the gains and the pitfalls | Bùi Chát

Lời - lỗ Acrylic, sơn dầu, oilstick.. trên canvas 115x160cm 2024 by Bùi Chát

poem inspired art by Bùi Chát
translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

as soon as it is liquid
it is a gain
though sometimes it is a pitfall

my ancestors were born in
these pits
the pits they eat
live and die in
gain was never a word in their mind

me composing a poem without a word
a poem without gain
dying nearly without a pit

living – the pitfall is the gain
poetry – the gain is the pitfall
enthusiastically: the pitfall bears the gain

L ờ i – l ỗ

Khởi thủy là lời
Nhưng có khi là lỗ

Tổ tiên tôi sinh ra
Ở lỗ
Ăn lỗ
Sống, chết trong lỗ
Chưa bao giờ biết lời

Tôi làm thơ không lời
Thơ không ăn lời
Chết không kịp lỗ

Sống – lấy lỗ làm lời
Thơ – lấy lời làm lỗ
Nhiệt liệt: lời ăn lỗ chịu

(Chúng ta đang trôi đi đâu?! – Nxb Đà Nẵng 2025)


Bùi Chát is the poet, writer, publisher and artist’s pen name. Bùi Quang Viễn was born on October 22, 1979, at Hố Nai, Biên Hòa, Đồng Nai Province, Việt Nam. Born to family of patriotic Catholic refugees from the North in 1954.

Graduated in 2001 from the Faculty of Literature, Linguistics, and Journalism of Hồ Chí Minh City University of Social Sciences and Humanities. Bùi Chát named and cofounded Nhóm Mở Miệng (Open Mouth Group) with the poet and writer Lý Đợi, promoting Graveyard & Garbage Poetry.

Nhà Xuất bản Giấy Vụn (Scrap Paper Publishing House), also founded by Bùi Chát, distributions of xerographically structured sensitive works by “pavement poets”. In 2004, Bùi Chát and cofounder Lý Đợi were detained for two days for distributing flyers at a poetry reading raided by the authority. In 2005, the culture department blocked their performance at the Goethe Institute in Hà Nội.

In 2011, Bùi Chát was awarded the IPA Freedom to Publish Prize “for his exemplary courage in upholding the freedom to publish.” He was arrested on his return to Việt Nam after receiving the award in Buenos Aires and detained for several days.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

HƯ CẤU | Nguyễn Thị Phương Trâm

Ta vẫn còn chơi nha. Tóc bạc mặc nhầm sắc thái nó làm trạng thái ta héo mòn đi. Cẩn thận nhé. Indigo okay, tóc màu gì cũng thấy mình tươi như hôm em vừa hôn anh lần đầu tiên. Vừa sướng vừa sợ hãi. Trời mùa đông Sydney cúm nhiều hơn là lạnh làm đầu óc nó lú. Vừa lú vừa tiền mãn kinh nó va chạm vào nhau nó chỉ muốn gây sự. Nó năn nỉ bạn bằng hai đầu gối của nó là bạn hãy chậm lại. Làm sao để chậm lại bạn có thể hỏi tôi? Sex okay, một cách thể thao và giữ ấm, trao đổi chất lỏng sẽ nâng cao lực lượng cơ thể chống lại viêm nhiễm vi rút, nên rất tốt cho sức khỏe. Như cách tôi thấy dễ hơn là bia, bia không chỉ có chất bổ của lúa mì, mà chất cồn nhẹ sẽ mang lại cho bạn sự bình yên xóa đi mọi sự lo âu v..v..của đời sống, nếu có lú hay dính vi rút gì đi nữa sẽ không còn là một vấn đề. Tin tôi đi. Tôi là dịch giả mờ.

CHUYỆN CỦA MỘT NHÀ THƠ

Mỗi tháng một lần công ty chàng đang làm lâu năm trả tiền khách sạn ở thủ đô để chàng được ngủ với vợ mình.

Ngủ với vợ là một dịch vụ chàng làm như mọi việc một cách chu đáo và cặn kẽ.

Bước vào căn phòng vuông trước mặt đối diện là cái cửa sổ kính cao từ trần nhà màu xám nhạt đến chân thảm màu hồng nhạt, chàng trượt hai bàn chân chàng ra khỏi đôi loafers da màu vàng caramel trước khi chàng cúi xuống xếp chúng gọn vào góc tay trái của cánh cửa và cởi áo khoác ra móc lên cái móc áo cất vào cái tủ áo với hai cánh cửa trượt. Chàng móc chìa khoá từ túi quần bên tay phải quần tây màu xám đục và đút nó vào ổ chìa khoá của cái vali chàng vừa đặt xuống trước khi cất áo khoác của mình vào tủ. Cái vali da màu đất bazan vợ chàng mới mua tặng chàng ngày sinh nhật sáu mươi với chiếc bánh kem trắng mà chàng thích ăn mỗi năm chỉ một lần của tiệm bánh ở đầu đường gần nhà mình.

Người vợ xinh như tên của nàng, thân mỏng manh và da trắng như búp hoa ngọc lan, nàng đứng chưa tới vai nhà thơ. Nàng bước theo anh nhà thơ vào phòng, tay trái của nàng kéo theo chiếc vali cabin Samsonite màu đen vỏ cứng. Người vợ của nhà thơ theo quy luật của chồng cởi ra đôi giày Mary Jane màu đen gót hai phân ra xếp bên cạnh đôi loafer của chồng. Chiếc giường king ba bước từ cửa phòng nằm đối diện cửa sổ nhìn ra hồ tây nước đục màu đen giữa cơn mưa ngâu lạnh và ướt. Bên tay trái của cái giường king hai bước là phòng tắm nhỏ, vừa đủ để đứng và tắm, đầy đủ nhu cầu vệ sinh. Nước sà phòng, lược, bàn chải đánh răng, dao cạo râu.

– Em muốn đi tắm không?

– Không, anh có lạnh thì and tắm đi cho ấm.

Nhà thơ nhét cái vali sách tay bằng da của anh vào góc tủ, đứng dậy bước hai bước từ cái tủ phòng nằm bên phải của cái king bed và cánh cửa nhìn ra hồ ngồi xuống cuối giường bên cạnh vợ.

Hai người nhìn ra vũng nước đen mực không lời.

Ánh sáng óng ả của những ngọn đèn trên mặt hồ, những nốt nhạc buồn buồn của đầu ngón tay trái anh vẽ đường cong trên lưng vợ, từ mái tóc lơ lửng ngang vai xuống eo nàng.

– Em cởi kính ra đi.

Môi anh mềm và ướt như vũng nước đen hồi nhỏ mời gọi nàng đạp vào chúng giữa cơn mưa chiều cuối tuần học. Ướt và mềm. Cơn dục vọng của anh.

Mỗi tháng một lần.

Sự nghịch lý là khi anh cần phải cứng nhà thơ lại rất mềm. Sự tỷ mỉ của anh làm cô vợ thường phải chủ động. Cô vợ luôn đi hai bước sau anh. Cô ta nhường hơn là vì lý do chàng thích đóng vai gia trưởng. Nhường cho hạnh phúc của gia đình. Mỗi tháng một lần nàng theo chồng vào khách sạn.

Nuốt xong cơn dịch vọng của nhà thơ như ngụm sữa chua tanh mùi máu, nàng đứng dậy xoa hai đầu gối. Nàng kéo chiếc chăn bông lông ngỗng phủ lên người chồng đang nằm co lại như thân hài nhi trong bụng nàng.


Hư cấu tuổi 60

Ngày sinh nhật của anh em đã vi phạm quy luật xã hội. Em đã bị chặn. Món quà ngày sinh nhật của anh trùng hợp tình cờ vũ trụ đã dành riêng cho em ư? Sự điềm tĩnh bình an bất ngờ.

Hư cấu như sự thật, anh từ ánh sáng bước vào bốn bức tường gặp em lần đầu tiên đang quỳ nhìn đăm chiêu vào cặp mắt nhắm của người bạn hơn là thầy của anh.

Cảm giác lần đầu tiên của em là sự bảo vệ. Em đã sẵn sàng nhập vào vai chị của anh.

Ánh sáng của anh như muốn vỡ, em nhất định phải bảo vệ nó.

Ừ, thì em cũng không hiểu. Không phải là lần đầu tiên em thấy em quá vô duyên.

Còn người nằm ngay cửa thiên đàng nhưng vẫn nuối tiếc trần gian khốn nạn này là bạn của anh. Sợi chỉ đỏ. Từ đâu những con chữ thốt ra lần thứ hai trong cuộc đời em:

– Anh, cứ nhắm mắt lại đi, không sao đâu. Cứ ngủ đi. Mọi việc sẽ okay. Ngủ đi. Không sao đâu.

Sinh ra rồi phải chết thôi anh nhỉ. Như mái tóc màu phôi pha của em anh đã nhận là đẹp.

Sự chân thành nằm trong lời nói và cử chỉ của anh làm em mê.

It is what it is.

Ai không mê anh là họ nói láo.

Sixty mà anh vẫn hot như trai 24.

Chúc mừng sinh nhật anh.

Trâm.

Hà Vũ Trọng and Nguyễn Thị Phương Trâm

Đúng là cái ngày hôm đó khi anh bước vào căn phòng trống trải thấy có một người phụ nữ lạ đang ôm lấy và vỗ về người bạn và cũng là người thầy của anh đang nằm co quắp sắp từ giã thế giới này, thoạt đầu anh rất ngạc nhiên và xúc động, rồi anh nghĩ em đã đem tới niềm vui, sự an ủi và cả sự chúc lành để anh ấy có thể mỉm cười ra đi.

Hà Vũ Trọng

Sydney Autumn 2025 [Nguyễn Thị Phương Trâm]

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

to begin a poem | Bùi Chát

Khai mạc 'Đang trôi'. Photo by Trà Cù Lủ

poem inspired art by Bùi Chát
translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

the way one would go to sleep
what could truly be
beyond the aptitude of forgetfulness
where we did once upon a time exist
to begin a poem

Để bắt đầu một bài thơ


Như cách chúng ta khởi động giấc ngủ
Điều gì đã thực sự tồn tại
Ngoài kinh nghiệm của lãng quên
Nơi chúng ta từng hiện diện
Để bắt đầu một bài thơ

(Chúng ta đang trôi đi đâu?! – Nxb Đà Nẵng 2025)


Bùi Chát is the poet, writer, publisher and artist’s pen name. Bùi Quang Viễn was born on October 22, 1979, at Hố Nai, Biên Hòa, Đồng Nai Province, Việt Nam. Born to family of patriotic Catholic refugees from the North in 1954.

Graduated in 2001 from the Faculty of Literature, Linguistics, and Journalism of Hồ Chí Minh City University of Social Sciences and Humanities. Bùi Chát named and cofounded Nhóm Mở Miệng (Open Mouth Group) with the poet and writer Lý Đợi, promoting Graveyard & Garbage Poetry.

Nhà Xuất bản Giấy Vụn (Scrap Paper Publishing House), also founded by Bùi Chát, distributions of xerographically structured sensitive works by “pavement poets”. In 2004, Bùi Chát and cofounder Lý Đợi were detained for two days for distributing flyers at a poetry reading raided by the authority. In 2005, the culture department blocked their performance at the Goethe Institute in Hà Nội.

In 2011, Bùi Chát was awarded the IPA Freedom to Publish Prize “for his exemplary courage in upholding the freedom to publish.” He was arrested on his return to Việt Nam after receiving the award in Buenos Aires and detained for several days.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

Write | Bùi Chát

poem by Bùi Chát
translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

I am writing before I put pen to paper
I am writing after I put my pen down
I stop writing when I put pen to paper
When I put pen to paper
I am thoughtful
I am full of thoughts

Viết


Tôi viết trước khi viết
Và viết sau khi viết
Trong khi viết tôi không viết
Tôi chỉ nghĩ
Chỉ nghĩ


Bùi Chát is the poet, writer, publisher and artist’s pen name. Bùi Quang Viễn was born on October 22, 1979, at Hố Nai, Biên Hòa, Đồng Nai Province, Việt Nam. Born to family of patriotic Catholic refugees from the North in 1954.

Graduated in 2001 from the Faculty of Literature, Linguistics, and Journalism of Hồ Chí Minh City University of Social Sciences and Humanities. Bùi Chát named and cofounded Nhóm Mở Miệng (Open Mouth Group) with the poet and writer Lý Đợi, promoting Graveyard & Garbage Poetry.

Nhà Xuất bản Giấy Vụn (Scrap Paper Publishing House), also founded by Bùi Chát, distributions of xerographically structured sensitive works by “pavement poets”. In 2004, Bùi Chát and cofounder Lý Đợi were detained for two days for distributing flyers at a poetry reading raided by the authority. In 2005, the culture department blocked their performance at the Goethe Institute in Hà Nội.

In 2011, Bùi Chát was awarded the IPA Freedom to Publish Prize “for his exemplary courage in upholding the freedom to publish.” He was arrested on his return to Việt Nam after receiving the award in Buenos Aires and detained for several days.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

Present | Bùi Chát

chưa có tên, sơn dầu trên canvas, 150x195cm . Bùi Chát.

poem inspired art by Bùi Chát
translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

we alone have so many faces
mine have all taken a hold of me

my natural compulsion is to run
run again and again
run away as far as I can

to forever escape from all those faces
I have found a place to hide within you

forever within you
to embracing a new day

Hiện hữu


Có quá nhiều mặt trong một khuôn mặt
Cố bám riết lấy tôi

Theo phản xạ thông thường
Tôi bỏ chạy
Rồi lại bỏ chạy

Và để vĩnh viễn thoát khỏi những khuôn mặt
Tôi đã trốn vào em

Mãi mãi ở trong em
Ôm trọn ngày đang tới


Bùi Chát is the poet, writer, publisher and artist’s pen name. Bùi Quang Viễn was born on October 22, 1979, at Hố Nai, Biên Hòa, Đồng Nai Province, Việt Nam. Born to family of patriotic Catholic refugees from the North in 1954.

Graduated in 2001 from the Faculty of Literature, Linguistics, and Journalism of Hồ Chí Minh City University of Social Sciences and Humanities. Bùi Chát named and cofounded Nhóm Mở Miệng (Open Mouth Group) with the poet and writer Lý Đợi, promoting Graveyard & Garbage Poetry.

Nhà Xuất bản Giấy Vụn (Scrap Paper Publishing House), also founded by Bùi Chát, distributions of xerographically structured sensitive works by “pavement poets”. In 2004, Bùi Chát and cofounder Lý Đợi were detained for two days for distributing flyers at a poetry reading raided by the authority. In 2005, the culture department blocked their performance at the Goethe Institute in Hà Nội.

In 2011, Bùi Chát was awarded the IPA Freedom to Publish Prize “for his exemplary courage in upholding the freedom to publish.” He was arrested on his return to Việt Nam after receiving the award in Buenos Aires and detained for several days.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

one bastard grain of rice | Hoàng Xuân Sơn

Sydney Autumn 2025 [Nguyễn Thị Phương Trâm]

A poem in Vietnamese by Hoàng Xuân Sơn
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

leave me alone
give me room to breathe
take what you need
but take not even the sidewalk
the curve, the words
the letters spinning
all I want in to clandestinely
carve out a small piece of the sunset just for me
please

you won’t be able to see
in the dying light
the last of drop of my seed
at the precipice is a noisy cuckoo’s nest
their cries never cease the pests

my eye
blinded by a stye
all I can do is hop
please spare me a brick
be kind and add a screw or a spring

jump, jump higher now grasshopper
cause a crackle a pop a wave
the pots might be cracked
the crockery may had its day
don’t throw them away
late I might be but it is still my
one bastard grain of rice

HẠT CƠM RƠI


Để yên cho tôi thở
Xin đừng choáng hết lề đường
Bài múa chóng mặt những con chữ
Tôi đang khắc lậu một tà dương

Bạn không nhìn thấy đâu tia nắng kém cỏi
Giọt tinh gắng gượng tuổi chiều
Bên bờ rào lu loa tổ chim tu hú
Không giây phút nào ngừng nghỉ kêu rêu

Tôi mắc bệnh váng mù mắt đậu lẹo
Đi tới đâu cũng nhảy lò cò
Hãy nhường cho tôi một viên gạch
Để thương tình đặt chiếc lò xo

Búng lên búng cao lên cào cào châu chấu
Để tanh tách vi sóng cuộc đời
Đừng quẳng hết bát cùn tô mẻ
Tôi muộn màng một hạt cơm rơi

16 mai25
@hxs


Hoàng Xuân Sơn 

A renowned poet, born 1942, writes under various pseudonyms: Hoàng Xuân Sơn, Sử Mặc, Hoàng Hà Tỉnh, Vô Ðịnh… 

Hometown: Vỹ Dạ, Huế.

Lý Thường Kiệt Primary  

Bán Công High School and Quốc Học Huế High School

Bachelor of philosophy, and postgraduate of political science and commerce at The university of Văn Khoa Sài Gòn. 

Worked at the Ministry of Transport and Communication, a branch of the General Department of Postal Service of the Republic of Vietnam.

After 1975 worked in the Postal Office for 7 years. December 1981 settled in Montreal, Canada.

The poet’s career span from 1970 to the present day his work has been published in many literary publications. In vietnam: Văn, Chính Văn, Diễn  Ðàn, Khởi Hành, Nghiên Cứu Văn Học, Ðối Diện, Thân Hữu, Xây Dựng Nông Thôn, Ngưỡng Cửa, Nhà Văn. Outside of Vietnam: Làng Văn, Văn Học, Văn, Thế Kỷ 21, Chủ Ðề,  Sóng, Sóng Văn, Nắng Mới, Saigon Times, Hợp Lưu, Phố Văn,  Gío Văn , Canh Tân, Ði Tới, tạp chí Thơ. 

Collaborating platforms: Litviet (U.S.A), Tienve (Australia), Vanchuongviet… and the translations of his poetry into English by Nguyễn Thị Phương Trâm on SONGNGUTAITRAM.

Published work:

Viễn Phố (thơ, Việt Chiến xb 1988)

Huế Buồn Chi (thơ,93)

Lục Bát (thơ, 2005)

Ref: vanchuongviet.org

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

on a hill | Nguyễn Thị Phương Trâm

Nguyễn Thị Phương Trâm (21 @ Auburn botanical garden, Australia)

On a hill
I sat very still,
Back against the tree
I saw far as I could see.

Unhappy,
I climbed this very tree
At the top it was windy,
Not shady at all.

It was a summer day,
I then no longer feel so gay.
I fell from atop of that tree,
And even the flees laughed in glee!

ttt
15 September 2014


Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

the end of the year | Mai Thảo

NYE 2017. photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Mai Thảo
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

Searching for an adjective for the last word
Maybe I had left it behind with the pile of books they had burned with the students buried alive
Tapping the burning cigarette and the tip refused to fall off
Have I truly reached the butt and there’s nothing left?

cuối năm

Tận ngữ tìm lung một tĩnh từ
Tưởng còn sót lọt ở phần thư
Đập tay điếu thuốc tàn không rụng
Đã lượng đời vơi tới đáy ư?


Mai Thảo [1927-1998] real name is Nguyen Dang Quy, another pen name: Nguyen Dang, he was born on June 8, 1927 in Con market, Quan Phuong Ha commune, Hai Hau district, Nam Dinh province (originally from Tho Khoi village, Gia Lam district, Bac Ninh province, the same hometown and related to the painter Le Thi Luu), his father was a merchant and wealthy landowner. Mai Thao absorbed his mother’s love of literature from Bac Ninh. As a child, he studied at a village school, went to Nam Dinh high school and then Hanoi (studied at Do Huu Vi school, later Chu Van An). In 1945, he followed the school to Hung Yen. When the war broke out in 1946, the family evacuated from Hanoi to Con market, in the “House of the Salt Water Region”, from then on Mai Thao left home to Thanh Hoa to join the resistance, wrote for newspapers, participated in art troupes traveling everywhere from Lien Khu Ba, Lien Khu Tu to the Viet Bac resistance zone. This period left a deep mark on his literature. In 1951, Mai Thao abandoned the resistance and went into the city to do business. In 1954, he migrated to the South. He wrote short stories for the newspapers Dan Chu, Lua Viet, and Nguoi Viet. He was the editor-in-chief of the newspapers Sang Tao (1956), Nghe Thuat (1965), and from 1974, he oversaw the Van newspaper. He participated in the literature and art programs of radio stations in Saigon from 1960 to 1975. On December 4, 1977, Mai Thao crossed the sea. After 7 days and nights at sea, the boat arrived at Pulau Besar, Malaysia. In early 1978, he was sponsored by his brother to go to the United States. Shortly after, he collaborated with Thanh Nam’s Dat Moi newspaper and several other overseas newspapers. In July 1982, he republished the Van magazine, and was editor-in-chief until 1996, when due to health problems, he handed it over to Nguyen Xuan Hoang; Two years later he died in Santa Ana, California on January 10, 1998.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.