Văn Học Ngoại Biên — Literature Beyond

[
[
[

]
]
]

A novel in Vietnamese by Nguyễn Viện
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

4. SMELL OF BLOOD JELLY

There was already another Rume.

Women of all ages were never unemployed, nor were they worried about finding a man like in the legends told my missionaries. Plenty of men, but finding a trustworthy man was not easy either. And if they were not satisfied with the local men, they can find a husband from overseas and not worried about the ramification of discrimination or taboos like “me Tây”, “me Mỹ” like in the old colonial days, new. Not only that, marrying someone overseas was a blessing. The solution for poverty and the fate of being unmarried in the simplest way was to agree to marry a Chinese, Taiwan or South Korean man… Hustle and you might officially land a job overseas as a labourer, if not than the riskier path was to lose your money, your life to human traffickers. Nor matter the method it was an opportunity.

It has been a while, Lữ Thảo have not came back to Rume.

Phúc Bò’s wife suggested, “Let me find you a girl uncle, won’t be much?”

I laughed, “Won’t be much is how much?”

“You take care of them and their family uncle.”

I couldn’t laugh any more. It was serious. Familial fidelity again the righteous sacrifice. No different to Thúy Kiều in a tale by Nguyễn Du.

Trâm và Viện

4. MÙI TIẾT CANH

Đã có một Rume khác.

Đàn bà con gái ở đây không sợ thất nghiệp, cũng không sợ không tìm được đàn ông như truyền thuyết của các nhà truyền giáo xưa kia. Không thiếu đàn ông, nhưng để lấy được một người chồng đáng tin cậy cũng không dễ dàng. Tuy nhiên, không hài lòng với trai bản xứ, họ vẫn có thể tìm chồng người nước ngoài mà không sợ bị kỳ thị hay khinh miệt kiểu “me Tây”, “me Mỹ” như thời thuộc địa cũ, mới. Chẳng những thế, lấy chồng ngoại giờ đây còn được coi là phước đức. Giải pháp thoát nghèo và thoát ế hiệu quả đơn giản nhất là chấp nhận gả bán cho mấy anh Trung Quốc, Đài Loan hay Hàn Quốc… Chạy vạy giỏi hơn thì kiếm được một chân xuất khẩu lao động chính thức, không thì đi chui bất chấp nguy cơ mất tiền, mất mạng. Kiểu gì cũng có cơ hội đổi đời.

Đã lâu, Lữ Thảo không về Rume.

Vợ Phúc Bò gợi ý với tôi, “Để con tìm cho chú một cô được không? Cũng không bao nhiêu đâu.”

Tôi mắc cười, “Không bao nhiêu là bao nhiêu?”

“Nuôi người ta và chu cấp tiền bạc để người ta phụng dưỡng cha mẹ á chú.”

Tôi không cười được nữa. Nghiêm túc thật. Xem ra báo hiếu có thể biện minh cho mọi hy sinh. Cũng như Thuý Kiều của Nguyễn Du.

Tôi nói, “Chú biết con lo cho chú, nhưng chú không có nhu cầu tìm một người hầu hay để hầu. Cho dù vắng cô Thảo, chú cũng không có nhu cầu tìm người thay thế. Chuyện này chấm dứt ở đây nghe không.”

Vợ Phúc Bò sợ tôi mắng, líu ríu đi ra. 

Tôi nhớ Lữ Thảo và thương cho thân phận đàn bà. Tôi yêu sự lãng mạn của mẹ tôi. Thảo đi tu nghiệp ở Mỹ một năm. Một năm đó, chắc gì tôi còn Thảo. Thảo cũng như mẹ tôi, họ biết sống cho bản thân. Tôi sẽ không trách Thảo nếu nàng bỏ tôi hoặc lang chạ với ai đó. Tôi coi đó là điều bình thường.

Thỉnh thoảng Lữ Thảo email cho tôi kể chuyện học hành và những chuyến đi chơi với bạn bè. Nàng cũng gởi hình cho tôi xem. Trong số những hình ảnh đó, có một vài tấm gợi cảm. Có vẻ như Thảo muốn tìm kiếm sự ngưỡng mộ của đàn ông. Yếu tính của đẹp là chinh phục. Bản chất của đẹp là phô trương. Tôi yêu Thảo nhưng không thể ghen. Một gã đàn ông nào đó, Thảo không nói tên, đã ôm Thảo như một người tình.

Rume hiu hắt.

Ông Giải Phóng vẫn đến chỗ tôi uống rượu. Đôi khi, ông mang theo đặc sản đãi tôi.

“Thế giới phức tạp quá.” Ông Giải Phóng nâng ly mời.

Tôi bảo, “Không phức tạp thì chỉ có tìm thấy ở Rume.”

“Cũng không chắc đâu.”

Từ khi nhà tôi bị đột nhập, tôi không tin ai nữa.

Tôi nói tránh đi, “Sự an tịnh chỉ có thể tìm thấy ở bên trong.”

“Nhưng sự thù địch thì bao giờ cũng từ bên ngoài.”

“Tôi không quan tâm nữa. Một ngày trôi qua, thấy mình còn sống là đủ vui. Cái từ bên ngoài mình không quyết định được. Đâu có gì bảo đảm ngày mai tôi không bị bắt.”

Có lẽ Ông Giải Phóng cũng thấy tôi nói kháy, ông nhún vai.

“Cô Thảo không đến nữa à?”

Không muốn cho ông ấy biết Thảo đã đi Mỹ, tôi lấp lửng “Tôi cũng không biết thế nào.”

Ông Giải Phóng đi hơi xa và ông đã biết phải dừng lại. Tôi nâng ly, “Chúng ta chỉ có một lần để sống, nào uống…”

Hai ông già cùng dừng chân ở Rume nhưng vẫn là “hai phương trời cách biệt”.

Phía ngoài cổng, hình như có người muốn gọi. Không thấy Phúc Bò đâu, tôi đành phải bước ra. Một thiếu phụ với hai cô con gái nhỏ xinh đang đứng nhìn mấy cây sứ nhà tôi.

Tôi hỏi “Cô cần gì?”

“Dạ, các cháu nhà con muốn xin ông mấy bông hoa rụng.”

Tôi bảo “Được, vào đi.”

Mở cổng cho mẹ con họ, tôi bảo “Thoải mái nhe. Tôi không tiếc đâu.”

Cô ấy cười, nụ cười duyên dáng sáng ngời “Dạ, con cám ơn. Các cháu xin ít bông để kết vòng hoa tặng cô giáo thôi ạ.”

“Dễ thương quá.”

Tôi để họ tự nhiên, tiếp tục vào bàn nhậu với Ông Giải Phóng.

Rume bây giờ toàn cư dân mới. Ông Giải Phóng cho biết, người mẹ trẻ ấy từ miền Tây lên. Cô ấy làm trong một nhà máy gia công đóng giày ở phía bên kia quốc lộ. Thỉnh thoảng tôi lại đưa mắt nhìn ba mẹ con cô ấy. Da ngăm đen, cô có vẻ đẹp của gái Miên, chắc khoẻ và hiền lương.

“Cũng bắt mắt. Rất vượng phu ích tử.” Tôi nói.

“Vượng đâu không thấy, cô ấy là mẹ đơn thân.”

Đáng tiếc. Sự cực nhọc sẽ làm cho người ta trở nên cằn cỗi. Đừng để tôi thương cảm. Tự tôi đã quá đủ. Nhưng tôi nghĩ đến mấy đứa trẻ. Tôi đứng dậy mở tủ lạnh. May quá, còn một hộp bánh chocolat.

Thiếu phụ đứng ngoài nói to trước khi về, “Con cám ơn.”

Đưa họ ra cổng, tôi cầm hộp bánh nói “Cho hai con nè. Lúc nào muốn xin bông thì cứ đến nhe.”

Thiếu phụ cảm kích “Ôi, ông tốt quá…” Rồi cô bảo hai đứa con, “Cám ơn ông đi.”

Chúng khoanh tay lễ phép cám ơn tôi. Tôi cười khen các cháu xinh và ngoan.

“Nhà ông đẹp quá.” Thiếu phụ nói.

“Nếu cô thích thì lúc nào rảnh cứ dẫn các cháu đến chơi, như khách của tôi.”

“Dạ… con chào ông.”

“Không có chi.”

Trở vào với Ông Giải Phóng, tôi nói “Nhìn họ cũng thấy vui.”

“Nhưng nhìn bà mẹ thì vui hơn, phải không?”

Không muốn giải thích, tôi chỉ nói “Đó là một niềm vui khác.”

Ông Giải Phóng và tôi chẳng mấy khi đồng điệu. Tôi không hiểu điều gì đã khiến chúng tôi vẫn có thể ngồi với nhau được. Tôi không sợ hiu quạnh hay cô đơn. Nhưng nhìn ba mẹ con người đàn bà trẻ này quấn quít bên nhau, tôi thấy cái đầm ấm của một gia đình, cho dù họ thiếu một người đàn ông. Họ đáng yêu.

Không thể nói tôi không thèm khát một cuộc sống gia đình. Tôi cũng từng có một gia đình, nhưng vợ tôi chết, con tôi xa cách. Cũng không trách được, con tôi giống y như bố, chọn đơn độc như một tự do.

Tôi mong muốn ba mẹ con thiếu phụ trở lại.

Và một bữa nọ, họ đã trở lại. Họ đã nhuốm mùi hoa, ngọc lan ma quái và sứ cùi nồng nàn.

Dù đã lâu, nhưng tôi có cảm tưởng như mới xa họ vài ngày.

Thiếu phụ nói, “Các cháu muốn đến chơi vườn nhà ông, nhưng con sợ phiền ông.”

“Không sao. Tôi rất vui. Tôi mong các cháu cũng sẽ vui.”

Tôi bảo Phúc Bò xích mấy con chó lại. Không ngờ hai bé con lại thích chó. Chúng dạn dĩ làm quen với nhau. Mỗi đứa vuốt ve một con chó. Tôi yên tâm. Đi lấy một ít bánh và chai sữa tươi, tôi đặt trên bàn ngoài sân cỏ.

“Lúc nào thích, các cháu lấy bánh ăn nhé.”

Quay qua người mẹ, tôi hỏi “Cô uống café không?”

“Dạ, mất công quá. Cho con xin ly nước lạnh thôi.”

Tuy nhiên, tôi vẫn vào nhà pha hai ly café.

Tôi nói, “Café mộc đó. Tôi không chịu được cái thứ đã là café rồi còn tẩm ướp lung tung. Chẳng khác gì giết người.”

“Dạ, giết người ạ?” Cô có vẻ kinh ngạc về cách ăn nói của tôi.

Tôi vội đính chính, “Không phải họ đầu độc người uống, nhưng cũng chẳng khác gì mấy.”

“Ông làm con sợ. Chắc mai mốt không dám đi uống café nữa.”

Tôi cười, “Vậy thì cứ đến nhà tôi mà uống.”

Cô ấy cũng cười, vẫn miệng cười làm sáng cả khu vườn “Ông không sợ mấy mẹ con con ăn uống sập nhà ông à?”

“Sá gì. Mỗi ngày tôi chặt một cây điều bán củi chắc cũng đủ tiền cho mẹ con cô uống café sạch, ăn bánh ngon.”

“Con chưa thấy ai lớn tuổi mà vui như ông.”

“Không vui như cô tưởng đâu. Tôi chán lắm.”

Lữ Thảo bỏ tôi rồi. Gã cao bồi già bây giờ thui thủi chăn bò một mình. Như một bóng ma trên đồng vắng.

Khi Ông Giải Phóng đến thì cũng là lúc ba mẹ con Cô Hoa Sứ ra về.

Ông Giải Phóng nhìn tôi cười ra vẻ thán phục. “Ông tinh đời. Phải công nhận mẹ con cô ấy dễ thương thật.”

Tôi bảo, “Cô Hoa Sứ hiền hậu.”

Ông Giải Phóng không thắc mắc tại sao tôi lại gọi cô ấy là Cô Hoa Sứ. Tôi muốn cô ấy là hoa sứ.

Mang đến món tiết canh, Ông Giải Phóng tự khen “Tôi đánh tiết canh thì vô địch, ông thử đi.”

Trước kia, thỉnh thoảng tôi cũng ăn tiết canh vịt, nhưng sau này tôi bỏ hẳn vì sợ dịch bệnh. Vả lại, tôi cũng nhận ra món tiết canh quá man rợ.

“Tiết canh gì vậy?” Tôi hỏi vì ngại, dân vùng này hay ăn tiết canh dê.

“Vịt.”

Tôi không bao giờ ăn tiết canh những con thú khác.

“Quả là ngon.”

Nếu tiết canh được coi như đặc sản của người Việt, tôi nghĩ dã man phải là một thuộc tính dân tộc. Và tất nhiên nó dẫn đến hệ quả chúng ta hùng dũng hát “thề phanh thây uống máu quân thù” (10). 

Trong thực tế của cuộc sống, món “tiết canh đời” vẫn là thượng phẩm. Một bản anh hùng ca bất diệt. Sự hỗn mang của thịt thà trong dĩa máu là giao hưởng giữa đêm và ngày. Sự huy hoàng của cái chết và đức hy sinh cao cả của nhân dân.

Nhìn thấy máu đỏ loang trên mép ông bạn già, tôi sẽ phải say.

Và tôi say. Tôi không nhớ Thảo nữa. Hình ảnh ba mẹ con người thiếu phụ lởn vởn trong đầu tôi. Cô Hoa Sứ, Ni và Na. Mùi của sự đầm ấm đưa tôi vào giấc ngủ ban chiều.

Khi tôi tỉnh dậy, trời đã sập tối. Có thể tôi sẽ phải đối phó với một đêm dài mất ngủ. Những hồi ức không làm tôi day dứt, nhưng tôi vẫn hoang mang, cho dù tôi không quan tâm chuyện đúng sai nữa. Có lẽ quãng thời gian lập am tu hành đã mang lại cho tôi nhiều an ủi nhất.

Tôi nhớ Hà Việt.

Không như Ông Giải Phóng ám chướng, không như Cụ Dunhill trưởng thượng… Hà Việt đã từng với tôi như một người bạn thật sự. Cùng với Mi, Hà Việt đã ở bên tôi vào một thời điểm đáng sống nhất. Nếu tôi muốn, giờ này tôi vẫn có thể lập lại một kịch bản cũ. Nhưng tôi không muốn giả dối với mình và với người. Sự an lạc hay tịnh độ chỉ có thể là một diễn trình nội tại. Ít ra, Hà Việt đã cùng tôi chân thành trong việc hoằng pháp thiện lành nhất có thể. Tất nhiên, tôi chẳng bao giờ hết ngã mạn, nhưng tôi trung thực trong mọi hành vi. Thiền am Như Tuyền và chiếc quan tài của tôi trong tịnh thất vẫn còn nguyên trong ký ức, nó vẫn là nơi tôi hồi hướng như một nẻo về cho sự viên thành. Nhưng đã đến lúc tôi không cần một thiền am nào, cũng không cần một quan tài nào nữa. Mảnh đất này, bầu trời này chẳng phải là thiền am hay quan tài của tôi sao.

“Hà Việt, ông còn sống hay đã chết? Nước Mỹ tuy rộng lớn, nhưng đâu phải chỗ cho ông phiêu hốt. Những ấp ủ của ông lúc trước có lẽ giờ này hẳn ông phải thấy chỉ là trò trẻ con. Nhưng chúng ta đã không hề phí phạm tuổi trẻ, phải không?”

Tôi nói với Ông Giải Phóng “Chính trị tạo ra các mối quan hệ khốc liệt nhất, hoặc người ta gắn bó sống chết với nhau vì một lý tưởng, hoặc người ta trở thành thù địch một mất một còn cũng vì một lý tưởng. Chính trị tạo ra người thắng, kẻ thua. Chính trị không có hoà giải mà chỉ có thể thoả hiệp.”

“Cuộc sống vốn là đấu tranh mà.” Ông Giải Phóng đáp.

“Tôi chỉ nhìn thấy đó là bi kịch.”

Nhưng chạy đâu cho thoát. Giữa tôi và Ông Giải Phóng là một tương quan bằng hữu hay chỉ là một thoả hiệp hàng xóm? Chúng tôi đồng lòng giết thời gian, đồng lòng giải khuây nhau trong khi chờ ngày Chúa lại đến.


Nguyễn Viện, born Nguyễn Văn Viện, on February 1, 1949 in Dong Xa, Hai Duong, is a journalist and writer, self-published author, on noteworthy subjects like sex and politics, listed by RFA as Resistance Literature. Currently living and writing in Saigon, Vietnam.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

Leave a Reply