A novel in Vietnamese by Nguyễn Viện
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
9. THE BUYING AND SELLING OF KINGS
Hà Việt was thin and small, a picture of stoic resignation. He had a few books in print and sometimes appeared in cultural editions, his thoughts to journalist were the hot topic of discussion. Successful in his public life, but unsuccessful in his private. His wife left him and they had no children. He lived alone in an apartment in a rundown building. Sometimes to this day people saw women quietly come and go from that sad apartment. They come and go like it was a rest stop. And when people saw him, Việt appeared neither sad or happy.
Made a living teaching at a private high school, the eccentric and old fashion Hà Việt was adored by his students like all the other megalomaniac teachers at the time. Hence, Hà Việt was never out of a job. Helping a few women out of luck had never worried Hà Việt. In return, having women in his house was for no apparent reason at all, beside the visceral need for warmth.
The moment Thạch Xung found himself in the middle of a tornado pulling at him in all direction from all levels of politics Hà Việt appeared like a collision of fate. A celebration Hà Việt organized for a friend where both Thạch Xung and Hà Việt were guests. No one was looking for anyone. No one was asking anything of anyone. There the soulmates were finally together.
The topic of their conversation began with current events to the spirit of the people. They talked nonstop, a battle of words predicting what might happen in their personal opinions. More like the blind leading the blind, but their arguments were sound. Thạch Xung understood for sure that not one person among them had enough information to predict the situation properly. The excessive amount of tea and good wine consumed sitting around on the lounge during those get together, to Thạch Xung killed time. But sometimes Thạch Xung would find reliable private details about those who where important at the time. A collection of files tucked away just incase as possible ammunition to shoot down any necessary opponent.
In those numbers, Hà Việt was one to keep an eye on. He was an independent thinker and had revolution of his own.
“A nation not lead by a philosophy rooted in tradition is an unsustainable nation. Communism is a tenet undefined by any nation. Capitalism is a tenet undefined by human nature. Individualism in itself also a delusion. Vietnam need to form its own path to grow and survive. Even though, Vietnam is systematic in its philosophy for a long time now, it is rooted in Eastern culture, but the Han had taken away the spirit of the Vietnamese people. It is time we take back what is ours…” Hà Việt expressed passionately.
Hà Việt from head to toe smelled like a field on fire.
Thạch Xung quietly studied Hà Việt and felt that he had the air of a strategist. Erudite, thought and considerate but also full of devotion.
Thạch Xung just listened without saying a word, dreaming of the huge path opening up for him.
When they parted, Thạch Xung quietly said to Hà Việt, “I hope we have a chance to see each other again other than here.”
Hà Việt was very friendly, “We should exchange contacts.”
After reading everything Hà Việt wrote, a month later Thạch Xung sent a car to his house inviting him over for a meal. He deliberately created and air of familiarity, both sincere and private. Just the two of them. They exchanged current events, enquired about each other’s political views and assessed each other’s abilities.
Hà Việt said, “Communists use the people card to mask their ambition for the power to dominate and enact Marxism. While, nationalist are all in the name of freedom and democracy in the grab for power. They all know the ultimate strength is the spirit of the people, but really only the communists know how to apply this strength. And sure, a nation to them is a nation without an identity. Only useful in fighting a war, and can not grow when there is peace. A failure, warned preceding both regime, but they refused to see it…”
Stopping for a moment to give Thạch Xung a chance for everything to sink in. Hà Việt continued, “If this continues, the communists will win.”
Thạch Xung was thoughtful as he considered his question, “You think I should choose communism then?”
Hà Việt laughed, “No, it’s not what I meant. I just want you to see the whole thing, view it from above.”
Thạch Xung asked again, “What should I do?”
Hà Việt replied slowly, “Find your own way.”
Thạch continued to enquire, “Where should I start?”
Hà Việt closed his eyes. The smell of the fields burning permeated the air.
“You should sit down and look deeply inside of yourself until you can clearly see who you are.”
Thạch Xung chuckled asked, “You want me to start from the beginning again?”
Hà Việt also laughed, “If you believe me then follow what I had to say.”
Thạch Xung stopped asking. Their conversation moved onto current political hot topics and Hà Việt broke it all down in order for Thạch Xanh to see the correlation of power between the different parties, who were in bed with whom and the ideas passed around drifting down the stream of the times.
Hà Việt brought over a number of books that will benefit a person in politics like Thạch Xung. In that number of books, a couple of them were compilated by Hà Việt but yet to be published: “Political strategy” and “A leader in politics”. “Political strategy” was just a compilation of practical examples that the author had explained further and expanded on. A lesson on how to enter politics. But with “A leader in politics” it was completely different, one can view it as a statement by Hà Việt on the science of politics, the role of a leader and the ultimate meaning of politics. Thạch Xung found a part of himself there, as well as a way to turn a bottomless pit into a real person.
But the wisdom of conscious self evaluation faced with a vicious war, surrounded by political ambition and thirst for power, Thạch Xung suddenly enlightened, understood that the political arena was not a place for him. Thạch Xung place as always, since the beginning belonged to a place beyond any government, a wilderness of disorder full of intrinsic contradictions without an escape.
Thạch Xung told Hà Việt, “I want to disappear.”
Hà Việt laughed out loud, asked “How are you going to disappear?”
A cruel reality. Where can people go when they are bound by rules and regulation, and all that civic duties? The government can incarcerate him, can make him dig trenches at any given moment. The communist can get rid of him whenever they want.
It didn’t scared him, but Thạch Xanh was sick of it. Hà Việt took Thạch Xanh to a bar to drown his sorrow. There, Thạch Xanh was surprised to find that Mimi Đen own the bar. She rushed over and hugged him. Overwhelmed by sadness and regret. Hà Việt was was also surprise that they knew each other. A happy reunion.
Hà Việt joked, “Now I know why Mimi Đen never have me a second glance when I asked her out.”
Cheekily Mimi Đen looked at Thạch Xung and said, “Because I haven’t asked Thạch Xung yet.”
Thạch Xung smoothed out a strand of her hair, “You are always free to do what you want.”
Automatically Mimi Đen added, “Perhaps because you don’t know how to belong anywhere, or to any one person or another and call it happiness, and or desire.”
“Maybe.”
Hà Việt cut in, “While I’m absolutely possessive.”
Thạxh Xung laughed and teased, “Didn’t you used to say, if you want it enough you’ll get it.”
“Yes, in principle. But people are allowed to fail.” Hà Việt said.
Mimi Đen added, “I will choose failure because it’s at least guaranteed.”
They all laughed.
Mimi Đen, “Please, let me join you both for a shot.”
She poured the liquor. Thạch Xung adored the way she moved, her elegance.
Mimi Đen said to Thạch Xung, “Congratulations to all your success.”
Thạch Xung joked, “It’s time I choose failure.”
“Why?” Mimi Đen asked.
“No reason.” he didn’t explain.
Something was wrong, but it wasn’t the right time for the enquiry, she squeezed Thạch Xung’s hand. And it seemed that they had both found a bit of the warmth they used to share.
In Hà Việt’s eyes, Thạch Xung was now just a sad and contemptuous guy. In truth, it was exactly how Thạch Xung wanted Hà Việt to see him. And though Hà Việt, Thạch Xung wanted to spread that, he will never be a proper politician or have the ambition for power.
Thạch passed the shot to Hà Việt, said “I want to find peace. Thank you for teaching me how to open doors on my own.”

9. BUÔN VUA
Hà Việt nhỏ con và gầy guộc một cách khắc kỷ. Ông ta đã in một vài cuốn sách và thỉnh thoảng xuất hiện trên các tạp chí văn hoá, tư tưởng với các bài báo dễ gây tranh cãi. Vì thế, ông ta cũng là một người nổi tiếng, đồng thời cũng là một người thất bại trong đời sống cá nhân. Vợ bỏ, không con. Sống một mình thui thủi trong căn hộ chung cư nhếch nhác. Tuy nhiên, đôi khi người ta thấy một vài người đàn bà kín đáo trong căn hộ hiu quạnh ấy. Họ đến rồi đi như một trạm dừng chân. Cũng không thấy ông Việt vui hay buồn.
Làm thày dạy học trong một trường trung học tư để kiếm cơm, Hà Việt lập dị cổ quái nhưng được đám học sinh ngưỡng mộ như hầu hết các ông thày vĩ cuồng thời ấy. Vì thế, chẳng bao giờ Hà Việt thất nghiệp. Nuôi nấng một vài cô em lỡ vận không phải là điều đáng để Hà Việt bận tâm. Vả lại, có đàn bà trong nhà là có hơi ấm sinh khí, dù chẳng để làm gì.
Đúng lúc Thạch Xung nhận ra mình đang quay cuồng trong cơn lốc xoáy tranh chấp của các thế lực chính trị khác nhau thì Hà Việt xuất hiện như một tình cờ của số mệnh. Một bữa tiệc bằng hữu do Hà Việt sắp xếp mà cả Thạch Xung và Hà Việt đều là khách mời. Không ai tìm ai. Không ai cầu cạnh ai. Ở đó chỉ có tri kỷ gặp tri âm.
Câu chuyện đã đi từ những vấn đề thời sự đến chủ đề tinh thần dân tộc. Họ tranh nhau nói, võ đoán về những diễn biến có thể xảy ra theo cách nhìn chủ quan của mỗi người. Cũng chỉ là thày mù xem voi, nhưng vẫn hấp dẫn ở chỗ họ có lý luận chặt chẽ. Thạch Xung biết chắc không một ai trong số họ có đủ dữ liệu để phán đoán tình thế một cách đúng đắn. Những bữa tiệc trà dư tửu hậu mang tính salon ấy, đối với Thạch Xung chỉ là giải trí. Nhưng đôi khi Thạch Xung cũng tìm được những thông tin cá nhân đáng tin cậy về các nhân vật đình đám đương thời. Nó tập hợp thành một hồ sơ lưu trữ như một thứ vũ khí dự phòng để đánh gục đối thủ khi cần thiết.
Trong số ấy, Hà Việt là nhân vật đáng chú ý. Ông ta có quan điểm độc lập và một tư duy cách mạng khác.
“Một dân tộc nếu không được dẫn dắt bởi một triết lý sống từ phong thổ văn hoá của mình thì dân tộc ấy sớm muộn gì cũng diệt vong. Chủ nghĩa cộng sản là một chủ nghĩa phi dân tộc. Chủ nghĩa tư bản là một chủ nghĩa phi nhân tính. Chủ nghĩa nhân vị cũng là một ảo tưởng. Việt Nam cần một con đường riêng để tồn tại và phát triển. Thật ra, Việt Nam đã có một hệ thống triết lý từ xa xưa, nó là cội nguồn của văn minh phương Đông, nhưng người Việt đã bị người Hán đánh cắp mất linh hồn. Đã đến lúc chúng ta phải lấy lại những gì là của mình…” Hà Việt say sưa nói.
Toàn thân Hà Việt bốc mùi khói đốt đồng.
Thạch Xung kín đáo quan sát Hà Việt và nhận thấy ở ông ta có khí chất của một quân sư. Uyên bác và thâm trầm nhưng cũng đầy nhiệt huyết.
Thạch Xung không nói gì, chỉ lắng nghe và anh mơ hồ nhìn thấy con đường lớn của mình.
Khi chia tay, Thạch Xung nói nhỏ với Hà Việt, “Mong sẽ được gặp lại anh ở một nơi khác.”
Hà Việt tỏ ra thân thiện, “Anh giữ liên lạc với tôi.”
Sau khi đọc hết các trước tác của Hà Việt, một tháng sau Thạch Xung cho người mời ông ta đến nhà dùng cơm. Anh cố ý tạo ra một bối cảnh thân tình, chân thật và kín đáo. Chỉ có hai người. Họ trao đổi với nhau những quan tâm thời sự, thăm dò chính kiến và thẩm định khả năng của nhau.
Hà Việt nói, “Những người cộng sản mượn chiêu bài dân tộc để nguỵ trang cho tham vọng quyền lực thống trị và thực hiện chủ nghĩa Mác-xít. Trong khi đó, những người quốc gia lại nhân danh lý tưởng tự do dân chủ để tranh giành quyền lực. Tất cả họ đều biết tinh thần dân tộc là một sức mạnh tuyệt đối, nhưng xem ra chỉ những người cộng sản mới biết tận dụng sức mạnh này. Tuy nhiên, cái được gọi là dân tộc của họ không bản sắc. Nó chỉ có tác dụng trong chiến tranh, mà không thể xây dựng trong hoà bình. Một thất bại được báo trước cho cả hai chế độ, nhưng họ không nhận thấy…”
Ngừng một chút cho Thạch Xung thấm thía. Hà Việt nói tiếp, “Nếu cứ thế này, người cộng sản sẽ thắng.”
Thạch Xung trầm ngâm hỏi, “Anh nghĩ tôi nên chọn cộng sản?”
Hà Việt cười, “Không, đấy không phải là ý tôi. Tôi chỉ muốn cho anh thấy một cái nhìn toàn cục.”
Thạch Xung lại hỏi, “Tôi nên làm gì?”
Hà Việt chậm rãi, “Tìm một con đường riêng cho mình.”
Thạch Xung hỏi tiếp, “Tôi phải bắt đầu từ đâu?”
Hà Việt nhắm mắt. Mùi khói đốt đồng lan toả.
“Anh hãy ngồi xuống và nhìn sâu vào trong mình cho đến khi anh nhận biết được mình là ai.”
Thạch Xung cười cười hỏi, “Anh muốn tôi bắt đầu lại từ đầu?”
Hà Việt cũng cười, “Nếu anh tin tôi thì hãy làm theo những điều tôi nói.”
Thạch Xung không hỏi gì nữa. Câu chuyện của họ chuyển qua những vấn đề nóng của chính trường và Hà Việt phân tích cho Thạch Xung thấy những tương quan lực lượng giữa các đảng phái, phe nhóm và những ý đồ trên dòng chảy thời cuộc.
Hà Việt mang đến cho Thạch Xung một số sách quan trọng nhất khả dĩ cho một người làm chính trị. Trong số ấy, có vài cuốn do chính Hà Việt biên soạn nhưng chưa xuất bản: “Mưu lược chính trị” và “Lãnh tụ”. Cuốn “Mưu lược chính trị” chỉ là những ví dụ thực tế được tác giả phân tích bàn luận, lý giải thêm thắt. Một loại bài tập nhập môn. Nhưng với “Lãnh tụ” thì khác hẳn, có thể coi như lập ngôn của Hà Việt về khoa học chính trị, vai trò lãnh đạo và ý nghĩa tối hậu của chính trị. Thạch Xung nhìn thấy bóng dáng mình trong đó, cũng như cách để biến cái bóng dáng ấy thành một con người thực.
Nhưng sự quán chiếu bản thân với hiện thực khốc liệt của chiến tranh, của những tham vọng chính trị và quyền lực xung quanh, Thạch Xung đốn ngộ quan trường không phải là chỗ của mình. Thạch Xung vẫn là cố hữu của vô chính phủ, của hoang đàng nổi loạn và những mâu thuẫn nội tại không lối thoát.
Thạch Xung nói với Hà Việt, “Tôi muốn qui ẩn.”
Hà Việt cười to, hỏi “Anh qui ẩn bằng cách nào?”
Một thực tế phũ phàng. Con người có thể đi đâu khi nó bị bao vây bởi những luật lệ, những nghĩa vụ công dân? Chính quyền có thể bỏ tù anh, có thể bắt anh làm lao công đào binh bất cứ lúc nào. Việt cộng có thể giết anh khi họ muốn.
Tuy không cảm thấy sợ, nhưng Thạch Xung nản. Hà Việt dẫn anh đến một quán bar giải sầu. Ở đó, bất ngờ Thạch Xung gặp lại Mimi Đen trong tư cách bà chủ. Nàng chủ động ôm chàng. Bùi ngùi. Hà Việt cũng không ngờ hai người này quen nhau. Hội ngộ vui vẻ.
Hà Việt đùa, “Giờ tôi mới hiểu tại sao tôi tán Mimi mãi không được.”
Mimi Đen nhìn Thạch Xung hóm hỉnh, “Anh Xung chưa cho phép.”
Thạch Xung vuốt tóc nàng, “Em vẫn luôn tự do mà.”
Mimi Đen thản nhiên, “Có lẽ anh không bao giờ biết thuộc về một nơi nào đó, hay một người nào đó là hạnh phúc, là khao khát.”
“Có thể.”
Hà Việt xen vào, “Tôi là người muốn chiếm hữu.”
Thạch Xung cười bảo, “Chẳng phải anh từng nói, cứ muốn là được.”
“Trên nguyên tắc là thế. Nhưng người ta cũng có thể thất bại chứ.” Hà Việt nói.
Mimi Đen góp chuyện, “Em chọn thất bại trước cho chắc ăn.”
Mọi người cùng cười.
Mimi Đen, “Em uống với hai anh một ly.”
Nàng rót rượu. Thạch Xung thích cái vẻ lịch lãm của nàng.
Mimi Đen nói với Thạch Xung, “Chúc mừng thành công của anh.”
Thạch Xung cười đùa, “Cũng đến lúc anh chọn thất bại đây.”
“Sao thế?” Mimi Đen hỏi.
“Chẳng sao cả.” Chàng không giải thích.
Có điều gì bất ổn nơi Thạch Xung nhưng không phải lúc để truy vấn, nàng nắm chặt tay chàng chia sẻ. Dường như cả hai đều tìm thấy một chút ấm áp cũ.
Trong mắt Hà Việt, Thạch Xung chỉ còn là một gã đàn ông u uẩn, khinh bạc. Thật ra, Thạch Xung cũng chỉ muốn Hà Việt nhìn thấy anh như vậy. Và qua Hà Việt, Thạch Xung muốn loan truyền rằng, anh không thể là một chính khách chuyên nghiệp hay một kẻ tham vọng quyền lực.
Thạch Xung đưa ly rượu cho Hà Việt, nói “Tôi muốn đi tìm bình an. Dù sao cũng cám ơn anh đã dạy tôi cách tự mở cánh cửa cho mình.”
(còn nữa)
Nguyễn Viện
Nguyễn Viện, born Nguyễn Văn Viện, on February 1, 1949 in Dong Xa, Hai Duong, is a journalist and writer, self-published author, on noteworthy subjects like sex and politics, listed by RFA as Resistance Literature. Currently living and writing in Saigon, Vietnam.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.
Leave a comment