Thơ Lê Vĩnh Tài
Translation by Nguyễn Thị Phương Trâm
[unedited on going translation]

1.
anh đã ở đây quá lâu
đến mức thời gian mọc rêu trong xương
đến mức tuổi già đến trước khi tuổi trẻ
như một đứa bé bị bỏ quên trong căn phòng khóa trái cửa
lớn lên bằng tiếng động xa xôi
một đốt sống thắt lưng lặng lẽ mục ruỗng
không ai nghe thấy
không có tiếng nứt
một buổi sáng chúng ta cúi xuống buộc dây giày
và thế giới chệch đi vài milimét
cột sống cổ thoát vị theo ký ức
như thể nỗi nhớ ép lên dây thần kinh
làm tê bàn tay khi định chạm vào ai
đã không còn ở đó
tôi giơ tay vẫy
khớp vai đau nhói
nỗi đau anh đã rời đi trước khi tôi kịp già
anh không ở đó nữa
2.
tôi đã rơi xuống thác thác Datanla
như một câu thơ bị xé khỏi cuốn sổ
không có thiên thần
chỉ nước và đá
và cơ thể va vào sự thật
con đèo Prenn
toàn những tảng đá không biết thương xót
chúng không phân biệt người yêu và kẻ xa lạ
chúng chỉ ở đó
và chờ người ta tìm tôi dưới vực
trong chiếc quần kaki màu trắng
nhưng thật ra tôi mặc màu xanh
có lẽ nước đã tẩy ký ức
có lẽ mùa đông đã phai màu sự thật
cái chết luôn chỉnh sửa chi tiết
cho hợp với hồ sơ
3.
anh từng nói:
“em cần học thêm từ vựng”
tôi thiếu từ để gọi tên sự sống sót
thiếu từ cho việc trở về
mà không ai chờ đợi
thiếu từ cho cảm giác
mình vẫn thở
nhưng câu chuyện đã kết thúc ở trang trước
màu trắng từ xa vẫy gọi
như anh
như bệnh viện
như tờ giấy khai tử chưa kịp điền tên
4.
tôi rút ra giữa mùa hè
khi anh tưởng tôi đã chết
anh tưởng tôi cần được nâng lên
anh tưởng nếu không có anh
người ta sẽ quên tôi
anh không biết có những thứ bắt đầu tồn tại
khi bị bỏ mặc
5.
chúng ta kẹt giữa các ngón tay
không cứu nổi hai cánh tay bị gãy
rơi xuống như bóng dơi
mất khả năng bay
nhưng vẫn giữ nguyên hình dáng
gãy không phải là kết thúc
gãy chỉ là một kiểu tồn tại
của việc không thể ôm
bầu trời nổi giận
chúng ta cào cấu không khí
hai cánh tay hóa thành hoa
những bông hoa ma
nở ra từ chỗ đau đớn nhất
chúng rơi như xác chết
như khói thuốc đong đưa
như kim đồng hồ say rượu
trên môi tôi
khi ho
khi sống
cố nhớ vì sao mình còn ở đây
khi anh không còn ở đó
cái chết đi ngang qua
không ai nhận diện
không ai tổ chức tang lễ
sau tấm gương những vết nứt mọc rễ
ăn sâu vào khuôn mặt
chúng ta nhìn thấy tim mình
không phải bằng dao mổ
mà bằng im lặng kéo dài
ngôn ngữ tràn ra không thành câu
như đám đông không có người dẫn đầu
như một cuộc chiến nàng không tự vệ
nàng chỉ co lại khi đau
như mọi sinh vật biết mình còn sống
anh gọi đó là hạnh phúc
hạnh phúc
một thứ tình cờ nhặt được
rồi tưởng là của mình
6.
không còn “anh”
tôi trở thành người bị bỏ lại
trong câu chuyện của mình
điều quan trọng là dấu vết
đủ để chứng minh đã từng có cơ thể
căn bệnh đi dọc cột sống
như con vật bò trong bóng tối
từ cổ xuống thắt lưng
đánh dấu sự đau đớn
mực đổ vào tim
chữ tan ra như máu loãng
bài thơ vang lên trong ký ức
như một bài hát từ nơi không ai còn sống
da chạm da rồi thôi
không phải vì hết yêu
mà vì thời gian không còn hai cánh tay
khi chúng ta còn đẹp
7.
chúng ta đã từng đẹp
đẹp đến mức ánh nắng cũng muốn chạm vào
em chọn màu đỏ
anh chọn màu mắt em
thơ nằm trong ngón tay
như hai mạch máu
những ngón tay đan vào nhau
rồi cánh tay rồi thân xác
như hai con sông quên mất đường về biển
chúng ta trở về
nơi chảy qua ký ức
như một câu chuyện không thể dừng
- yêu em vì em chính là em
câu nói giản dị
đủ để chống lại lịch sử
nhưng đôi mắt hai ta đã biến mất khỏi nhau
em không còn ôm anh nữa
1.
I have lived here for so long that
time have deposited moss in my bones
age have turned up before youth
a child locked up in the wrong room
grew up listening to the sound of movement far away

[2]
9.
không còn ai tồn tại
sau khi trận động đất đã qua
anh ở lại quá lâu
em rời đi đủ xa
không còn ai bên trong ngôi nhà
con người không bao giờ chết hẳn
không ai dạy chúng ta cách sống
sau khi đã chết một nửa
cơ thể chúng ta cứ tiếp tục công việc của nó
như một cơ quan
sau sáp nhập không biết mình bị giải thể
tim em vẫn đập vì thói quen
anh học cách rời đi
như người thuê tạm thân xác này của em
trả tiền thuê bằng những cơn đau
mỗi buổi sáng em đánh răng bằng ký ức loãng
soi gương và thấy một mặt người
không nhớ mình đã hứa gì
với khuôn mặt ấy
ngoài kia thành phố vẫn yêu đương vẫn cãi nhau
như thể không có ai vừa rơi khỏi thế giới
nằm dưới con đèo prenn
nghe quen như tiếng khóc
10.
những mùa không khớp với mùa xuân
mưa bay ngày nguyên tiêu
các nhà thơ vừa thả thơ vừa ướt như chuột lột
gió vẫn nóng vẫn lướt qua da em
không chạm vào những cánh đồng thần kinh
người ta vẫn mặc áo mỏng
cười nói và chụp ảnh dưới ánh nắng
anh mặc thêm một lớp áo im lặng
khi em bảo: “em lạnh quá”
chúng ta học theo những hành tinh đã tắt
chờ mặt trời đi xuyên qua
như một cơ thể không còn giữ nhiệt
đêm là lúc những người bị bỏ rơi
được thăng chức thành vua bóng tối
anh đi qua các con đường
như một lỗi trong bản đồ
đèn vàng lơ lửng
như mặt trăng không quay quanh không nhìn thấy em
có lúc em tưởng mình nhìn thấy anh
nhưng đó chỉ là một người lạ
có hình dáng giống như nỗi nhớ
hóa ra ký ức cũng hóa trang
bài trường ca về một người không chết hẳn
không ai dạy chúng ta cách sống
sau khi đã chết một nửa
chiếc áo anh treo trong tủ
mùi của anh bay mất từ lâu
chỉ còn mùi gỗ
mùi bóng tối mùi của thời gian không mở cửa
các đồ vật trung thành hơn con người
chúng tồn tại mà không cần giải thích
11.
giấc ngủ lúc anh ra đi
nằm giữa sống và không sống
em nằm xuống
như đặt một món đồ dễ vỡ
vào hộp
có khi em mơ thấy anh
đang rửa tay đang đọc báo
đang hỏi tối nay chúng ta ăn gì?
chúng ta không có lời chia tay
không có bi kịch chỉ là đời sống
thứ đau đớn nhất khi biến mất
những người khác bảo: "rồi em sẽ gặp người tốt hơn”
tốt hơn, làm em căm tức bọn họ
như thể tình yêu là một phần mềm
họ thay nhau nâng cấp
xác thân em
không ai rời đi
chỉ anh tan dần như viên đường trong nước nóng
em uống cạn vị ngọt
và không biết phải nhớ điều gì
12.
cả hai chúng ta học được cách ở một mình
em đi ăn một mình
xem phim một mình
ốm một mình khỏe lại cũng một mình
kể cả sự thiếu vắng của chính mình
em cũng là một buổi sáng
thức dậy và không đau
em không đau ở cổ không ở thắt lưng
không đau ở hai chân
không đau ở nơi anh từng tồn tại
sự nhẹ nhõm làm em hoảng sợ
nếu không còn đau
điều đó có nghĩa là em đã quên?
cuối cùng em ở một nơi không tên
không hạnh phúc
không tuyệt vọng
chỉ để không ngã thêm lần nữa
và người ta gọi đó là bình yên
nhưng với em
nó giống như bờ bên kia của cơn bão
nơi cây vẫn gãy gió đã mệt
em nhìn lên bầu trời
nơi vị trí của anh từng nở hoa
giờ chỉ còn màu xanh không dấu vết
không huyền thoại
có lẽ điều đáng sợ nhất
không phải là mất nhau
mà là thế giới này vẫn hoàn hảo
sau khi ta tan vỡ
14.
anh không sai khi rời đi
em cũng đúng khi một mình ở lại
chỉ là chúng ta đứng ở hai đầu thòi gian
dù em đã sống sót
em vẫn không biết
sống sót dùng để làm gì
ngoài việc em phải tiếp tục sống
em vẫn ở đây
như một chiếc đồng hồ hết pin
không có bi kịch không có thông báo
có thể em sẽ gặp lại anh hoặc không
điều đó không còn quan trọng
quan trọng là từng có một người
yêu đến mức sự vắng mặt của anh
cũng hành thế giới
thế giới cũng bước đi
như con người mang theo một hành tinh
đã tắt
nhưng em vẫn còn quỹ đạo
của anh

[3]
15.
có thể em sẽ gặp lại anh hoặc không
điều đó không còn quan trọng
quan trọng là từng có một người
yêu đến mức sự vắng mặt của anh
cũng thành thế giới
khi ký ức sau khi người kể chuyện cũng biến mất
khi không còn ai để nhớ
đến một lúc người kể cũng rời câu chuyện
như ngọn đèn rời căn phòng
em không mang theo ánh sáng
không ai chịu xác nhận sự biến mất của anh
em không kịp lập biên bản
không ai chịu làm nhân chứng
anh đã ra đi
chỉ đột nhiên như mất đi thói quen
run lên khi một cái tên được nghĩ tới
ký ức không chết cùng em
nó chỉ bị mất địa chỉ của anh
@.com
nên lá thư tiếp tục bay
trong đám mây bưu chính của vũ trụ
không còn người nhận không còn người gửi
chỉ còn phong bì và dấu bưu điện của thời gian
16.
căn phòng bây giờ không có anh
nó bắt đầu trôi
cái giường dịch chuyển vài milimét
cửa sổ quay mặt vào tường
chiếc ghế cũng không biết nó nhớ ai
căn phòng của em đã trở thành một ý nghĩ
mà không có ai đang suy nghĩ
kim giây đi một vòng
như con mèo bị nhốt trong lồng
nó không nhớ vì sao nó phải chạy
buổi sáng và buổi tối trộn vào nhau
tạo thành màu xám
không có bóng của anh
ánh sáng kéo dài
mỏng đi như tờ giấy gói bánh mì anh mua cho em mỗi sáng
anh đừng chạm vào
nó có thể rách và bên trong cũng không có gì
17.
những đồ vật bắt đầu mơ
khi không còn con người chúng vào vai của ký ức
cái cốc mơ thấy môi của anh
cái áo mơ thấy vai anh
cánh cửa mơ thấy tiếng gõ ngón tay anh
cái muỗng run lên nhớ tô súp của anh
đã nguội
chỉ không có ai ở đó
để xác nhận rằng em nhớ anh
ban đầu nỗi nhớ của em có hình người
sau đó chỉ còn giọng nói
cuối cùng mọi người ngang qua em
ai cũng cảm thấy một nỗi buồn
như mùi mưa trên tảng đá mùa khô
đó là chuyện của họ
không tên không khuôn mặt không lịch sử
ngôn ngữ tan rã
làm em bắt đầu quên nghĩa
“anh” trở thành một âm thanh rỗng
“em” trở thành tiếng gió
“yêu” chỉ là rung động của hai phụ âm
không có nguyên âm nên cũng thành vô nghĩa
câu thơ rơi khỏi ngữ pháp
như đoàn tàu trật đường ray
lúc hai ta đổ đèo prenn
anh vẫn tiếp tục trôi
vào một bài thơ cũ
bài thơ lặp lại chính nó
cho đến khi không còn chữ nào giống chữ nào
chỉ còn nhịp tim em
sóng wifi của em không mật khẩu
anh cũng không vào
18.
bầu trời khi không còn ai ngước nhìn lên
nó co lại
không còn ai đo nó bằng sự cô đơn
mây trôi không còn ấn tượng
hoàng hôn không còn làm ai buồn
các vì sao tắt dần
em trở thành một căn phòng
kín nhưng không có cửa
cuộc gặp cuối cùng của những mảnh ký ức trôi dạt
va vào nhau
một mảnh nhớ bàn tay anh
một mảnh nhớ tiếng cười của anh
một mảnh nhớ con đèo làm anh rơi ra và biến mất
những mảnh ký ức mù mờ
anh đã thành người không gương mặt
không tuổi không tên
đứng im như một câu hỏi
không còn ai để hỏi
rồi tan ra như sương
sự im lặng lan ra
lấp đầy các khe nứt của em
rất chậm gần như không tồn tại
nhưng vẫn tiếp tục hơi thở của những tảng đá
bên đèo
nếu còn gì đó để gọi là linh hồn
em không có thiên đường không địa ngục
không mang hình bóng con người
mà chỉ như hơi ấm của anh
còn lại sau khi lửa lòng đã tắt
dấu vết cuối cùng của anh
như một chiếc nhẫn nằm trên bàn
không ai nhìn thấy
đó là nơi hai ta từng tồn tại
và làm thay đổi cả thế giới
bài thơ không có đoạn kết
vì nếu có ai đó ở một nơi nào đó
bắt đầu nhớ dù không biết mình đang nhớ gì
mọi thứ sẽ lại bắt đầu
như em đang nhớ anh trong bóng tối
và từ đó một người kể chuyện mới
sẽ được sinh ra
để tiếp tục phạm phải sai lầm vĩ đại nhất của em:
- yêu anh và kể về anh

[4]
19.
sau khi người kể chuyện biến mất
ký ức cũng không còn ai để nhớ
đã đến lúc người kể rời câu chuyện
như ngọn đèn rời căn phòng
anh rời em mà không mang theo ánh sáng
bài trường ca của em vẫn tiếp tục
vì ký ức đã tái sinh thành một người khác
sự khởi đầu vẫn có nguyên nhân
như đứa trẻ không tự nhiên sinh ra
nhưng nó không mang theo ký ức của em
nó chỉ mang theo cái chớp mắt
nhìn ra thế giới
bác sĩ nói với em, nó rất khỏe mạnh
mẹ nói với em, nó giống ai đó
cha nói với em, nó có đôi mắt lạ quá
không ai nói đứa bé này từng yêu đến mức
tưởng mình là cả thế giới
nó khóc không vì đau
mà vì lần đầu tiên phổi hít vào không khí
phát hiện ra sự tồn tại trên cõi đời này
là việc cần phải học
những phản xạ nó không giải thích được
mắt mở to như đang nhớ một hình ảnh không còn
một âm thanh chìm sâu hơn nước
như thể dây thần kinh của nó
đang cố nối với quá khứ
nhưng không còn đầu mối bên kia
những giấc mơ không thuộc về tuổi thơ
những căn phòng không đồ chơi
nó mơ thấy khói thuốc lá của anh
mơ thấy chiếc ghế anh ngồi bị bỏ trống
thức dậy, nó khóc nhưng không biết vì sao
em biết không phải là ác mộng
mà đó là ký ức không tìm được người kể chuyện
20.
ngôn ngữ đến muộn
nó nói chậm hơn những đứa khác
cuối cùng nó cố gọi tên một nơi
chắc là "nơi" anh ở
có thể là một con sông có chiếc bè lênh đênh
chúng ta nằm uống rượu
gió thổi và ánh sáng đập vào mặt nước
chúng ta không ai chịu lên bờ
nó không nhớ
nhưng biết nó từng ở đây
với một người không còn tồn tại
em kéo tay dắt nó đi
nó ngoái lại vì nếu quay đi
điều gì đó sẽ biến mất thêm lần nữa
khi được chọn màu nó luôn chọn màu đỏ
khi được chọn bài hát nó chọn bài buồn
khi được chọn nơi ngồi nó chọn chiếc ghế quay lưng ra cửa
như thể đang chờ ai đó
vào từ phía sau của bóng thời gian
ký ức không cần nội dung
chỉ cần cuộc gặp gỡ
hai ánh mắt chạm nhau và không rời đi
đúng lúc một nỗi buồn đi ngang qua
như một cánh chim cố che khuất mặt trời
để không ai nhận ra nhau
cả hai nói những câu vô nghĩa
về thời tiết về công việc
về những điều không còn quan trọng
dưới lớp ngôn ngữ thủy triều sôi lên trong máu
không phải em yêu từ cái nhìn đầu tiên
mà cơ thể em biết anh
trong cơn bão
càng gần em càng sợ
sợ lặp lại những cơn đau vô danh
trỗi dậy trong xương
như chuông báo cháy
của tòa nhà không còn lối thoát
21.
ký ức không mở mà nở hoa
đêm đó nó mơ thấy một bông hoa khổng lồ
mở ra trên bầu trời
rồi tan thành bụi
tỉnh dậy nó không nhớ gì
chỉ còn cảm giác vừa đánh mất một thế giới
giọt nước mắt rơi
không có lời khuyên không đạo đức
chỉ có tự do
thứ mà nó sợ nhất
Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.
Leave a comment