THERE ARE THOSE WHO WILL INFINITELY LEAVE TO NEVER LOOK BACK | CÓ NHỮNG KẺ ĐI MÃI KHÔNG VỀ – PHẦN MỘT | Nguyễn Viện [chapter FOURTEEN]

14. A CALLING

Faced with collapse, the government had to “đổi mới” (change). The awakening created an opportunity for the United States to remove the sanctions and reestablish diplomatic relations with Vietnam. The isolated society slowly reconnected with the world, people’s lives slowly improved.

Drawn by longing for loved ones, Thị was one of the first to return home after a couple of decades. The city was still the same. Beside the street names, everything was just as familiar. Thị didn’t know who to see first. Thị thought of Rume, but will Rume still be there? Was Thạch Xung still alive? Her half brothers and sister from different fathers, what of them? And Mi, did she still live in the same house?

After a day rest getting used to life in the old country, Thị made up her mind to look for Mi first because it felt like it was the easiest thing to do. The alley just as old just as dirty, except for the chill ran up Thị’s back as the nightmarish red flags hang everywhere on the day of commemoration, like bloody shirts against the blue sky.

The door was firmly shut. The neighbour informed her that Mi, the lady was usually home late, while the man sometimes come home.

“The man”, meant Mi was married. Happy for her.

No point waiting, Thị went to look for her place over the canal. Still bits and pieces of wood stuck together, together with the constant rising smell of the water from below. The poverty immutable. Not wanting anyone to recognize her, Thị walked straight through without stopping, all she wanted was a reminder of those difficult time. Thị saw then how people could unimaginably and infinitely, endure hardship.

With a heavy heart, Thị went back to look for Mi that evening. The person who opened the door for her was not Mi, it was Thạch Xung. His features more austere more resentful, but Thị could still make out that it was Thạch Xung.

“Thạch Xung…”

Choked up, fitfully they hugged each other. Thị shed tears joy.

Mi stepped out, startled by the sight of Thạch Xung hugging another woman. Without yet a chance to find out who it was Mi stood there and watched them.

Caught the sight of Mi, Thị let go of Thạch Xung, rushed over and hugged Mi. “It’s me, Thị.”

Mi cried out then. “Oh gosh, it’s you sis…”

Laughing and wiping away their tears at the same time, arm in arm they helped each other into the house. Thị studied both of them affectionately, studied the clumsy awkward but loving space.

Mi said, “Sis, stay for dinner.”

Thị nodded, opened a parcel she brought for Mi. Jars of vitamins, scented soap, chocolate… Stuff Mi was used to, but now suddenly were precious and cherished gifts.

They shared their stories, what happened when and where.

Thị asked Thạch Xung, “Now that there’s peace, have you been back to Rume?”

“No. I don’t know if Rume is still there. Plus, I don’t really think about that place.”

“Why?” Thị asked surprised.

Thạch Xung hesitated for a moment, “When you left. Rume felt gone to me.”

Thị rebutted, looked at Thạch Xung, “There’s not just me in Rume.”

Thạch Xung shook his head, didn’t offer a further explanation.

“I want to go back to Rume.” Thị waited for a reaction from Thạch Xung, then Thị continued “I want both, you and Mi to come with me.”

“We shouldn’t go back there. The guerrilla there are unpredictable when it comes to strangers. People have came back looking for their land, or graves and they end up getting locked up for being spies.”

Thị asked, “What if your brother, Thạch Xâm come with us? Will he take us?”

“I don’t know.”

Thị had already made up her mind, “Can you take me to see Thạch Xâm tomorrow?”

“Sure.” Thạch Xung couldn’t say no to her.

That night at the hotel, Thị could not sleep. Lying next to Mi, Thạch Xung couldn’t sleep either.

Mi said, “I will not go with you to Rume.”

“You’re busy?”

“No. I don’t want to go.”

Thạch Xâm drove them to Rume. Thạch Xung was thoughtful sitting at the back with Thị, neither sad or happy. He thought about his formative years in Rume. The sombre darkness of the trees. Like an inspired desire was the mountain in the distant. He missed Thày and Thày’s warm home. Missed the mysterious blockhouse. Missed the busy days helping Thị over at her place… As Thạch Xâm asked Thị about life in The United States, and Thị likewise asked Thạch Xâm about his life in the jungle. Thị curiosity led to why he left his family to fight when he was still so young.

“Ah, I was just bored. I had no idea.” Thạch Xâm laughed.

“But you didn’t give up, you’re a hero.”

“Truthfully though, it was just the resolve of the time. People in any situation, cannot betray the people they were with nor could they abandon their path. Blood calls for blood. War has its own terrifying allure. Even now, sometimes I miss the fight as badly as any of my habits.”

Thị found it impossible to understand. They were quiet as the sombre air settled over them. Thị thought of James and his fight in Vietnam, she couldn’t understand why things had to be that way. Happiness was what people wanted and desire, there was nothing else other than that. Thị also thought, humanity was better off in a matriarch society, there wouldn’t be any war. Thị burst out laughing with the thought, it’s true how she too like to “control” James like she always do. And because of that, there was peace in her house.

Seeing Thị laughing alone, Thạch Xung gave her a questioning look.

“Oh, it’s nothing. I just thought that if all men were scared of the wives then this world would always be at peace.”

Both brothers burst out laughing.

“No woman would want their husband to go off and fight in a war.” Thị added.

It was still a dirt road into Rume, 4km from the highway. There was no jungle left, in place of it was fruit orchards or rubber plantations.

“Do you come back often?” Thị asked Thạch Xâm.

“Now and then. I’m back to light incense for loved ones. There’s no one our age left here.”

Not a single house. The trees were also different, the jungle had retreated into the distance. On the foundation of their old home was a large grave void of remains, but Mr. and Mrs. Thạch Xanh’s names were carved on a large tombstone.

Thạch Xâm divided the incense among the three of them. No one said anything, quietly bowed and said their silent prayers.

Thạch Xung asked Thị, “Do you remember where your house used to be?”

“Barely. Not that there will be anything left to see.”

Turned to Thạch Xâm, he asked “Do you remember exactly where the blockhouse might be at all?”

Thạch Xâm nodded. He lead both of them through the cashew orchard toward the blockhouse.

The blockhouse was gone during the carpet bombing, nothing left but sad scattered pieces of rusting metal sticking out of a pile of rubble. Thạch Xung oriented himself before he was sure were they had buried Thày’s body.

Thạch Xung asked Xâm, “Who gave the order to kill Thày?”

“I don’t know. But what I do know for sure was that, no one in Rume was involved.”

Thạch Xung left Rume, because of this death. He had no intention of returning. And here he was, standing in front of a patch of dirt where his father was buried, together with his poor mother cut off because of a village and her husband.

“War is a machine…”

Thạch Xâm didn’t finish the sentence, because he suddenly realized that going back to the cause or justification of war could only lead to questions that will dismantle his faith or ideals. Thạch Xung laughed dryly, he didn’t want to be lectured on the justification of an evil crime where no one is responsible.

Is survival in itself forgivable? Thạch Xung had no idea. But deluded he might be, felt he deserved to be forgiven, even when he did nothing wrong.

Forgive please the resentment, Thạch Xung kneeled faced down on the injustice in the ground. Bowed to Thày in reverence. Bowed in reverence to those who through adversity had given him life. Thị followed suit.

“He is my father” Thạch Xung shared suddenly.

While Thạch Xâm was still startled by the sudden news Thị affectionately studied Thạch Xung as she smiled.

“He is also my father.”

“How long have you known?”

Thị took a step toward Thạch Xung, embraced him, “My mother told me the moment you found me, before I left Vietnam. Lucky since…” Thị slammed her fists into Thạch Xung’s back.

Patting Thị’s head, Thạch Xung also laughed.

Suddenly, they were a family, Rume was now nothing but a grave, where they had to bury their parents and their childhood. Where they saw the beginning of a war and the pain that it had caused. A devastating Rume, where the jungle was decimated and their land was riddled with mines and boms.

“I’m going to have to refer to Mi as my big sister. Take care of her.” Thị said on the way home.

“I have always taken care of her.”

“I will take care of the both of you.”

“Who gave you the right to do that. We can take care of ourselves.”

“Do you want to come with me to the States?”

“I don’t like where I am at the moment, but I don’t want to leave.”

“We should build a proper grave stone for Thày?”

“No. We will do nothing, for the moment or even one day, we will never be able to come back. Leave Thày and Rume alone, let them be the ones to safeguard our memory, both real and unreal.” Thạch Xung said.

14.  TIẾNG GỌI

Đứng trước bờ vực sụp đổ, chính quyền buộc phải “đổi mới”. Sự thức tỉnh ấy tạo điều kiện cho Mỹ dỡ bỏ cấm vận và tái lập bang giao với Việt Nam. Xã hội dần hoà nhập với thế giới, cuộc sống con người dần được cải thiện.

Được thúc đẩy bởi nỗi nhớ thương những người thân yêu, Thị là một trong những người đầu tiên trở về quê hương sau mấy chục năm xa cách. Thành phố chưa có gì thay đổi. Ngoài những tên đường, mọi thứ vẫn quen thuộc như xưa. Thị không biết phải đi tìm ai trước. Thị nghĩ đến Rume, nhưng liệu Rume có còn không? Thạch Xung còn sống không? Những cô em cùng mẹ khác cha giờ ra sao? Cả Mi nữa, cô ấy còn ở chỗ cũ?

Sau một ngày nghỉ ngơi và tìm hiểu cuộc sống mới ở quê nhà, Thị quyết định đi tìm Mi trước bởi vì điều này có vẻ dễ dàng hơn. Con hẻm vẫn cũ kỹ và nhem nhuốc, nhưng cái màu đỏ rợp trời cờ xí của một ngày lễ như chiếc áo dính đầy máu ác mộng làm Thị lạnh sống lưng.

Căn nhà đóng cửa. Người hàng xóm cho biết, bà Mi đến tối mới có nhà, còn ông ấy thỉnh thoảng mới thấy về.

“Ông ấy”, như thế có nghĩa là Mi đã lấy chồng. Mừng cho cô ấy.

Không thể đứng chờ, Thị lần mò tìm về căn nhà cũ của mình bên bờ kênh. Vẫn những tấm ván mộc mạc lắp ghép và mùi hôi lưu cửu từ dưới nước bốc lên. Sự lầm than như bất biến. Không muốn ai nhận ra mình, Thị đi ngang qua chỉ để nhớ lại một khoảng đời đã từng khốn khó. Thị nhận ra, sự cam chịu của con người quả thật không giới hạn và cũng khó hiểu.

Lòng buồn bã, Thị trở lại nhà Mi vào buổi tối. Người ra mở cửa cho nàng không phải Mi, mà chính là Thạch Xung. Khuôn mặt và cả con người Thạch Xung khắc khổ và hằn học, nhưng Thị vẫn nhận ra.

“Anh…”

Thảng thốt, họ ôm lấy nhau nghẹn ngào. Thị khóc vui sướng.

Mi bước ra, ngỡ ngàng trước cảnh tượng Thạch Xung ôm một người đàn bà khác. Chưa kịp nhận ra ai, Mi chỉ đứng nhìn.

Khi nhìn thấy Mi, Thị buông Thạch Xung ra và bước tới ôm Mi. “Thị đây.”

Đến lúc ấy Mi mới reo lên. “Trời ơi, chị…”

Vừa cười vừa gạt nước mắt, họ dìu nhau vào nhà. Thị nhìn hai người thân thiết, nhìn căn phòng tuềnh toàng đầy âu yếm.

Mi nói, “Chị ăn cơm luôn với tụi em nhé.”

Thị gật đầu, mở gói quà. Mấy hộp thuốc bổ, xà bông thơm, chocolate… Những thứ rất quen thuộc với Mi, nhưng giờ đây nó quý giá và ẩn chứa những nỗi niềm.

Họ kể cho nhau nghe những đoạn trường và nhắc nhớ những kỷ niệm cũ.

Thị hỏi Thạch Xung, “Hoà bình rồi, anh có lần nào trở về Rume không?”

“Không. Anh không biết giờ Rume có còn không. Vả lại, anh cũng không muốn nhớ đến nó.”

“Tại sao?” Thị ngạc nhiên hỏi.

Ngần ngừ một chút, Thạch Xung nói “Kể từ lúc em đi. Anh nghĩ Rume không còn nữa.”

Thị trân trối nhìn Thạch Xung, “Rume đâu phải chỉ có em.”

Thạch Xung lắc đầu, không giải thích thêm.

“Em muốn về Rume.” Chờ xem phản ứng của Thạch Xung, Thị nói tiếp “Em cũng muốn anh và Mi cùng về với em.”

“Chúng ta không nên về đó. Không ai lường được mấy ông du kích sẽ làm gì với người lạ. Anh biết đã có những người về quê tìm đất, tìm mộ rồi bị bắt vì bị tình nghi làm gián điệp.”

Thị hỏi, “Còn anh Thạch Xâm thì sao? Có thể đi với chúng ta không?”

“Anh cũng không biết.”

Thị cương quyết, “Mai anh dẫn em đến thăm anh Thạch Xâm nhé?”

“Được.” Thạch Xung không thể từ chối.

Đêm ấy trở về khách sạn, Thị mất ngủ. Nằm bên Mi, Thạch Xung cũng mất ngủ.

Mi nói, “Em không đi Rume.”

“Em có việc gì à?”

“Không. Chỉ là em không muốn.”

Chuyến xe đi Rume do Thạch Xâm làm tài xế. Ngồi ở ghế sau với Thị, Thạch Xung trầm ngâm, không buồn không vui. Anh nhớ lại những ngày thơ ấu ở Rume. Nhớ cái âm u của rừng. Nhớ ngọn núi phía xa như một ngưỡng vọng. Nhớ ông Thày và ngôi nhà ấm cúng của Thày. Nhớ cái lô cốt huyền bí. Nhớ những ngày lăng xăng ở nhà Thị… Trong lúc Thạch Xâm hỏi han Thị về đời sống ở Mỹ, cũng như Thị hỏi thăm Thạch Xâm về cuộc sống trong rừng. Rồi Thị cũng tò mò hỏi về lý do tại sao anh lại bỏ nhà đi chiến đấu lúc còn con nít thế.

“À, lúc ấy tôi ham vui thôi. Biết gì đâu.” Thạch Xâm cười bảo.

“Nhưng anh cũng kiên cường, anh hùng mà.”

“Thật ra, cái nghĩa khí ấy cũng là hoàn cảnh đưa đẩy. Khi con người ở trong một tình thế nào đó, người ta không thể phản bội đồng đội cũng như không thể tự chối bỏ con đường mình đã đi. Máu kêu gọi máu. Chiến tranh có cái hấp lực tàn khốc của nó. Đến giờ, đôi khi tôi cũng nhớ chiến trường như nhớ điều gì đó quen thuộc.”

Thị không hiểu được. Bầu khí trầm xuống và họ im lặng. Thị nghĩ đến James và cuộc chiến của anh ở Việt Nam, nàng cũng không hiểu được tại sao lại thế. Điều con người mong muốn và theo đuổi là hạnh phúc chứ không phải bất cứ gì khác. Thị cũng nghĩ, nếu toàn thể loài người theo chế độ mẫu hệ, có khi con người sẽ thoát được chiến tranh. Thị bật cười với ý nghĩ ấy, quả thật nàng cũng thích “đè đầu cưỡi cổ” James như nàng vẫn cư xử thế. Và nhờ vậy, gia đình được yên ổn hơn.

Thấy Thị cười một mình, Thạch Xung nhìn nàng dò hỏi.

“Không có gì. Chỉ là em nghĩ nếu tất cả đàn ông đều biết sợ vợ thì thế giới sẽ hoà bình.”

Cả hai anh em Thạch Xung đều bật cười.

“Chẳng có phụ nữ nào lại muốn cho chồng con mình ra chiến trường.” Thị nói thêm.

Đường vào Rume vẫn là một con đường đất, tính từ quốc lộ khoảng hơn 4km. Không còn rừng, thay vào đó là những vườn cây ăn trái như điều hoặc cao su.

“Anh có hay về Rume không?” Thị hỏi Thạch Xâm.

“Cũng thỉnh thoảng. Tôi về chỉ để thắp nhang cho những người trong gia đình. Đồng lứa chúng ta không còn ai.”

Rume không một mái nhà. Cây cối cũng khác, rừng đã lùi xa. Trên nền đất nhà cũ, một ngôi mộ lớn không hài cốt, nhưng có tấm bia đá khắc tên hai ông bà Thạch Xanh.

Thạch Xâm chia nhang cho mọi người. Không ai nói gì, họ thầm lặng khấn vái.

Thạch Xung hỏi Thị, “Em còn nhớ chỗ nhà em ở không?”

“Mang máng thôi. Nhưng cũng chẳng còn gì để nhìn lại.”

Quay sang Thạch Xâm, anh hỏi “Em còn nhớ cái lô cốt chính xác chỗ nào không?”

Thạch Xâm gật đầu. Anh dẫn hai người đi xuyên qua vườn điều đến lô cốt.

Cái lô cốt đã bị dội bom, dấu vết còn lại chỉ là một đống gạch vụn và vài cọng sắt trơ ra khẳng khiu. Thạch Xung định vị rồi bước đến khoảnh đất mà chàng đoán chừng là nơi đã chôn xác ông Thày.

Thạch Xung hỏi Xâm, “Ai đã ra lệnh xử tử Thày?”

“Em không biết. Nhưng em biết chắc chắn một điều, không một ai ở Rume tham gia vào việc ấy.”

Cũng vì cái chết này, Thạch Xung đã bỏ Rume ra đi. Và chàng không bao giờ có ý định sẽ quay trở lại. Nhưng giờ đây, chàng đã đứng trước mảnh đất đã vùi chôn thân xác cha mình, cùng với người mẹ tội nghiệp bị ngăn cách bởi một ngôi làng và người chồng.

“Chiến tranh là một guồng máy…”

Thạch Xâm bỏ dở câu nói, bởi anh chợt nhận ra việc truy nguyên cái nguồn cơn hay giải thích về chiến tranh sẽ dẫn tới những câu hỏi có thể làm đổ vỡ niềm tin hoặc lý tưởng của chính anh. Thạch Xung cười nhạt, anh cũng không muốn nghe một luận điệu về tội ác mà không có kẻ chịu trách nhiệm.

Cuộc đời có đáng được tha thứ không? Thạch Xung không biết. Nhưng chàng cũng mơ hồ nhận thấy, chính mình mới cần được tha thứ, cho dù chàng không có lỗi gì.

Hãy tha thứ cho thù hận, Thạch Xung quì xuống cúi lạy mặt đất oan khiên. Cúi lạy người Thày. Cúi lạy những sinh thành nghịch cảnh. Thị cũng làm theo.

Thạch Xung đột nhiên buột miệng, “Đây là cha anh.”

Trong lúc Thạch Xâm còn ngỡ ngàng thì Thị âu yếm nhìn Xung, tươi cười hạnh phúc.

“Ông ấy cũng là cha em.”

“Em biết hết rồi?”

Thị bước tới ôm Thạch Xung, “Mẹ đã cho em biết từ lúc anh đến tìm, trước khi em rời Việt Nam. Không thì…” Thị đấm vào lưng Thạch Xung.

Thạch Xung cũng cười, xoa đầu Thị.

Giờ đây, với tất cả anh em họ, Rume chỉ có nghĩa là một nấm mộ, nơi chôn vùi thân xác cha mẹ và tuổi thơ của họ. Nơi họ đã nhìn thấy chiến tranh khởi phát và những đau thương của tương tàn. Một Rume tan rã, rừng của họ đã bị huỷ diệt và đất của họ đầy bom mìn.

“Em phải gọi Mi bằng chị rồi, phải không. Hãy chăm lo cho chị ấy.” Thị nói trên đường về.

“Anh vẫn luôn như vậy.”

“Em cũng sẽ chăm lo cho anh chị.”

“Ai cho em cái quyền đó. Bọn anh vẫn tự thu xếp được.”

“Anh muốn đi Mỹ không?”

“Anh không thích ở đây, nhưng anh cũng sẽ không bỏ đi.”

“Chúng ta sẽ xây mộ cho Thày chứ?”

“Không. Chúng ta không làm gì cả, bởi vì ngay bây giờ hoặc đến một ngày đó, chúng ta sẽ không thể trở lại. Cứ để Thày và Rume như ký ức chúng ta đã lưu giữ, những điều có thật và cả những gì không thật.” Thạch Xung nói.

“Thật ra, Rume huyền ảo đã không còn nữa, từ khi chúng ta bỏ đi.” Giọng của Thị ngậm ngùi.

Dường như Thạch Xâm cũng muốn nói gì đó, nhưng anh không mở miệng được. Thạch Xâm hiểu rằng không cần thiết để làm đổ vỡ thêm nữa cái tình cảm mong manh giữa anh em họ cũng như với Thị, dù tổn thương sâu và đầy cay đắng.

“Có những điều chúng ta muốn quên, nhưng không thể quên. Vậy thì hãy nhớ những gì tốt đẹp.” Thạch Xung trầm giọng.

Thạch Xâm vẫn không nói gì, anh không muốn phải gượng ép. Chiến tranh hay hoà bình, lịch sử hay cuộc sống vẫn là cái cối xay thịt.

(còn nữa)

Nguyễn Viện