soul painted in the intoxicating sombre sadness was lit up by the essence of light. I was completely happy, as the thoughts in my head, the swarm of insects fell asleep, and my body drifted above the inebriation. Now and then the light would gently flicker, stirring in the wild grass. Or a ghost has come home for the weekend. A gust of wind through the leaves woven in threads of silk. You were quiet without a word, yet in my ears was your whole spirit. When did I become the grass, the bees, the meadow.

17

Towering bodies wrapped in each other, the multiple peaks of pleasure.

By the spirit of the autumn forest, I will strip bare all the aching awry leaves.

18

As the birds came rushing with news, I walked out into the garden blanketed by the scent of the night, greeted the sun, naked feet cleansed by the grass. I discerned on intoxicating brows the damp breath of the first morning light. Sprouting shrubs, rustling precious leaves polished by the midnight rain. The river swollen lay as still as a satiated beast. The day free flowing like streams of sweet honey. The intoxicating air was saturated with the scent of fresh wine. I was alive, alive to love and in love, survived. With the patience of a farmer, I pushed my heart into ploughing and nourishing your life.

Upon twilight as I closed the door to go to sleep my store would be full of plump rays of sunshine.

19

It was summer vacation for the mind. I left my damp mouldy house behind except for you, no one was the wiser. There, I could hear the lulling lullaby of your soul, I slept soundly in the perishing moments upon the velvet cushion of adoration like a bear hibernating through winter in a cave. The nights were like silk, as I slipped in and out of sleep, a worn-out sleepless candle that could still sense the lullaby.

20

And this poem is pretty much the words of a person who has noted an incantation in a card to life which includes you in thanksgiving and regret.

(December 2021)

Lễ tấn phong tình yêu

1

Tôi ôm lấy thây dòng suối tắt.

Thối tha cành lá mục.

Mà nước mắt tôi, không đủ sức hồi sinh.

2

Tôi phô bày từng cử động của đời tôi, tôi cư trú trong ngôi nhà tường kính.

Thiên hạ quan sát tôi như loài thú hiếm. Nhưng ai là kẻ hiểu tôi và gọi đúng tên tôi?

3

Thường tôi vùi đầu trong những ngón tay xương, làm con chuột chù chui nhủi dưới hồn mình và đào xới nó.

Tìm thấy trên những đá gạch tàn phế vận nhung rêu nỗi thất vọng của các thời đại trước. Trên những dòng phún xuất thạch gân guốc, cơn thịnh nộ của thiên nhiên. Ở những hành lang thạch nhũ, sự kiên nhẫn truyền đời của ý chí đổi thay quá sức.

Ở những ngọn cỏ mảnh mai luộc nắng thủy ngân, sự can trường của hiện hữu.

Nhưng tìm thấy ở tôi điều gì làm sao tôi biết được.

4

Cũng kiếp ngựa nhưng là ngựa rằn nên không để cưỡi, tôi mở con đường máu cho tâm khảm thoát thân.

Khỏi bề mặt của cuộc đời bình lặng.

Tôi trang bị hoài nghi mà thám hiểm tương lai, ngày một lạc sâu thêm vào hoang địa ¾ nỗi chán chường cứ trải rộng ra.

Và vòm trời như nắp áo quan bằng cẩm thạch.

5

Ôi giá được dừng chân, tôi sẽ dựng lều nghỉ già trong tuổi nhỏ. Trái tim tôi chín héo, quắp co như đầu lâu chiến tích treo trên giàn khói giống mọi xanh mun miền đảo san hô. Giận cho tôi đã băng qua thiếu thời với đôi giày vạn dặm.

6

Đêm khuya, tôi mở cửa sổ ra, ngưỡng mộ dự thính cuộc hòa tấu âm thầm của các tinh cầu trong khoảng không.

Và quên đi những điều đã nghe thấy ban ngày dưới phố.

7

Tôi đến đặt dưới chân tượng đau buồn cao vọi bóng áng cả đời tôi, một đóa lời ca ngợi tình yêu kết bằng những cành hoa héo rũ.

8

Tôi vốn nặng đầu như chiếc nấm. Chiếc nấm ấy, sáng hôm nào, trời rất bình minh, trông thấy một con sơn ca buồn rầu lẻ bạn. Thế là chiếc nấm đột nhiên biến thành một con sơn ca nhẹ nhàng cất cánh liệng bay theo.

9

Anh chôn sâu trong nghĩa địa lãng quên cây đàn đãng tử và thanh kiếm giang hồ, theo chân em thầm lặng trở về, nghe chừng thần thánh hát trong anh, tưng bừng như một cây tàng rậm làm lồng cho các loài chim vừa thức dậy.

10

Em cho anh chiếc chìa khóa cửa.

Anh tự tay cất một ngôi nhà.

Trong đó trang hoàng bằng tất cả em.

Còn cỏ hoa không trồng cũng mọc.

Có nhau rồi, ta có cả thiên nhiên.

11

Suốt con đường đưa đến nhà em, anh bước khoan thai không ngó xuống kẻ thù. Khi tới nơi, anh đã là vô địch, trên đầu rạng rỡ hào quang chỉ mình em ngó thấy.

12

Những mũi lao đỏ ối của bình minh phóng vào thân thể đêm bỏ chạy. Cây chứng kiến thè lưỡi lá tươi xanh thốt lên niềm phấn khởi mừng vui.

Anh lật giở vầng trán móc meo ra nhận sự chúc lành đầu tiên của kiếp sống.

13

Mạch gió nhảy phập phồng trong những cánh tay cành cây rực hồng ánh sáng. Em có thấy, tình yêu anh làm xúc động cả thiên nhiên.

14

Với thân thể lân tinh, em sáng lên trong bóng tối, hạt kim cương rạng ngời trong mỏ than đêm, anh trông thấy em không nhầm lẫn được.

Với thịt da gỗ quý, giọt mật tinh khôi nạm giữa đài hoa thơm nức, em dâng hương anh, gã du mục lạc loài trong nhớp nhúa.

Với dung nhan bắt được tài tình của hy vọng, em leo mọc khắp tường thành nứt đổ đời anh, trổ bát ngát những nụ cười mời đón.

15

Em là chiếc thuyền thời thượng cổ chở đến anh hoa trái tốt tươi ngọt ngào của miền đất anh biết qua thần thoại.

Em là dòng suối trong veo nhí nhảnh chảy mang theo nhan sắc của bầu trời, dòng suối đưa chân anh vào hứa địa.

16

Đêm đông phương, đêm xanh xao, thơm tho và ấm áp. Anh nằm thiêm thiếp bên em dưới tàng cây thả buông tâm trí lan man cho thiên nhiên mát rượi mặc tình len vào anh tận tủy xương buồn ngủ. Cả khu vườn tráng men trăng bạc và trên trời tinh tú xum xuê. Hồn anh cũng tráng men buồn thiu và âm u chất sáng. Anh sung sướng hoàn toàn, trong đầu ngủ say các côn trùng ý nghĩ, anh bồng bềnh trên đê mê. Thỉnh thoảng ánh sáng mỏng mảnh lại rung rinh, hình như hoa cỏ trở mình. Hay hồn ma hiện về tuần rảo. Gió thật mạnh luồn qua kẽ lá chăng tơ. Em lặng thinh không nói năng gì, vậy mà anh nghe cả hồn em. Tự bao giờ anh đã biến thành hoa cỏ.

17

Tháp đôi thân thể vào nhau, anh nhân lên với em thành vô vàn khoái cảm.

Với linh hồn xao xuyến của rừng thu, anh trút sạch lá vàng đau khổ cũ.

18

Khi con chim nào đó hối hả đến đưa tin, anh bước ra khu vườn chĩu mái còn ủ kín hương đêm, đón rước mặt trời, rửa đôi chân trần trong vũng cỏ. Anh nghe trên vầng trán ngất ngây hơi thở ướt của ban mai. Cấy cối ứa chồi, xao xác liếc khua lá quý kim mà mưa khuya vừa đánh bóng. Con sông căng nước nằm im như con thú no kềnh. Ngày chảy lan như một dòng mật ngọt. Không khí nồng hương rượu mới cất làm say. Anh sống, sống để yêu và yêu để sống. Với nhẫn nại nông dân, anh lái đẩy tim anh cày xẻ đời em.

Cho đến xế chiều khi anh khép cửa phòng trở vào giấc ngủ thì vựa kho anh đã chất đầy những cọng nắng no.

19

Đó là kỳ nghỉ hè của trí não. Anh rời khỏi căn nhà anh ẩm mốc về ở một nơi mà ngoại trừ em, không một ai biết tin. ở đấy, nghe tiếng ru im lìm êm ả của hồn em, anh ngủ muồi cho hết tháng ngày trên nhung nệm tình yêu như con gấu xù về mùa đông trong thạch động. Đêm lụa là, anh trở giấc, cây nến thức kia đã bị gọt mòn, còn nghe thấy tiếng ru.

20

Và bài thơ này coi như lời lẽ của một người đánh đồng thiếp nói với đời trong đó có em như để tạ ơn và tạ lỗi.

Tạp chí Văn Nghệ số 8, tháng 9 & 10, Saigon, 1961.


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the bloggers, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The poor things

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

The two of them dragged each other into a dream

Now both have taken their last breath on the beach of nothingness

The horses witnessed the row of mountain-ash rearing in the storm

As the sea sent the moon rolling against the rocks in a lullaby

(December 2021)

—–

Tội nghiệp

Hai đứa kéo nhau chạy vào mộng mị

Giờ tắt thở nằm trên bãi hư vô

Bầy ngựa chứng hàng thùy dương vó bão

Biển đưa trăng lăn vào đá tiếng ru

1958

Nguồn: Tô Thùy Yên, Thơ tuyển, Minnesota, 1995


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

You(em), heading for…

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

You, heading for the mountain, for the sea…

Going into hiding? On a search? Urgently

Tomorrow perhaps, lay down on a grassy bank

I’m at least satisfied I’ve been

May your heart be light as you head out

As the light draws in good fortune

Fulfil the heart’s desire, surpass the impossible

Alone, roads opening up like fingers fanning 

Crossing the bounds of suspicion

See flowers as flowers…

The spirit shaking, the shrieks cutting

Falling on time, despite myself

Hiding or finding, both impossible

Walk, keep walking, unless walking takes away…

How can a lifetime of impermanence be enough

And never experienced any kind of passion?

Soon or later there will be the teetering changes

There’s no real status in life, let alone an ego?

Not long before gone is youth, the self delusions

Eyes seeing further closed, closer when opened

The heart heavier with the added scent of the past

Living means pain

You(em) could feel the seas parting(fall apart)

Scattering the remnants on piles of despair

Odd, or imagining oneself to be odd?

It’s late, time for a rest perhaps

Even the gods have failed at least once miserably

I will stop, so the gods can relax

An ego wanting to slowly disappear

An ego praying to fade away

Older thus, wishing for a less manic heart

Finding the right beat to find oneself again

Do you(em) remember the old blossom tree at the end of the street

Will it flower once more in the coming spring?

Earnest is thus, lamenting is so

What kind of love does not tear at the flesh?

You surpassed the mountains, the seas

See what is other than seas and mountains?

Or impassive still will be your touch 

The aching agony to the very end of me

(November 2021)

Em đi

Em đi lên núi, đi ra biển…

Đi trốn? Đi tìm? Giục giã đi

Mai sau, nằm lại bên bờ cỏ

Thôi cũng an lòng ta có đi

Chúc em phơi phới khi ra ngõ

Đèn kéo quân quần may rủi may

Lực hãy tòng tâm, vượt bất khả

Tự ta, đường mở như xòe tay

Băng qua những biên hạn nghi hoặc

Nhìn hoa để thấy đó là hoa…

Rúng động thần hồn, tiếng thét xé

Rớt xuống thời gian, bất kể ta

Trốn không trốn được, tìm không gặp

Đi, mãi đi, chừng đi lấy đi…

Một kiếp vô thường sao đủ rộng

Mà hòng trải trọn một đam mê?

Thế giới sớm chiều chuyển chóng mặt

Đời không thực tướng, biết sao thân?

Lâu dần, bớt trẻ, bảo mình được

Mắt nhắm nhìn xa, mở thấy gần

Tâm khảm nặng thêm mùi quá khứ

Sống đã là hư hoại tự thân

Em nghe sóng muôn biển rời rã

Tắp tàn dư lên bãi thất thần

Sao lạ, hay do mình tưởng lạ?

Khuya rồi, có lẽ phải dừng chân

Thánh chúa một lần đã thảm bại

Ta dừng, cho thánh chúa ngơi thân

Cái ta muốn trốn nhạt dần bóng

Cái ta cầu gặp nhòe đi hình

Thêm tuổi, mong sao lòng bớt bận

Tạo dịp về thăm lại chính mình

Em nhớ cội mai già trước ngõ

Xuân này có trối một lần hoa?

Thiết tha thế, xót xa là thế

Tình tự nào không xé thịt da?

Em qua rồi núi, qua rồi biển

Gặp gì thêm ngoài núi biển ra?

Hay vẫn bàn tay vô cảm ấy

Mơn man đau rát tận cùng ta

4-2005

Nguồn: Tạp chí Văn, số 101-102, tháng 5 & 6-2005


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

December blues

A poem in Vietnamese by Tô Thùy Yên
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh trường Chinh

1.

In the new year, your son won’t come home 

Legs dragging the prison sentence

The thought of it pains me, the vast longing

Eight years of the endless grey…

Eight years after the perpetual thought

Shall pass by in the sound of rupture…

Yearning ear the rivers emptied seas

Ear the breaking of a bird’s wing.

I’ve traveled the land South-North

Everywhere for all the races grieving

I wept my soul melting into tears,

For a while, dawn upon earth ceased to be

I’m an age past suspicion

An ego surpassing the nights.

Eight years in tattered clothes 

Emotions piled on top of each other, melted together

A home once upon a time

In falling dust, in passing wind…

Eyes waiting through the thousand sound nights,

Whose troubles have yet returned?

The memories of cool deep shady groves

Each tree attests to a moment.

Fussing around mother and father’s sadness

It seemed like part of me stood still.

Eight years a thousand nights up,

Fancies a morning life could change,

I held my hand in the dark,

I know I’m lucky to be alive.

For eight years I hid in my heart

The traveling sword of my youth

For the morrow sky returns

Myself forth brings a tornado.

In the new year, your son can’t come home

Mountains rivers still part the hearts,

In love sends wishes aged old

Mum and dad are the bamboo blooming.

*******

2.

Again this new year I can’t come home,

You’ll be as sad as the autumn reeds,

An ancient desolate breeze

Life’s senses cold in listlessness

Eight years of solitude in echoes of weariness

The echoes of each heartbeat,

The echoes sound from the origin of death

Through thousands of silent leaden doors.

The river dividing the land of memories

Drifting endlessly, further and further away,

Calling for each other in every dream

As startling as the approaching bird wings.

Out there will there be spring?

Spring blooming on your rosy cheeks,

Spring-like hope in new clothes

The sunlight nectar in bright eyes.

Here, spring will never be.

The jungle is undiminishing in deep slumber. 

Longing brimming in a bloody flood

My heart is as broken as the dams.

My heart aches with the loss of a country

Gone is life yet oh hardship.

In death, there’s the possibility of a ghost

Night arrives in the lament of the loss of a country.

I remember the path you often walk

Wildflowers excited, cried out for each other,

Time from then on sound asleep,

Is your beauty now just as brooding?

I remember the long-forgotten things

A past love like the water running through a hundred region

A past love like dry fallen tree seeds,

From seasons long gone covered in leaves.

I remember how could I not remember

Our warm home, endearing voices,

A home like a brilliant dream

In moonlight scented with hyacinth.

How can you not be sad

Eight degrees cooler in diminishing golden dreams,

Your long-lost youth wrapped in a woman’s hair

Faded even now is your scent.

Again this new year I can’t come home

Adding another spring to the old reed.

Remembering whom from the land of wind and sand,

When will such misery end.

*******

This new year papa can’t come home

Son, you’ll be sad about your last sip of childhood,

From the day papa left, roofless is our home

Your childhood was steeped in hardship.

Life’s soundless from the day papa left

Round innocent eyes always red, always waiting

Each time someone steps into our alley

The games were forgotten, you’re dazed, hopeful.

The starling in your heart is now dead

My darling son, you were always on the lookout

You’re no longer a starling… gosh… my poor chick

Crying by the bleary sweaty afternoon.

Eight years passed by in rain, stormy sobbing

The baby bird lost its cheerful chirp,

No longer childish, grew up too quickly

Saw all around the abandonment.

Eight years now since you left school

Life was like a rancid bowl of rice,

Each time you pass your old school

You rush, worried your friends might see you.

Mama raised you with porridge and greens

You grew up with so much sadness.

Dreamed of becoming a warrior

Entered the world of pain armed with a sword.

You wanted to build a big house,

Plant again love in all corners of your life,

Rebuild anew an upright outstanding Vietnamese citizen,

Create a brand new world.

Papa loves you so much that it’s impossible to say 

Gosh, those velvety eyes filled with sorrow,

Soft youthful hair scented with summer sunlight,

Childhood is like the scent of new books, the heart light

Far from you, I’m drowned in untold sadness

As though I’ve again squandered my childhood,

I regret not being able to live out my youth again with you

The happy days that I hid in my dreams still.

This new year papa can’t come home

It looks like it has to be another new year,

Son remember to hold on to the old firecracker

Hold onto that small bit of your childhood.

THÁNG CHẠP BUỒN 

1.

Tết này con vẫn chưa về được,

Chân mỏi còn lê nặng kiếp tù

Con nghĩ mà đau muôn nỗi nhớ

Tám năm bàng bạc những thiên thu…

Tám năm những tưởng là vô tận

Rồi cũng qua như tiếng rụng rời…

Thương nhớ nghe chừng sông biển cạn,

Nghe chừng gãy những cánh chim bay.

Con đi đã mấy miền Nam Bắc

Ðâu cũng là đau đớn giống nòi

Con khóc hồn tan thành nước mắt,

Lâu rồi trời đất hết ban mai.

Tuổi con đã quá thời nghi hoặc

Sao vẫn như người đi giữa đêm.

Tám năm áo rách bao nhiêu lượt

Con vá chồng lên những nỗi niềm.

Căn nhà đã có thời gian ngụ

Bụi mọt rơi và ngọn gió qua…

Thăm thẳm nghìn đêm chong mắt đợi,

Ai trầm luân đó đã về chưa ?

Con nhớ khu vườn sâu bóng lạnh

Mỗi cây làm chứng một thâm tình.

Quây quần bên mẹ cha buồn bã

Như một phần con đứng lặng thinh.

Tám năm con thức ngàn đêm trắng,

Mơ sáng ngày mai đời đổi thay,

Con nắm tay mình trong bóng tối,

Hiểu rằng sống được đã là may.

Tám năm con giấu trong tâm tưởng

Thanh kiếm giang hồ tuổi thiếu niên

Mà đợi ngày mai trời trở giấc

Ðem thân làm trận lốc kinh thiên.

Tết này con vẫn chưa về được

Sông núi còn ngăn những tấm lòng,

Nên đành lấy nhớ thương mừng tuổi

Cha mẹ già như trúc trổ bông.

* * * * * * *

2.

Tết này anh vẫn chưa về được,

Chắc hẳn em buồn như cỏ thu,

Ngọn gió mùa xưa hiu hắt thổi

Dòng đời nghe lạnh những thờ ơ…

Tám năm hiu quạnh vang mòn mỏi

Những tiếng vang từ mỗi nhịp tim,

Những tiếng vang sâu từ cõi chết

Qua ngàn lớp cửa nặng nề im.

Con sông nước chảy đôi miền nhớ

Biền biệt trôi, ngày một một xa,

Còn gọi nhau qua từng giấc mộng

Bàng hoàng như một cánh chim sa.

Ngoài ấy mùa xuân có đến không ?

Mùa Xuân hoa nở má em hồng,

Mùa Xuân áo mới như hy vọng

Nắng mật ngời lên ánh mắt trong.

Ở đây có lẽ xuân không đến.

Rừng núi chưa tan giấc não nề.

Thương nhớ tràn như cơn lũ máu

Lòng anh đã vỡ những con đê.

Lòng anh đau nỗi quê hương mất

Ðời bỏ đi chưa hả nhọc nhằn.

Có chết cũng thành ma vất vưởng

Ðêm về thương nhớ khóc quê hương.

Anh nhớ con đường em vẫn đi

Cỏ hoa bối rối gọi nhau về,

Thời gian có ngủ mê từ đó,

Nhan sắc bây giờ có ủ ê ?

Anh nhớ bao điều tưởng đã quên

Tình xưa như nước chảy trăm miền,

Tình xưa như hạt cây khô rụng,

Từ những mùa xa lá phủ lên.

Anh nhớ làm sao mà chẳng nhớ

Căn nhà ấm tiếng nói thân thương,

Căn nhà như giấc chiêm bao biếc

Có ánh trăng và hương dạ lan.

Làm sao em chẳng buồn cho được

Tám độ mai rơi hết mộng vàng,

Mái tóc ủ thời con gái cũ

Bây giờ e cũng đã phai hương.

Tết này anh vẫn chưa về được

Lau sậy già thêm một tuổi xuân.

Còn nhớ những ai miền gió cát,

Bao giờ mới dứt được trầm luân.

* * * * * *

Tết này cha vẫn chưa về được

Chắc hẳn con buồn cạn tuổi thơ,

Từ buổi cha đi, nhà tróc nóc

Tuổi thơ thôi cũng nhuốm bơ phờ.

Từ buổi cha đi đời lặng lẽ

Mắt nai héo đỏ nỗi mong chờ,

Mỗi lần có khách đi qua ngõ

Con bỏ vui đùa đứng ngẩn ngơ.

Con sáo trong lòng con đã chết

Bé ơi sao bé mãi đi tìm,

Con kêu lạc giọng sáo… ơi… sáo

Rồi khóc trong chiều muộn nhá nhem.

Tám năm mưa gió qua rền rĩ

Chim nhỏ không còn vui líu lo,

Ngơ ngác tuổi thơ, người lớn sớm

Nhìn đâu cũng chỉ thấy bơ vơ.

Ðã tám năm rồi con bỏ học

Cuộc đời như một bát cơm thiu,

Mỗi lần có phải qua trường cũ

Con bước nhanh vì sợ bạn kêu.

Lần hồi rau cháo mẹ nuôi con

Con lớn lên theo vạn nỗi buồn.

Mơ ước ngày sau làm tráng sĩ,

Mang gươm vào những chốn đau thương.

Ngày sau con dựng ngôi nhà lớn,

Trồng lại tình thương dọc nẻo đời,

Tạc lại con người khôi việt đẹp,

Làm nên thế giới mới tinh khôi.

Cha thương con biết bao mà kể

Ôi mắt nhung reo ánh nỗi niềm,

Mái tóc tơ hồng hương nắng hạ,

Tuổi thơ mùi sách mới lâng lâng.

Xa con cha thấy buồn vô hạn

Như mất thêm lần nữa tuổi thơ,

Cha tiếc không cùng con sống lại

Ngày vui cha vẫn giấu trong mơ.

Tết này cha vẫn chưa về được

Ðành hẹn cùng con Tết khác thôi,

Con nhớ để dành cây pháo cũ

Ðể dành một chút tuổi thơ vui.

Tô Thùy Yên


Tô Thuỳ Yên (1938-2019) real name was Đinh Thành Tiên, born in Go Vap, Gia Dinh, Vietnam, an alumnus at Petrus Ký and Đại học Văn khoa Sài Gòn. He was a teacher and journalist in Saigon, a Major in the Vietnam Army prior to 1975. After 1975 served 13 years in re-education camps, in 1993, he moved with his family to the United States as a former political prisoner.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

%d bloggers like this: