A novel in Vietnamese by Nguyễn Viện
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

1. THE BLOCKHOUSE IN RUME
Beneath an obscured mount of dirt, hidden behind thick under growth was an abandoned French army blockhouse. A haunted blockhouse. On moonlit nights people heard the sound of the harmonica playing from deep within the earth, mournful cries of exiled souls missing home. Sometimes, a hungry black French soldier would crawl out begging for alcohol, or cigarette. A sad and pitiful sight.
The deserted blockhouse more mysterious because of all the hearsay.
Jungle and more jungle. Buried and tucked away in the jungle. And surrounded by jungle were nearly a hundred grass rooftops in Rume village and the sad blockhouse shaded by rows and rows of cool green canopies. Truly though, Rume or Rum, had no meaningful significance other than, the sound of an animal’s last cry for help before its death. People say, during the Tây Sơn uprising, all the men in the village were forced to fight. When white people turned up with their new religion in the middle of nowhere was Rum, and there were only women and children. Hence, it became Rume instead of Rum, a children’s ward.
As time passed by, born from one reason or another, the men who passed through Rume, some stopped wandering, decided to set their roots down in Rume. And Rume continued to give birth to more children until another war turned up to set fire to it.
The people in Rume survival depended on hunting, collecting firewood, coal and working in the fields. They did not have a mayor or village chief. They were instead chosen by God, one blessed day, a man from far away turned up, he carried with him the word of God, he stayed to spread His word and gather God’s children.
The villagers called him Thày.
Thày taught the children how to read and settled grown up problems as a kind and compassionate man of God.
Thày was not officially ordained, but people souls were at stake, at first light daily he welcomed the villages into his home to pay vigil and pray. In time, the prayers seeped into the soil, his home became their church like a shrubbed that grew into an ancient tree. And that was where the fragile human condition was nurtured and consoled against the destruction and uncertainty of life and death.
He also had a vegetable patch growing both root vegetables and other greens, a few chickens of Japanese and other breeds that the locals helped him to maintain.
Like the jungle life drifted by just as disruptive and just as tranquil.
A couple of time a month, merchants from far away turned up with salt and sauce, dry edibles, cloths and medicine. They would often take shelter in front of the church, because the return trip was not possible to do in a day. To the children in the village, it was a chance for them to hear about stories from other parts of the world. Like folklore and old fairy tales.
Thạch Xung’s childhood was seeded and nurtured by these unsettling foreign stories told my gypsies and kind travellers.
“Where does salt come from?”
The sauce and salt merchant who was as dark skin as Thạch Xung, he patted Thạch Xung on the head, “Salt is collected from sea water.”
“Is sea water the same as the water in the river?”
The man smiled patiently, “Not the same, no.”
“Why?”
Something the salt merchant knew nothing about, but he replied anyway “Because God made it that way. Salty and sweet. The way God made women different to men.”
“Is a man the sea or the river?”
The salt merchant burst out laughing. “What do you want to be, the sea or the river?”
“I don’t know sir, because I have never seen the sea.”
As though to himself the salt merchant said “Oh well, not that it matters.”
The man had a very pretty wife. She smelled lovely the way a woman should smell. One day, not sure why, the couple did not move on. They stayed in Rume and made it their home, opened a convenient store, sold all the essentials necessary for the day-to-day survival in the village. The convenience store did not have a name, so it was called Mr. & Mrs Salt & Sauce store the way the villagers used to refer to them when they were moving around.
Once a month, Mr. Salt would head for the province to restock the shop and would stay there over for one night. And once a month, Mrs. Sauce would have a night to herself to do what she liked, and dream. The rather kingly Thày gave off an almost godlike and mysterious allure. Perhaps it might have been the reason Mrs. Sauce begged her husband to settle in Rume. Mr. Salt saw that he could make a life for them here.
The girl cleaned and tidy up the dimly lit blockhouse each week. A man’s head rested in her lap, struggling to breathe. Her eyes studied him, she looked at him as though he was a miracle, even if that dust covered manly face scared her a little. She couldn’t take him home, nor could she simply leave him there. And it was her compassion that gave her the courage to help a lonely soul in need, helped her came to a decision. Secretly she brought him water, food and a torn blanket. After a few days, the man slowly recovered. He was able to repay her kind nature with a hug from the bottom of his heart.
Each day was a day of new discovery of the flesh. Each day with him was a dream where she strayed as a good dutiful daughter.
But then it was time for him to leave her, to continue on his extraordinary journey fraught with danger. He left her with an aching desire for the smell of a man’s flesh and the gentle gaze that had left her shaken.
More than six months later, the healthy man returned up in Rume on a bicycle with a dog. In those early days, when he stayed in the blockhouse like a madman in the eyes of those who lived in close nit groups. Before erecting a temporary shelter far away from the villagers. Besides his odd way, with ease Rume became his home, without permission or an announcement. Nor were there any kind of introduction, he greeted everyone he met each time the situation arises. He humbly and openly shared all that he knew. All the villagers referred to him as Thày, the way one shows respect for someone kind and friendly.
Thày taught the children in the village how to read and write, as the villagers helped him built a better home as well as knocked together the tables and chairs where the children to sit and study. More than a village chief, he was viewed as a holy man, who brought light and knowledge to enrich their simple life in Rume.
Then again, even a holy man was not void of emotions. Thày was always appreciative of the young woman who had helped him in the blockhouse. Hence to Thày, the blockhouse was a sacred paradise, he had a fence put up around the blockhouse and turned it into his private bedroom. The blockhouse housed a hammock and his dreams. A couple of times a month the young woman would meet up with the lost man to satisfy her longing. Such longing had planted in her a seed, a child named Thạch Xung. But Thạch Xung was ignorant of the fact that Thày was his father, because his mother’s hand was given to the strongest most admirable young man in Rume by his grandparents after she was pregnant. He was good in the fields, good at curing coal as well as good at hunting. People in the village called him Thạch Xanh. And after she was married people called her Mrs. Xanh. No one knew, Mrs. Xanh had often frequented Thày’s blockhouse to offer up her youth to God. Hence, Mrs. Xanh was looked up to as an utmost example of a kind and loyal wife.
Not once was that decrepit abandoned blockhouse lacked warmth. It was constantly warm heated by the women in heat in Rume. Because no one could escape Thày’s genteel eyes.
Mrs. Sauce always busy at the convenient store was as romantic as a spring. Each time Thày came in for a purchase she was wet between her legs. The smell of the ejaculate permeated all the produce in the store. Formed a warm and arousing dreamlike world mixed in with the reality all around.
The same each time, Thày finished with his shopping with utmost care, “Thày, you should leave it with me, I’ll tell the kids to deliver them to you.”
And Thày always with utmost respect, quietly reply “I have to trouble you then madame.”
Truthfully though, there were no kids. She was the one who delivered them to Thày. Mrs. Sauce would also add food she had just prepared. Naturally, it was a neighborly thing to do in the village, especially for a man who had to live alone. And as naturally as that, she carried that smell like folklore with her into the blockhouse with Thày each time Mr. Salt was on one of his trips.
Thày was always quiet when making such exchange of the flesh. Their bodies spoke to each other. Though, sometimes the sound escaped his lips, “Dear God…”
Mrs. Sauce smell merged with the smell of the jungle raised him up then down deeper and deeper piercing heaven and earth. Real and unreal.
Mrs. Sauce was very proud with her role as his lover. Like a blessing. Like a gift. Even though it had to be kept in the dark in the confine of the blockhouse, but she couldn’t hide her glowing disposition. Because of it, her convenient store, stocking generally only useful day to day stuff turned into a bottle shop. Men who were sick of their wives, young men barely old enough to drink turned up at her bottle shop. There was to food to go with their drinks, but they were allowed to consume her beauty and her smell. They open their bottle at the shop. Alone they drank. In a crowd they drank. No room left in the store, they sit outside under the shelter. The permeated smell in the air from between her legs was enough to go around, they all had a share.
In Rume, it was common knowledge that Mrs. Sauce did not smelled like sauce. From her, was a wild smell that stop snakes from biting, leopards tigers from hunting human flesh. The smell brought peace, tranquility to all animals.
Men were intoxicated by the scent of Mrs. Sauce but no one was lewd either with her or other people. Maybe because of a long sword Mr. Salt wore on his hip, apparently a family heirloom. Each time he took out his sword was each time it was covered with human blood.
Thày was the only man who never lingered in or around the store. And Thày would only drink alone. With guests, Thày served tea, and usually tea steeped with the leaves in his garden.
Sometime Thày would go off somewhere on his bicycle for a few days, no one knew where. Quít, his dog was always with him was always loyal. Always guarding the blockhouse when Thày was inside the blockhouse or when he was away, Quít sat at the front of the entrance of the blockhouse, as diligent as a soldier on guard duty at a mausoleum. Hence, the blockhouse remained as mysterious as ever with the stories about the black French soldier who missed home so much that they could still hear him crying at night scaring the villagers to death, so no one goes near it.
1. CÁI LÔ CỐT Ở RUME
Trên mô đất không cao lắm, cái lô cốt hoang phế của bọn lính Tây nằm ẩn nấp sau những bụi cây rậm rạp. Lô cốt ấy có ma. Những đêm trăng, tiếng kèn harmonica từ trong lòng đất dậy lên như khóc than của kẻ lưu đày nhớ cố hương. Đôi khi, một gã Tây đen chết đói chui ra đứng ven đường xin rượu, thuốc lá. Thảm hại.
Những tin đồn ấy làm cho cái lô cốt vốn đã hoang liêu càng trở nên kỳ bí.
Rừng trập trùng. Rừng vã mồ hôi độc. Và rừng bao dung che chở cho gần trăm mái tranh của làng Rume cùng với cái lô cốt buồn thiu dưới bóng những tàng cây xanh mát. Thật ra, Rume vốn là Rum, không ngữ nghĩa, nó như tiếng kêu thảng thốt của một con thú hoang trước cái chết. Tương truyền, khi quân Tây Sơn nổi lên làm can qua, tất cả đàn ông trai tráng trong làng đã bị bắt lính. Khi những người da trắng tới truyền giáo, họ chỉ còn nhìn thấy ở Rum hẻo lánh hiu hắt toàn đàn bà con gái và trẻ con. Vì thế, họ đã ví von Rum là Rume để ám chỉ nơi ngụ cư của những con cái.
Nhưng rồi, theo nhiều cách khác nhau, những người đàn ông xa lạ mang đến Rume những mầm mống mới của phiêu bạt. Và Rume tiếp tục sinh sôi nảy nở cho đến khi một cuộc chiến tranh khác ùa tới dập vùi nó trong khói lửa.
Người dân ở Rume sống bằng nghề săn thú, làm củi, đốt than và làm rẫy. Không có trưởng ấp hay già làng. Nhưng được Chúa chọn, một ngày đầy ơn phước, có một người đàn ông từ phương xa đến, ông mang theo giáo lý của Chúa và ở lại để quy tụ con chiên của ngài.
Dân làng gọi ông là Thày.
Ông Thày vừa dạy học cho trẻ con biết chữ vừa xử lý những việc của người lớn như một mục tử nhân lành.
Ông Thày không mang chức thánh, nhưng vì linh hồn con người cần được cứu rỗi, ông mời gọi dân làng tụ họp tại ngôi nhà của mình và cùng họ đọc kinh, cầu nguyện, mỗi khi trời bắt đầu chạng vạng. Cùng với thời gian, lời kinh thấm xuống đất, ngôi nhà của ông biến thành nhà thờ như cây con lớn lên thành cổ thụ. Và đó là nơi nương náu vỗ về cho sự mong manh của con người trước những hoạn nạn, bất trắc của tử sinh.
Ông cũng có một miếng vườn nhỏ trồng các thứ rau củ, nuôi mấy con gà độ nhật cùng với những vật phẩm khác do cư dân phụ giúp.
Cuộc sống trôi đi hỗn tạp như rừng và cũng đơn sơ hài hoà như rừng.
Một tháng vài lần, những con buôn từ xa tới, họ mang theo mắm muối, thực phẩm khô, vải vóc và thuốc men. Họ thường nghỉ qua đêm ở mái hiên nhà thờ vì không thể trở về kịp trong ngày. Đối với đám trẻ con trong làng, đấy là dịp để chúng được nghe kể về một thế giới khác. Như những truyện truyền kỳ cổ tích.
Thời thơ ấu của Thạch Xung được gieo trồng và vun đắp từ những câu chuyện kỳ lạ hoang đường của những thương nhân và những kẻ giang hồ bất định ấy.
“Muối ở đâu ra?”
Người đàn ông bán mắm muối lực lưỡng và cũng đen xạm như Thạch Xung, xoa đầu Thạch Xung, “Muối được kết tinh từ nước biển.”
“Nước biển có giống nước sông không?”
Người đàn ông cười hiền, “Không giống.”
“Vì sao?”
Điều này thì người đàn ông bán muối cũng không biết, nhưng ông vẫn trả lời “Vì trời sinh ra thế. Mặn và ngọt. Cũng như trời sinh ra đàn ông khác đàn bà thôi.”
“Đàn ông là biển hay sông?”
Ông bán muối cười lớn. “Cháu thích là biển hay sông?”
“Cháu cũng không biết, vì cháu chưa thấy biển.”
Người đàn ông nói trống không “Cũng chẳng có gì quan trọng.”
Người đàn ông có cô vợ xinh xắn. Thơm mùi đàn bà. Cũng không hiểu vì lý do gì, một ngày nọ hai vợ chồng họ không đi nữa. Họ ở lại Rume và làm nhà, mở tiệm tạp hoá, bán tất cả mọi thứ cần thiết cho cuộc sống hàng ngày của dân làng. Tiệm tạp hoá không có tên, cho nên nó được gọi là cửa hàng của ông Muối – bà Mắm theo một thói quen mà dân làng đã gọi họ từ thuở còn lang bạt.
Mỗi tháng một lần, ông Muối đều lên tỉnh lấy hàng và ở lại cho đến hôm sau mới về. Cũng mỗi tháng một lần, bà Mắm có một đêm rảnh rang để mơ mộng. Ông Thày uy nghi và đầy hấp lực bí ẩn như thánh thần. Có lẽ đó mới là lý do khiến bà Mắm muốn cùng chồng ở lại Rume định cư. Bản thân ông Muối cũng nhận ra đây là nơi mà vợ chồng họ có thể làm ăn được.
Không phải dân bản địa, ông Thày đã đến Rume như định mệnh. Cơn sốt bệnh ngã nước đã đóng đinh chân ông vào đất của Rume. Duyên lành đã để ông nằm mê man dưới một gốc cây to phía trước cái lô cốt bỏ hoang. Giữa mù mịt chướng khí, cô gái trước khi là mẹ của Thạch Xung đã nhìn thấy ông thoi thóp. Cô đưa ông vào trong lô cốt và chăm sóc ông. Sứ mệnh mà Thượng đế đã trao cứu sống ông như một phép màu. Đấy cũng là một ngộ nạn giữa vô định của ông với làng Rume.
Trong lô cốt mờ tối đã được cô gái dọn dẹp sạch sẽ. Đầu người đàn ông gối trên đùi cô, hơi thở mệt nhọc. Cô nhìn ngắm ông như chiêm ngưỡng một kỳ quan, cho dù khuôn mặt đầy nam tính ấy nhám nhúa khiến cô có chút sợ hãi. Cô không thể mang ông về nhà, cũng không thể bỏ mặc ông. Tuy nhiên, lòng thương cảm của cô với một sinh mệnh đơn độc hiu hắt đã giúp cô trở nên can trường trước một tình huống khó xử. Cô lén lút mang nước uống và thức ăn cùng cái mền rách đến cho ông. Sau mấy ngày, người đàn ông dần hồi phục. Ông đã có thể ôm cô để chia sẻ sự biết ơn sâu thẳm của ông với lòng trắc ẩn tự nhiên của cô.
Mỗi ngày cô là một ngày khai mở thân tâm đến tận cùng hoan lạc. Mỗi ngày ông là một ngày lạc lối đến chân trời mộng ảo.
Nhưng rồi cũng đến lúc ông phải từ biệt cô ra đi, như ông vẫn lữ hành một trần gian trắc trở vô thường. Ông để lại cho cô một nỗi nhớ mênh mang về mùi thân xác đàn ông và một ánh mắt dịu dàng khiến linh hồn cô run rẩy.
Hơn nửa năm sau, người đàn ông khoẻ mạnh quay lại Rume cùng với một con chó và chiếc xe đạp. Những ngày đầu, ông sống trong lô cốt như một quái nhân dưới mắt những người quen với đời sống quần cư. Rồi ông dựng một cái lều gần đó tách biệt hẳn với dân làng. Dẫu vậy, ông vẫn nghiễm nhiên trở thành một cư dân của Rume, mà không cần tuyên bố hay xin phép ai. Cũng không cần giới thiệu, ông chào hỏi và tự làm quen với mọi người ở Rume mỗi khi có dịp. Ông chia sẻ sự hiểu biết của mình một cách khiêm tốn với tất cả. Dân làng cùng gọi ông là Thày như cách bày tỏ lòng kính trọng với một người thân thiện và tử tế.
Khi những đứa trẻ trong làng được ông dạy dỗ học chữ, người ta đã giúp ông làm lại ngôi nhà khang trang hơn cũng như đóng cho bọn trẻ mấy bộ bàn ghế dài để chúng ngồi học. Hơn cả một già làng, ông được coi là hiện thân của thần linh, khai sáng và dìu dắt nâng đỡ cuộc sống con người đơn sơ ở Rume.
Tuy nhiên, thần linh cũng đa cảm. Thày không bao giờ quên ơn cứu mạng của cô gái đã chăm sóc ông trong lô cốt. Vì thế với Thày, lô cốt là thánh địa thiêng liêng, Thày cho rào cái lô cốt lại và biến nó trở thành biệt cung của Thày. Trong lô cốt ấy chỉ có một cái võng và những viễn mộng. Mỗi tháng vài lần, cô gái có tấm lòng lân tuất lại tìm đến với người đàn ông lạc đường mà cô thương nhớ. Nỗi thương nhớ ấy gieo vào lòng cô một đứa bé, sau này được gọi là Thạch Xung. Nhưng Thạch Xung không hề biết Thày chính là cha mình, bởi vì cô đã được cha mẹ gả cho một chàng trai khác vốn là kẻ khoẻ mạnh giỏi giang nhất ở Rume ngay sau khi cô mang thai. Chàng biết làm rẫy, đốt than và cũng biết săn thú rừng. Mọi người ở Rume gọi chàng là Thạch Xanh. Và sau khi lấy chồng, cô gái được gọi là chị Xanh hay bà Xanh. Không một ai biết, bà Xanh đã từng nhiều lần đến lô cốt của Thày dâng hiến thanh xuân cho thần linh. Bởi thế, bà Xanh vẫn là một mẫu mực đàn bà đoan chính và nhân hậu.
Cái lô cốt hoang tàn ẩn khuất giữa đám cây rừng ấy chưa bao giờ lạnh lẽo. Nó luôn được sưởi ấm bởi những hơi thở nóng của đàn bà ở Rume. Bởi không một người đàn bà nào không bị xao xuyến bởi ánh mắt dịu dàng của Thày.
Bà Mắm bán tạp hoá tuy bận rộn nhưng vẫn lãng mạn như dòng suối. Mỗi lần gặp Thày đến mua đồ là mỗi lần bà chảy nước trong háng. Mùi nước ấy phả ra lấn át tất cả cái hỗn mang của mọi thứ hàng hoá chất đầy trong tiệm. Nó tạo ra một bầu khí nồng nàn hư ảo với sự tồn tại của thế giới chung quanh.
Bao giờ cũng vậy, khi Thày mua hàng xong bà đều ân cần, “Thày cứ để đồ ở đây, em sẽ bảo bọn nhỏ mang đến nhà cho Thày.”
Và Thày luôn tỏ ra cao quí, nhỏ nhẹ “Nhờ bà vậy.”
Thật ra, chẳng có bọn nhỏ nào cả. Chính bà sẽ đích thân mang đồ đến cho Thày. Bà cũng không bao giờ quên biếu Thày ít đồ ăn do chính bà nấu. Điều ấy tự nhiên như tình làng nghĩa xóm, đặc biệt với một người đàn ông đáng kính sống đơn độc. Và cũng tự nhiên như thế, bà sẽ mang cái mùi như truyền thuyết ấy vào lô cốt với Thày mỗi khi ông Muối vắng nhà.
Ông Thày rất ít nói khi giao hưởng ân ái. Chỉ có mê đắm của ngôn ngữ cơ thể với cơ thể. Tuy nhiên, cũng có lúc ông phải thốt lên thành lời, “Anh chết mất…”
Mùi ma mị của bà hoà quyện với mùi rừng man dại nhồi ông lên xuống giữa chơi vơi của đất trời. Mơ và thật.
Bà Mắm rất tự hào vì được ông yêu. Như ân sủng. Như biệt đãi. Cho dẫu niềm tự hào ấy vẫn phải che giấu như bóng tối trong lô cốt, nhưng vẫn làm cho thần thái bà trở nên rạng ngời. Nhờ thế, tiệm tạp hoá của bà, vốn chỉ bán những thứ cần thiết mà không biết từ lúc nào đã biến thành quán rượu. Những gã đàn ông chán vợ, những chàng trai mới lớn đều nấn ná khi mua rượu ở quán bà. Ở đấy không có mồi nhậu, nhưng có nhan sắc và mùi của bà. Họ uống rượu tại chỗ. Một mình cũng uống. Đông người cũng uống. Không có chỗ trong nhà thì họ ngồi ngoài hiên. Mùi trong háng bà phát tán trong không gian đầy ắp, ai cũng có phần.
Ở Rume, ai cũng biết bà Mắm không có mùi mắm. Nơi bà, chỉ có một mùi trầm hoang dã khiến rắn không cắn, cọp beo không ăn thịt người. Mùi ấy mang an lành, hiền hoà đến cho mọi loài thú.
Đàn ông say đắm mùi bà nhưng không ai cợt nhả với bà hay hung hiểm với người khác. Có lẽ một phần vì ông Muối lúc nào cũng đeo con dao găm bên hông như cảnh sát đeo súng lục. Hơn nữa, trên bàn thờ nhà ông Muối còn có một cây kiếm dài, nghe nói là của gia bảo. Mỗi lần kiếm rút ra phải dính máu người.
Chỉ có ông Thày không bao giờ ngồi lại trong tiệm. Và Thày cũng chỉ uống rượu một mình. Với khách khứa, Thày dùng trà tiếp đãi, mà cũng chỉ là lá cây vối trong sân nhà.
Thỉnh thoảng Thày lấy xe đạp đi đâu đó một vài ngày, không ai biết làm gì. Con Quít vẫn quấn quít với Thày và là kẻ canh gác trung thành của Thày. Đặc biệt, những khi Thày vào lô cốt với ai đó hay vắng nhà, Quít luôn ngồi gác bên ngoài, nghiêm cẩn như một anh lính gác lăng tẩm. Vì thế, cái lô cốt vẫn là một bí mật về những con ma Tây đen nhớ cố hương than khóc hàng đêm làm dân làng sợ hãi, không ai dám bén mảng.
Nguyễn Viện, born Nguyễn Văn Viện, on February 1, 1949 in Dong Xa, Hai Duong, is a journalist and writer, self-published author, on noteworthy subjects like sex and politics, listed by RFA as Resistance Literature. Currently living and writing in Saigon, Vietnam.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.
Leave a comment