the words in gold | Lê Vĩnh Tài

Manly beach, Australia. Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

A short story in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

I bled listening to you talk, do you remember. You would tell us these amazing fairy tales about the words in gold.

When I left after your stories, the sea was completely placid. It was nothing but a red reflection due to the dull greyish boat’s headlights. A glare here and there from the water was just enough for me to work out the shape of a person.

I don’t remember exactly. The features of his face change constantly in my mind, including his fancy pompous getup and demeanour. Except for a cold heart that was ever unchanging. I was chilled to the bone. I don’t know why I listened to you so intently, the discourse in your words was made of gold. Or perhaps I was simply mad. I would wake up the next morning with wrists laden in gold bangles and bracelets made out of words in gold.

I know you’re not an ordinary thief. You’re someone who’s looking for gold. Or perhaps you’re the last prospector at sea? You want people to dig a tunnel with you through the aching loneliness of the sea, and of course, there will be diggings in the streets. Not a simple job. I realised after attaining the words in gold, I will always be red. Oh forgive me, victims of my beloved sea. I can but console myself, if something went wrong, and the price of gold is not so hot right now.

Like me, you will not sell the gold you just gathered. Those with hundreds of rings, necklaces, alluring bracelets often sell them without knowing the true value of their gold.

Gold is someone else’s pain, but in contrast a source of your joy. Gold is also the air I breathe, inhaling it through the nights I dance in the moonlight, unlike our ancestors who stayed up only to sharpen their swords.

Now and then I would ponder about the fate of my treasure trove full of gold. I decided, once there was enough, I will forge a bust of myself from pure gold, unadulterated, brilliant gold, take it out on a boat and drop it into the sea. It makes us happy when no one dares lay their eyes on it. In order to confirm that there will always be words of gold deep within your heart and mine.

But different is our relationship with the sea, it will be a bond of agony for us all, dragging on and on brilliantly, endlessly, forever blue…

___

June 2021

NHỮNG CHỮ VÀNG… 

Bạn nhớ không, tôi đã chảy máu khi ngồi nghe bạn phát biểu. Bạn hay kể một câu chuyện cổ tích tuyệt vời về những chữ bằng vàng.  

Khi tôi quay về sau khi nghe bạn nói chuyện đêm hôm ấy, biển vắng tanh. Nó chỉ được chiếu sáng bởi ánh sáng màu đỏ quạch của đèn pha sứt mẻ từ những con thuyền màu xám xịt. Chút ánh sáng lẻ loi hắt lên từ những vũng nước, vừa đủ cho tôi nhìn thấy, hình như có một dáng người. 

Tôi không thể nhớ chính xác được. Hắn ta luôn luôn thay đổi gương mặt trong bộ nhớ của tôi, cả thứ trang phục cầu kỳ đỏm dáng. Chỉ có trái tim băng giá của hắn thì không bao giờ thay đổi. Tôi thấy lạnh buốt. Không biết lý do tại sao tôi lắng nghe bạn, với bài phát biểu viết bằng những chữ vàng. Hay chỉ đơn giản là tôi đã phát điên. Tôi thức dậy vào sáng hôm sau với hai cổ tay đeo đầy những vòng vàng làm bằng những con chữ.

Tôi biết bạn không phải là một tên trộm thông thường. Bạn là một người tìm vàng. Hay là một thợ mỏ cuối cùng còn lại trên mặt biển? Bạn muốn mọi người cùng với bạn đào một đường hầm trong sự cô độc đớn đau của biển, và chắc chắn rồi đây sẽ phải đào trên đường phố. Không phải là dễ dàng. Có được những chữ vàng, tôi mới nhận ra mình vẫn mãi mãi màu đỏ. Tha thứ cho tôi, những nạn nhân trên biển thân yêu của tôi. Và tôi tự an ủi mình rằng, nếu có gì không tốt thì chỉ tại lúc này vàng chưa sốt giá.

Cũng như tôi, bạn không bao giờ bán những chữ vàng bạn mới thu được. Những kẻ có hàng trăm chiếc nhẫn, dây chuyền, vòng đeo tay quyến rũ thường hay bán đi vì không hiểu giá trị của chữ vàng.

Vàng là nỗi đau của ai đó, nhưng là niềm vui của bạn. Vàng cũng là không khí của tôi, tôi hít thở mỗi đêm khi phải nhảy múa dưới trăng, không như ngày xưa tiền nhân chỉ biết thức đêm mài kiếm. 

Đôi khi tôi suy nghĩ về số phận kho vàng của tôi. Cuối cùng, khi đã tích lũy đủ, tôi sẽ làm một bức tượng bán thân của mình từ vàng ròng, tinh khiết và vàng rực rỡ, và tôi sẽ chở ra bằng thuyền để ném nó xuống biển. Nó làm chúng ta vui khi không còn ai dám nhìn nó. Để biết rằng luôn luôn có những chữ vàng trong thâm tâm của bạn và tôi. 

Nhưng tình yêu với biển thì khác, nó sẽ cùng với nỗi đau, cùng với mọi người, kéo dài và xanh biếc, mãi mãi…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(1) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

they’re tall because we’re on our knees

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (1) 

1.
It’s just a dream…

within one’s huge ego
a step before
knowing one’s error

by one finger
agitated
masses of curls in wild fashion
in a twist

scream
so all could hear:
me me me
here here here
now now now

2.
One could have such thoughts…

straight after
poetry was molested

it’s possible to see
the substantial part of our mind
fall out
like dentures of a witch
mistaking it for the Creator

we place her down
like a doll
it opens and closes its eyes
breathing
vibrating
like the washing machine
washing underwear in a heavy cycle

we never sleep
executing everything
for the witch
to lie down quietly
with poetry…

3.
Count…

I want to run and count every brick
in the buildings
count the discarded old tires piled up in front
spilling into the pavement…

I want to count the shadows
within the white froths of summer
I want to count the galaxies
like the freckles on her dear face
when she was in love with me

when we were curious about the population of the world
she asked
will it be more than the old tires
do we keep track of everything daily?

more than
the tombstones we see in the sky?

the children climbing out of the womb
compared to Highway 9 Nam Lao National Cemetery?

How many? How many?
life and death?

so does that mean
we’re all standing in a bucket
scooping up water to bathe
just the right amount

and when you know how to count
you have counted one
you have one dollar
the one bun you’re eating right now
taken away from the mouths of a million people
starving to death…

4.
Dissolving dreams…

thrown from the vernacular
we threw away all the words within our grasp
like peace and justice
where
The sun knows only to dance and jump up and down
screaming fire

until
justice is applied
night falling beneath a canopy
thin and kind
soft and persistent(nagging)
like her…


5.
In the end…

you touched
the absence in all of us
from those years long ago

your shadow is always present
in my dreams and yours
always us meeting for the first time
before the Pride of Country is repaid
to all of us

or should I let life fall on top of each other
in bed
to discover
our poems
bound together
in a book is larger than
we believed…


6.
Sleepless nights…

what makes it harder for us
A gift? The betrayal?
Light is our ambition?
Or is it actually the darkness?

Is the country at peace closer or further away?
it’s difficult for us to visualise it
but evidently drawn across the night sky
a white sky
clouds like layers of wrinkles
devastating on our mother’s brow

night like the endearment of a raven
leaving us, gone forever

songs and poems
We’ll never hear nor see:
this meadow, this sky
and even the clouds
the day the Nation lost its composure…


7.
A hymn no one remembers…

we feel its presence
not high up
but on a holy night
in the rustling pebbles under our feet

the hymn sadness
depleting happiness
sounds of muffled bells
like when we’re drunk

in a cursed chamber
rhymes of a traditional poet
dreary and sad
nauseating

in the night
our soul rest
enters a water fountain
the moment we celebrate the farewell of peace
peace as a running stream
makes you weep since it’s
rather deep
rather us
rather apart
rather aching…

oh then we’ll have to learn how to endure
what human beings must endure
endure endure and endure
before it’s no longer possible to endure it
since we’re dead
.
peace! peace!
one day there shall be peace
how many will hold their breath praying
the corpses raising their voice in a hymn

until they abandon their country…


8.
Slightly mad…

“one should all be slightly mad…”
– poetry said,
so our youth shan’t be wasted

each verse would be a schooner of beer
so you’re not entirely clear
in half hesitating steps
look back
always afraid

look back looking back
like the vernacular is forced to repeat itself
on edge
giving any poet a short temper
tight chest

poetry knows one should be slightly mad
to write down what shouldn’t be written
it’s bigger than any gift
award or royalty

it’s usually a shame
removed from a poet’s face
like a bandage full of blood removed by the nurse from a wound
the day poetry was discharged…

9.
Good poetry is what…

what institutes a good poet
the world yearned for them
as they allowed the vernacular
to fall
like tears

the vernacular again softer
echoed mournfully
the day she entered the arena
stepped on a burning thorn bush barefoot
unblinking as they stared into the burning thorns
yellow in its dusk
ending in rebellion
shaken destruction
the thorn bush helped us to remember
possibly her, biting her tongue off

we try to hold poetry in our heart
our spirit that bit more moved
the letters are glaring yellow
rhythmically swaying
cut short
before it’s published
turning green
destroyed by a breeze

10.
A prisoner of war…

the poet is a prisoner of war
in the vernacular

noting the increasing number of poets
the vernacular needed
to build more and more prisons

at night. the poets paste stamps on their poems
carefully and surely putting on their helmets
ride to the post office

the stamps fading
since undefined are the colours in the dark
where a woman sat to sow back a shirt button
dropped by a poet…

her fingers
pushing the needle through a layer of undergarment
like the thoughts of poets
through paper
through the vernacular
through the borders of nations
into an anthem
resounding
like a promise
the day the poets set out for battle
fighting
returning as a prisoner
from a fragile
war
with words…


11.
If there were no fear of a poet being a burden…

there would have been enough time to be sad
only the poet Vương Ngọc Minh is fearless
if a whistling rice cooker is the smile of a child
turns off like the fearless Vietnamese poet, untouched by sadness

we should be suspicious of poetry
be afraid of why we’re not afraid

a teardrop maybe a poet
fallen on land weightier than
a million shards of the heart

child, you should pick up what’s left
don’t cry
we need to persist
in this overwhelmingly despicable world where no one dares protest

ends with the slice of a blade
bleeding what’s left
of our hope

meaning there’s no hope in the consonants that dare to straighten their backs
the risky acts
the vowels twisted
babbling
and child, you’re exhausted

the words are powerless
staring at the poet’s head
bowing low
begging the government
for the privileged to dream
from their home
lying around on the floor
stare at the huge sky

the poets are scared to death
so scared they dare not say they’re scared…kkkij

12.
Perhaps he’s too late, there’s no one left for him…

so very lonely
sometimes you turn up
shout the name of someone who’s not even there
by a dusty set of stairs to the attic
the musky smell

people have wept over a message
because of some idiot’s
cheap words

you’re standing slipping
into an abyss
belong to someone who wants to pull you from the edge

all seems to be in the right place
a metre of film on tv aZSW
a hello handshake
as you turn up during dinner time
the pain of homelessness
searching for a way home
now it’s colder outside

the coughing of those
on their last breath
in an emergency room with no lights

perhaps. a kind of loneliness
no one knows how to justify
but dive into reading
rows of news during a time of forgiveness
not our mother’s day
there’s no need to question
why there’s no return of the Messiah in the 21st century
not because there are no virgins left

no worries. no worries
there are so much which bring us to tears
the world is beautiful
besides what’s slipping into hell

13.
The truth…

we must continue to run after it
like happiness
would never abandon its game

even when the poem begins to be slowly eaten away
as metal dissolves in acid
the poet must
chase, chase
the truth, the truth…

in a chilly garden
the wind can shift
but the poet’s strength
it’s chasing the truth
even with the tribulation of secrets leaking

Otherwise, how could we
have a normal conversation with each other?

we must speak up now
nothing warrants the existence of words
exhausted by the second
tick-tocking the things no one dares to explain

the poet must rise
to the occasion in words
even as it ticks away in an eye shut in a blink

and we shall be present
yet to have forgotten our past
we must speak up now, that is
the truth is actually the truth
and fear is actually fear

like when we had abandoned each other
you alone my love, ran…
……………

the days
April recalling
our brothers returned in long boxes
sealed tightly
we stood around staring
weeping
so Mother knows how tactlessly they had put the boxes together…


14.
At sea floating is the word ”but”…

when we’re searching for the past:
“The land abundant, the forest gold the sea silver
The citizens’ heroic and frugal
Brothers and sisters helping each other…”

poetry now thoughtful of the silver sea:

the sea for the fisherman provides everything
stun guns, batons, confiscation of fishing gear
all the oil suck up, all the freshwater drained
towing the boat back to be impounded
people are held hostage until we pay
ransoms for the completely empty boats

ready for another trip out at sea
with the anxiety of a wife
mounting debt
small docile children…

the sea injured like the scars on the land
a deep cut in the sea as sound as a deep cut in history
severing the right to cry
those supporting the fisherman
on land
also captured

the sea coordinates also lose their focus
loses its faith
lost still with a compass
into a vast 16 words in gold
of course more precious than silver
dear sea…

you should awaken a dream
or a first glance at the world
when you could have whatever you desire
be thoughtful of the sea of your homeland
but when they say the sea over there of theirs
you must know there’s another homeland for you

like when people say to you
the sea exists still in the waves
rolling into the foot of those resorts
you’re still allowed to look
but not swim in it
because the waves are no longer yours

don’t think that you’re despicable
you still have the Sun
burning your skin
charring your hair
glaring in your eyes
since long ago through your heart blazing was the truth…


15.
They’re tall because we’re on our knees
Mother’s heart is as vast as the Pacific Ocean…

but as Mother dropped to her knees, we could see the prayers
as Mother dropped to her knees, we could then see the value of tears
we could then hear the cries
perhaps Mother’s head is slightly higher or lower
perhaps Mother’s head is falling
her eyes closing and then not

but it is the prayer of all prayers
how could you not see this?
or have you never had a Mother?

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI CỦA… (1) 

1.
Nó chỉ là một giấc mơ…

trong đó sự kiêu ngạo của ta lớn
tới mức trước khi ta
biết mình phạm tội

với một ngón tay
quay cuồng
sau đó xoắn vào trong mái tóc
được chải rất hoang dã

và hét lên
cho mọi người phải nghe thấy:
ta ta ta
đây đây đây
này này này…

2.
Ta có thể có ý nghĩ…

trong một thời gian ngắn sau khi
thơ bị hãm hiếp

có thể thấy
năng lượng từ bộ não của ta
rớt ra
như hàm răng giả của một mụ phù thuỷ
mà ta cứ tưởng là Thượng Đế

ta đặt bả nằm xuống
như một con búp-bê
biết nhắm và mở mắt
thở
& cứ reo lên như những âm thanh
của máy giặt
đang cố sức giặt đồ lót

ta không bao giờ ngủ
và đã làm tất cả những điều này
cho con mụ
nằm yên xuống
cùng thơ…

3.
Đếm…

ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà
để đếm những viên gạch
những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân
tràn ra ngoài bãi chứa…

ta muốn đếm những bong bóng
trong nước bọt mùa hè màu trắng
ta muốn đếm các thiên hà
như nốt tàn nhang trên mặt của em
ngày em còn yêu ta

và khi ta theo dõi dân số thế giới
em sẽ hỏi
nó có nhiều hơn những chiếc lốp xe
hàng ngày ta vẫn đếm?

nó có nhiều hơn
những nấm mộ ta vẫn thấy trên đời?

những đứa trẻ chui ra khỏi tử cung
so với nghĩa trang nam lào đường 9?

số lượng? số lượng?
sự sống và cái chết?

đó có phải là
tất cả chúng ta cùng đứng chung trong một cái xô
múc nước lên để tắm
vừa đúng số lượng

và nếu bạn biết đếm những con số
bạn có thể đếm đến một
bạn có một đồng
và một cái bánh bạn ăn
được lấy ra trong một tỷ người
đang chết đói…

4.
Giấc mơ tan biến…

để quăng ra ngôn ngữ
ta đã ném hết những chữ trong tầm tay của mình
ví như hoà bình và công lý
ở nơi
mặt trời chỉ biết quay cuồng và nhảy
hô to như lửa cháy

cho đến ngày
mọi thứ công bằng được thực hiện
đêm rơi xuống dưới một tàn cây
mỏng, dịu dàng
mềm và đay nghiến
như em…

5.
Cuối cùng…

bạn chạm vào
sự vắng mặt của chúng ta
từ bao nhiêu năm trước

hình bóng bạn đã luôn luôn có
trong giấc mơ của tôi và bạn
vẫn là lúc chúng ta gặp nhau lần đầu tiên
trước khi lòng sùng kính về Tổ Quốc phải được trả lại
cho mọi người

hay là tôi để cho cuộc sống của chúng ta nằm lại với nhau
ngả ra trên giường
và sau đó đột nhiên nhận ra
là các bài thơ của chúng ta
nếu gom lại thành một cuốn sách
nó lớn hơn rất nhiều
so với những điều chúng ta từng nghĩ…

6.
Đêm trắng…

cái gì làm ta khó khăn hơn
món quà? sự đểu cáng?
ánh sáng là mong ước của ta?
hay chính là bóng tối?

đất nước gần hay xa hơn khi đã hoà bình?
ta gần như không thấy
chỉ biết đang nổi lên trong đêm
một bầu trời màu trắng
mây như những nếp nhăn
xót xa vầng trán Mẹ

bóng tối như mối tình của một con quạ
bỏ ta và biến mất

những bài hát, những bài thơ
nhưng ta không bao giờ còn nghe hay nhìn thấy:
như cánh đồng này, bầu trời này
và cả mây bay
ngày Tổ quốc hình như không còn bình tĩnh…

7.
Bài thánh ca không ai còn nhớ…

ta cảm thấy sự hiện diện của nó
không phải tít trên cao
mà ngay trong đêm thánh
đá sỏi lăn dưới chân mình

bài hát là âm thanh của nỗi buồn
hay niềm vui đã tắt
tiếng chuông mềm đi
như ta say rượu

trong căn phòng như ma ám
như vần điệu của các nhà thơ kiểu cũ
làm ta ủ rũ
ớn và buồn

từ trong đêm
linh hồn ta phải nghỉ ngơi một chút
trước khi bước vào trong một Đài Phun Nước
ngày chúng ta ăn mừng sự vĩnh viễn của hoà bình
hoà bình như dòng suối chảy
làm ta bật khóc
vì thẳm sâu
vì có nhau
vì mất nhau
vì nỗi đau…

ồ rồi cuối cùng chúng ta lại phải học cách chịu đựng
những gì mà con người phải chịu đựng
chịu đựng chịu đựng chịu đựng
trước khi không còn chịu đựng được nữa
vì họ đã chết

hoà bình! hoà bình!
một mai có hòa bình
bao nhiêu người cùng nín thở cầu nguyện
cùng hát trên những xác người

cho đến ngày họ bỏ Nước, ra đi…


8.
Cơn điên nhẹ…

“mỗi người nên có một cơn điên nhẹ…”
– bài thơ nói,
để khỏi phí một đời trai trẻ…

mỗi bài thơ sẽ là một cốc bia cho bạn
dù không hoàn toàn tỉnh táo
nó nghĩa là một nửa bước chân của bạn
ngập ngừng quay lại
vì sợ hãi

quay lại quay lại
như ngôn ngữ bị lặp lại
bên bờ vực
làm bất kỳ nhà thơ nào cũng thấy tức
ngực

và thơ biết ai cũng nên có một cơn điên nhẹ
để viết những điều không thể viết
nó lớn lao hơn những thứ quà tặng
giải thưởng hay nhuận bút

nó nhiều khi là nỗi nhục
được gỡ bỏ khỏi gương mặt nhà thơ
như y tá gỡ tấm băng đầy máu ra khỏi vết thương
ngày thơ xuất viện…


9.
Thơ hay là một cái gì đó…

các nhà thơ hay là các nhà gì đó
những người cả thế giới cứ tiếc nuối
vì hay làm ngôn ngữ rơi
như nước mắt

ngôn ngữ mềm đi thêm một lần nữa
vang lên thê lương
ngày em bước vào một hội trường
cởi giày giẫm lên những bụi gai đang cháy

mọi người nhìn đăm đắm
vào những bụi gai đang cháy vàng như hoàng hôn của chính nó
cuối cùng là sự náo động
rung chuyển và đổ vỡ
bụi gai làm ta nhớ
hình như cái lưỡi chó chết của em…

ta cố hết sức đặt thơ trong lồng ngực
có vẻ như linh hồn ta run rẩy hơn một chút
màu vàng buốt nhức
của những con chữ, những giai điệu
của ta bị cắt bỏ
trước khi nó được phát hành
thành màu xanh
và bị phá huỷ bởi một cơn gió…


10.
Tù binh chiến tranh…

nhà thơ là những tù binh chiến tranh
của ngôn ngữ

nhưng lưu ý là số lượng nhà thơ đang tăng
nên ngôn ngữ cần
xây thêm nhiều nhà giam mới

trong đêm. nhà thơ dán những con tem lên bài thơ của mình
chầm chậm và chắc ăn khi đội mũ bảo hiểm
chạy xe ra quầy bưu phẩm

sự mờ nhạt của con tem
như màu sắc nhạt nhòa trong bóng tối
nơi có một người phụ nữ đang ngồi khâu lại chiếc cúc áo của nhà thơ
bị rơi…

ngón tay của nàng
đẩy cây kim xuyên qua lần vải lót
như ý nghĩ nhà thơ
xuyên qua trang giấy
xuyên qua ngôn ngữ
xuyên qua biên giới các quốc gia
thành bài ca
mà âm vang của nó
nghe như lời hứa
ngày nhà thơ lên đường ra trận
đánh nhau
và trở về thành một tù binh
của cuộc chiến tranh
mong manh
với chữ…


11.
Nếu không sợ nhà thơ sẽ đổ nợ…

phải đủ thời gian mới có thể sợ và buồn
chỉ có nhà thơ Vương Ngọc Minh không biết sợ
vì nồi cơm reo sôi và nụ cười con nhỏ
sẽ tắt đi nếu nhà thơ việt nam không biết sợ và buồn

cả với thơ ta cũng phải nghi ngờ
sợ hết thảy những điều không đáng sợ

dù giọt nước mắt nhà thơ
rớt trên đất nước nặng hơn một triệu mảnh vỡ
của trái tim

em hãy nhặt lên những gì còn lại
đừng khóc
chúng ta cần tồn tại
trong một thế giới có quá nhiều sự khốn nạn mà không ai dám cãi

mọi thứ kết thúc với một lưỡi dao
cứa chảy máu những gì còn lại
hy vọng của chúng ta

là không hy vọng vào những phụ âm nào dám đứng thẳng lưng
chỉ là chơi dại
những nguyên âm phải viết uốn cong
lải nhải
ngày em kiệt sức

con chữ bất lực
nhìn vào cái đầu cúi xuống
của nhà thơ
đang van xin một giấc mơ
từ nhà nước
dù đang nằm chàng hảng giữa sàn nhà
vẫn phóng mắt nhìn canh giữ
bầu trời bao la…

những nhà thơ đang sợ chết cha
sợ đến mức không dám nói là mình đang sợ…kkkij


12.
Có lẽ đã quá trễ, hay còn ai sẽ đến với anh…

thật là đơn độc
rồi cũng có khi bạn đến
gọi to tên một kẻ vắng nhà
lớp bụi trên cầu thang gác
ngửi một mùi khác biệt

nhiều người đã khóc vì một tin nhắn
của một thằng đần
khuyên những điều giẻ rách

chỗ bạn đứng đang tụt xuống
một hố thẳm
của kẻ vực sâu muốn cứu kẻ trên bờ

hình như mọi thứ đang bắt đầu gọn ghẽ
một thước phim trên tivi aZSW
cái bắt tay chào
khi bạn đến lúc cả nhà đang ăn tối
cái đau lòng của một kẻ đi hoang
đang kiếm lối về
vì bên ngoài trời bắt đầu lạnh

cả những tiếng ho
của những người sắp chết
trong phòng cấp cứu mất điện

có lẽ. đơn độc
người ta không còn biết phải làm gì
ngoài việc cắm đầu vào đọc
trên báo những dòng tin vào mùa ân xá
không phải lễ vu lan
đừng ai thắc mắc
sao thiên chúa không giáng sinh vào thế kỷ 21 này
không phải vì không còn trinh nữ

không có gì. không có gì
đời sống đầy ắp những thứ làm ta xúc động
thế giới vẫn tuyệt vời
trừ mọi thứ đang rơi vào địa ngục…


13.
Sự thật…

và chúng ta luôn phải theo đuổi nó
giống như hạnh phúc
sẽ không bao giờ chịu dừng trò chơi lại

ngay cả khi câu thơ bắt đầu bị ăn mòn
như axit ăn mòn kim loại
nhà thơ cũng phải
theo đuổi, theo đuổi
sự thật, sự thật…

gió có thể di chuyển một chút
trong khu vườn rất lạnh
nhưng nhà thơ chỉ có sức mạnh
khi đi tìm sự thật
dù sợ vỡ mật

bởi không như thế làm sao chúng ta còn có thể nói
những câu chuyện bình thường với nhau…

chúng ta phải nói ngay bây giờ
vì không còn gì chắc chắn về sự tồn tại của các con chữ
đang mệt mỏi như chiếc kim giây
tích tắc những điều không ai dám giải thích

nhà thơ là sự vượt lên
của những con chữ
dù nó tích tắc hay chớp mắt nhanh như cắt

và chúng ta trở thành hiện tại
khi chưa kịp quên quá khứ (*)
chúng ta phải nói ngay bây giờ, đó là
sự thật chính là sự thật
và sự sợ hãi chính là sự sợ hãi

như khi chúng ta bỏ nhau
chỉ một mình em chạy trốn…
…………….
(*):

những ngày này
tháng 4 làm nhớ
những người anh thường trở về trong chiếc hộp dài
dán kín
bạn bè đứng nhìn
bịn rịn
để Mẹ biết người ta đã dán những chiếc hộp ấy cẩu thả như thế nào…

14.
Có một chữ “nhưng” đang lênh đênh trên biển…

khi chúng ta tìm kiếm về quá khứ:
“rừng vàng biển bạc đất phì nhiêu
nhân dân dũng cảm và cần kiệm
các nước anh em giúp đỡ nhiều…”

và bây giờ thơ nghĩ về biển bạc:

nhưng biển mang lại cho ngư dân chúng ta tất cả
roi điện, dùi cui, tịch thu ngư cụ
hút hết dầu, đổ hết nước ngọt
dắt thuyền về giam
giữ người làm con tin cho đến khi chúng ta
chịu nộp tiền chuộc lại chiếc thuyền
trống rỗng

và sau đó lại chuẩn bị cho lần ra khơi mới
với nỗi lo thắt lòng của người vợ
với một đống nợ
và sự ngơ ngác những đứa con thơ…

biển cũng bị chấn thương như những vết thương trên mặt đất
một vết cắt thật sâu trên biển như vết cắt của lịch sử
đứt đoạn quyền được rơi nước mắt
khi những người ủng hộ ngư dân
trên bờ
cũng bị bắt

nên tọa độ trên biển cũng bị mất tập trung
như đức tin bị mất
nếu bạn có la bàn bạn vẫn bị lạc
vào mênh mông bát ngát 16 chữ
vàng
dĩ nhiên quý hơn bạc
biển ơi…

bạn hãy đánh thức một giấc mơ
hay cái nhìn thoáng qua đầu tiên của thế giới
khi bạn cứ tưởng rằng bạn có thể có bất kỳ những gì bạn muốn
bạn cứ nghĩ biển của quê hương
nhưng khi người ta nói rằng biển của phía bên kia
bạn phải hiểu mình còn một quê hương khác

nhưng người ta nói với bạn
biển vẫn còn trong những làn sóng
đang vỗ vào chân những khu resort
bạn vẫn được quyền nhìn và ngắm
chỉ không được vào tắm
vì sóng biển bây giờ cũng không phải của bạn

bạn đừng nghĩ là mình khốn nạn
vì bạn vẫn còn mặt trời
cháy nắng trên da bạn
khét nồng trên tóc bạn
chói chang trên mắt bạn
như ngày xưa chân lý chói qua tim…


15.
Người ta lớn vì chúng ta quỳ xuống…

Lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình…


nhưng khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra lời cầu nguyện
khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra giá trị của nước mắt
chúng ta nhận ra tiếng khóc
có thể đầu của Mẹ hơi ngước lên hoặc cúi xuống
có thể đầu Mẹ rơi
mắt Mẹ dù mở hay nhắm

nhưng đó chính là lời cầu nguyện cho những lời cầu nguyện
bạn có biết không?
hay bạn chưa bao giờ có một người Mẹ?


After words:

Những khúc rời y như tựa đề, là một chùm thơ gồm 15 bài rất hay, một hành trình đi ra vào nội tâm thật lạ mà tôi thấy thật khó diễn tả. Mỗi một bài có một bản chất riêng, mỗi lúc tôi thấy như đang sống những hàng thơ:

“ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà
để đếm những viên gạch
những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân
tràn ra ngoài bãi chứa…
ta muốn đếm những bong bóng
trong nước bọt mùa hè màu trắng
ta muốn đếm các thiên hà
như nốt tàn nhang trên mặt của em
ngày em còn yêu ta”

Hôm kia tôi giật mình thấy tôi đang đếm những hạt mưa, từng khúc gỗ hàng rào. Đời sống theo nghệ thuật. Đó không phải là ý nghĩa của văn chương sao?

Người ta hỏi tôi hoài, tại sao dịch nhiều vậy, để làm gì? Trả lời của tôi, tại sao lại không? Tôi xin hỏi bạn, bạn có biết yêu bao giờ chưa, có bao giờ nếm được vị đam mê? Như khi một mảnh chocolate béo ngậy đang tan trong miệng bạn cùng với một hớp cà phê đen đắng; hay như khi cắn vào trái táo xanh đầu mùa giòn chảy trên môi chua rồi từ từ ngọt lịm. Không có cách nào mua được tình yêu và sự đam mê, chỉ có cho đi. Đơn giản vậy thôi.

___

A continuous 15 verses of fantastic poetry, I find it oddly difficult to put it into words the emotional journey dipping in and out of the translations over two years. Each poem has its own persona, I’m oddly living some of these moments:

“I want to jog around the buildings
counting every single brick
discarded old tires piled up in its front yard
spilling into the pavement…
I want to count the shadows
in the white froths of summer
I want to count the galaxies
like freckles on her face
when she loves me still”

I find myself counting raindrops, picket fences, and the number of timber panes. Life imitating art. Is it not what literature is all about?

I’m asked over and over again, why do I translate so many? My answer to you is, why not? Let me ask you, have you ever loved, are you ever passionate about anything? Like eating a piece of creamy dark chocolate with a shot of espresso; Sink your teeth into a first season granny smith, its juice running down the sides of the mouth, and the tartness gives you a shock before that delightful sweetness at the end. Love and passion can not be bought, it can only be given away. It’s that simple.

Trâm

July 26th, 2020

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

CONTRITION | Lê Vĩnh Tài

Sông Hương, Huế, Việt Nam Winter 2025. Photography Nguyễn Thị Phương Trâm

A short story in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

1.

She walked through fire for him, a stranger with a blistering scaly chameleon soul. Her act has nothing to do with composing poetry, but escaped from her choking proletarian sadness were the disturbing memoirs, with her, the books of fiction stood up.

The acquaintance, or stranger right there, a blistering scaly chameleon soul, couldn’t sleep under all the whirlwind and clay mixed in with the mud and blood in her groundwater. She made a promise with the moon high up in the sky and decided to bring home the whirlwind and the battling flicker of fire.

All the memoirs in her house were set on fire as she followed the moon, except for an abandoned newspaper clipping. Other than the battling flicker of a flame and wavering judgement, he lectured about redemption, though openly he was secretive. Her newspaper article is now an abandoned grey mountain side chapel. The mountain, where it was green, has turned red and yellow, the colour had to be gold not yellow. Before he was satisfied. Even better, if it was diamond. She lectured about redemption, but instead he fell into the pits of ever changing despair from a hymn, he was so disappointed about how far she had strayed. 

Yellow is the colour of jealousy she said, before she proceeded to walk through fire because of him.

2.

She said: it’s noisy, it’s too noisy. 

She said: they were my saviours, how could they do this to me?

Quietly I talked to her as I stared at the dining table and its vacant chair. On death row no one has to pay for their last meal. Because you will pay with your body, until you’re destroyed because no one could ever return a soul that has been stolen. They will leave behind the shell of a ghostly spirit, and you will suddenly find that your you are black and blue, bleeding out just enough blood before you crumble.

She said again just then: it’s too noisy.

September 2022

_

SÁM HỐI

1.

nàng đã băng qua lửa vì hắn, một kẻ xa lạ với tâm hồn tắc kè hoa bị rạn nứt. Nàng không làm thơ, nàng đã vượt qua sự u uất vô sản bằng những bài bút ký lầm lạc, nàng đứng lên cùng với những quyển tiểu thuyết.

người dưng, hay kẻ xa lạ vẫn còn đó, một linh hồn tắc kè hoa bị rạn nứt, hắn không ngủ yên dưới những chấn động của gió và đất sét pha bùn và máu trong mạch nước ngầm của nàng. Nàng đã hứa với mặt trăng ở trên cao và đã dẫn về nhà sự chấn động của gió và những nhịp đập chập chờn của lửa.

những bài bút ký bị cháy khi nàng đi theo mặt trăng, nhà của nàng chỉ còn một bài báo bị bỏ hoang. Ngoài những nhịp đập chập chờn của lửa và bản án mờ nhạt, hắn đã rao giảng về sự cứu rỗi, nhưng lại tỏ ra bí mật. Bài báo của nàng bây giờ như một nhà thờ màu xám bị bỏ hoang nơi vách núi. Núi, nơi ấy màu xanh thành màu đỏ và màu vàng chính là vàng chứ không phải màu vàng. Vậy thì hắn mới chịu. Kim cương càng tốt. Nàng đã rao giảng về sự cứu rỗi, nhưng hắn lại rơi vào những vực sâu đầy biến động của một bài thánh ca và trách móc nàng đã sai lầm.

màu vàng chỉ là sự ghen tị, nàng nói và sau đó đã vượt qua lửa vì hắn.

2.

nàng nói: ồn ào quá, nó quá ồn ào.

nàng nói: họ đã cứu tôi, nhưng tại sao lại xảy ra chuyện này?

tôi thì thầm với nàng khi nhìn vào một chiếc bàn ăn vẫn còn trống một ghế. Bữa ăn cuối cùng của tử tội không ai phải trả tiền. Vì cơ thể của bạn sẽ trả, cho đến khi bạn tan nát vì không ai có thể trả lại linh hồn đã bị đánh cắp của bạn. Họ để lại vỏ bọc của một hồn ma, bạn tình cờ bầm tím, khi bạn chảy máu vừa đủ để gục xuống.

Nàng vẫn nói: nó quá ồn ào.


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(12) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

don’t write sad poetry and yearn for its light

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (12)





prologue



don’t write
sad poetry
and yearn for its light
like the absence of summer
you’re like the shadow
of a closed up room

don’t write

poetry learning how to die
like it should
we learn to die as we now
and then wish it

poetry cares for you
but you should still pray to God
this sad Christmas

you did it, to hear the words: I love you
poetry must leave you for somewhere far
so it may resound
clearly

don’t write poetry
afraid you won’t remember
what you just heard
as you would in haste jot down the love of country
on a T-shirt
the one everyone is wearing right now
this very morning

don’t write the forbearing words
as though your voice widely
spread
on a wall of fire
your lips
kisses
smiles

don’t hate
and don’t write
the things everyone already knows
poetry dear…





1 Operating on the alphabet

H is what?
it is How something is not edible like meat
on the table

U
it’s something (a grain of dUst) in your eyes
through the sleepless nights

N
a scorching sunlit courtyard right behind the gate
you stood eavesdroppiNg
while they divide
the people

G
you’re mortified and Afraid
cultivated in checking the dictionary
an uninvolved pretense
of iGnorance

E
indeed
falls like a tEar
an endless sniffle
a young woman next to you at the bus stop
waits for her night ride
floats away
alone

R
Righteous retaliation
your words
bounce off a wall
dumbfound as they got ready for
their commemoration

S
a Stroke of blatant
evil

T
your friends are defeaTed
too exhausted to embrace you

R
again Ridiculous
you’re indecent
cursing
prayers
each Hail MaRy in the RosaRy
beads in your hands
in truth, is in
someone else’s pocket

I
Indicative of you running
on the highway
your arms outstretched
and you’re flying

K
you’re maKing a joke about steamed radish
stew eggs, sweet and sour fish soup
retracing your youth
your life
every last social events
shattered glass
your hands sticky
with the bloodshed

E
chEEse
you cross that river
singing and crying
a bowl of bone broth
your bones slowly bubbling away

you know
now how
it’s delicious
full of complexity
better than “cháo lòng tiết canh”
(congee & congealed blood, pudding)
more blood

2 Coming home from America

why are you afraid, I asked
– I’m shaking, you said
I’m a puppy surrounded by wolves

why are you afraid, I asked
– I’m afraid, you said
I’m returning from America

but no one returning is shaking like you
are you going anywhere far, I asked
– I’m afraid,
both of the things that aren’t worth
the worry scares me, you said
I’m silent in the pantry
watching the clouds
through the door
rusting iron eaves

even after the clouds part
the sky is no longer blue
its scar in me is wet
a storm like a silent movie
though I don’t get it
I find myself laughing
the laughter loud
enough to drown out a blind boy
with two callous hands
you cup your face
you’re crying
non-stop
you talk

now I don’t know any other way
no other way
– but why won’t you find another way?
I don’t know
I’m returning
I afraid to go far
I have a family
I’m afraid

why are you afraid, I asked
– I’m shaking, you said
I’m a puppy surrounded by wolves
right at the front door
right by the drifting clouds

3 Raindrop

even with my eyes closed
I’m still aware of you
falling

your constant whisper in my ears
“what are you doing?”
I don’t know what I’m doing
I’m just sitting here
listening to the rain
discerning each
falling drop
on my eyelids

a raindrop
a meeting between
heaven and earth
a sound like the heartbeat
in our chest

though it may
forever remain
a secret like your voice
breathless over the phone
you’re tired
perhaps

the rain sounds as though
someone is crying
you have tripped over before
and there will be
more falls

God have certainly sinned
hence I don’t believe
any of us is innocent

innocence is folklore
falling raindrops or tears

should we together open our eyes
would anyone dare open their eyes
till the rain cease
as you have ceased to speak
held your breath

on the phone
the breathless silence

4 Suspicion in place of trust

we all wear a mask of hope
we are all apprehensive
of the impending future

sooner than we might expect
or nothing might happen at all
thoughts of the past shall be erased
for safety sakes

the most valuable knowledge to have
is to have no knowledge at all
the enemy is memory

when a country is serviced by
dangerous men…

5 The Poem, isn’t a birthday gift

say on day zero, month zero zero,
unrecallable year
you open the gift
packed with stuff

a surprise
since it wasn’t a watch
the amount of time
you lie in a box

often as you open the gift
you meet people
they make you laugh
cry to death

nothing but toys
you may encounter a prisoner
wearing a crown on a throne
like how the king is handcuffed

the king like the cards
you slam on the table
when you lose
no matter how furious you are
the king is still the king

in the gift box
you may find the history text
blood and bone at the bottom of an inkwell
studies of past events
greed and mystique

even hell is now at the bottom of the inkwell
hence often at the bottom of the gift box
you find a card with the lines not yet filled in
your name not yet noted down

quietly you cry: Mother, please
pray for me
so I may not encounter
such distress

then you place them in a box
wrap it up neatly
before throwing it up in the air

the gift box shall grow wings
fly like a bird
like your destiny
flying to its destination
whether the days are sad or happy
you no longer care

those who want to know
will be too tired, too out of breath
they will desire, nothing but death

6 At Sunset

the children are rowdy in the garden
they’re busy playing
as the temperature drops

as the sky sashays down to a close
to a point
it covers you entirely

you won’t be able to defend yourself
you will not let slip
the fear
or pointless smile

there’s no escape
like a prisoner
he also seem to be bowing
waving at you
then you will understand regret
and it will corrupt
even the softest of hands

fear isn’t shapeless
it’s a boulder, scars
scattered pieces of a flame
as you quietly face the darkness

freedom
bleeding
during the day
burn into night

happiness
escaping
ripping apart
your life

full of joy
you look up at the Sun
you love your life
even though it’s rather
despicable

7 A poet writing in a cafe

people think
he’s writing to his mother
the young women think
perhaps he’s writing a love letter
the children think
he’s writing a picture book
there are also people who think
he’s trying to pay the bill

and a policeman
secretly
slowly
creeping up
behind him
watching his every move

8 Treaty

a collective declaration
delicate implications
cold like the end of the world

the buoyancy
in the words
the art of gold plating
the vernacular

more than any poem

when born of the land
a sleepy man
concludes
within the implications of one declaration
reading it downward or across the implications are the same

the kind words
follow each other
like the intangible radio stations
there and then not

our day to day life
like a book of fiction
that can’t be redacted
so we can forget

9 If only there is a bell at the prison door

your hands can’t quite touch the bell

the door
shall gradually
slowly
open
so you may enter

you enter your bedroom
with a bag your wife usually take to the shops
with something wrapped up inside for you

you’re awake
sitting there watching yourself sleep
in between two dreams
you knocked on all the doors in the house
but in truth, you’ve never knocked

they’re all awake
on your return

they’re shouting
but their voices inaudible
muted more than silence
even when they hug you
they’ve never touched you

no one could find their voice
nor their warm arms

you walked past them; they walked past you
there’s still darkness in them and you
you will never meet

they ask what you did tonight?
and the physicians will remove blood pressure like
removing the bullet and fear wholly from your heart?

you’re still afraid
like how long ago you worried about your teacher
staying up all night preparing her classwork
for the next day…

all you want to say is:
I’m awake so I can learn from you
how to be at peace

they say
you say
but you never had a voice
the bell never rang
no one could drop by and visit your small bed

just your neighbours whispering:
– it’s but an illusion
your wife’s bag is still there
it’s full of food
it’s not holey with bullets
like a soldier’s backpack

nor like your school bag long ago
now your children use them for school
yellowing exercise books
tucked away replaced by a new stack

people come not to share their sadness
since sadness has never left your wife
like long ago how your mother
constantly worried about you
while you wander the streets after school

they still don’t understand
how could anyone possibly die
from eating?

and when you return
it seem as though
with your neighbours you stroll in moonlight
you’re awake the entire night
watching yourself sleep
all there to attend to each other’s dreams
but rather surprised by how the night
could be so long?

10 The knee talking to the elbow

– using freedom of speech
to take the words out of someone else’s mouth!

the elbows’ reply:
– what about those who abuse power
a grovelling opportunist
like you?

Who is wrong here?

the only thing we know for sure
the wrongdoing of a confident man
together with the sneer of a dictator

like the vulgarity in a monk’s preaching
mistakes may be the fuel for inspiration
our spirit shall be like spark flying
a light in the dark

the only thing we know for sure
the grand reasons for the blushing
the small grand reasons
has been disregarded

the only thing we know for sure
the value of someone lost
the loneliness of the victor
no longer repentant

the numbing stupidity
stumbling tenderness falls
at the doorstep of paradise

11 The truth is often bitter

but the bitterness is a lesson
you will learn that the fight is long

soldiers wear masks
only to cover their face
on the verge of tears
on the side of the road
quietly blowing into the harmonica
a song long ago he coveted
now dust
over blood

singing like birdsongs
whistling baby birds
in a peaceful garden
you hear it
convinced there is no war

you thought the country is at peace
in the soldier’s heart
a song of love
without deceit
only he knows
the truth, taken
disappeared
after so much bloodshed

momentarily
you’re possibly embarrassed
as you couldn’t work out why the soldier is playing the harmonica
in the street
in hell
why?

only the soldier is puzzled
over their brush with darkness
couldn’t possibly mean
it’s darker?
it can’t mean that there’s no more moonlight?

the people in his unit
have begun to sing together
not just in the streets
but in the botanical gardens
over the balconies
in all those homes
in the city

and from there
you could not think
could not pity
not be wary
about why soldiers are dying still
not because the bullet is loaded
and it’s a waste of time
even if you fire it

and you know
around somewhere
in the city
there’s a war

12 I took a hard look at myself

I’m nothing but trivial

I don’t have a standout point of view
like Trương Duy Nhất

I’m not at any seminar
no announcements have came to my attention
about bloggers like
Phạm Viết Đào

my shirt is ironed
like my trousers
my glasses at the tip of my nose
I have my smartphone
it’s pretty cool
it has a touch screen

I’m nothing but trivia

be quiet, I said to myself
my tongue is not quite running off
but my mouth is not completely shut
you might in end get me kill
but forgive you I must

the televised smiles and TV shows
no longer make me sick
no longer affect me
I wonder why
I’m full of trivia

last night in my dream I was on a bus
it was dark and I didn’t know how to say goodbye
all the people I have left behind
the bus rolled down a treeless valley
(only the driver survived)

I’m still hopeful
through the glorified nightmares
maybe something is seriously wrong with me

from the moment I was born to now
My Mother’s hopelessness, I can still remember it
people continued to live after they are dead
the living dead, trivial
and trivial things like that

but sometimes curious is the child in me
Why was I born Vietnamese?
My Mother cried
we will be Vietnamese
until the day we die child

My Mother passed away
and for me it was the end
of a lifetime
13 I don’t live at a campsite, I live in a house

but inside the house
I erected these camps

there’s one in the bedroom
and I lie amongst them

the camp in the kitchen
stores dry goods

the camp in the lounge
a bookshelf
very peaceful

all as messy and as orderly as each other
as happiness is always somewhere amongst the pain

this morning
the wind flipped over a camp
the canvas was torn
the pegs were thrown around
threadbare, naked across the tiles
scattered like human lives

there’s no other way but to try
re-erect the camp by nightfall
when it’s cold
if needed
I’ll light a fire
sit there inside
quietly

what is a home
in the history of storms
if it’s nothing but a campsite?

14 What

what is
very far
what is
very fast

what is something
no one gets a chance to see
except the roguish warden and that guy in the dark

+

as if
as soon as he’s up in the morning
grabs his gun
shoot to smithereens the coffee on the table
to after takes his time
enjoy his long yawn

noon
he grabs his gun
shoot his plate of food to pieces
and the fish on the plate is like his body
injured and gasping for air

as if it’s not him but the fish gasping
its pleading slowly fades away
songs outlined across the sky
slowly muted

+

his old mates
once upon a time
had the time of their life

a funeral hearse
choking with floral wreaths
and strange smiles
the warden’s sneer maybe?

hunger-strikes
thirsty roguish mornings
after we’ve been scared to death
like when we see a tiger rips a deer apart

our body is a long unfinished draft
we remove the useless words
in a silent poem

poems are not born out of bowing
and sighing due to fear

everything is coming to a swift end
right by the window somewhere
very faraway…

15 I have a dream

witnessed the world falling
crumbling
in pieces

at a wedding
the glasses tipping
wine spilling
out at sea
guns falling
falling

like poetry
they fall then they’re flying
floating
drifting gently
in an early morning dream

as the world fall
some drop like lead
others gently float away
peacefully
what gets to descend safely?
what has to pay with their life?

suddenly, you’re awkward
your spirit untoward
always pondering the state of the world
slowly twisting
echoing the creams of your aching spirit
like a boiling kettle

a habit like how
each morning
you would turn on the kettle
and make a pot of tea

16 The screaming cows

the first time I heard it
in a poem by a poet
presently still
a notable poet

there’s something
more than moving
from my heart overflowing

+

years went by
many critics
have forgotten
their screams

but I can recall clearly
the popping veins on its neck
as it screamed

I can recall
the stuff
they regurgitated
then swallowed again

like the earth forever revolving each day
consoling those
still afraid

when the earth sings
all the songs in this world
turn into cows
mooing
you can bow all you want
regurgitate
and listen

+

where were their moos while the country was cut in half
North and South fighting
the people above the land
tearing down the border
to face each other

each exploding bullet
the yawning cries of blood once more
history forgets the screams of cows

the people need a hot cup of tea
everything settle in its place see
returning home
plant flowers
write books

+

the screaming cows
seppuku without a knife
displaying love of country
not a lie though often
subjected to stun guns

consoling for all
the unexpected joy
the meadows
adding more chapters to history

like the present joy
you’re sitting in a cosy cafe
and all that you adore
even if you had to climb through walls of fire
more than tears you still have
the breezy meadows

we circumvent the world to
meeting up after so many decades
and the grave by the hillside, where you’re sleeping atm
seems like a reunion with your friends
the first time beyond the decades

you know
we covet too many ideals
hence lying there on the ground
you’re probably still crying

so let us again
pray for you

on this hill here
looking out at the pile of fallen debris there
upon this beloved land here
the scent of your blood
within your endearing birdsongs
beneath the blue sky
ever changing
within all your living moment

nothing but screaming cows
starting very early in the day
everyday echoing over the hill
across the meadows

17 Your name turned into a hidden number

like how I learned algebra from a young age

the unknown number was a backward variable
as you increase
the number of people had to decrease

the pebbles I collected from the river bank
I left them all over the house
gave everyone a headache
because of the lack of cerebral blood

as though dreams are no more
no one want to dream

people are like weed at the edge of a valley
where the rocks are rolling
falling like
destiny
nothing left
rolls down
fast asleep
meandering endless
promises
forever in a downpour…

Continuing the poems
in two words…

1
watch see
the light
the homeland
collapsing falls
the slogans
the joy
smashed pieces
the spirit
bearing punishment
the body
bowing low
too soon
the child
fighting it
tripping in
the fog
icy cold
cigarette smoke
the lies
the consolation

the alcohol
the vodka
replacing the
hell on
the map

2
the wind
growing angry
red wine
discerning clearly
a language
vicious intent
twisted in
the wind

the trees
docile silent
leaning into
the tents
thin fragile
together us
hovering hanging
not understanding
nothing grabbing
it all
rolling over

sleep, back to being locked up again

3
the Sun
standing shadow
over head
the barracks
now abandoned
now screaming
the orders
in silence
the soldiers
the injuries
the moaning
the sick

the yard
feral grass
the rookies
shaved heads
blue smooth
the hopelessness

the flag
hot blood
across ran
eroding paths
the wars
the diminished
blood baths
couldn’t bear
staying still

18 Please call me, by my nickname, a name from my childhood

my mother calls me little will
to differentiate me from big will who’s in the army

as I line up to get a voucher for egg noodles
in time before my afternoon classes

don’t pity me
please call me by nickname, a name from my childhood
the name my mother calls me still

call me by my nickname as the wind did long ago
please
please call me by a nickname from long ago
long ago I left a flower in a corner of the backyard
and it’s dancing still

call me
as my mother did long ago

19 A reflection

my laughter is slightly delayed after I laughed
as I tried to cut my ties with the mirror
with a pair of scissors

my lips in the mirror is a cloud
I’m someone else after a long sigh
an illusion like a tombstone
standing alone in the wind

standing in front of the mirror
I draw my face in one thin layer
and I’m a clown

I draw my face in the shape of a tomato
outline my lips like a scratchy megaphone
ears like bat’s wings
I’m wearing a short-sleeve T-shirt
and I’m cleanly shaven

not at all menacing
when I’m pretending
to hide a secret like how this land is lost
I play one number in keno
keno the number 00

I sell underwear
to divas on the runway
I am the one appointing the time
and place
no one knows about

I colour in the portraits
start the conference
mixed up methods and creations
dumb mixed up minds
choked up corruption

a clown void of envy
jealousy for anyone
on his butt, taking his time
telling people not to bother with
any kind of substantial thoughts
but always discreetly of cause

when the night sink deep
the clown lies down
tired and anxiously awaits
his soon due remuneration

20 Suddenly, I want to live elsewhere

not up in the mountains
digging wells all year round
water the budding coffee beans
high up in the sky

alone
all by myself
waiting for myself
to end

to not be born
to not die
a suspended fleeting entity
in a museum submerged
under a mask of ancient history

no battle to fight for myself
no scar to unload
no humanity
no smiling

death is tipsy like a couple sips of wine
it’s smiling to itself
in a museum full of wax idols

but when I do love
it’s a moment of madness
since it’s only one way
I will turn my heart around
the way I would turn the pages of the books from my childhood
or the way I now turn the digital pages
mumbling to myself as I stare
at the cold flat screen

21 Even the Sun is not always red

the frightful
yellows and blues

hence often
the sunset would waver
like the vernacular
in every breath changes colour

we been forever gloriously dependent on the jungle
digging the deep tunnels into the mountains
victorious and lonely

why have we decimated the jungle
the blood out at sea
is but the glorious green of senility?

the angels arrived in time to send flowers
drifting across the sea
in the darkness of our heart
tears
a place where our ancestors took their vows
placid crafts
carried by the breeze into dreams
to the bottom
sink

we sensed in the storm
bloated bodies in the water
we wanted revenge
against the fury of the sea

like now
we soak up the sea
wetting even the hot
and boiling
red sun

the sea
watching
us
a mess
falling
apart

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (12)

prologue



đừng viết

thơ buồn, và muốn ánh sáng của nó
như sự vắng mặt của mùa hè
bạn cũng như bóng tối
của căn phòng
đang đóng cửa

đừng viết


thơ đang học cách chết
như nó có thể
chúng ta sẽ học cách chết
như chúng ta từng mong như thế

dù thơ yêu bạn, nhưng bạn hãy cầu xin Chúa
mùa Giáng Sinh buồn

bạn có biết, để được nghe câu nói: em yêu anh
thơ phải bỏ bạn đi thật xa
để âm thanh vọng về
thật rõ

đừng viết thơ sợ bạn không còn nhớ
âm thanh bạn vừa mới nghe
như bạn vẫn viết vội lòng yêu nước
lên chiếc áo thun
sáng nay mọi người vẫn mặc


đừng viết Những lời nhẹ nhàng
có vẻ như giọng nói của bạn đang lan rộng
trên tường lửa Đôi môi của bạn
như một lần hôn, như một nhoẻn cười

đừng ghét
và đừng viết
những điều ai cũng biết
thơ ơi…





1 Giải phẫu những chữ cái


chữ T là gì?
nó không phải thức ăn hay thịt
đang nằm trên bàn

chữ U
nó là một cái gì đó (như hạt bụi) nằm trong mắt bạn
cho tất cả các đêm mất ngủ

chữ Y
một khoảnh sân nắng cháy da sau cánh cổng
bạn đứng và lắng nghe
hình như người ta đang phân loại
nhân dân

chữ Ê
bạn ghê Và sợ
giả vờ tra từ điển cho thêm uyên bác
bạn giả vờ không biết
không tham gia

lại chữ T
rơi như một giọt nước mắt sụt sịt vĩnh viễn
của cô gái ngồi bên cạnh bạn tại bến xe buýt
chờ chuyến xe đêm
một mình lênh đênh

lại chữ T
như một sự báo thù
những lời nói của bạn
va vào một bức tường
câm lặng như những khi người ta chuẩn bị lễ hội

chữ H
cái ác
trắng trợn

chữ Ư
vòng tay bạn bè không còn đủ sức ôm bạn
mọi người bất lực

chữ C
bạn muốn văng tục
nhưng bạn phải cầu nguyện
bạn lần từng chữ C như lần từng tràng hạt
trong tay bạn
nhưng nó lại phải nằm trong túi người khác

và bạn bỏ chạy hết ga như đường cao tốc
kéo dài tâm trí bạn
đang bay

bạn cưỡi lên những củ cải luộc
trứng kho
canh chua cá lóc
để trở về con sông của tuổi thơ
và cuộc đời bạn
những cuộc liên hoan cuối cùng
với chiếc ly thủy tinh vỡ
hai tay bạn đầy máu

bạn bơi qua con sông ấy
bài hát
tiếng khóc
và một tô xương súp
hầm bằng những khúc xương của bạn

và bạn biết
bây giờ nó mới thật sự ngọt
ngon
hơn cháo lòng tiết canh
và máu


2 Trở về từ nước Mỹ


tại sao bạn lại sợ, tôi hỏi
– tôi đang run rẩy, bạn nói
những con sói đang bao vây một chó con run rẩy

tại sao bạn run, tôi hỏi
– tôi sợ, bạn nói
tôi trở về từ nước Mỹ

nhưng mọi người trở về không có ai run rẩy như bạn
bạn có đi đâu xa không, tôi hỏi
– tôi sợ,
ngay cả thứ không đáng sợ cũng làm tôi sợ, bạn nói
tôi nằm im trong nhà kho này
nhìn đám mây
qua một ô cửa sổ
với những mái tôn rỉ sét

ngay cả khi đám mây mở ra
bầu trời của nó không còn màu xanh nữa
vết thương của nó ướt trong tôi
một trận mưa như bộ phim câm ngày xưa
dù không hiểu tôi cứ bật cười
trận cười nhấn chìm cả cậu bé mù
với hai bàn tay chai phồng nhức nhối
bạn khóc và nói,

giờ tôi cũng không biết cách gì khác
không có cách nào khác
– nhưng sao bạn không tìm cách khác?
tôi không biết
tôi trở lại
tôi không dám đi xa
tôi còn có gia đình
tôi sợ

tại sao bạn lại sợ, tôi hỏi
– tôi đang run rẩy, bạn nói
những con sói đang bao vây một chó con run rẩy
bên ngoài ô cửa sổ mây bay…


3 Hạt mưa


thậm chí khi nhắm mắt
tôi biết bạn vẫn đang rơi

vì bạn cứ thì thầm vào tai tôi
– “Bạn đang làm gì?”
tôi không biết phải làm gì
tôi chỉ ngồi nghe mưa
âm thanh của những giọt nước
trên mắt tôi

hạt mưa
cuộc gặp gỡ của trời cao và mặt đất
gây ra tiếng động
như tim đập trong lồng ngực chúng ta

có thể, nhưng
đó mãi mãi là một bí ẩn
như giọng nói của bạn
đứt hơi qua điện thoại
có lẽ bạn đã mệt

tiếng mưa
nghe như tiếng người
khóc
đời bạn đã rơi một lần
sẽ còn rơi nhiều lần nữa

Chúa đã từng thọ tội
nên tôi không thể tin
chúng ta vô tội

vô tội là một cổ tích
giọt mưa hay nước mắt rơi

chúng ta cùng mở mắt nhìn
không, sẽ không có ai dám mở mắt
cho đến khi mưa dừng lại
như bạn đã ngừng lời
nín thở
hụt hơi
trong điện thoại…


4 Nghi ngờ thay thế tin cậy


ai cũng có mặt nạ hy vọng
ai cũng sợ hôm nay
điều ngày mai sẽ đến

sớm thôi
hoặc không gì cả
những ý nghĩ ngày hôm qua
đã bị xóa
cho an toàn

sự cần thiết phải biết
là không biết gì cả
kỷ niệm là
kẻ thù

khi sông nước
được điều hành
bởi những người đàn ông nguy hiểm

5 Bài thơ, không phải là món quà cho bạn


vào ngày sinh nhật bạn
ví như ngày zero, tháng không không, năm không không nhớ
bạn mở hộp quà
và thấy rất nhiều thứ

nó có thể làm bạn ngạc nhiên
vì không phải là chiếc đồng hồ
đó là thời gian
bạn đang nằm trong hộp

nhiều khi mở hộp quà
bạn sẽ gặp một người
làm bạn khóc hay cười
đến chết

chỉ là những thứ đồ chơi
nên bạn có thể gặp một tù nhân ngồi trên ngai và đội vương miện
còn ông vua lại bị còng

ông vua
như lá bài bạn vẫn hay đánh phỏm
khi thua
bạn có tức mình lộn ngược đầu thì vua vẫn là vua

trong hộp quà
bạn có khi tìm thấy quyển sách lịch sử
xương máu chìm trong đáy lọ mực
của những sử quan
ăn tham và lãng mạn

địa ngục cũng chìm dưới đáy lọ mực
nên nhiều khi dưới đáy hộp
bạn tìm thấy tấm thẻ bài
với những dòng kẻ chấm chưa kịp điền
tên của bạn còn bỏ trống

bạn chỉ thầm kêu: Mẹ ơi
cầu cho đời con
đừng gặp nhiều rắc rối

và bạn đặt tất cả chúng vào lại trong hộp
gói nó thật kỹ
sau đó ném lên trời

hộp quà sẽ mọc cánh
bay như chim
như số phận của bạn
sẽ bay đi đâu
ngày tháng bây giờ vui tươi hay âu sầu
bạn cũng không còn
muốn biết

vì những kẻ muốn biết
đã bị mệt
hay lê lết
muốn chết

6 Khi mặt trời lặn


những đứa trẻ đang la hét trong khu vườn
chúng mải mê chơi
dù trời đang dần lạnh

khi bầu trời sà xuống thật gần
đến một lúc nào đó
nó sẽ trùm lên bạn

bạn sẽ không còn khả năng tự vệ
bạn cố gắng không để nỗi sợ hãi
hoặc nụ cười vô cớ
lộ ra

bạn hết đường thoát
như một tù nhân
hình như anh ấy cũng đang cúi xuống
vẫy tay chào bạn
lúc đó bạn mới biết sự nuối tiếc
đã ăn mòn cả lòng bàn tay mềm mại
của bạn

sự sợ hãi không phải vô hình
nó là tảng đá
tất cả các vết thương là những mảnh vụn
của ngọn lửa
khi bạn đối mặt âm thầm bóng tối

tự do
máu chảy
ngày
cháy vào đêm

niềm vui
chạy thoát
tao tác
đời bạn

bạn thấy mặt trời rất vui
như cuộc đời
dù hơi
khốn nạn

7 Một nhà thơ ngồi viết trong quán cà phê


những người bạn nghĩ
có lẽ anh đang viết thư gửi về cho mẹ
những cô gái nghĩ
hay là anh đang viết thơ tình
những đứa trẻ nghĩ
anh đang vẽ truyện tranh
cũng có người nghĩ
anh đang tính toán các khoản nợ

và một anh cảnh sát
bí mật
chậm rãi
từ từ
tiến lại phía sau anh


8 Hiệp ước


ra tuyên bố chung
ý nghĩa tinh tế
lạnh
như ngày tận thế

sự bềnh bồng
của ngôn từ
công nghệ mạ vàng
cho ngôn ngữ

còn hơn những bài thơ

khi đất nước sinh ra
một người đàn ông buồn ngủ
tất cả kết thúc
trong ý nghĩa của một lời tuyên bố
đọc ngược hay đọc xuôi đều có nghĩa

sự dịu dàng của con chữ
cứ lần lượt
như các đài phát thanh vô hình
ẩn và xuất hiện

những ngày tháng chúng ta đang sống
như một cuốn tiểu thuyết
không thể nào biên tập
để quên


9 Nếu như nhà tù có gắn chuông ngoài cửa


ngón tay anh gần như không thể chạm vào chuông

cánh cửa
sẽ từ từ
chậm
tự mở ra
để anh đi vào

anh đi vào phòng ngủ của mình
với túi xách vợ anh thường đi chợ
gói ghém những gì cho anh

anh thức
và ngồi nhìn mình ngủ
giữa hai giấc mơ
anh gõ cửa tất cả các phòng
nhưng thật ra anh không hề gõ

tất cả họ đều thức dậy
khi anh trở lại

họ kêu la
nhưng tiếng kêu của họ không có âm thanh
nó câm lặng còn hơn sự im lặng
khi họ ôm lấy anh
tay họ cũng không chạm vào anh

không ai có thể tìm thấy tiếng nói
hay vòng tay ôm ấp của họ

anh đi ngang họ, họ ngang qua anh
anh và họ vẫn còn bóng tối
không bao giờ gặp được nhau

họ hỏi anh đã làm gì với bữa tối của mình?
và các bác sĩ có thể lấy ra căn bệnh cao huyết áp như
lấy viên đạn và nỗi sợ hãi
ra khỏi trái tim anh?

anh vẫn còn sợ hãi
như ngày xưa anh sợ cô giáo buồn
thức suốt đêm làm bài tập
sáng mai

hay anh chỉ muốn nói:
tôi thức để biết các bạn
vẫn bình an

họ nói
anh nói
nhưng không bao giờ có tiếng nói
chuông cửa không bao giờ vang lên
không ai có thể ghé thăm cái giường nhỏ của anh

chỉ những người hàng xóm của anh thì thầm:
– đó chỉ là một ảo tưởng
chiếc túi xách của vợ anh vẫn còn đây
nó chứa đầy thức ăn
nó không thủng lỗ chỗ những vết đạn
như ba-lô người lính

hay như chiếc cặp ngày xưa đi học của anh
giờ các con anh vẫn mang đến trường
những quyển vở của anh ố màu
chúng đã cất và thay vào những quyển vở mới

những người đến không để nói lời chia buồn
vì nỗi buồn chưa bao giờ nguôi với vợ anh
như ngày xưa
chưa bao giờ mẹ hết lo cho anh
khi rong chơi sau giờ tan học

họ vẫn chưa hiểu
làm thế nào tự nhiên một người có thể chết
vì miếng ăn?

và khi anh quay trở lại
như thể cùng với những người hàng xóm của anh
đang đi bộ dưới ánh trăng
thức
nhìn mình đang ngủ
tất cả cùng ngồi nhìn vào giấc mơ
và ngạc nhiên
sao đêm dài như vậy?

10 Đầu gối nói với cùi chỏ


– ngươi lợi dụng sự tự do
để loi vào cằm kẻ khác!

cùi chỏ trả lời:
– thế còn kẻ lợi dụng quyền lực
để quỳ không đúng lúc
như ngươi?

ai là người nhầm lẫn?

điều duy nhất chúng ta được biết
là sự nhầm lẫn của một người đàn ông tự tin
với sự nhầm lẫn trong cái nhếch môi cười của bạo chúa

như sự khiêu dâm của các nhà sư khi thuyết giáo
sự nhầm lẫn nhiều khi làm khát khao
linh hồn chúng ta bay như tia lửa
trong bóng đêm phát sáng

điều duy nhất chúng ta được biết
sự hùng vĩ của những điều nhỏ nhặt
sự nhỏ nhặt của những điều hùng vĩ
đã không được chú ý

điều duy nhất chúng ta được biết
phẩm giá của kẻ thua cuộc
sự cô đơn của người chiến thắng
đã không còn ăn năn

sự lạnh lùng ngu ngốc
sự nồng nàn bị vấp

ngay ngưỡng cửa
thiên đường…



11 Sự thật nhiều khi cay đắng


nhưng vị đắng sẽ dạy cho bạn
đây là lúc bạn được học
rằng cuộc chiến rất lâu dài

những người lính đeo mặt nạ
để che gương mặt
sắp khóc
đang ngồi bên vệ đường
lặng lẽ thổi harmonica
bài hát mà ngày xưa anh đã bảo vệ
giờ chỉ còn bụi
phủ lên trên máu

tiếng hát như tiếng hót
chíp chiu chú chim non
trong khu vườn thanh bình
bạn nghe
và sẽ nghĩ không có cuộc chiến tranh nào cả

bạn nghĩ đất nước đang thanh bình
và người lính hát với chính mình
bài hát tình yêu
không gian dối
chỉ người lính biết
sự thật đã bị bắt
và biến mất
sau quá lâu xương máu

trong một khoảnh khắc
bạn có thể xấu hổ
vì không hiểu người lính đang thổi harmonica
bên vỉa hè
trong địa ngục
có nghĩa là gì?

chỉ có người lính đang nghĩ
không lẽ sự gặp gỡ với bóng tối
để sau đó mọi thứ
còn tối thêm nữa?
chẳng lẽ đêm không còn ánh trăng?

những người đồng đội của anh
đã bắt đầu cùng hát
tiếng hát không chỉ ở vỉa hè
ở vườn hoa
nó có thể vang lên từ những ban-công
của tất cả các ngôi nhà
trong phố…

và từ đó
bạn không thể không suy nghĩ
không xót thương
không nghi ngờ
khi những người lính vẫn tiếp tục chết
không phải vì đạn lên nòng
mà bất công đang nhả đạn

và bạn biết
vẫn còn loanh quanh
một cuộc chiến tranh
trên phố



12 Tôi tự ngắm bản thân mình


không có gì trầm trọng

tôi không có góc nhìn khác
như Trương Duy Nhất

tôi không tham gia hội thảo
đọc báo cáo
về những blogger như Phạm Viết Đào

tôi
quần áo ủi thẳng
kính đeo mắt, điện thoại có thể hơi hấp dẫn
vì có màn hình cảm ứng

tôi
không có vấn đề gì trầm trọng

im lặng
lưỡi của tôi không bị đuổi việc
không bị còng
nó nói với tôi: anh có
thể giết tôi nhưng tôi vẫn tha thứ cho anh

nụ cười trên các chương trình truyền hình
không làm cho tôi bị bệnh nữa
tôi đã quên
đó là lý do tại sao
tôi không có vấn đề gì trầm trọng

hôm qua, giấc mơ của tôi đã lên chuyến tàu đêm
tôi không biết làm sao để nói lời tạm biệt người ở lại
chuyến tàu đã bị rơi
trong một thung lũng cằn cỗi
(chỉ có người lái xe còn sống)

cả những ác mộng tuyệt vời
tôi vẫn nuôi hy vọng
vì thế tôi không có vấn đề gì
trầm trọng

từ lúc được sinh ra cho đến bây giờ
trong nỗi tuyệt vọng của Mẹ, tôi vẫn nhớ
rằng người ta có thể sống sau khi đã chết
chết khi đang sống chỏng gọng
mọi thứ chẳng có gì trầm trọng

nhưng có lần
tuổi thơ tôi thắc mắc
sao con là người Việt Nam?
Mẹ khóc
chúng ta phải là người việt Nam
đến khi chúng ta chết

Mẹ mất
khi hết
một kiếp người


13 không sống trong trại, tôi sống ở nhà…

nhưng ngay trong nhà
tôi đã dựng lên những cái trại

phòng ngủ căng một cái
và tôi nằm giữa chúng

trong cái trại nhà bếp
tôi để những thứ thức ăn khô

trong trại phòng khách
tôi để một kệ sách
nó yên tĩnh

tất cả mọi thứ lộn xộn và thứ tự như nhau
như niềm vui lẫn giữa nỗi đau

sáng nay
có một cái trại bị gió bật
tấm bạt rách
những chiếc cọc chỏng chơ trên nền gạch
rải rác như những mạng người

không có cách nào khác
tôi cố gắng dựng cái trại lên một lần nữa
để đêm xuống
nhiều khi mưa gió
nó trở lạnh
nếu cần tôi sẽ đốt thêm đám lửa
ngồi im bên trong trại

ngôi nhà là gì
trong lịch sử gió mưa
nếu nó không phải là một cái trại?


14 Gì


là những gì
rất xa
là những gì
rất nhanh

những gì
không ai kịp biết
chỉ người quản giáo tinh nghịch cùng chàng trong bóng tối

+

như thể
khi thức dậy vào buổi sáng
chàng vớ lấy khẩu súng của mình
bắn vỡ tan ly cà phê trên bàn
và từ từ ngáp

buổi trưa
chàng vớ lấy khẩu súng của mình
bắn vỡ tan đĩa cơm
và con cá nằm trên đĩa cơm như bản thân chàng
nó bị thương và
hình như vẫn còn thoi thóp sống

như thể không phải chàng mà con cá
đang ngáp
làm cho tiếng kêu cứu từ từ mờ nhạt
vẽ lên trời những bài hát
thành câm

+

những người bạn cũ của chàng

một thời gian khủng khiếp

có người nghĩ đến một chiếc xe
tang
quá tải với những vòng hoa
và đã nhận được nụ cười kỳ lạ
hình như cũng của người quản giáo

tuyệt thực
khát
những buổi sáng tinh nghịch
sau khi đã làm chúng ta quá sợ hãi
như có lần con cọp gặp con nai

cơ thể chúng ta là một bản thảo dài
và dang dở
chúng ta gỡ bỏ những chữ nghĩa vô ích ra khỏi bài thơ
im lặng

những bài thơ không thể sinh ra
từ sự cúi đầu
và thở dài
vì sợ

mọi thứ đang cực kỳ nhanh chóng kết thúc, điều đó
gần ngay bên cửa sổ

rất xa


15 Tôi có một giấc mơ


thấy thế giới đang rơi
đổ
sụp
xuống

ở tiệc cưới
những chiếc cốc ngã, rượu chảy tràn ra ngoài
ở biển khơi
những khẩu súng đang rơi
thẳng xuống

nhưng những bài thơ
chúng không rơi mà lại bay
ngang
bềnh bồng nhẹ nhàng
trong tinh mơ mỗi sáng

khi thế giới này bị buông rơi
có những thứ lao đầu thẳng xuống
có những thứ bay ngang nhẹ nhàng
bình thản
cái gì được hạ cánh an toàn
cái gì phải trả giá nát tan?

và đột nhiên, bạn cảm thấy hơi bồn chồn
vần ồn
nhưng đó chính là linh hồn của bạn
khi bạn cứ mải suy nghĩ về thế giới
nó từ từ xoắn lại
khi linh hồn bạn bị đau nó sẽ kêu vang
như ấm nước đang sôi trên bếp
sáng nay bạn nấu để pha trà


16 Tiếng bò rống


lần đầu tiên tôi nghe
trong bài thơ của một nhà thơ
bây giờ vẫn là nhà thơ
lớn

một cái gì đó
hơn cả xúc động
tràn ra khỏi tim tôi

+

nhiều năm đã trôi qua
thậm chí nhiều nhà phê bình
đã quên
tiếng kêu của nó

nhưng tôi vẫn nhớ chiếc gân nổi rõ
trên cổ
khi nó kêu

tôi vẫn nhớ
cả những thứ
khi nó ợ lên và nhai
lại

như trái đất vẫn hàng ngày xoay mãi
niềm an ủi cho mọi người
vẫn đang sợ hãi

lúc nó hát
tất cả bài hát trên cõi đời này
thành tiếng bò
kêu
bạn tha hồ cúi đầu
ợ lên lại
và nghe

+

nó kêu ở đâu khi đất nước này chia thành hai miền
Bắc và Nam chiến đấu
người dân trên cùng một đất nước
vạch ra biên giới
đối mặt với nhau

tiếng nổ những viên đạn, tiếng ngáp và tiếng kêu của máu
một lần nữa
tiếng bò rống bị lãng quên trong lịch sử

nhân dân cần một tách trà nóng
và sắp xếp mọi thứ nhanh chóng
trở về nhà
trồng hoa
viết sách

+

tiếng bò rống
như những người đã mổ bụng mà không cần dao mổ
phơi tình yêu của mình ra với quê hương
không phải lời nói dối
nhưng họ nhiều khi bị chích điện

điều an ủi cho tất cả
làm bạn bất ngờ hạnh phúc
là đồng cỏ đã có
thêm những chương lịch sử

như niềm vui bây giờ
bạn ngồi ở một quán cà phê ấm áp
và những gì bạn yêu
dù phải leo qua hàng rào tường lửa
bạn vẫn còn cánh đồng nhiều gió
hơn nước mắt

chúng ta đã đi vòng quanh trái đất
để gặp nhau sau nhiều thập kỷ
và ngôi mộ sườn đồi, nơi bạn ngủ bây giờ
như thể bạn đang gặp lại những người bạn của bạn
lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ

bạn biết
chúng ta nuôi dưỡng quá nhiều lý tưởng
nên nằm dưới đất
có thể bạn vẫn còn đang khóc

vì vậy hãy để mọi người cầu nguyện cho bạn
thêm một lần nữa

trên ngọn đồi này
nhìn ra đống đổ nát này
trên mảnh đất yêu dấu này
có mùi máu của bạn
trong tiếng hót của những con chim mà bạn vẫn yêu thương tha thiết
dưới bầu trời xanh
đã không thay đổi một chút nào
từ khi bạn còn sống

chỉ tiếng bò rống
mỗi sớm
còn vang trên cánh đồng…


17 Tên của bạn thành một ẩn số


như ngày xưa tôi học giải phương trình

ẩn số đã biến thiên ngược chiều
khi bạn tăng
thì nhân dân phải giảm

những viên sỏi tôi nhặt ở bờ sông
và mang về
làm mọi người ai cũng mắc bệnh nhức đầu
vì thiếu máu não

như giấc mơ cũng không còn
không ai muốn nằm mơ

mọi người như cỏ dại mọc bên bờ thung lũng
lăn xuống những tảng đá
rơi như
số phận
chỉ còn
lăn tròn
u mê
lê thê
lời thề
mưa mãi

Viết tiếp những câu thơ
hai chữ

1
nhìn đi
ngọn đèn
xứ sở
suy sụp
khẩu hiệu
niềm vui
đánh vỡ
linh hồn
chịu phạt
thể xác
cúi thấp
quá sớm
cậu bé
chống cự
gục ngã
sương mù
lạnh buốt
khói thuốc
dối trá
an ủi

và rượu
vodka
thay vào
bản đồ
địa ngục

2
gió nổi
giận dữ
rượu vang
nghe rõ
ngôn ngữ
chửi rủa
quay cuồng
trong gió

cây cối
ngoan ngoãn
rạp mình
căn lều
mong manh
chúng ta
lơ lửng
không hiểu
gì nhiều
hốt hết
lăn ra

ngủ, và vào tù trở lại

3
mặt trời
đứng bóng
trên đầu
doanh trại
bỏ hoang
hò hét
mệnh lệnh
im lặng
binh lính
bệnh xá
rên rỉ
bệnh nhân

trong sân
cỏ mọc
tân binh
đầu cạo
xanh nhẵn
tuyệt vọng

ngọn cờ
máu nóng
chạy dọc
lối mòn
chiến tranh
tắt lịm
máu xương
không chịu
nằm im


18 Xin vui lòng gọi tôi, bằng tên thời thơ ấu của tôi


mẹ gọi tôi là cu em
để phân biệt với cu anh đang ra trận

khi tôi xếp hàng mua cho mẹ phiếu mì sợi
trước khi còn kịp chiều đi học

đừng thương hại tôi
cứ gọi tên tôi như thời thơ ấu của tôi
mẹ vẫn gọi

gọi tên của tôi từ ngày xa khi gió thổi
xin vui lòng
gọi tôi ngày xa xôi
ở góc sân nhà còn sót lại một bông hoa
đang nhẹ nhàng nhảy múa

hãy gọi tên tôi
như mẹ gọi tôi…


19 Soi gương


nó cười một lúc sau khi tôi cười
tôi thật khó khi muốn cắt mình ra khỏi gương
với một cái kéo

khi tôi áp đôi môi lên gương soi
một đám mây mù
và tôi tan biến sau tiếng thở dài
một ảo ảnh duy nhất
như tấm bia mộ luôn luôn cô đơn
nơi một mình gió thổi

đứng trước gương, tôi vẽ mặt tôi
bôi một lớp mỏng
thành anh hề

tôi vẽ mũi tôi hình quả cà chua
vẽ miệng tôi chiếc loa rè và rách
tai như cánh dơi
tôi mặc chiếc áo thun cộc tay
và cạo râu thật sạch

không có gì nguy hiểm
khi tôi giả vờ giấu một bí mật
đất nước này đã mất
tôi đánh một lô đề
đề về số 00

tôi bán quần áo lót
cho các nữ hoàng
chỉ đứng trên sàn diễn
tôi chọn thời điểm
không ai biết

tôi tô màu các bức tranh
hội nghị sẽ bắt đầu
các phương pháp nhào lộn và sáng tạo
lộn đầu thành câm
ăn tiền nghẹt họng

một anh hề không còn ghen tị
với bất kỳ ai
đang nằm dài
nhắc mọi người đừng suy nghĩ cụ thể
phải tập trừu tượng

khi đêm chìm sâu
anh hề nằm
mệt mỏi
lo âu

tiền cát-sê còn chưa kịp lãnh


20 Tự dưng tôi muốn sống nơi khác


không phải nơi núi cao
quanh năm khoan giếng lấy nước tưới cà-phê
tít trên mây
này

và cuối cùng
một mình
tôi
đang chờ đợi tôi

không sinh ra
không chết đi
tôi lơ lửng như con phù du trong một viện bảo tàng
đầy quá khứ
mặt nạ
lịch sử

không có cuộc chiến nào chiến đấu cho tôi
không có vết thương không có vũ khí
không có nhân loại
không nước mắt
không có nụ cười

cả cái chết chỉ như rượu ngà ngà say
nhiều khi tự nó mỉm cười
trong viện bảo tàng đầy tượng sáp

và khi tôi yêu
nó chỉ là cơn điên
vì nó chỉ còn cách
tự lật trái tim tôi như ngày xưa tôi lật những trang sách
bây giờ lật qua một trang web
tự mình thì thầm tự mình lầm bầm
với một màn hình
lạnh lùng và phẳng


21 Ngay cả mặt trời, không phải lúc nào cũng đỏ


khi sợ
nó có màu vàng và xanh

nên hoàng hôn
nhiều khi nhập nhoạng
như ngôn ngữ
đổi màu theo hơi thở

chúng ta đã đời đời vinh quang nhờ vào các khu rừng
những hầm hào đào sâu trong núi
chiến thắng và cô đơn

sao bây giờ chúng ta phá hết rừng
và máu đỏ trên biển
chỉ là vinh quang của màu xanh lãng quên?

những thiên thần cuối cùng đã kịp đến để thả hoa
bềnh bồng trên biển
trên bóng tối tâm trí của mọi người
cùng khóc
tại nơi cha ông ngày xưa ăn thề
những con thuyền yên tĩnh
mang gió vào giấc mơ
chìm lỉm
xuống đáy

chúng ta nghe trong gió mưa
người chết bị ngâm trong nước
chúng ta muốn trả thù
biển đã từng nổi nóng

nhưng bây giờ
chúng ta tự ngâm mình trong biển
làm ẩm ướt cả mặt trời
đã từng nóng đỏ
như sôi

biển
đang nhìn
mọi người
như một mớ hỗn độn

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

CHRONICLES OF A DEAD PERSON LIVING STILL WITH THE TRUTH | Lê Vĩnh Tài

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

English translation first published on litviet.net
[5th revision; 2019-2022]

1.
When the kings are gone
Left for all
Relics that should have been forgotten

You leave not a crown
But pieces of bones
Crumbling dust…

You radiate without a golden throne
Blood can’t be shed
When a person is dead
The truth can’t be forgotten

You’re flying towards
Heaven’s Gate
In a perfect ending

We’re brothers and sisters
Hand in hand
Our fingers woven together
Drawing an entire horizon
On the threshold of a vow, we’re
The truth, a face you desire
History should be noted just so

Life is happiness
Creation is happiness
Love is happiness
Is death happiness?
Since darkness is present
Holding within all

Touching
You
Are
Yearnings
Since forever…


2.
Nor light
Glistening tears
In the dark, the quiet around you
A flame, pulling us closer
Even when you’re drifting
You are the only one who can name evil

Spring
A lonely swallow
A maimed tree
A flicker of light in your eyes
A switch for the rain at the electrical dam…

Raining like there’s no tomorrow
As though we’re snuffed out by the alleyway
Light igniting only in far off places
And the heart beating resounding
Your destitution

God shall bless those who are already on their way
And what’s left of our life fate shall decide
There’s no longer such a thing as luck…


3.
Let the wind blow
At the top of the hill
To the mouth of villagers
From the span of the sails
To the hull of a crumbling shipwreck
So, the scream of the man drowning
Upon a perilous sea
Can no longer be your pain alone

Misery in time for the sunrise
The silent hand shakes
The closed lips in view of the Sun
The fish has to die
Floating bloated because of the twist in the water
Not because of the fragrant smell of gunpowder
But the threats completely fried
You and the fish under the shady canopy

You’re quiet
Like a tired sail erected
On a boat
You persist the entire night
Staring into the dark

You left the shore at dawn
Your elation an inebriation
Just before they
Grab hold of your heart pulling it back to shore
Choking you
And like a fish you’re gasping


4.
You’re very lucky
Being able to live
In a place with poetry
Where dreams have turned slaves
Into kings

If everyone
Naps their noon away
Lazily
Stirring up life
With stories around cups of tea
Steaming, with a
Cuddle pillow, asking oneself:
What have I done
For the nation?

In the bustling disposition
With curiosity
You’ll detect
The stench of death
Right behind you

And everyone will concede
Your shadow is synonymous with the dark
In the excrement
Of hearsay
Yep, you’ve err(sin)


5.
Like the life of a prophet
You drift from the prison of sleep
To the tip of a torch
Scorching all with ideals
With your anaemic heart
And the simmering cancer in your bowel
Burning
In dreams…

You thought
After the war
They will make the world anew beautiful
No longer rusty
So now you’ve fallen into some delusional love affair

But loneliness
A betrayal
Left aside for you
When you continue to romanticise
The signing of your name

In the end it’s nothing but death
Can a single person do
More?


6.
You note
Creating a world on fire
Poetry has to be more tragic
More dramatic, in your grasp
The words swelling up when you need it to

You note, carving it in stone
Often overly proficient

You mop up
The words noted
In sweat and pain

Noting
Everything in your grasp
Every strains of hair twisted with your thoughts

Noting
What is possible
Drilling through life
Dear god…


7.
Hey the world that has become small in your eyes
You’re sick of it
Your fingers curling up in fitful dreams
You drink death like wine

Aren’t you afraid of scorpions?
Snakes? Centipede? Beatles? Chafers?
Aren’t you afraid of blood?
But be careful of the light on the stage
Life is full of the colour blind

Hey the small world in your eyes
Giving you all the answers
Its payment
Drops of blood
Plop, plop
Your fresh drop falling…


8.
The last beam of light lit up your face
Your poetry page
Attacks your loneliness
Like a dagger

In a sudden, it shreds darkness
The passion reserved for all
The brightness makes you blush
You resent it
The spit, damp wet bravado
Of those lining up for their turn
To congratulate you…


9.
Everyone holding onto uncertainty
Like an ink jar holding onto night
You holding onto the beginning of dreams
Your poetry

Who has brought the news of despair
Making the daggers vomit
Smoke?

The hearsay, the stories
The days seemingly forever
The most opportune time for us
Blank white pieces of paper smudged with ink
The meaning of tears
Your tombstone surrounded


10.
Waiting
Waiting at the front
Like a door opening behind you

Everyone waiting
Together
When it opens
So you can return to a past towards a future without a sign of you in it
Ramping up the light of an already crumbling boat
Like a bird refurbishing its old nest with hay

The people behind you
Reside in a state of surprise
Their light escapes through your door
Spilling dawn
Even when everything is still stained by the darkness of the sunset

Your face will become familiar
Like everything that’s in front of you
Has to face the door from behind
Opening
As though turning to a sinful past with the innocence of your future


11.
The price of war, and loyalty
Endlessly gives birth to a cover of naivety
For the pretenders of innocence

As the price of love
Gives birth to competent mothers
Bearing children

As the price of death
Is immortality

As a tomb and the theatre
are the two heads of obedience
In the world

As though, we’re departing
A ferry heading for a tunnel disappearing
No honour nor humiliation
No enemy
We’re all friends


12.
The pain of a memorial ground
When people erect a monument of you
On the last night
On the first day
Like a folk song by Văn Cao
Sung by your daughter
“From now on people know how to love each other…”
You leave behind respect thrown into memories
Into the shadow of the night lit up with glorious
Golden light

You allow your voice
No longer lost
Float up into the air
The light of the room turning silver
With the adornment of time
That they nearly drop and lost

Like all those familiar words
had disappeared from the keyboard
Like the truth
You rather die than leave

You fought and won the heart of humanity
By leaving behind a wooden horse
The soldiers spilling from fluffy teddy bears
Soft on the chair
In fields
Scattered with monuments

You leave behind the sunlight still frolicking with the dark
You leave behind the open window still welcoming each morning
You leave behind the flowers still on a schedule to bloom
You leave behind deliberately
Whatever time is left shall never return
A sail that shall never soothe the thirst of the horizon

When you leave the world
You will fly
And you will fall
Like the blood of Mỵ Châu(1)
Turning into a pearl

We stare at history and can’t resist
The urgency
Flipping the pages already read, to read again
So when we finally fall
We can note in time accurately the day the moment
When the mountain of dust and ashes flew…

We’ll feel
When we put the pieces back together
What has happened? When? With whom? And where
So can we be ready? By which ever way, to pick out from despair the pieces of shrapnel
From wounds
Broken bones
Of citizens

That shall be a bright day
And some may say we’re difficult
In turning the page
Noting every words of remembrance

No king
But the silence of angels
Shall reign over
Love.


(1) My Chau was a pawn, a victim of war.

BÀI TRƯỜNG CA CỦA MỘT NGƯỜI ĐÃ CHẾT NHƯNG VẪN CÒN SỐNG TRONG SỰ THẬT 

1.
khi các ông vua ra đi
để lại cho mọi người
những di tích nhiều khi đáng quên

bạn không để lại vương miện
chỉ những mảnh xương
tan thành bụi…

và bạn phát sáng không cần ngai vàng
máu không thể chảy
khi người ta đã chết
sự thật muôn đời không thể quên

bạn bay đến cánh cửa
thiên đường
kết thúc thật hoàn hảo

chúng ta là anh em
tay trong tay
ngón tay đan vào nhau
vẽ lên một chân trời
trên ngưỡng cửa lời nguyền, chúng ta
là sự thật, như khuôn mặt bạn đã mơ
lịch sử phải viết như chính nó

cuộc sống là hạnh phúc
sáng tạo là hạnh phúc
yêu nhau là hạnh phúc
cái chết có là hạnh phúc?
mặc dù bóng tối vẫn là sự hiện diện
trong vòng tay mọi người

chạm vào
bạn
là những gì
mong đợi
từ lâu…

2.
không phải ánh sáng
lấp lánh nước mắt
trong bóng đêm, sự im lặng kề bên bạn
ngọn lửa, kéo chúng ta thật gần
mặc dù bạn vẫn đang trôi dạt
chỉ có bạn mới có thể gọi tên cái ác

mùa xuân ôi
con én lẻ loi
giống như một cái cây bị thương
mắt của bạn chớp sáng ánh đèn
tắt mở bí mật những cơn mưa thuỷ điện…

mưa như là không có không sao
nhưng trên các đường phố chúng ta bị dập tắt
ánh sáng chỉ loé lên trong những xa xôi
và trái tim đập vang nỗi đơn côi
của bạn

chúa sẽ ban phước lành cho những người đã bắt đầu khởi hành
và để phần còn lại của đời mình cho số phận
không còn trò may rủi…

3.
hãy để ngọn gió thổi
từ đỉnh đồi
đến miệng một ngư dân
từ thời gian một cánh buồm
đến vỏ của chiếc thuyền bị đâm vỡ
vì vậy, tiếng thét của người đàn ông chết đuối
khi gặp vùng biển nguy hiểm
không còn là nỗi đau riêng của bạn

sự khốn nạn đã kịp bình minh
những cái bắt tay im lặng
sự ngậm miệng trong ánh nắng mặt trời
làm những con cá phải chết
lềnh bềnh bởi các xoáy nước
không phải mùi thơm của thuốc súng
mà sự đe doạ nướng chín
bạn và những con cá trong bóng râm

bạn im lặng
như cánh buồm giương lên uể oải
từ chiếc thuyền
cả đêm bạn vẫn kiên trì
nhìn chằm chằm bóng tối

bạn ra khơi vào lúc bình minh
bạn vui như say rượu
trước khi người ta
bắt trái tim của bạn lên bờ
làm bạn ngạt thở
và ngáp như một con cá


4.
bạn thật may mắn
được sống ở xứ sở
nơi chỉ có thơ
và giấc mơ làm nô
lệ, lên ngôi

nếu ai cũng chỉ
nằm ngủ trong những buổi
trưa lười biếng
khuấy động cuộc đời
bằng những câu chuyện quanh tách trà
bốc khói, và một cái
gối ôm, tự hỏi:
ta đã làm gì cho tổ
quốc?

trong tâm trạng bận
rộn với những kẻ tò mò
bạn sẽ ngửi thấy mùi
cái chết
ngay phía sau lưng bạn

và mọi người cảm
nhận bóng của bạn nhòa trong bóng tối
trong những cặn bã
của tin đồn
ừ, bạn phạm tội


5.
như cuộc đời của nhà tiên tri
bạn trôi từ nhà tù giấc ngủ
đến ngọn đuốc
đốt cháy mọi người với lý tưởng
bẳng trái tim thiếu máu của bạn
và căn bệnh ung thư dạ dày đang nhấp nháy
cháy
trong mơ…

bạn ngỡ
sau chiến tranh
người ta sẽ làm cho thế giới tươi đẹp
không còn rỉ sét
và bạn rơi vào tình yêu ảo tưởng

nhưng sự cô đơn
oán hờn
vẫn còn dành cho bạn
khi bạn cứ hồn nhiên lãng mạn
ký tên mình

cuối cùng chỉ là cái chết
vì sao mọi người cũng không thể làm được
gì hơn?


6.
bạn viết
để tạo ra một thế giới bốc cháy
nên thơ bây giờ khổ cực hơn
và hay hơn, trong lòng bàn tay của bạn
chữ nghĩa sưng lên khi nào bạn muốn

bạn viết, và khắc lên đá
đôi khi quá công phu

bạn lau
những chữ đã viết
bằng mồ hôi đau đớn

viết
với tất cả những gì có trong tay của bạn
cả những cọng lông cũng phải quăn theo ý nghĩ của bạn

viết
về tất cả những gì có thể
khoan thủng cuộc đời
trời ơi…


7.
này thế giới đang trở nên nhỏ bé dưới mắt bạn
nhiều khi bạn chán nản
nó làm co giật các ngón tay bạn trong giấc mơ
bạn uống cái chết như ly rượu

bạn có sợ hãi những con bò cạp?
rắn? rết? bọ xít? bọ rầy?
bạn có sợ máu?
nhưng hãy cẩn thận ánh đèn trên sân khấu
cuộc đời này đầy những gã mù màu

này thế giới nhỏ bé dưới mắt bạn
nhưng nó cho bạn tất cả câu trả lời
nó,
là chi phí của những giọt máu
một giọt, một giọt
và một giọt tươi ròng của bạn đang rơi…


8.
ánh sáng cuối cùng đã thắp trên khuôn mặt bạn
trên trang thơ của bạn
nó tấn công nỗi cô đơn của bạn
như một con dao găm

đột nhiên, nó xé nát bóng tối
lòng đam mê dành cho mọi người
sự sáng chói làm bạn đỏ mặt
bạn không thích
nước bọt sự tung hô ẩm ướt
của những kẻ xếp hàng chờ đến lượt
tung hô…


9.
mọi người bám vào hoang mang
như lọ mực bám vào bóng đêm
bạn bám vào khởi hành giấc mơ
cho bài thơ của bạn

ai đã mang lại những tin tức tuyệt vọng
để các thanh kiếm buồn nôn
ra khói?

những tin đồn, những câu chuyện
những ngày tháng nhất nhật thiên thu
bây giờ là sự hợp nhất của chúng ta
tờ giấy trắng đầy vết mực
chữ nghĩa như nước mắt
xung quanh bia mộ bạn


10.
chờ đợi
chờ đợi ở phía trước
nhưng cánh cửa mở ra phía sau bạn

mọi người chờ
cùng chờ
khi nó mở ra
để bạn có thể quay lại quá khứ với tương lai không tì vết của bạn
bơm ánh sáng lên con thuyền đã mục nát
như con chim tân trang lại cái tổ bằng rơm của nó

những người đi sau lưng bạn
sống trong trạng thái sững sờ
ánh sáng của họ thông qua cánh cửa của bạn
tuôn ra bình minh
dù mọi thứ vẫn còn đen mờ bởi vết nhơ ú ớ của hoàng hôn

khuôn mặt bạn thành quen thuộc,
nhưng những gì ở phía trước bạn
sẽ phải đối mặt với phía cánh cửa phía sau
vừa mở ra
như bạn phải quay lại quá khứ tội lỗi bằng tương lai vô tội của bạn


11.
cái giá của chiến tranh, và lòng trung thành
vĩnh viễn sinh ra những trang sử ngớ ngẩn
của kẻ giả vờ ngây thơ

như cái giá của tình yêu
sinh ra các bà mẹ thành thạo
sinh nở

như cái giá của sự chết
là sự sống đời đời

như ngôi mộ và nhà hát
là hai đầu của sự vâng lời
của thế giới

như thể, chúng ta rời
toa tàu trôi vào hầm mất hút
không phải vinh hay nhục
không phải kẻ thù
tất cả chúng ta là bè bạn của nhau


12.
nỗi đau vườn tượng
khi người ta tạc hình ảnh của bạn
đêm cuối cùng
ngày đầu tiên
như bài hát của Văn Cao
con gái của bạn hát
từ nay người biết yêu người…
bạn để lại sự kính trọng tạc vào bộ nhớ
cho bóng đêm ánh sáng màu vàng
rực rỡ

bạn để tiếng nói của mình
không còn lạc lõng
bay lên trên không
ánh sáng của căn phòng chuyển sang màu bạc
với đồ trang sức của thời gian
mà suýt nữa người ta làm rơi mất

như các con chữ quen thuộc
của một bàn phím đã biến mất
như sự thật
bạn thà chết không rời

bạn đánh chiếm lòng người
bằng cách để lại một con ngựa gỗ
những đoàn quân tuôn ra là những con gấu bông
dịu dàng trên chiếc ghế
trong khu vườn
không còn quá nhiều tượng

bạn để lại ánh nắng mặt trời vẫn còn đùa giỡn với bóng tối
bạn để lại cửa sổ vẫn còn mở vào buổi sáng
bạn để lại bông hoa vẫn còn lao động theo thời khoá biểu để nở tung
bạn cố ý để lại
dù thời gian còn lại sẽ không bao giờ quay lại
một cánh buồm sẽ không bao giờ làm dịu cơn khát của chân trời

khi bạn rời khỏi thế giới
bạn bay
và rơi
như giọt máu Mỵ Châu
hình thành viên ngọc trai

chúng ta nhìn vào lịch sử và không thể cưỡng lại
sự thôi thúc
lật các trang đã đọc xong, đọc lại
để khi chúng ta sụp đổ
chúng ta còn kịp ghi chính xác tháng ngày
lúc lâu đài cát bụi tung bay…

và chúng ta có cảm giác
khi gắn kết những mảnh vỡ với nhau
những gì đã xảy ra? khi nào? với ai? và nơi
nào để chuẩn bị điều đó? bằng cách nào đó, để gắp trong vô vọng mảnh đạn
từ vết thương
gãy xương
của dân tộc

đó là ngày thắp sáng
và ai đó sẽ hỏi tại sao chúng ta đã rất khó khăn
khi lật qua một trang
để viết những lời tưởng nhớ

không có vua
chỉ sự im lặng của thiên thần
sẽ ngự trị
yêu thương…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

when she dies slowly in her sleep | Lê Vĩnh Tài

In the shadow. Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

when she dies slowly in her sleep
you dream of being
the coroner

she doesn’t believe what you see
her sad eyes as she left
shrugging her shoulders

all the poems lost
their weight
in the poorly lit basement
where you would often find her
sitting there drinking 
a long iced black coffee

not that she doesn’t understand
she’s just pretending not to understand
when you lean over to suck her fingers
softly take a bite of her shoulders
she screams
protesting

not because she doesn’t understand
she has a new man

hence the poems of an era
is nothing but a game of happiness
in the dark

you want to commit murder
but you know better
you can but be
drunk again
for the last time 

khi nàng chết dần mòn trong giấc ngủ
bạn mơ làm
người khám nghiệm tử thi

nàng không tin những gì bạn nhìn thấy
mắt nàng buồn
và bỏ đi với hai bàn tay vung vẩy

những bài thơ đã mất hết
sức nặng của nó
trong ánh sáng mờ
của một tầng hầm nàng hay ngồi uống cà phê đen đá

không phải nàng không hiểu
nàng chỉ giả vờ không chịu hiểu
khi bạn cúi xuống liếm lên những ngón tay nàng
cắn nhẹ vào vai nàng
nàng la 
làng la xóm 

không phải nàng không hiểu
nàng có người đàn ông mới

nên những bài thơ một thời
chỉ còn đùa giỡn với những niềm vui 
trong bóng tối

bạn muốn giết
nhưng tất cả những gì bạn biết
là bạn chỉ có thể
say
thêm một lần nữa…
_____
DECEMBER 2019
..


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(18) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

listen to poetry as you would listen to the rain

Sketch by Nguyễn Thị Phương Trâm

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (18)

(Prologue)

the country is a maternity ward
we’re all pregnant

physically pregnant
spiritually pregnant

but gosh why are we giving birth
to fleas
then again
From where else could they come?

Did they suddenly
appear out of nowhere?
Like rain?
Like tears?

the country is pregnant
each night, mother puts us to bed
the fleas would begin
their celebrations

after drinking like sucking blood
they speak of love




1
flickering holes in the night sky

windows
closing and opening

some stayed open
some unsustainable
some knows only to suck
chew and regurgitate

you step out of the house
through closed windows
like holes in the sky
like those hanging oriental lanterns
out in the street, in the garden
dwarves like gargoyle
sitting on the beach
watch you
night after night

you’re naked on the sand
like a gecko
(there suddenly there)
on the window sill

the hole in the window
in the window the one hole
twinkling
you know people are being born
down there
the belly button, where a window opens ups
to the Sun, and darkness
like the moon

you need
to exist
but you’re a window of no consequence
to exist
you must
be the sky
so you try
and you cry: good heavens

hairy, bushy beard dwarves
steeped you in saline like pickled radish
that’s why you’re weepy
night after night







2
the destruction of dawn

in past tense, the dawn destroyed
branches sprout from trees
leaves sprout from branches
green on leaves
petals on flowers

rhythm form in the composition of songs
in people
an inebriation
like the consumption of alcohol

guns found on a vessel, a vessel found at sea
out at sea is the enemy, don’t even think about sleeping
a hair found on the pillow
fear on lashes
dreams on fear

turning your wrist
you touch her
the warmth spreads across the blanket

warmth a breath
the sunlight in a dream
a poem
makes
its appearance





3
the cloud has a hole

a sea as poise as a river
it’s not a river; it’s a sea, a cloud
drifting through a forest, a cloud
drifting through a river
but within
the cloud is a hole

there within
leaves, flowers blooming and
a frolicking cloud sleeps with you, hence
this is nothing but the making of darkness

a blade of green grass, yellow chrysanthemum
like her, red jungle geranium
the cloud within everything
deceiving
hence, the colour of the poem
is forever mediocre

in truth from the clouds

the formation of waves, birdsongs
roses the blooming of seas
blue, bubbling poise
not from rivers
it pours from a crack
within you

ending with
rivers run into clouds
the residing clouds are
forever like that
even though it has a hole
so that the angels
like water may
descend
as the rain



4
you keep saying no, no… but what happens when you want it to be love?

perhaps you never
look down ever
find a shiny coin
on the ground

hoping they’re
someone else’s
wish
for you

you’re
a fallen antique
leaving a hole
in the pocket of a collector

the secret things
hidden under the mattress
in poor light
cobwebbed attics
the abandoned school gates
desk and chair
waiting despair
warnings
for any explorer
who dares
climb
on top of you
without protection




5
so this is what happened, rather simple really

you say: a world without body hair
it is but a limitless
line of fire

when you return
without body hair and lying
you’re not the reason for the birth of the Sun

in the nights you move the pillow to the end
of the bed
dead
asleep

because of the varied sleep
you wake up
a little different

perhaps
once you are awake
people will point out how there’s no hair on your face
and they might light a candle
so that the Sun
may light up like a campfire

on your face
the flickering light
on the walls to after
ask why all your images are bent out of shape
on the crumbling posters
on the sleepy bed
everything now
even the dark possess an intense joy
reading your poem

they fold the poems
in kisses
pretending
each verse is each breath
your breath

they perhaps could not leave in the middle of it
like you had pretended
they all share the same fear and pain…






6
the bitterness of deceit

cold, raw red, cracked lips
the undoing of a circle
no longer young
yearning to bear a baby
in its belly

it’s not a woman’s body
it wants
to be a girl
in the years to come

the vernacular in red
the words in green
banners
celebrations
peeling chapped lips
bleeding lipstick

who’s dishing out the poison
without a spoon of sugar
love and faith
faith and love
heavenly decades
citizens
cornered into searching
for their lips
to profess an oblivious stance
falling apart
without an owner
in the end

but the words are still in red
from lips bleeding colour
some might hear, and say:
– shut your bloody mouth, ladies!






7
I need a ghost

to sort out my clothes
perished
clothes

I need a ghost
to sort out my books
also departed

a ghost that can
understand
joy beyond the cover
of a book

a ghost as fragile
as the mist
able to fit into
anything
my shadow
or perhaps
the dark

the ghost
as it shifts the books
it hears a lady with a ribbon in her hair say to a little boy:

– hey
be careful
don’t fiddle
with the tent
inside
resides
a rather
content
poet





8
work work all day to after dream all night

the end of the year
flies by
the memories comes rushing
as you search
for your history

history
an envelope tainted with blood
your mother sent you
the stuff
in your suitcase

stuff about horrible people
not so simple like
the way
you write
or edit
a poem





9
the first time the mosquito died on your arm

you prayed to God
people thought you lost your mind

during the death of your sunrise and sunset
you pray to God
people accepted it as your faith

you’re silent
because death always wins
hence, you head
for the lawn in the backyard
with an empty glass of milk
so a fly may lick your finger

you let it lick the milk from your finger
before you
squash it to death

a dying fly is like a dying flame
like a person no longer alive
you’re aware of
the strength of the inevitable
the reason you’re not afraid of death

you see a man
with a broken neck
you know all it is to know
about blood flow on this planet

you’re aware of
the dead mosquito, the dead fly, not the dead person

now you meet a man
also broken
you talk to him about land prices
and how he is relieved of his home
or was it taken from him

you have the strength of death
because death comes as easy to you
as living
as for him, he can easily live
as though he’s dead

this is one way a man could take a hold on you
and turn this world into a poem
a mosquito only knows how to suck blood
like rollers unknowingly
flatten things
now has wings

dreams
are like the light inside him
as he overcomes his adversity
invites you in
for coffee






10
like broken glass on this flat old worn out planet, everything is just impossible to deal with

hence, during such a grim time
this land is like you
bleeds as the Sun heads for town

the air stifling, windless
stagnant, we move slowly
to reserve our energy

hope
leaves behind a shiver
hence we’re off balance
as though we’re grazed by a bullet

we’re one nation
for decades now
manufacturers aspired to educate us
before the surfacing suspicion
murderous conflict
fathers first then their sons
ready to risk it all
ready to spill blood

we cut along
the Annamite range
walking back and forth
a million people or more
much much more

we’re barefoot
across the shattered glass
temple guards
labourers at the mill
we’re all over the hill
for the last few decades
cursed, in the wind
on an empty stomach

the dreams of Eden
faith
loudspeakers
and everything else
all gone

our children will not recognise us
we would have lost our accents

we are now
an armada squatting
jumping
and swimming
out of a water closet
feverish with malaria
wiping the bum of blue despair
out in the middle of the ocean

like when
we search for oil
the various things
we drill may hurt
our mother







11
lie on your back when you read poetry

like the scattered fallen trees
after a flood

here the wind is off balanced
a village with tree shadows oozing brown
an overwhelming fragrance
not like overflowing
wastewater

the poem is so long that she couldn’t remember it
the city moving again
after the rain
the drain water colouring the sunset
of an artist cum poet
an electrical dam cum bearing
overflowing cum a shattered shoreline

her breath
may it be like
dusk
may it be like
the moon
thus hence it’s
a little short

thus when she’s hurt
the light falls
through
her head

it’s not like the Sun
or
like those who
cry, as they plant flowers
on a grave

it’s like
the “chim” in our pants
flying
further than you think

like the two nights
the breath
of the artist cum poet
the intellectual cum swearing
payment cum unwrapping a bun





12
one way to never smell again is to allow the circulation of the air of freedom

the entire cold, chilling night
the tick-tock sound of a clock overhead, the cat
constantly scratching on the door

the last time before it is so late
the smell of the bed
senses her waiting
lets out a breath

causing
everything
to
fade
away






13
the first time she lets down her guard

she was
a little embarrassed
by her thoughts

in your ears
she whispered:

“- you’ll never be able
to take away
what is mine?

you might
be able to turn me
inside out
once or twice
nice right…”

but you
never stayed
long enough for her
to open up

as usual
you would take away with you
the pain that isn’t yours
but the fingers of those women
embodying Kiều
who would
at the setting of the Sun
disappear





14
dawn isn’t something you want

so in the dark
you quickened your pace
jumped
right into my day

I didn’t hear the glass break in the night
by the morning light
there were
shattered bits
everywhere
cutting the pads of my feet?

so now
I’m cold
I’m crying
on the side of the road





15
I have lost a lifetime consuming scrap

I’m circling, flying short-sighted
over a sad and derelict
garden of Eden

you escaped
so you hung me
upside down
I have to look up at you
from down under

and since I’m
no longer in sync with you
at any given time I would stop and
demand food

as you weave the deception
for your retreat
into a place
no one could penetrate
you sigh

within a week, you would swell up
and burst open
in the realisation that
fresh blood
will ooze like flower petals
glossy parting lips
my feet will then take-off
flying
as you have flown
without an engine stabiliser
or the aid of a pilot

if I wanted to fly with you
all I need to do is vibrate
like the mobile in my pant pocket
with the promise:
I’ll message you when I’m done






16
it starts with alcohol

from hell
twinkling red light

the eerie scream
mood generally like
some smelly guy
stinking of beer and cigarettes

embracing cosseting
all over a black flower the likeness of a watch face
nightly fluorescent glow
incessant ticking
in your ear

your footsteps all over the place
down the stairs
grasping at pages and pages of a letter
in the colour of the night

you paint yourself in contemplation
flickering chameleon
maybe or maybe not?
to stay or not to stay?

when is it necessary?
when should you
climb
up the light pole of a madman
and ring
the alarm?





17
you’ve coveted long ago the dust on the old bookshelf

the adventures in the books
locked up
as though all of us are imprisoned
(waiting for the opportunity
to escape and love
once more)

since there will be more readers?
the generations to come
those who could lie around and read
listen and love

shall cry
wetting
even the lust
in the books
by Henry Miller

the applications
which maybe
attainable
or unattainable
with your tablet



18
why do we need the smell of poetry, does it help us sober up, help us give up drinking?

the poets are dead
more because their wives have left them
or because they’re alcoholics?

why do we need poetry
when the world is too busy making the atomic bomb
and drugs for erectile dysfunction?

what is the use of poetry
is it to help improve
teachers and students writing
comprehension
in the classroom?

their books will be nicer
cleaner
like the beauty queen’s answer
war is bad
and that
she
can’t
cook…

when is poetry applicable
where’s the instructions?
so we may read it and know what to do

you ask why
we need poetry
like the guy at the car wash
after a storm
wading through the sludge

if poetry is needed
why not import poets
like importing products Made in China
a container at a time
standing by
piled up high?

listen to poetry as though you would listen to the rain
listen to what it’s saying
listen for the evil intent
add the question mark
as though
you’re lying there quietly
with your legs wide open
dare not take
a single
breath






19
please, spare me

for accidently
biting you

please spare me
why?
please spare me
so I may let
people know
you bit me

gosh sorry
Why the apologies?
please, spare me
for my own good
when we have to apologise
when we must speak: please
please, spare me from
your email
dear lord, spare me




20
pollen and grass seed

drifting
flying
in the wind

the spring in earnest
yet you’re unwilling to open up
because you love to fly
your goosebumps visible
to everyone

on the surface of the water
the red frog waited on a rock
ready to escape

the spring in earnest
the lively green algae beneath
the lake around the rock oscillating
forming streaks in the water
a soft green carpet
surrounds your feet each night

idyllic
though we all know the coming spring will be sad
and hungry

hence the frog decides to
jump into the water
and the mosquitoes now
aware of you

the light on the water is as lucid as in a dream
as the earth, as knowing as long ago
people drank water from a glass
you broke
the shards of glass and grass seed
still in their mouths
still cuts
bleed


21
there are crevices in the mountain

I know this
because I love
exploring
the caves

there are crevices in my skull
hence when it rains
I could really feel
the crevices in my ears

I’m there
standing, breathing
running all of a sudden
from the crevices in my thoughts
more crevices formed in my nose

all that is a necessity in my life
including the emptiness
my friends
came from these crevices
as for her
she came from the emptiness of her life

life and death requires nothing but a hole
separated by a hole
a crevice, like any
black hole
in the universe

like the pubis
like the howling of the wind
like a cave
like the doom and gloom
like a nemesis
you could
never
escape



22
a question of philosophy, like how you would one afternoon fall

the changing colour of your face
yellow and red
making people think you’re blooming
hence they adorn your home with flowers
March tenth*
April thirtieth**
on your face were the idyllic smiles

a water can
in the shape of a man
and the women would feel abandoned
each time you use it to water

write
like the cuts on your wrist
touches someone else’s wrist
the pulsating falling rhymes is as captivating
as the pulsating beat flowing through your body
you’re fearful
of its dampness, hot and a little
exposed

it curls rolling in waves like a speed boat
slamming continuously into poetry
like new tree shoots during a flood
in the fall
you have plenty of time to rest and celebrate

you realise
you don’t have to do much more
don’t have to shove it in or pull it out
add more files

you beg UNESCO
to formally
name you as
a declining world
heritage site




23
you are as gorgeous as the moonlight in the mountain

the poem
wants to be a plane without a pilot
flying high
to finally meet you

your eyes
burn straight through the heart of poetry
like a hundred thousand suns
at the tip
of a cigarette

the poem
sustainable only inside an aching that even
the moonlight
seem to be a free flying plane without a pilot

and I’m flying without a pilot next to the poem
the engine would purr
like the sound of a cat
meowing
a little husky:
c’mon now




24
have you ever befriended a cloud as it flies by your house?

don’t ever befriend a cloud
it’ll give you nothing but
sun stroke

it will knock on
your window
constantly
drive you mad

it said: nothing is happening here
nothing
nothing
at all

there’s an Eden faraway
in the rain
people like clouds
flying
in moonlight
like a ball you hit with a racket
hot distended
firm

as the night before
the ringing temple bells
weightless like
drifting clouds

the smouldering
bells rang
like the one time you heard, witnessed
in the innocent eyes
of a little girl
in the clouds

it couldn’t control
the outcome
from the beginning
it was
a pain
an annoyance

the clouds drift by
to after
disappear

it’s a wind
blowing away your home

it’s
two white
eyes
quite
colour blind


25
the water flows in the river

the water flows in the river
it sounds great right?
in my sweet innocent dreams
did you feel that?

not only am I a dream, the poem
it’s by my side
enough pity you reckon
or do you want to turn it into a rabbit
or a bird with a broken wing that likes to fly
the fiddly eager
tenderness

and at the heart of the poem
you could peel off a layer at a time
like an onion
the poem burn your eyes
make you believe it’s crying
all alone
lightly in the wind
nice and dry



26
the angels treading on rather thin clouds

like at the airport
waiting for your flight
you would walk back and forth
dying for a cigarette

perhaps the flight
resembles
your cloud?

as you fall
gently
shimmering
on their
colourful
beard

they breathe
easy
as though they’re removing
the clothes of a fallen
angel

they laugh
while you: the entire night
have nothing, nothing that may
fly

often out of nowhere
we’re laughing
like apes

much like where you lie right now
on a towel
quietly




27
like December twelfth, you’re about to fly

the night
blue
black
purple
mauve
and no one saw you

you could easily believe you’re lost
the accents
and the poem
baffling
incomprehensible

but the bell on the cat’s collar
it was ringing on December twelfth
you’re bye bye-ing
flying
everything
on that day depending

the frightened souls
make you thirsty
for a bit of filtered water
not enough to give you
motion sickness

it’s nothing to do with how much you cry
deeming the poem useless
it’s meaningless because for too long
it’s been sinking, buried in a country
that the weather
the donkey
ox horse
doodling
rain or shine
long ago
obediently
pushing back and forth
the empty coconut shells

like the things
you push around painfully
in apprehension




28
you disembark from the flight on Friday the thirteenth

you found yourself
not at
Tân Sơn Nhất

but a bright shiny city
the resorts had a good rate
the TV screens flat and thin
enough that you may
insert
your memory card

an overwhelming scented cloud, and it’s raining
and she’s like a poem
moist, stepping
straight out from a book
from an era long gone

say if you can’t
buy a ticket
then Friday the thirteenth
you’re at home
mobbing the floor
eating
picking up the kids
washing the dishes
singing
sleeping
with your wife




29
writing is now by the day more and more convoluted…

first
she loosens each of your fingers
until you’re more relaxed
quiet
like a doona
with the brightness of duck down
the padding of your jacket

in the streets
the traffic horns
honking
like geese

now
people who sees the doona
will never grasp
the entire story

the incredible strength
ordinary people
has to deal with under the doona

while you remain silent
no one could hear your
long sigh
babe, I’m tired

the rain on dry land
the grass will then
upon her grow
like hair



30
when she said you must suck me out first, to get a better look of me

I write poetry
but could never conjure
such an image
I use my tongue
to lick
the words
like butterflies
it flies

and the poem
it’s denotation
left a hole
that the reader
knows not either
to suck it out or blow it back in



31
poetry is thoughtful, hardened and jaded

welcomes dawn
with a face emblazoned with letters
dried up
like tears…



32
I’m not like you

since you
may abandon me
when I have nothing left to give

What about me?
Me?
me
How could I abandon
myself?

How could I
abandon
a body my parents
has given me

33
I heard your name

in the tweets of a babbler
written in the clouds
rippling through the pebbles
under my feet

the whispers of your name
like buzzing bees
and traffic horns
mocked me every night

I could hear your name
in the rumbling thunder
everywhere
your name, your name, your name
a tirade of machine bullets
so here I have noted
something in the wind, the clouds
out there
a kind of reply

in cursives
across the sky
the one person’s tears
in the drizzling rain
for the one



34
your poem is twice as long you said

hence you love twice as much
and when I claimed
love is limitless
you laughed

you said you would remember
if I place a kiss
on your lips

but I’m
a little
clumsy
kissed you on the neck
instead

hence the poem ends up hotter
than the Sun
you can talk all you want, laugh
take in the air

because we
our children, grandchildren
you inhale and exhale
like the tides
inhale as the moon
drifts by
exhale till
we
explode
like firecrackers




35
your regards mean all you want to do is hear your whole life story all over again

but I could never
say the rosary beads backward

not once

my finishing blow
into the clouds
even the spring will be swollen
like your lips

swollen
clouds
means
it will rain…



36
He’s been a pilot for a long time, flying from a young age

he never had time to wander
he wanted to know about everything
to fly
in words
on wings

he moves
with a finger
half an inch at a time

he knows
life could be fun
How funny right?
He exclaimed: “you must lose your legs to be in a wheelchair
then you can be a superhero”

sometimes he’s a little reluctant
but dare not be negligent
because he is still
a superhero






37
when my father drinks

I can hear peeing
in the shower
behind the closed curtain

I’m under the bed
stifled by his sour breath
I don’t know who has thrown me into this room
by my hair
and said
they’ll never hurt me

when my mother was so drunk
the guy next door
came over the wall
and I watched him
through the keyhole

I’m never drunk
grew up got married
I’m black and blue
bruise, red
like the colours of all the bottles of liquor
properties of husbands
never leaves behind any evidence

we’re all playing a game
my youngest counts to ten
as I hide

my father
to this day
he could never
understand
he kept asking:
son, why are you crying?





38
I’m don’t know what to say or think, when I could no longer find you on Facebook

there are those
who wants to eat you alive

the photographs you’re tagged
the exploding
undercurrent, the rhythm
the poems, the trauma
the scars

someone said
you’re no longer a poet
you find people
in the shadows, many
shimmering like diamonds

you’re no longer a poet
your dream, once
now dripping, the shimmering
indignation of the questions
by those who thought
they were unfriend

in a country full
of deadly sins
a spectre
looked directly at you
asked you
to blow smoke
up people’s ass
as it triumphantly
laughed out loud

they stared
until they saw
people looked for you
through a mirror
in six
shattered pieces
the shape of a coffin






39
the clouds gave each of us

a red leaf
not fallen but rather left it’s branches
flying, flew away
higher and higher into the air

carried away by the wind
looked down at the mountains and the clouds
at the junk at the two dollar stores
owners who carried the world
on their shoulders

the clouds alone
wore grey clothes
dotted
with black

tired towards the end, the clouds would cry
as for the earth, only a quarter is floating
while the remaining three quarters sank
in tears

the day passes by oblivious
on a patch of wet grass
we think only of the of the rain’s journey
refuse the invitation of those
who remain at the gathering
rush
home

because Mother is waiting
the insomniacs
they walk around
asking:
– only until we can rescue them?

it’s not just about
thousands of eyes watching, bleeding
from every blood vessel
in their body



40
no, hold the applause, poetry’s still deciding whether to leave or stay

the day possessed
it’s soundless endearment
dusk was gathered on a thin leaf
a world filled with dust and falling debris

by all means, clap your hands and say for heaven sakes

thrilling is the throbbing of time
a rhythm endlessly derived from the heart
the differed light, thrown on a wall
oblivious of the eerie drama

poetry sees itself at the centre of an eye
not a monster or a mutant
glaring
at its hollowed body

a moment of separation
transfixed
leave or stay
was there anything left for you here
there was something there, once upon a time

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI… (18)

(prologue)

đất nước là khoa Sản
mọi người đang mang thai

cơ thể đang mang thai
linh hồn đang mang thai

ôi làm thế nào chúng ta chỉ sinh ra
toàn bọ chét
nếu không
những con bọ chét đến từ đâu?

chẳng lẽ
chúng xuất hiện bất ngờ từ trên trời?
như mưa rơi?
như nước mắt?

đất nước đang mang thai
vào mỗi đêm, khi mẹ mang chúng ta vào giấc ngủ
là những bữa tiệc của lũ bọ chét
bắt đầu

sau khi uống rượu như hút máu
chúng nói về tình yêu



1
đêm, các lỗ thủng trên bầu trời đang nhấp nháy

như các cửa sổ
đang đóng mở

có cửa sổ tồn tại
và cửa sổ chỉ biết mở ra mà không tồn tại
nó chỉ biết ngậm
bú và nhai lại

bạn bước bâng quơ ra khỏi
nhà, qua các cửa sổ đang đóng mở
như các lỗ thủng trên trời
như những đèn lồng ba tàu treo
nhìn ra phố
những người lùn
ngồi bên biển
nhìn bạn
mỗi đêm

hình ảnh bạn nằm trần truồng trên bờ
cát, như một con thằn lằn sáng trên
mỗi cửa sổ

lấp lánh
mỗi cửa sổ một lỗ
mỗi lỗ một cửa sổ
bạn biết người ta được sinh ra
bên dưới
rốn, nơi cửa sổ mở ra cả một mặt
trời, và tối
như một mặt trăng

bạn cần
tồn tại
từ các cửa sổ không ai cần
tồn tại
bạn phải
là bầu trời
bạn kêu thử: trời ơi

những người lùn
tóc râu rũ rượi
dầm bạn như dầm củ cải
làm bạn chảy nước
suốt đêm


2
bình minh bị phá vỡ

thêm chữ “đã”, bình minh đã bị phá vỡ
cành xuất hiện từ cây, lá xuất hiện từ cành
màu xanh xuất hiện trên lá
lá xuất hiện trên hoa

giai điệu xuất hiện trên bài hát
làm người ta
xuất hiện như say
rượu

súng xuất hiện trên thuyền, thuyền xuất hiện trên biển
biển xuất hiện kẻ thù, bạn không thể mơ ngủ
tóc xuất hiện trên gối
cơn rùng mình xuất hiện trên lông mi
giấc mơ xuất hiện trên cơn rùng mình

di chuyển khuỷu tay
bạn chạm vào nàng
ấm áp xuất hiện trên tấm chăn

hơi thở xuất hiện trên sự ấm áp
mặt trời xuất hiện trên giấc mơ
bài thơ
bây giờ
mới xuất hiện


3
đám mây có một cái lỗ

biển lặng lẽ như dòng sông
không phải sông, nó là biển, đám mây
bay trong khu rừng, đám mây
chảy trong dòng sông
nhưng bên trong
đám mây vẫn có một cái lỗ

từ đó bạn có thể nhìn thấy
lá, hoa nở và đám mây chạy
nhảy, nằm ngủ với bạn, vì vậy
trái đất màu tối đen

ngọn cỏ màu xanh, hoa cúc màu vàng
cũng như nàng, hoa mẫu đơn màu đỏ
đám mây biết cách nói dối về tất cả
để
màu sắc bài thơ không bao giờ
nhàm chán

trên thực tế
đám mây gây ra sóng biển, tiếng hót của con
chim, hoa hồng đỏ nở ra biển
xanh, xạc xào lặng lẽ
vì nó không phải từ dòng sông
nó chảy ra từ một cái kẽ
nứt của bạn

cuối cùng
sông chảy vào đám mây
những đám mây nằm như muôn đời
vẫn thế
mặc dù nó vẫn có một cái lỗ
để các thiên thần
như nước
rơi xuống
thành mưa


4
lời nói không, không… bao giờ sẽ là tình yêu của bạn?

bạn có thể không
cúi nhặt
những đồng xu màu xanh lá cây
trên mặt đất

hy vọng nó
là bùa hộ mệnh của ai đó
tặng cho
bạn

bạn
như những cổ vật
bị rơi mất, để lại lỗ hổng trong túi
của người sưu tập

những vật bí mật
thường được bạn giấu dưới nệm
và trong ánh sáng lờ mờ
căn gác xép mạng nhện
cổng trường cũ ngày xưa đi học
ghế bàn
cùng chờ đợi
nhắc nhở
bất kỳ kẻ thám hiểm nào
không đeo bao
táo bạo
leo
lên người bạn


5
câu chuyện là như vậy, dễ hiểu hơn rất nhiều

bạn nói: một thế giới không có lông
thì đó chỉ là một dải lửa đang cháy
mênh mông

khi bạn trở về
không có lông và nói dối
mặt trời không sinh ra cho bạn

vào những đêm bạn chuyển chiếc gối xuống dưới
chiếc giường
và mê ngủ

bởi vì giấc ngủ khác nhau
nên khi bạn thức dậy
có một chút khác nhau

có thể
một lần bạn thức
mọi người sẽ chỉ ra sự không có lông trên gương mặt bạn
và đôi khi, họ thắp một ngọn nến
để bản thân mặt trời
bập bùng ánh lửa nhỏ

trên gương mặt bạn
nó ném ánh sáng
lên các bức tường
và tự hỏi tại sao hình dạng của bạn bị hỏng
trên các áp-phích nhàu nát
trên chiếc giường mê ngủ
tất cả mọi thứ
bây giờ bóng tối, có một niềm vui, mãnh liệt
trong lúc đọc bài thơ của bạn

mọi người gấp các bài thơ
thành những nụ hôn
giả vờ
như thể mỗi bài thơ là một làn hơi
của bạn thở

mọi người có thể không bỏ lỡ
nhưng sau khi bạn chơi giả vờ
ai cũng đau và sợ


6
vị đắng của dối trá

lạnh, nứt nẻ đôi môi màu đỏ
như thể đã tháo vòng
một người không còn trẻ
muốn thụ thai

cơ thể nó
không phải là phụ nữ
nó thích
làm đứa con gái
lâu năm

ngôn ngữ màu đỏ
chữ màu xanh lá cây
như tấm băng-rôn người ta vẫn treo vào ngày lễ
lột ra từ đôi môi bong tróc
màu sơn

ai cho chất độc
từ chối mật ong
yêu và tin
tin và yêu
thiên đường mấy mươi năm
mọi người bị bắt buộc phải đi tìm
cuối cùng chỉ là
đôi môi
giả vờ bướng bỉnh hoang dã
đang nứt ra
và vô chủ

nhưng lời nói vẫn màu đỏ
từ đôi môi mọng nước
có người sẽ nghe, và nói:
– các cô gái, nên ngậm chặt hai môi của mình lại


7
tôi cần một con ma

quản lý tủ quần áo của tôi
những bộ áo quần
đã chết

tôi cần một con ma
sắp xếp những cuốn sách của tôi
những quyển sách này
cũng đã chết

con ma sẽ hiểu niềm vui của tôi
hơn cả cái bìa
sách

bóng ma
mỏng như sương
không chiếm chỗ trong không gian
không làm chật chội bóng tôi và bóng tối

bóng ma
khi lật một quyển sách
nó nghe cô gái tóc thắt nơ nói với một cậu bé:

– nè đừng có liều
làm hỏng cái lều
có một nhà thơ
đang sống ở bên trong


8
làm việc cả ngày, mơ mộng cả đêm

cuối năm
bạn bay
khi bộ nhớ của bạn xuất hiện
bạn đi tìm
lịch sử

lịch sử
là chiếc phong bì dính máu
mẹ gửi cho bạn
là những câu chuyện trong va ly
của bạn

câu chuyện những kẻ khốn nạn
không phải chỉ đơn giản
như bạn
viết
hay sửa lại
một bài thơ


9
đầu tiên con muỗi của bạn chết

bạn cầu Chúa
người ta nghĩ bạn hơi ngớ ngẩn

sau đó bình minh và hoàng hôn của bạn chết
bạn cầu Chúa
người ta biết đó là đức tin

bạn im lặng
dù sao cái chết cũng chiến thắng
vì vậy, bạn đi bộ
ra mớ cỏ dại phía sau vườn
nhà, và đổ một ly sữa
cho con ruồi liếm ngón tay bạn

bạn để cho nó liếm
sữa, từ ngón tay trước khi
bạn bóp nó đến
chết

một con ruồi chết như ánh sáng tắt như một
người không còn sống
bạn biết sức mạnh
của cái chết
đó là lý do tại sao bạn không sợ chết

bạn có thể thấy một người đàn ông
cổ bị gãy
bạn biết tất cả về
máu chảy
trên mặt đất

bạn biết
một con muỗi chết một con ruồi chết không phải một con người chết

bây giờ bạn gặp một người đàn ông
cổ cũng bị gãy
bạn nói chuyện với anh ta về
giá đất và căn nhà của anh ta
bị cướp hay giải tỏa

bạn có sức mạnh
của cái chết, vì bạn sẽ chết một cách dễ dàng
như sống
còn anh ta chỉ có thể sống dễ dàng
như chết

đây là cách một người đàn ông nắm bắt
bạn, và biến thế giới này thành một bài thơ
con muỗi chỉ biết hút máu
như tấm băng ép mỏng lơ ngơ
bây giờ có cánh

giấc mơ
giống như ánh sáng
khi anh ta thoát nạn
và mời bạn
uống một tách cà phê


10
trên trái đất đã cũ mòn và bằng phẳng
mọi thứ khó khăn như mảnh thủy tinh
vỡ

do đó, vào thời điểm hơi nghiệt
ngã, vùng đất này giống như bạn
bị chảy máu khi mặt trời tiến vào thành phố

không có hơi thở
không có gió, nên mọi người di chuyển với tốc độ
chậm, để tiết kiệm sức lực của họ

hy vọng
để lại sự run rẩy
làm chúng ta khập khiễng
như đạn bắn sượt da

chúng ta là một quốc gia

trong những thập kỷ, giấc mơ của nhà sản xuất
cho chúng ta học những điều
trước khi bị nghi ngờ
năng lực giết nhau
lớp cha trước lớp con sau
sẵn sàng đổ liều hay đổ máu

chúng ta xẻ dọc
trường sơn
đi ngược và đi xuôi
những triệu người hay có thể nhiều hơn thế

chúng ta
dẫm chân trần qua thủy tinh vỡ
những thập kỷ làm ông từ canh đền hay giữ cưa
chúng ta nghênh ngang trên phố
với một ma thuật cùng cơn gió
và bụng đói

giấc mơ thiên đường
với đức tin
và các cái loa
tất cả
đã biến mất

con cái của chúng ta không nhìn ra chúng ta
chúng ta bị mất dấu

chúng ta bây giờ
một hạm đội ngồi xổm
nhảy
và bơi
ra khỏi cái chuồng
xí, chùi đít tuyệt vọng màu xanh
trận sốt rét vẫn còn trên biển

như lúc chúng ta đi tìm
mỏ dầu
nhiều thứ
khoan thủng và làm đau
mẹ của chúng ta


11
nằm ngửa
đọc các bài thơ

như cây đổ ngổn ngang
sau lũ

ở đây gió khập khiễng
ngôi làng có bóng cây chảy ra màu nâu
mệt mỏi mùi thơm
không như nước thải
chảy tràn

bài thơ quá dài làm nàng không nhớ
chuyển động của thành phố
sau mưa
màu của nước cống pha lên bảng màu hoàng hôn của
chàng họa sĩ kiêm nhà thơ
thủy điện kiêm sự cố
tràn đập kiêm vỡ bờ

hơi thở của nàng
như thế nào
là hoàng hôn
như thế nào
là mặt trăng
và như vậy nó
hơi thấp

vì vậy khi nàng đau
là ánh sáng đổ
qua
đầu

nó không như mặt trời
hoặc
như người ta
khóc, đang trồng hoa
trên mộ

nó như
chim trong quần
bay xa
nhiều hơn nữa

như hai đêm
hơi thở
của họa sĩ kiêm nhà thơ
trí thức kiêm chửi thề
trả tiền kiêm bóc bánh


12
một cách không thể ngửi mùi nữa là
để cho không khí tự do
di chuyển

cả đêm lạnh
tiếng tíc-tắc của đồng hồ trên đầu, con mèo
cứ cào vào cánh cửa

một lần cuối cùng trước khi quá muộn
mùi của chiếc giường
biết nàng đang chờ đợi, vì vậy
nó thở

làm
bay
đi
tất
cả


13
lần đầu tiên nàng cởi

bỏ những suy nghĩ của mình
nàng hơi
mắc cỡ

sau đó
nàng thì thầm vào tai bạn:

“- bạn sẽ không bao giờ
làm cho tôi
mất đi những gì tôi đang có?

và bạn có thể thay đổi
tôi
từ phía sau ra phía trước
một hoặc hai lần thì tốt”

tuy nhiên, bạn đã không
ngồi lại
khi nàng cởi
mở

thường thì bạn sẽ mang nỗi đau
ra đi
không phải bạn
mà những ngón tay
như những nàng Kiều
đến chiều

kết thúc


14
bình minh
không phải là mong muốn của bạn

nên từ bóng đêm
bạn nhanh nhẹn đi bộ
và nhảy vào
ngày của tôi

đêm qua
tôi không nghe kính vỡ
vây sáng hôm sau đó
làm thế nào bạn có
nhưng mảnh thủy tinh
vỡ
cưa
dưới lòng bàn chân tôi?

hôm nay
tôi cúi mình trên
lề đường, lạnh
khóc


15
tôi đã mất một nửa cuộc đời
chỉ để ăn phế liệu

tôi bay trong trạng thái
cận thị, quanh một khu vườn
buồn và cũ

bạn đã thoát
vì thế bạn đã treo tôi
lộn ngược
để nhìn bạn từ phía dưới
vén lên

bởi vì tôi
không còn cùng bạn di chuyển
thậm chí cứ tùy ý dừng lại
đòi ăn

bây giờ bạn đang dệt một vỏ bọc
rút lui
vào nơi
không ai có thể vào
bạn thở phào

trong vòng vài tuần, bạn sẽ sưng lên
và vỡ
bạn biết
máu tươi
sẽ bơm qua như cánh hoa đang hé đôi môi
rực rỡ
tôi sẽ nhấc hai chân của tôi
và bay
như bạn đã bay
không cân động cơ
hay phi công hỗ trợ

nếu tôi bay với bạn một lần nữa
tôi chỉ phải rung lên thôi
vì trong túi quần tôi
vẫn có chiếc điện thoại mà bạn đã hứa:
khi nào xong em sẽ nhắn tin


16
bắt đầu với rượu

ánh sáng màu đỏ rỉ ra
từ địa ngục

một thất thanh la hét
không khí nhưng ngã
đàn ông, mùi bia và
thuốc lá

ôm ấp vuốt ve bao trùm
bông hoa như màu đen của mặt đồng hồ
ánh lân tinh đêm
tiếng tíc-tắc suốt đêm
trong tai bạn

bạn bước thất thường
xuống cầu thang
vớ những trang
thư màu bóng tối

bạn vẽ mình trong suy tưởng
nhấp nháy tắc kè hoa
có thể hay không thể?
về hay không về?

bao giờ bạn muốn?
bao giờ nên
leo lên
cột điện của ngươi điên
hú còi
báo động?


17
bạn ấp ủ từ lâu
bụi trong tủ sách cũ

cuộc phiêu lưu của nhưng
quyến sách bị nhốt
như chúng ta bị tù
(chúng ta từng nằm, chờ đợi
cơ hội, để thoát ra và yêu
thêm lần nữa)

vì thêm độc giả?
các thế hệ tiếp theo
những người có thể
nằm và đọc
nghe và yêu

họ khóc
làm ướt
cả tình dục
trong sách
của Henry Miller

nhưng ứng dụng
mà máy tính bảng
của bạn
đã từng
hay chưa từng



18
tại sao chúng ta cần mùi của thơ
nó có giúp chúng ta bỏ rượu?

các nhà thơ đã chết
vì vợ bỏ nhiều hơn hay vì nghiện rượu
nhiều hơn?

tại sao chúng ta cần thơ
khi thế giới
đang nghiên cứu thuốc cường dương và bom nguyên tử?

thơ sử dụng vào những việc gì
chẳng lẽ
chỉ dành cho các thầy cô
giúp các em học sinh luyện thi chữ đẹp?

các em vở sạch
sành sanh
như hoa hậu trả lời
chiến tranh
là xấu
và cũng vì
nàng không biết nấu
cơm

vậy thơ sử dụng vào những việc gì
để chúng ta còn đọc kỹ
cách dùng?

bạn hỏi tại sao
chúng ta cần thơ
như anh chàng rửa xe ô tô
sau trận mưa
lội bùn muốn chết

nếu cần thơ
sao người ta không nhập khẩu nhà thơ
như đang nhập hàng tàu
đóng từng container
cao ngất
bên cầu?

lắng nghe thơ như lắng nghe mưa
những gì mưa nói
nếu có ai chơi ác
thêm dấu hỏi vào
bạn gần như
nằm im
dang chân
không còn
hít thở


19
ôi, xin tha cho tôi

vì tôi đã lỡ
cắn bạn

xin tha cho tôi
tại sao?
xin tha cho tôi
để tôi còn có thể nói
cho mọi người biết
khi bạn cắn tôi

ôi xin lỗi
tại sao phải xin lỗi?
ôi, xin tha cho tôi
cho bản thân tôi
khi mình phải xin lỗi
khi mình phải nói: ôi
ôi, xin tha cho tôi
cái email
trời ơi


20
phấn hoa và hạt cỏ

bơi
bay
trong gió

mùa xuân muốn tới
nhưng bạn không mở rộng bàn tay
vì bạn thích bay
ai cũng thấy gai ốc trên thịt da
của bạn

mặt nước
con ếch màu đỏ chờ đợi trên hòn đá
sẵn sàng trốn thoát

mùa xuân đang tới
sức sống của tảo xanh phía dưới
mặt hồ, nó dao động xung quanh tảng đá
tạo những vệt nước
như tấm thảm màu xanh và mềm
quấn quanh bạn mỗi đêm

mọi thứ vẫn lãng mạn
nhưng ai cũng biết mùa xuân này hơi buồn
và đói

và con ếch quyết định
nhảy xuống nước
bây giờ các con muỗi
đã nhận thấy bạn

và ánh sáng dòng nước rõ ràng như giấc mơ
như trái đất, như sáng suốt như cũ xưa
mọi người uống nước
từ cái ly mà bạn làm vỡ
mảnh thủy tinh và hạt cỏ
vẫn còn ngậm trong miệng
tứa máu
của họ


21
có những lỗ hổng trên núi

tôi biết điều này
vì tôi hay dạo chơi
nơi
hang động

có những lỗ hổng trong hộp sọ của tôi
khi mưa rơi
tôi nghe
có những lỗ hổng trong tai tôi

tôi
đứng và thở
chạy và ngỡ
những lỗ hổng trong suy nghĩ của tôi
vừa có thêm mấy lỗ hổng trong mũi

tất cả mọi thứ cần thiết của đời tôi
đến từ sự trống rỗng
bạn bè của tôi
đến từ lỗ hổng
em đến từ khoảng trống
của đời em

sống và chết chỉ cần một cái lỗ
cách nhau một cái lỗ
hổng, như các lỗ
đen
trong vũ trụ

như xương mu
như gió hú
như hang động
như âm u
như kẻ thù
tôi không
thể
thoát


22
một câu hỏi triết học
như khi bạn bị té ngã buổi chiều

mặt mũi lem luốc nhiều màu
vàng và đỏ
làm người ta nghĩ bạn đang nở hoa
và gắn hoa lên nhà bạn
ngày mười tháng ba
ngày ba mươi tháng tư
bạn cười thật lãng mạn

một chiếc bình tưới
có hình dạng như của người đàn ông
và phụ nữ nghĩ mình bị bỏ rơi
khi bạn tưới

viết
như vết cứa vào cổ tay
khi bạn chạm vào cổ tay người khác
một nhịp điệu gieo vần
độc đáo như nhịp điệu cơ thể
bạn sợ
vì nó ẩm, nóng và hơi
trần trụi

nó uốn lượn như tàu cao tốc
đập liên tục vào câu thơ
như thân cây non mùa nước lũ
mùa thu
bạn tha hồ nghỉ lễ

bạn biết
mình không cần làm thêm gì cả
không rút ra hay đưa vào
thêm mấy tệp hồ sơ

bạn đã yêu cầu unesco
chính thức công nhận
bạn là một di sản
trong sự suy tàn
của thế giới


23
bạn đẹp như ánh trăng
trên núi

bài thơ
muốn làm máy bay không người lái
lên chơi
với bạn

cái nhìn của bạn
đốt cháy lồng ngực bài thơ
như một trăm ngàn mặt trời
trên đầu điếu thuốc


bài thơ
nó sẽ tồn tại nỗi đau mà
ánh trăng
cũng là máy bay không người lái

và tôi bay không người lái cùng
bài thơ, tiếng động của ống pô
nghe như giọng
mèo gào
hơi khàn:
thôi nào


24
bạn có bao giờ làm bạn với đám mây
khi nó bay ngang qua nhà bạn?

đừng bao giờ làm bạn với đám mây
vì nó sẽ làm bạn say
nắng

nó sẽ gõ vào
cửa sổ nhà bạn
liên tục
nhiều khi làm bạn bị tâm thần

nó nói: không có gì xảy ra ở đây
không có gì
không có gì
cả

khu vườn phía xa
trong mưa
một đám mây trong ánh trăng
bay lên
như quả bóng bạn phát đi với cây vợt
nóng và căng
cứng

đêm qua
tiếng chuông
chùa, nhẹ nhàng như đám mây
bay

khói
tiếng chuông
một lần bạn nghe, thấy
đôi mắt của một cô bé
nằm ngơ ngác
trên mây

nó không thể khắc phục
hậu quả
vì ngay từ đầu
nó làm bạn
đau
muốn rách đít

đám mây trôi qua
sau đó bạn không còn có thể
nhìn theo nó


là hai con mắt
màu trắng dã
hay đã
mù màu


25
nước trong dòng sông đang chảy

nước trong dòng sông đang chảy
người nói rằng có hay không?
trong giấc mơ ngơ ngác của tôi
người có rơi không?

không chỉ tôi và giấc mơ, bài thơ
cũng chạy
người thấy nó thật đáng thương hại
người muốn nó thành con thỏ
thành chú chim cánh cụt thích bay
loay hoay
háo hức

và trái tim bài thơ
người bóc từng lớp như bóc củ hành
bài thơ hơi cay mắt
làm người tưởng bài thơ đang khóc
trong một cơn gió
cô độc
nhẹ
và khô


26
các thiên thần đi bộ trên đám mây quá mỏng

như khi ở nhà ga
chờ máy bay
bạn đi vào và đi ra
thèm thuốc lá

chuyến bay
có giống như đám mây
của bạn?

khi bạn rơi
nhẹ
lấp lánh
trên hàm râu
nhiều màu
của họ

họ thở
nhẹ
như khi họ cởi
áo những thiên thần
thả rơi

họ cười
khi bạn cứ: suốt đêm qua
không có gì, không có gì bay
cả

nhiều khi chúng ta vẫn cười
như đười ươi
ở những nơi
hoang vắng

như nơi bạn nằm
lót một chiếc khăn
và im lặng


27
ví dụ như ngày 12 tháng 12
bạn chuẩn bị bay

đêm
màu xanh
màu đen
màu tím
màu tìm
và không ai bắt gặp

bạn dễ dàng nghĩ rằng mình bị mất
dấu
và bài thơ
lơ ngơ
không ai hiểu

nhưng cái chuông trên cổ con mèo
nó lúc lắc vào đêm 12 tháng 12
bạn bái bai
và bay
một ngày
cho tất cả

các linh hồn nhút nhát
làm bạn thấy khát
một ít nước lọc
không đủ
làm say

nó không phải là việc bạn khóc rất nhiều
làm bài thơ hóa thành vô ích
nó vô nghĩa vì bị chìm
quá lâu, trong một đất nước
mà khí hậu
con lừa
trâu ngựa
từa lưa
nắng mưa
ngày xưa
kính thưa
sọ dừa
đẩy đưa…

như những món đồ
bạn đưa
và đau phải biết


28
thứ sáu ngày 13
bạn ra khỏi máy bay

bạn thấy
không phải sân bay
Tân Sơn Nhất

mà là một thành phố lấp lánh
những nhà nghỉ giá rẻ
tivi màn hình mỏng với khe
bạn sẽ
cắm vào thẻ
nhớ

một đám mây thật thơm, và mưa
làm nàng như bài thơ
ướt, bước
ra từ cuốn vở
ngày xưa

còn nếu bạn không mua
được vé máy bay
thì thứ sáu ngày 13
bạn đang ở nhà
lau nhà
ăn cơm
đón con
rửa chén
hát ca
và ngủ
với vợ


29
viết, đã bắt đầu lẩn thẩn…

đầu tiên
nàng mở các ngón tay bạn
cho đến khi bạn nới lỏng
và im lặng
như một tấm chăn
với ánh sáng lông
và vải lót

ngoài phố
tiếng còi giao thông
kêu như
ngỗng

bây giờ
những người nhìn vào tấm chăn
không thể biết
câu chuyện

những nỗ lực phi thường
để người bình thường
phải vật lộn dưới tấm chăn
đó

vì bạn im lặng
nên không ai có thể nghe
một tiếng thở dài
em mệt

mưa trên đất khô
cỏ mới mọc
trên nàng
như tóc


30
khi nàng nói
chàng hãy hút em ra, để nhìn
cho rõ

tôi làm thơ
nhưng chưa từng nghĩ được một hình
ảnh nào như vậy
tôi chỉ dùng lưỡi
để liếm
vào chữ
như bướm
nó bay

và bài thơ
ý nghĩa của nó
để lại một lỗ
mà người đọc
không biết làm sao
hút ra hay thổi vào


31
thơ những tưởng mình chai sạn

sáng ra
thấy gương mặt mình đầy chữ cái
như những giọt nước mắt
đã khô


32
tôi không thể như bạn

vì bạn
có thể rời bỏ tôi
khi đã hết vui

còn tôi?
tôi?
tôi
làm sao có thể từ bỏ
chính tôi?

làm sao tôi
từ bỏ
xác thân mẹ cha
đã ban tặng cho mình


33
tôi nghe tên của bạn

trong tiếng hót con chim khướu
ai viết lên giấy trắng đám mây
trong tiếng vang những hòn sỏi
dưới đôi chân này

tên của bạn
ám ảnh trong lớp vỏ cây
khi tôi bị lạc rừng
và lẻn về như cơn gió
lang thang trên đường về phố

tên của bạn đang thì thầm
như những con ong
và tiếng kêu của còi xe
trêu chọc tôi mỗi tối

tôi nghe tên của bạn trong tiếng rên
của sấm sét
ở khắp mọi nơi
tên của bạn, tên của bạn, tên của bạn
nghe như nã đạn
vì vậy tôi viết
một cái gì lên mây gió
đó
như câu trả lời

viết bằng chữ thảo
lên bầu trời
viết bằng mưa rơi
nước mắt
của một người chỉ với một
người thôi


34
bạn nói với tôi bài thơ của bạn
dài gấp hai

nên bạn yêu gấp đôi
và khi tôi
nói, tình yêu là vô hạn
bạn cười

bạn nói bạn sẽ nhớ
nếu như tôi hôn lên
môi bạn

nhưng tôi
hơi
vụng về
đã hôn lên cổ của bạn để
thay thế

và bài thơ thậm chí còn nóng hơn
cả mặt trời
bạn tha hồ nói, cười
và thở

rằng chúng ta
con cháu chúng ta
bạn hít vào và thở ra
như thủy triều
hít vào mỗi khi mặt trăng
trôi dạt
và thở ra
tới khi chúng ta
nổ tung
như xác pháo


35
bạn hỏi để nghe lại cuộc đời mình

nhưng tôi không bao giờ
lần ngược tràng hạt

không một lần

đòn kết liễu của tôi
lên cả đám mây
làm mùa xuân sưng lên
như hai môi bạn

đám mây
khi sưng lên
bạn biết
nó sẽ mưa


36
chàng đã bay trên bầu trời
từ khi là phi công rất trẻ

chàng không được rong chơi
chàng phải cố tìm ý nghĩa của nó
để bay trên bầu trời
bằng những lời
có cánh

chàng phải di chuyển
bằng một ngón tay duy nhất của mình
nhích từng nửa cm

chàng biết
cuộc sống giống như một trò đùa tuyệt vời
nên rất buồn cười
phải không? chàng nói: “bạn phải chịu mất cả hai chân để đi xe lăn
và sau đó bạn thành siêu nhân”

nhiều khi chàng cũng thấy ngại ngần
nhưng không dám bất cần
vì chàng vẫn phải là
siêu nhân


37
khi bố say rượu

tôi nghe tiếng ông đi tiểu
từ phía sau
bức màn tắm vòi sen

tôi trốn dưới gầm giường
mùi hương hơi thở hơi chua của ông
không biết ai đã ném tôi vào phòng
bằng tóc của tôi
và nói
sẽ không bao giờ làm tổn thương tôi

khi mẹ say rượu
cho đến khi ông hàng xóm
trèo qua tường
tôi vẫn chăm chú nhìn ông
qua lỗ khóa

tôi không bao giờ say
lớn lên và kết hôn
tôi thâm tím
đen, đỏ
như màu các chai rượu của ông chồng
không bao giờ để lại tì vết

chúng tôi đang chơi một trò chơi
đứa con út của tôi vẫn đếm đến mười
cho tôi chạy trốn

cha tôi
đến bây giờ
ông không thể
hiểu
ông cứ hỏi: tại sao con khóc


38
nói không thành lời
khi facebook của bạn biến mất

có người
muốn ăn cả linh hồn của bạn

những hình ảnh bạn đã đánh dấu
có tiếng nổ, và
âm thanh bên dưới
nhịp điệu, câu thơ đã thành
các vết sẹo

có ai đó nói
bạn không còn là nhà thơ nữa rồi
bạn sẽ thấy nhiều người
bóng tối, nhiều người
lấp lánh viên kim cương

bạn không còn là nhà thơ nữa rồi
giấc mơ, một khi
chảy xuống, sự long lanh
của câu hỏi hóc búa mà
nhiều người tưởng bạn đã
unfriend họ

trên đất nước đầy
những tội lỗi chết người
một cái bóng ma
nhìn vào mắt bạn
chạm vào môi
một cái ống thổi
đu đủ
cười
nhe răng
chiến thắng

họ nhìn chằm chằm
cho đến khi họ thấy
mọi người tìm kiếm bạn, trong một tấm
gương
có sáu mảnh
vỡ
của một cái áo quan


39
mây cho mỗi chúng ta

lá đỏ
nó không phải rơi mà từ bỏ cành
để xoay, bay
cao hơn và cao hơn

nó nhìn xuống ngọn núi
và đám mây
hay các quầy hàng của các nàng hàng xén
các nàng đang gánh cả thế giới
trên vai

riêng đám mây
nó mặc áo màu xám
màu đen
lốm đốm

cho đến khi cuối cùng đám mây mệt mỏi và khóc
bản thân trái đất cũng chỉ nổi lên một phần tư còn lại
ba phần tư bị chìm
nước mắt

ngày đi ngang qua thơ dại
trên một vạt cỏ ướt
chúng ta chỉ nghĩ về cuộc phiêu lưu
của mưa, từ chối lời mời của mọi người
ở lại cuộc vui
để vội
vã ra về

vì mẹ đang chờ đợi
những người mất ngủ
họ đang lang thang
và hỏi:
– đến khi chúng ta sẽ giải thoát họ?

không chỉ câu chuyện
hàng ngàn ánh mắt chảy máu
từ các tĩnh mạch
của cơ thể


40
đừng vỗ tay,
thơ vẫn đang phân vân giữa ra đi và ở lại

ngày từng có
tình yêu im lặng của chính mình
chiều đang thu lại trên một cái lá mỏng
thế giới này toàn cát bụi đá rơi

bạn cứ việc vỗ tay kêu trời

thời gian đập nhịp rộn ràng
trong một nhịp không bao giờ khác đi của mạch máu
ánh sáng hắt lên bức tường thờ ơ thơ thơ hỏi thở
một vở kịch ma quái

thơ nhìn thấy mình ở giữa một con mắt
không phải quái vật không phải dị nhân
một cái nhìn đăm đăm
vào bản thân mình trống rỗng

thời điểm chia ly Bất động
ở lại và ra đi
bạn có còn lại một chút gì
ngày xưa bạn từng có



*March 10th, 1975: The city of Ban Me Thuot was seized by North Vietnamese troops Intense fighting occurred, almost exactly two years after a cease-fire was agreed upon after Paris peace talks had taken place This particular battle was a major loss for South Vietnam

**April 30th, 1975: The fall of Saigon

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

In today’s time, should poetry be “hard” to read or hard to post? | Lê Vĩnh Tài

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

1. I have never made a conscious decision to write a poem.

The random story or dream grabs a hold of me and “makes” me write them down. Perhaps this is why I usually jot everything down at such a rapid rate. I always feel rather wishy-washy when I’m confined to “structure” in a poem. The idea of how to write a poem is rather an odd concept to me, not any kind of meaningful experience. It is nothing but a reaction to a current event, with what has just happened, to thereafter no longer be affected by it, and that is all. This is the reason why I thoroughly enjoy the absurdity of the creative process. Such absurdity I believe should also be passed on to the reader. It’s exhausting how he puts everyone through trials and tribulations to then in the end mean nothing. The poet could never truly hide. Not just wisdom alone but the poet’s view of the world. If he alone can not express his thoughts then who can? Faced with the corrosion of this life, as the inspirations dry up, fall back on regrets, in an attempt to clumsily add colour…

Since there is the need for the integration of inspiration with the idea of obscurity, the poet must instil within his work adoration and hate. I like the poets who via their beliefs and ideals attract the reader, not via useless constructs and murky waffling. 

As for me, I believe the poet’s subtlety is the cause of what is “hard” in poetry today (as for any other times, I don’t know), if possible, it should be hard to post, not hard to read. On top of it, no one dares to place poetry in a category of frivolity, but life is consistently hard and exhausting, reading poetry is a way to “exonerate/neutralise” the hardship of making a living. Hence, the reader must be able to extrapolate what they call love and bitterness (certainly within the poet’s “ tussling” vernacular). The useless murky waffling of a poet only makes the reader lose interest not because it’s “hard” but because he failed to deliver what the reader actually wants. Exclusively, used to be the thrills of writers, but it’s probably about time the poet takes up the responsibility. It’s not illogical that people are not simply sick and tired of such melodic arbitrary meaningless verses, they are in fact (more so) resentful. What is “hard” in poetry should deliver a life changing parable within the constraints of editorial censorship. People are still able to wander through the poems filled with open doors, what’s “hard” in poetry will never turn it into a product of mass consumption. The poet who manages what is “hard” to do in poetry may be able to instil life into fiction, be it delicately or with the utmost cruelty, life is still worth living and within one’s grasp. The reader wants the poet to leave aside the distant hopes and fear of religion with its fairness of heaven and hell for the next life.

2. I can not find any kind of barriers between any reader and the current “new generation of poetry”. Nor are there in fact any kind of barrier in general. Perhaps there may be a few barriers, but it’s not something he has directed at poetry itself, but these are barriers outside of its involvement. No one wants to listen anymore. The advancement in society has rendered the horse blinkers on the reader obsolete and the poet is no longer confined to any kind of technique or tenet. Happiness is when the reader walks away from a poem with the lingering meaning in their head, even when such joy is threatened by the murkiness of incomprehension because of all the hidden meanings in the poem, which the poet had heedlessly instilled.

I have always believed poetry is the sighting signature of sadness. It’s the reason for the poet’s continual dream, continual writing, continual reasoning of the human fate that had in the past to now continued to be corroded and chipped away by cruelty, time… and in the end death.

The aim of the fancy meaningless wordplay in poetry makes all of us doze off as though we’re high on opium, it is a despicable act the reader finds difficult to forgive. Someone born to be a poet always has the ability to pull the reader along with them through an onslaught of the senses and endearing chaos to the very endpoint of clarity.

Perhaps that is the true power of poetry and true poets.

May, 2021

_

THƠ HÔM NAY NÊN “KHÓ” ĐỌC HAY “KHÓ” ĐĂNG?

1. Tôi chưa bao giờ quyết định rằng mình sẽ làm một bài thơ.

Những câu chuyện vẩn vơ đâu đâu hay những giấc mơ bất ngờ bám lấy tôi và “bắt” tôi phải viết. Có lẽ vậy mà tôi thường viết rất nhanh. Tôi luôn luôn thấy lỏng lẻo khi mình phải “cấu trúc” một bài thơ. Khi tôi phải nhớ lại mình đã làm một bài thơ như thế nào thì chỉ còn một cảm giác mơ hồ, chứ không phải là một kinh nghiệm. Nó chỉ là một phản ứng ngôn ngữ của tôi ngay lúc ấy, với câu chuyện ấy, và bây giờ thì không còn ám ảnh mình nữa, vậy thôi. Đó là lý do tại sao tôi rất thích sự phi lý trong quá trình sáng tạo. Nhưng tôi cũng tin rằng, sự phi lý này phải được chuyển tải đến người đọc. Thật mệt mỏi khi anh đánh đố mọi người mà cuối cùng câu trả lời của anh lại chẳng có vấn đề gì trầm trọng. Mà thơ thì không thể giấu. Đó không chỉ là trí tuệ mà còn là thế giới quan của thi sĩ. Anh không nói hết những ý nghĩ của chính mình thì còn ai có thể nói thay anh? Rồi khi tuổi đời đã mòn, cảm xúc đã cạn lại đành hồi ức tiếc nuối làm màu khệnh khạng đâu đâu…

Hòa tan cảm xúc của mình vào sự bí ẩn, nhưng nhà thơ cần phải gửi gắm vào đó những yêu thương và căm ghét. Tôi thích những nhà thơ quyến rũ bạn đọc bằng tư tưởng của mình, không phải những phiêu lưu tối mò và kỹ thuật vô ích.

Về phần tôi, tôi tin rằng sự tinh tế của nhà thơ làm nên sự “khó” của thơ hôm nay (những giai đoạn khác thì tôi không biết), nếu có thể, thì chỉ nên khó đăng chứ không nên khó đọc. Đã đành không ai dám xếp thơ vào một nhu cầu không quan trọng, nhưng trong cuộc sống còn khó khăn mệt mỏi, đọc thơ là một nhu cầu có thể “miễn trừ” đối với nhu cầu kiếm đủ áo cơm. Vì thế, người đọc cần đọc ngay vào những cái mà họ thấy yêu thương hay cay đắng (dĩ nhiên bằng một ngôn ngữ “vật lộn” chỉ có ở nhà thơ). Sự vòng vèo vô ích của nhà thơ tối tăm đôi khi làm người đọc chán không phải vì “khó” mà vì cuối cùng anh cũng không mang lại cho người đọc được những gì mà họ mong mỏi. Những kịch tính ấy xưa nay là đặc quyền của các nhà văn xuôi, nhưng có lẽ đã đến lúc nhà thơ cần chia sẻ trách nhiệm này. Không phải không có lý khi người ta không chỉ chán ngán mà còn đang oán trách các nhà thơ thời nay viết quá nhiều những bài thơ tùy tiện du dương và vô nghĩa. Sự “khó” của thơ nên mang lại cho người đọc một ngụ ngôn về cuộc đời dù với những biên tập kiểm duyệt mà con người ta vẫn có thể lang thang trên những bài thơ đầy khai mở, chứ sự “khó” không bao giờ làm thơ thành một thứ hàng hóa xa xỉ. Nhà thơ sáng chế ra sự “khó” làm thành những hư cấu về cuộc sống, dù dịu dàng hay tàn ác thế nào đi nữa, vẫn đáng sống và vẫn gần gũi trong tầm tay mọi người. Bạn đọc muốn nhà thơ hãy nhường phần hy vọng xa xôi tận đâu cho tôn giáo với những công bằng của thiên đàng địa ngục ở kiếp sau.

2.Tôi không thấy một rào cản nào của “thơ trẻ” hiện nay với bạn đọc cả. Cũng không có rào cản của thơ nói chung. Có thể có vài ba rào cản nào đó, nhưng đó không phải rào cản anh đang ám chỉ mà là những chuyện ngoài thơ. Chẳng còn ai muốn nghe nữa. Sự phát triển của xã hội làm người đọc thơ hôm nay không còn tấm màng che hai bên mắt ngựa và các nhà thơ cũng không còn trói buộc vào một chủ nghĩa hay phương pháp sáng tác nào. Điều vui sướng của người đọc bây giờ là đọc xong một bài thơ mà vẫn lưu giữ những ý nghĩa lẩn quất trong đầu, dù niềm vui ấy có bị đe dọa về sự không sáng rõ do những bí ẩn của bài thơ mà nhà thơ vô tình mang lại.

Tôi vẫn nghĩ thơ luôn luôn là tên gọi của một nỗi buồn. Đó là lý do các nhà thơ tiếp tục mộng mơ, tiếp tục viết, tiếp tục lý giải về những phận người đã và đang bị ruỗng mòn bởi sự tàn ác, thời gian… và cuối cùng là cái chết.

Sự múa may và vô nghĩa trong thơ nhằm làm cho mọi người lim dim ngủ như ngấm thuốc phiện là một tội ác mà bạn đọc sau này khó lòng tha thứ. Một nhà thơ bẩm sinh luôn luôn có khả năng mang bạn đọc đi theo tới cùng nhằm nhận được sự sáng rõ của mình sau những rối loạn đáng yêu của tất cả các giác quan.

Hình như đó mới là quyền lực của thơ và những nhà thơ thực sự.


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.