A novel in Vietnamese by Nguyễn Viện
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
10. DIG OUT OF A HOLE
As the conflict between Buddhists and the government worsened. Thạch Xung saw a slim chance out of his situation in the middle of the crisis. He went in search of the monks like a good and kind Buddhist with a heart bursting with reverence. The monks rejoiced as they welcomed him like a repentant soul. However, not once did Thạch Xung discussed politics. He asked them for refuge, shaved his head and accepted the dharma moniker Trí Thiện, given to him by a Venerable monk with authority at the time, like an insurance for his new status.
Going monastic was unnecessary. Trí Thiện dressed in a brown Bà Ba suit, hair tucked loosely in a bun like a Taoist from Thất Sơn, he built his sanctuary on a fairly large private piece of land. Mimicking the solemn simplicity of Japanese architecture. “Như Tuyền Zen Retreat” in big letters without the Han characters on the gate. Avoided electricity unpainted without the gold emboss, except for a white statue of Buddha sculped by a talented sculptor. And at the foot of the statue of Buddha, there was always a fresh pot of lotus. The urn of incense he left outside by the door so it won’t affect his health as he meditated. The monks helped him with a selection of Buddhist prayer books. Twice a day, morning and night you would find him sitting there chanting without fail. The door to the zen centre was always open, but in the first few months it was deserted Trí Thiện was all alone, walking back and forth, sweeping up the leaves in the yard.
Sound was Trí Thiện’s bells and taps on the wooden fish through the air and time. The honest and sincere sound pooled, seeped slowly into people’s hearts. When people reserved time for compassion, they came to acceptance the rest and beauty of Như Tuyền Zen Retreat like a precious space at the middle of the city. One after the other, the people, they came… joined each other, lit the incense in celebration of Buddha. Day after day the handful of people turned into a crowd.
Trí Thiện knew how to enchant faithful men and women, he understood what was needed to make a legend. But it was not something he wanted to do, because Trí Thiện didn’t need the money. Trí Thiện did not want to be surrounded by fanatics, because he knew that those stupid people will be the reason the government and the revolution on the other side wants him dead. What he wanted to see was genuine worship and devotion.
Howbeit, at a Zen Retreat there had to be a donation box where Buddhists can ask for blessings, but not for anything else. It was enough for Trí Thiện to live comfortably, easily.
Trí Thiện hid behind the esteemed title of master, but he like Như Tuyền Zen Retreat did not belong to any official affiliation or church. Without the official moniker Thích in his name. Unable to refer to himself as a venerable monk, abbot or Thày. Trí Thiện whole heartedly practiced the monastic life fasted begged for alms, without the sermons or spreading any kind of word. All Trí Thiện did was meditate and shared his heart without saying a word to other living being. So, it didn’t matter how they referred to Trí Thiện, it didn’t bother him nor did he bother to correct them. However, first and foremost his pronoun as a human being, Trí Thiện referred to himself as “This Coward” in the uncontested Eastern humble spirit.
Local government didn’t want to stop Trí Thiện monastery practice worried that they might get blamed for discriminating against religion.
Hà Việt had newfound respect for Trí Thiện’s monastic establishment. Hà Việt felt that it was a waste that such an outstanding personality would choose to be born again as a monk. Hà Việt felt also a waste that he had never had a chance to show people how much he knows. Wanting to teach Trí Thiện how to play Chinese chess Hà Việt gave him the board game. But Trí Thiện showed no interest in playing chess.
“This Coward is not a suitable person for chess.”
Hà Việt said, “You may not play chess, but life is still a game of chess. If you refuse to play chess, you will be a pawn in someone’s game.”
“That does not bother This Coward. This Coward is an outsider.”
Hà Việt continued to pressure Trí Thiện, “Even though you are born again, you cannot escape the game of chess. It’s just the one way for you to hide. But will you be able to escape the consequence of this life?”
“This Coward believe that you are right. But This Coward has accepted his position as a coward.”
At this point, all Hà Việt could do but laughed. However, now and then Hà Việt would still pop in to see Thạch Xung the way he used to before he was Trí Thiện. Becaus Hà Việt believed that Trí Thiện was just another character Thạch Xung was playing. He did not believe that Thạch Xung was truly born again as a monk.
In Reality, Thạch Xung kept up to date with current affairs, but without comment. Thạch Xung had never deviated from his true identity, a lawless gypsy free to do whatever he wanted, except for the fasting. Genuinely, he believed fasting as a discipline was great as a form of self-reflection. Plus, he didn’t want to be the subject of gossip.
Mimi Đen had also frequently dropped in to check on Thạch Xung at Như Tuyền Zen Retreat. To her, there’s no Trí Thiện, no monk or meditation master, there was only Thạch Xung, the drifter. Regardless of whether Buddha was there to meditate it was still a place he happened to wander into. There was nothing impossible to a person like that.
Thạch Xung didn’t know how to hold back when he asked Mimi Đen, “Where is Thị now, do you have any news?”
“No, since the time she had left for the States, I have not received any news, not even a letter.”
Thạch Xung refused to believe that Thị would simply let him go. He believed she would cherish him, a private memory at the back of her mind.
Mimi Đen asked him, “Do you still love her?”
“Like a kind of death.” Thạch Xung said.
Mimi Đen hugged Thạch Xung, “You are alive and still as wild as ever, even though you dress like a monk or are you just playing dead.”
“Playing dead is also one way to die.”
Thạch Xung took Mimi Đen into his bedroom, pointed at an open coffin, “For a few hours each day I would lie in there and meditate. A valuable experience. Would you like to give it a try?”
Mimi Đen shook her, “I don’t want to die yet. Nor do I want to play dead.”
Without saying another word, Thạch Xung quietly climbed into the coffin and lied down, he beckoned her with his hand to come over. Mimi Đen shed her clothes and climbed in, lied onto top of Thạch Xung, in death.
The coffin was on the larger size but still quite tight. They embraced each other as they shared the deepest kiss. They were into each other without challenge or demand. Between what was real and unreal, the forgetful past and undefined present. It was not life, nor was it death. A world free beyond any boundary, not nirvana, but a consolidation of all the paramitas, true to the present. Infinite in a moment. Blinding light in an explosion. The erasing of an ego.
Inside the coffin, they drowned in the rising sticky and wet ejaculation.
Trí Thiện called it mucking around with Dhyana. Getting up from the ground despite the outcome, submission as well as the dignity of the dharmas was a way to experience the realization of non-dual spiritual enlightenment. The Way or not the way (to fuck or not to fuck) they were all much the same.

10. ĐÀO THOÁT
Cuộc xung đột giữa Phật giáo với chính quyền càng ngày càng căng thẳng. Thạch Xung nhìn thấy khe hở giữa cuộc khủng hoảng đó là lối thoát của mình. Anh tìm đến các thày như một Phật tử thiện lành đầy lòng cung kính. Các thày cũng hoan hỉ đón nhận anh như một kẻ hồi tâm. Tuy nhiên, Thạch Xung không bao giờ nói chuyện chính trị. Anh xin qui y, xuống tóc và nhận pháp danh Trí Thiện từ một Thượng toạ uy quyền đương thời, như một cách bảo kê cho thân phận mới của mình.
Cũng không cần tu. Trí Thiện khoác lên người bộ bà ba nâu, tóc búi thong dong như một ông đạo vùng Thất Sơn, tự xây một cái am an trú trên mảnh đất riêng khá rộng. Đơn sơ nhưng trang nghiêm, phong cách Nhật Bản. “Thiền am Như Tuyền” chữ to và không kèm theo Hán tự trên cổng. Chánh điện không sơn son thiếp vàng, chỉ có một tượng Phật trắng do anh đặt một điêu khắc gia tài năng thực hiện. Dưới chân tượng luôn luôn là một bình hoa sen tươi. Lư hương anh cho đặt ngoài cửa để tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ khi ngồi thiền. Kinh sách anh nhờ sư phụ lo giúp. Mỗi ngày, sáng tối hai buổi anh đều ngồi tụng kinh nghiêm mật. Cửa Thiền am luôn rộng mở, nhưng trong mấy tháng đầu vẫn chỉ hiu hắt một mình Trí Thiện đi lại, quét lá trong sân vắng.
Tiếng chuông, tiếng mõ của Trí Thiện trầm ngâm trong không gian và thời gian. Những âm thanh lắng đọng chân thành ấy thấm dần vào lòng người. Hồi hướng từ bi, người ta nhận ra sự thanh tịnh và đẹp đẽ của Thiền am Như Tuyền như một cảnh quan hiếm có ở thành phố. Từng người, từng người… đến thắp nhang đảnh lễ Phật. Càng ngày càng đông.
Trí Thiện biết cách để lôi kéo thiện nam tín nữ, biết tạo huyền thoại và màu nhiệm nhưng anh không làm, bởi thật sự Trí Thiện không cần tiền. Trí Thiện cũng không muốn tạo ra một đám đông u mê xung quanh, bởi anh biết đám đông vớ vẩn ấy sẽ trở thành lý do để chính quyền hay bên cách mạng giết mình. Anh cần nhìn thấy lòng sùng tín đích thực.
Dẫu sao, Thiền am vẫn phải có thùng công đức để Phật tử cúng dường cầu phước, không thể làm khác. Việc ấy đủ nuôi Trí Thiện sống an nhàn, tự tại.
Núp bóng uy danh của sư phụ, nhưng Trí Thiện cũng như Thiền am Như Tuyền không nằm trong hệ thống tổ chức của giáo hội. Không mang họ Thích. Không tự xưng đại đức, thượng toạ hay Thày. Trí Thiện tâm nguyện hành giả tu tập, không thuyết pháp hay rao giảng điều gì. Trí Thiện chỉ hành thiền và chia sẻ tâm nguyện vô ngôn với chúng sinh. Cũng vì thế, ai gọi Trí Thiện là gì, anh không quan tâm hay đính chính. Tuy nhiên, ở ngôi thứ nhất của nhân xưng đại danh từ, Trí Thiện tự nhận mình là “Kẻ Hèn Này” theo tinh thần khiêm nhu của Đông phương bất tranh.
Chính quyền sở tại không muốn can thiệp vào việc tu tập của Trí Thiện bởi họ cũng tránh không muốn bị mang tiếng là đàn áp tôn giáo.
Hà Việt nhìn Trí Thiện vững vàng trong Thiền am, ông ta không khỏi nể phục. Hà Việt tiếc cho một con người ngoại hạng như Thạch Xung lại chọn sự xuất thế. Ông ta cũng tiếc cho cái tinh đời của mình chưa gặp thời. Ông ta tặng Trí Thiện một bàn cờ tướng và muốn chỉ dạy cho Trí Thiện cách chơi cờ. Nhưng Trí Thiện tỏ ra không đam mê với việc đánh cờ.
“Kẻ Hèn Này không phải là người thích hợp để chơi cờ.”
Hà Việt bảo, “Dẫu anh không chơi cờ, cuộc đời vẫn là một bàn cờ. Nếu anh không là kẻ chơi cờ, thì anh sẽ trở thành quân cờ cho người khác chơi.”
“Kẻ Hèn Này không quan tâm. Kẻ Hèn Này đã là người ngoài cuộc.”
Hà Việt tiếp tục tấn công Trí Thiện, “Cho dù xuất thế, anh cũng không thoát được cuộc cờ này. Đấy chỉ là cách anh trốn chạy. Nhưng chạy đâu cho thoát những hệ luỵ trần gian?”
“Kẻ Hèn Này biết anh đúng. Nhưng Kẻ Hèn Này đã chấp nhận hèn rồi.”
Đến nước này, Hà Việt cũng chỉ biết cười trừ. Tuy nhiên, thỉnh thoảng Hà Việt vẫn đến chơi với Thạch Xung như trước khi anh là Trí Thiện. Bởi vì Hà Việt biết, Trí Thiện chỉ là một cách diễn của Thạch Xung. Ông ta không tin Thạch Xung muốn tu thật.
Trong thực tế, Thạch Xung vẫn quan sát thời cuộc, nhưng không bình luận. Thạch Xung vẫn sống như chính mình, một hành giả tự do không luật lệ, ngoại trừ việc giữ chay trong ăn uống. Một cách chân thành, anh vẫn coi việc ăn chay là một pháp môn để điều chỉnh thân tâm. Vả lại anh cũng không muốn tạo ra thị phi.
Thỉnh thoảng Mimi Đen cũng đến Thiền am Như Tuyền thỉnh an Thạch Xung. Với nàng, không có Trí Thiện, không có hành giả hay thiền sư, mà chỉ có một Thạch Xung phiêu lãng. Cõi Phật hay cõi thiền cũng chỉ là chốn phiêu linh của chàng. Con người ấy, có điều gì mà không thể.
Thạch Xung đã không thể kìm chế được để hỏi Mimi Đen, “Em có tin tức gì của Thị không?”
“Không, kể từ lúc đi Mỹ, chị ấy không hề thư từ gì với em.”
Nhưng Thạch Xung không tin Thị đã quên mình. Cô ấy vẫn cất giữ chàng trong ký ức, như một góc đời riêng.
Mimi Đen hỏi, “Anh vẫn yêu chị ấy?”
“Như một cách chết.” Thạch Xung nói.
Mimi Đen ôm Thạch Xung, “Anh vẫn sống và hoang dã, cho dù anh khoác áo tu hành hay giả chết.”
“Giả chết cũng là một cách chết.”
Thạch Xung dẫn Mimi Đen vào phòng ngủ, chỉ cái quan tài đang mở nắp, “Mỗi ngày anh nằm trong đó vài tiếng để thiền quán. Một trải nghiệm rất đáng giá. Em muốn thử không?”
Mimi Đen lắc đầu, “Em chưa muốn chết. Cũng không muốn giả chết.”
Không nói gì thêm, Thạch Xung lẳng lặng leo vào quan tài nằm xuống và chàng vẫy tay ra dấu cho nàng bước đến. Mimi Đen trút bỏ quần áo nằm đè lên người Thạch Xung, trong cõi chết.
Chiếc quan tài tuy ngoại khổ nhưng vẫn chật chội. Họ vòng tay qua người nhau, ôm thật chặt và hôn thật sâu. Họ đi vào nhau trong một tư thế duy nhất của bất chấp và vô cầu. Giữa ảo và thực, quá khứ quên lãng và hiện tại mơ hồ. Không phải sống, cũng không phải chết. Một cảnh giới vượt thoát mọi giới hạn, nhưng không phải niết bàn, mà chỉ là nhất thể hoá ba la mật, chân như thực tại. Một vĩnh cửu trong khoảnh khắc. Một chói loà của bùng vỡ. Một bản ngã bị bôi xoá.
Dịch nhờn lênh láng nhấn chìm họ trong cỗ quan tài.
Trí Thiện gọi đấy là một hành trạng của thiền đú. Nhấc mình lên khỏi mặt đất nhằm giải trừ các hệ luỵ, triền phược cũng như sự tôn nghiêm của các pháp là cách thực nghiệm cho sự chứng ngộ tâm linh bất nhị. Đạo hay Đú (Đụ hay Đáo), cũng chỉ là một.
(còn nữa)
Nguyễn Viện
Nguyễn Viện, born Nguyễn Văn Viện, on February 1, 1949 in Dong Xa, Hai Duong, is a journalist and writer, self-published author, on noteworthy subjects like sex and politics, listed by RFA as Resistance Literature. Currently living and writing in Saigon, Vietnam.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.
Leave a comment