where people are being born | Lê Vĩnh Tài [482]

Buon Ma Thuot, Nguyễn Thị Phương Trâm

Thơ Lê Vĩnh Tài
Translation by Nguyễn Thị Phương Trâm

when one see a mute man dancing
in a rock garden, will his eulogy be at all
discernible?

read
when he is dumb
when they say he is deaf

but he was born to discern
how the world is falling apart
where everything had drifted away
forgotten and was lost

at the side of a mountain where the internet did not reach
just a hand written poem that could break
one’s heart

even the deaf can read
knows that time waits for no one

choked up because of those eyes
even though he is dumb and deaf
discernible still is the world through his eyes

does the world not have eyes?
does the world not have ears?

where people are being born
welcoming their new soul
at a funeral parlor
who will come back?

trong một khu vườn toàn đá
có một người đàn ông câm
đang nhảy múa
chúng ta biết gì về bài văn tế lễ tang
ông ta đang đọc?

đọc
vậy có lẽ ông không bị câm
người ta nói ông bị điếc

ông không sinh ra để nghe
thế giới đang bùng nổ
từ một nơi trôi dạt
đã bị lãng quên

bên sườn núi không có internet
chỉ bài thơ chép tay còn ẩn dụ một tin tức
ngực

vì người điếc vẫn biết đọc
cảm nhận thời gian không ai chờ đợi

cái nhìn
lên màn hình nghẹt thở
người đàn ông dù câm và điếc
vẫn có đôi mắt nhìn ra thế giới

có đôi mắt trên thế giới này không?
có đôi tai trong thế giới này không?

nơi mọi người vẫn đang được sinh ra
chào mừng linh hồn của họ
tại nhà tang lễ
vậy còn ai sẽ quay về?


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

Born in the year of the horse | Lê Vĩnh Tài

Nguyễn Đức Sơn and Lê Vĩnh Tài (source: LVT's social media page)

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

Ten years and now it’s Noon (the hour of the horse)
(We meet again) by chance, I’m here (PTT)

1
soaking wet was the off-hand reply
forget it, a horseless night
unharness stunted gallops of gushing waters
chasing each other the days when we had each other
chasing each other the days when we no longer had each other

don’t run, stallion halt
stop, you and your lidless stare
or were the stallion’s eyes swollen
the imagery all broken
or languorously abreast
the night, her breast abandoned perfection
pounding hoofs, jittery canter
startled was whom, now innocently bowing
through the endless wisps of the wind
wizened eyes were the pair of flowering buds
whose muffled breath
or no longer could such canter astride destined for the road
a maddening grass strewn new fork in the road
two red pearls
three times the gate into an impossible dream

soaking wet was the off-hand reply
where we reside
overflowing into the canter of dawn
never once pained

2
by the fork in the road, the stallion was breathless
Buôn Hồ(*) a borough bathe in Tóc spring
as though by chance bathed fresh the hillocks
the unexpected endearment unintentionally crying
the encumbered meeting

drawing us into the borough was a loose button
on her bare chest bloomed the sketches of pomme de lait
her in drawings of shimmering dreams
afternoon adulation on stone benches
upon our return on wild horses
the night in pigmented strokes of languorous dreams
in dabs of purple nameless wanting
on grass-tips were the kisses, dizzy hues of forgetfulness
bright stars and drifting dark eyes
coloured in a shattered dewdrop
blending hues of greens and longing
blending hues of blooms and foliage were her caress
aching shades(of the heart)

or have the wild horses not return to the garden
the day was short and the door was left ajar, abandoned by whom
who’s playful broken promises
who will take a husband in the coming days
who will remain silent
gosh, the useless games

left behind not a single leaf
and it’s not the afternoon
left behind not a mark
Buôn Hồ oh so blue covered with moss

3
dissolving shadows the bluest of blue
her fingers the colours of clouds
drawn in ink
gosh the blues of yesteryears

like the rain withholding in tears
descending into a vessel
the pounding drum beats
new even brushstrokes
gone were the moss-green strokes of old
flying backward an arrow deluded
barely grazed the heart of the wind
absent dream, a sinking boat
her declining to be a life raft
drifting and floating away in red
_____
September 2020

http://tapchisonghuongcomvn/tap-chi/c17/n1313/Chum-tho-Le-Vinh-Taihtml

BÀI THƠ NGƯỜI TUỔI NGỰA


Mười năm rồi Ngọ
Tình cờ qua đây (PTT)

1
sau một tin nhắn vay thi thoi
ướt đẫm câu nói mớ
đêm không ngựa không yên cương phi nước chảy
đuổi theo nhau ngày tháng có nhau
đuổi theo nhau không còn nhau nữa

đừng chạy
ới chú ngựa cái nhìn không mí mắt
hay mắt ngựa bị đau
sao hình ảnh bây giờ như vỡ
hay mắt ngực rã rời
đêm nguyên vẹn ngực em buông vó
sự dằn xóc vó ngựa
ai hốt hoảng rạp đầu
cúi thơ ngây xuống triền dốc gió
hai nụ hoa mở mắt to hơn
ai vùi mình hơi thở
hay vó ngựa không phi vào con đường nữa
một ngã ba cỏ lạ điên rồ
hai viên bi màu đỏ
ba lần vào như mơ

ướt đẫm câu nói mớ
chỗ nằm của chúng ta
đang tràn qua một bình minh vó ngựa
chưa từng đớn đau

2
mỏi mệt ngựa đến ngã ba
phố huyện Buôn Hồ(*) tắm con sông Tóc
như tình cờ tắm mát cánh đồng
tình cờ yêu nhau tình cờ tiếng khóc
tình cờ nặng nhọc

ta vẽ vào phố huyện lỏng then
vẽ vào em ngực trần hoa sữa
vẽ em giấc mộng chập chờn
buổi chiều tình yêu ghế đá
ngựa hoang cùng ta quay lại
mỏi mệt mơ vẽ nét cọ vào đêm
tình tự không tên ta tô màu tím
ngọn cỏ nụ hôn ta tô màu quên
ánh sao trời như mắt lênh đênh
tô màu giọt sương bây giờ đang vỡ
pha màu thương nhớ với màu thịt da
pha màu cỏ hoa tay em âu yếm
với màu xót xa

hay ngựa hoang không trở lại khu vườn
ngày nhanh quá ai quên khép cửa
chơi trò chơi lời hứa
mai kia mốt nọ rồi ai lấy chồng
thôi bây giờ im lặng
chơi trò chơi số không

không còn một chiếc lá
nhưng không là buổi chiều
không còn một dấu vết
buôn Hồ xanh và rêu

3
xanh đến mức đã mờ chiếc bóng
ngón tay em mây trắng trên trời
vẽ bằng ngòi bút mực
xanh của ngày xưa ơi

cầm bằng nước mắt như mưa
bước chân xuống thuyền
trống đánh ngũ liên
cầm bằng nét cọ đều tiên
gạch màu rêu vẽ ngày xưa đâu mất
lừa mũi tên bay ngược phía sau
chạm hờ ngực gió
vắng mặt giấc mơ chìm thuyền
em khước từ làm phao cứu sinh
bồng bềnh màu đỏ
————————-
(*):
The borough was seen without a promise/the wind like the scattered mist up high/there was a longing without the memory of a name/the sombre melancholy The laboured old days/…
And I know dearest, the streets in the afternoon/ Like me shall be exhausted without sleep

Đã thấy phố và không còn lời hẹn/gió như là sương khói vỡ trên cao/đã thấy nhớ và không tên để nhớ/se se buồn Ngày tháng cũ lao đao/
Và anh biết em ơi chiều nay phố/ Cũng như anh mất ngủ bơ phờ
_____
SEPTEMBER 2020


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(6) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

death are not rows of furrows in the field


death
aren’t rows of furrows in the field
it’s a small sail
drifting past the moon

grazing the moon
a shadow will sink
like a small cloud
like her also small
tiny tiny

death
rapid in its return
while no one is waiting
it seems to
set itself down right next to us
as he rams into the house
through the front gate
one sunny afternoon









1
Poetry writes a poem about death
poetry wakes up early to write about death
poetry believes one would see an angel

the angel would say to poetry
poetry could have ended up in the street
driving a bus
and the last stop was hell

poetry understands death is a part of life
except it resides in a box
But will it be more joyous or sad?

poetry have cried
not because poetry is sad and sulking
but because death is boarding the bus
poetry couldn’t see poetry’s home
far beyond the Sun

draping a dark shadow over poetry
poetry could always smell the scent of death
in the garden at first light
gosh the fragrant mornings

a corner of the garden in the morning light
poetry discern
often is the cause of chaos in the vernacular
until the moment poetry grasps its meaning

Much like poetry trying to make sense of death?
poetry view the reflections of the trees in the lake
we have never swam in it
we have never witnessed ourselves die
We still do not understand death?

poetry understand
because poetry witnessed the death
poetry knows the scent of death
it lingers in our hair
cold on poetry’s face
poetry knows not where it comes from
but poetry has a feeling
it might be poetry’s strength

look here
the light holding onto the trees in the lake
drawn in coloured chalk
on paper
hence poetry will never die

as we all laugh
then cry
then for no reason at all
to be quiet

even the silence
contains
the birdcalls or the sound of falling meteorites
something flying through the air
embodying light and darkness
poetry catching a glimpse
on the stage or on a lake, the tall trees

it cuts off both poetry’s eyes
poetry almost missing everything altogether
to write a poem about death

even we sometimes miss out on death
because of love
and we’re never
short of love

poetry reminds us that
love-is-an-angel
guiding us through the darkness
take it easy don’t rush
poetry




2
Poetry writes a poem about death
poetry dreaming next to a flame
waiting for any kind of movement

fleetingly runs across the tips of one’s toes
the news of death first thing in the morning
after one service medal after another 30, 40, 50 or 60 years
poetry scans the obituary list
out in the backyard

poetry pondering over why some die earlier and others later
Why would anyone drop dead straight after receiving an award?

is it because he’s weak
poetry remember him here
curled up in agonising pain and cold sweat
a valid fear
you don’t have to smile
so that death may smile

you invite him into your home
serve him tea
earnestly offer him a cigarette
and he talks about nothing but his 60 years of service

maybe once you’re dead, no one cares about revenge
especially for someone as old and as poor as he was
even if he did once obliterated an entire meadow
brought chaos to everything

he is the reason the teachers have to weed the fields
the poets must herd cows
if they don’t want to die

he is making a mess of everything
like a witch doctor
inside a threadbare sack
people used to keep warm in winter

because he likes it that way
it will be a paradise
not an animal farm
hence no one should question
their faith

the world isn’t exactly
what we expected, he went on
the stupid books
they’re all the same
and in silence, we listen to him

a piece of the moon is falling into the West
pulling with it the meadows and an entire sky
a yielding star
falling
now everything is under the cover of darkness

its darkness is as thick as though we were blindfolded
like being wrapped up in Mother’s apron
as though no one has ever heard of Mother’s grace
as she breaks an egg

he claims
there’s no need to be afraid of death
and they all listen
mocking the cowardice
lightly
so easily
that in the end, we’re all reduced
to dust
except for him

death
isn’t the rows of furrows in a field
it’s a small sail
drifting past the moon

grazing the moon
a shadow will sink
like a small cloud
like her also small
tiny tiny

death
rapid in its return
while no one is waiting
it seems to
set itself down right next to us
as he rams into the house
through the front gate
one sunny afternoon



3
Poetry writes a poem about death
but it’s not about death
it’s about poetry standing tall
singing an anthem for those who have lain down

not that it is the night
nor the tolling bells for whom
the moon wept

not because it is packed tight
like a slice of brawn that we all should try
like everything
that we see
at a burial
life is like a photograph
framed on a shelf

we’re awake because we can’t breathe
pour ourselves a glass of milk
continue to thoughtless tap on a keyboard
in the middle of the night lose our sleep
over a crying child

when everything ceases
when there are no more murmuring through the four chambers of our heart
the people crowding around shall see
an icy autumn
through the veil of mourning

certainly through the most challenging time
a lifetime of failures
death is an opportunity for those
who are proficient in reading the eulogy



4
Poetry writes a poem about death
so that humanity
beast and blooms
birds and bees
conceit, humility
will all be silenced

it couldn’t possibly constantly
subjects us to chaos
even though we have to veer left often
to survive

she had to spin around 3 times
so they can ogle at her
taking her 2 whole nights after that
tried, to scrub it off

you will pray
and the resounding echo
shall return
in a cloth sack
dishevelled like the mourning cloth

unimaginable
like the death of a child
humanity facing evil
mirroring the image of an angel

after the first death
Death will no longer be Death
but the darkness
flowing through our veins




5
Poetry writes a poem about death
poetry believe
there’s no alliance stronger than
death and the Devil
in their knitted web of evil



6
A national day of mourning
poetry’s reassured there will be no fines today
no one will be issuing traffic violation tickets
hence poetry is a bit reckless
driving without insurance

insurance for the fate of a man
poetry will not pay
poetry will immediately lose potency

the national day of mourning
Who will be
sending poetry a wreath?

the offering of flowers from whom
besides the impoverished children
playful always with poetry

they also desire
the knowledge of their future, what will happen then
at the end

the national day of mourning
who will enthusiastically proclaim
that that… that…
at at… at…


a sunburnt little boy
there at poetry’s grave
in a liberating prayer of the spirit
no charge of glorifying charity

the national day of mourning
when the coffin lid is closed
like long ago sealing up a box of dried fruit candy
on New Year’s Day
and the last words spoken
will be through six panels of wood

at a corner in town
poetry radiating light
a drop of tear shed by a dark skin little boy
aching on the verge of death

as the people with their wreaths
and poetry’s girlfriend
preaching about the destiny of humanity

their tears
instilled in the poor little boy
fear
on poetry’s
day of mourning



7
There are a million reasons to look down at a coffin
But is there only one way to lie about the death of poetry?

no one can prove
poetry for a time
tried to make a living

like when we eat chilies
it’s one way to air out our tongue

something will happen
something will fold back on itself
over and over again
blah blah blah

the saddest portrait poetry have ever seen
the dreadful artist
hung in poetry’s hallway
where the other day poetry tripped over
holding a glass of red wine

in an email
he painted poetry on trial
trying to relay the thoughts stuck
couldn’t escape poetry

he and an unrelated young woman lying
and only poetry was at fault
and whatever happened after that is public record

poetry cried
nothing but a mere verse
why would they shove so many
flaming chilies in poetry’s pocket?





8
Dear Auntie (Mother’s youngest sister)
Auntie, the cat will never know what you were like
but poetry knew

Mother passed away
Auntie got Poetry a pair of shoe
poetry was always in a rush
always destroying them

poetry remembered how
Auntie would walk everywhere

poetry rushing
Auntie shouting: hey your shoe kid
poetry scurrying
never stopped

poetry remembered the rush in all the rushing
and a pair of shoes was like life
Auntie always wishes poetry prosperity

those damn books
Auntie knew
does nothing but force poetry to bow in front of an audience
When should one lift their head?

like after that
poetry promised poetry’s wife
poetry will never sleep with anyone
besides her

lots of women thought poetry was gay
one woman tried to help cure poetry


Auntie understands that poetry was composed via text
hence when poetry’s book in the end meant
poetry desired
poetry’s hateful self to be set on fire

in poetry’s sleeplessness
Auntie did for Poetry penned

Auntie did soothe
poetry’s aching wrists
in poetry’s fictional earnest
like a friend

Auntie gently
sends poetry’s mind
to sleep

in Auntie’s dream
poetry was a man
would never bend
even if it meant
death in the end

hence in the days after missing the bus
poetry would never make a fuss
to push and such

amid the narrow leeway of natural disasters
amid the brilliant minds
poetry enthusiastically stepping up
Auntie discouraged in poetry
the nonsensical verses
even when it was how poetry savored life

Auntie wanted poetry to discover
not to go looking for luck

Auntie wanted Poetry’s feet to be
like the pair of shoes, she bought
to be trustworthy
in poetry’s grasp
the cat’s obliviousness
it saw only the scurrying rats

Auntie was aware of poetry’s impressionable age
walking bare feet
across the burning lawn
nothing at all to fawn

But Auntie would never forgive
the intransigent
poetry doesn’t always have a choice
when Auntie has to mill the grains and nurse the baby

yes, poetry has a little sister
her name is Le Thi Xuan Trang

Auntie said: sleeping is not death
fear is the cause of poetry’s confusion
the truth is but obsessions in a tablet
a drug for all of us

men swimming in the river
while their women are still by the banks
What could we do?
Mortals drudging through decades of storms?

Auntie understood
it’s not poetry Mother’s fault
poetry had to hide behind a door
with a red mark on one corner

like the fresh squinty eyes of the guys waiting
to declare: I love you
hovering over poetry’s wiry tiny body
Dear god, he’s bigger than an elephant

Auntie will never forgive poetry
poetry will be the last person as such
Auntie reminded poetry again
poetry must promise
as though it is some
national incident
—–

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI (6) 


cái chết
không phải là con mương ngoài cánh đồng
nó như một cánh buồm nhỏ
trôi ngang mặt trăng

nó chạm vào mặt trăng
sau đó, có một hình ảnh sẽ chìm
như đám mây nhỏ
và nàng cũng nhỏ
xíu xiu

cái chết
quay lại quá sớm
khi không ai chờ đợi
nó dường như
trượt xuống bên cạnh mỗi chúng ta
khi anh ấy húc tăng vào nhà
qua cánh cổng
sau buổi trưa đầy nắng


1

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ thức dậy thật sớm để viết về cái chết
thơ nghĩ mình sẽ gặp thiên thần

các thiên thần nói với thơ
thơ suýt nữa bị đẩy ra đường
lái một chuyến xe buýt
ga cuối là địa ngục

thơ biết cái chết vẫn là cuộc sống
chỉ có điều nó nằm trong một cái hộp
chưa biết vui hơn hay sẽ buồn hơn?

thơ đã khóc
không phải thơ dỗi hờn
mà là khi cái chết đến trên chuyến xe buýt
thơ không nhìn thấy ngôi nhà của thơ
khuất phía sau mặt trời

nó phủ bóng đen lên thơ
như thơ vẫn ngửi thấy mùi tử vong
trong khu vườn mỗi sáng
trời ơi buổi sớm quá chừng thơm

một góc của khu vườn ánh sáng
thơ vẫn biết
hay làm rối loạn các ngôn từ
cho đến khi thơ hiểu hết ý nghĩa của nó

như thơ đang tìm hiểu ý nghĩa cái chết?
thơ nhìn thấy những thân cây trên mặt hồ
chúng ta chưa từng bơi trong đó
chúng ta chưa từng đứng xem mình chết
chúng ta chưa hiểu cái chết là gì?

thơ biết
vì thơ nhìn thấy cái chết
thơ ngửi mùi cái chết
nó di chuyển trên tóc
trên khuôn mặt lạnh buốt của thơ
thơ không biết nó thổi từ đâu
nhưng thơ biết hình như là sức mạnh
của thơ

ô nhìn kia
ánh sáng vẫn đang ôm những thân cây trên mặt hồ
được vẽ bằng phấn màu
trên trang giấy
và như vậy thơ không bao giờ chết

như tất cả chúng ta đang cười
rồi khóc
và lặng im
vô cớ

ngay cả sự im lặng đó
vẫn có
tiếng chim hoặc tiếng rơi của thiên thạch
một cái gì bay vút trong không gian
có bóng tối và ánh sáng
thơ kịp nhìn thấy
trên sân khấu có các thân cây vẫn đứng trên mặt hồ

nó cắt đứt hai mắt của thơ
làm thơ suýt nữa không còn nhìn thấy
để làm bài thơ về cái chết

ngay cả chúng ta cũng suýt không còn được chết
vì tình yêu
mà tình yêu
thì chúng ta đâu bao giờ thiếu

thơ nhắc chúng ta
tình-yêu-là-thiên-thần
dẫn chúng ta vào bóng tối
từ từ đừng vội
với thơ

2

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ ngồi mơ màng bên ngọn lửa
chờ một tiếng động

nó chạy trên các đầu ngón chân
như buổi sáng người ta đưa tin về một người đã chết
sau khi nhận huy hiệu 30, 40, 50 hay 60 năm
nằm trong tờ báo
thơ đang ngồi đọc phía sau nhà

thơ nghĩ sao người ta không chết sớm hơn hay muộn hơn
mà phải chết khi đã nhận về một giấy khen hay phần thưởng?

có lẽ anh ấy kiệt sức
thơ nhớ có lần nhìn thấy anh ta ở đây
co ro trong cái lạnh một cách khổ sở
và đáng sợ
bạn không cần phải mỉm cười
để cái chết mỉm cười

bạn đã mời anh ta vào nhà
pha một ấm trà
và cố gắng mời anh ta hút thuốc
bạn cũng nhớ anh ấy không nói gì ngoài việc mân mê cái huy hiệu suốt 60 năm

chắc khi chết không còn ai nuôi lòng thù hận
với một người vừa già vừa nghèo như anh ấy
dù trước đây anh ấy đã xóa sổ cả cánh đồng
anh ấy làm rối tung mọi thứ

anh ấy đã làm cho các giáo sư phải đi cắt cỏ
các nhà thơ đi chăn bò
vì không muốn chết

anh ấy đã pha trộn mọi thứ
như một thầy phù thủy
trong một cái bao tải rách
để mọi người giữ ấm trong mùa đông

bởi vì anh ấy thích
nó sẽ là một thiên đường
không phải trại súc vật
nên đừng ai đánh mất
niềm tin

thế giới
anh ấy nói: không như chúng ta mong đợi
những quyển sách ngu ngốc
không có gì khác biệt
và chúng ta im lặng nghe theo anh ấy

một phần của một mặt trăng đang rơi xuống phía tây
kéo cả bầu trời với những ngọn đồi
thành một ngôi sao đổi ngôi
rơi
làm mọi thứ tối thui

bóng tối của nó lây lan như ta bịt khăn lên mắt
như Mẹ quấn một chiếc tạp dề
như thể chưa từng ai nghe thấy sự dịu dàng của Mẹ
khi đập một quả trứng

anh ấy nói
không cần phải sợ cái chết
và mọi người nghe theo anh ta
chế nhạo sự hèn nhát
một cách nhẹ nhàng
không vội vàng
mà cuối cùng ai cũng tan
thành bụi
trừ anh ấy

cái chết
không phải là con mương ngoài cánh đồng
nó như một cánh buồm nhỏ
trôi ngang mặt trăng

nó chạm vào mặt trăng
sau đó, có một hình ảnh sẽ chìm
như đám mây nhỏ
và nàng cũng nhỏ
xíu xiu

cái chết
quay lại quá sớm
khi không ai chờ đợi
nó dường như
trượt xuống bên cạnh mỗi chúng ta
khi anh ấy húc tăng vào nhà
qua cánh cổng
sau buổi trưa đầy nắng

3

Thơ viết bài thơ về cái chết
nhưng đó không phải là cái chết
đó là lúc thơ đứng lên
hát cho những người nằm xuống

đó cũng không phải là bóng đêm
hay tiếng chuông nguyện hồn
ai đó và mặt trăng rơi lệ

đó cũng không phải là sự đông cứng
của miếng giò thủ mà chúng ta hãy nếm thử
nó không giống như tất cả
những gì ta đã thấy
trong lúc mai táng
như thể cuộc sống chỉ là một bức ảnh
đóng khung trên nóc tủ

và chúng ta không thể thở
không trở dậy pha sữa
và sau đó ngồi gõ phím vu vơ
vào lúc nửa đêm mất ngủ
vì tiếng khóc của con

khi tất cả mọi thứ đã ngừng
như bốn cái van tim không còn nghe rì rào máu chảy
mọi người vây quanh và thấy
một mùa thu sương giá
chiếc khăn tang

tuy nhiên ngay cả lúc đau đớn nhất
dù một đời chúng ta thất bại
cái chết vẫn mở ra cơ hội
cho những kẻ hành nghề đọc điếu văn

4

Thơ viết bài thơ về cái chết
làm cho cả nhân loại
muông thú và hoa
chim và bướm
sự kiêu ngạo, khiêm nhường
cùng im lặng

nó không nỡ
bắt chúng ta phải nhào lộn mãi
đành rằng trong cuộc sống nhiều khi phải lộn trái
vì miếng ăn

như nàng phải lắc cả 3 vòng
cho bọn chúng ngắm
sau khi tắm
2 đêm

bạn sẽ cầu nguyện
cái bóng chiếu lên tường của âm thanh
dội lại
trong một cái bao gai
lùng nhùng như áo tang

mơ màng
như cái chết của những đứa trẻ
nhân loại đang đối mặt với tội ác
mang gương mặt thiên thần

sau cái chết đầu tiên
những cái chết khác không còn là cái chết
nó chỉ là bóng tối
trôi trong tĩnh mạch của chúng ta

5

Thơ viết bài thơ về cái chết
thơ biết
không có liên minh nào mạnh hơn
cái chết và ma quỷ
bởi chúng ràng buộc nhau bằng tội ác

6

Ngày tang lễ
thơ yên tâm về những chuyến xe sẽ không bị phạt
vì vi phạm luật giao thông
nên thơ chơi ngông
không mua bảo hiểm

bảo hiểm của số phận đàn ông
thơ cũng không trả tiền
thơ bị mất hiệu lực của mình ngay tức khắc

ngày tang lễ
ai là người gửi
vòng hoa cho thơ?

đem hoa đến
ngoài bạn bè còn mấy cậu bé nghèo
hay cùng thơ nghịch dại

họ cũng muốn
thấy kết cục sau này của họ

ngày tang lễ
ai sẽ rao giảng nhung nhăng
rằng rằng rằng
pằng pằng pằng

nhưng một cậu bé khét nắng
đến ngôi mộ của thơ
cùng với bài kinh siêu thoát
không tính tiền công đức tụng ca

ngày tang lễ
khi nắp quan đã đóng trên đầu
như ngày xưa thơ dán chiếc hộp đựng mứt
ngày tết
và những lời cầu nguyện cuối cùng được nói
với sáu tấm ván

tại một góc phố
thơ tỏa sáng như giọt nước mắt
của cậu bé da nâu
đang đau như chết

và những người đã mang vòng hoa
cùng bạn gái của thơ đang thuyết giáo
về phận người

những giọt nước mắt của họ làm cho
cậu bé nghèo
thấy sợ
ngày tang lễ
của thơ

7

Có một tỉ lý do để nhìn xuống chiếc quan tài
nhưng chỉ có một cách nói dối vì sao thơ chết?

không ai có thể chứng minh
bạn cứ nghĩ thơ đã từng kiếm sống
một thời gian

như khi chúng ta ăn ớt
cũng là cách để lưỡi của chúng ta gió thổi

một cái gì đó sẽ xảy ra
một cái gì đó sẽ lặp lại
lặp lại lặp đi lặp lại
lải nhải lải nhải lải nhải

bức tranh buồn nhất thơ từng thấy
gã họa sĩ tệ hại
treo trong hành lang của thơ
nơi thơ chỉ lỡ trượt chân một đêm
trên tay một ly vang đỏ

trong bức email
gã vẽ thơ ở một phiên tòa
đang trả lời về những ý tưởng mà thơ mắc kẹt
không thể thoát

và một đứa con gái giả giọng không liên quan
như chỉ có mình thơ làm bậy
và những gì tiếp theo chúng ta đã thấy

thơ khóc
chỉ là câu thơ thôi
sao người ta lại nhét vào túi áo của thơ
quá nhiều ớt cay như vậy?

8

Dì út ơi
những con mèo không biết mặt Dì út của mình
nhưng thơ biết

Mẹ mất
Dì mua cho thơ một đôi giày
thơ chạy
cho đến khi suýt rách

thơ hay đưa mắt nhìn
Dì của thơ thường đi bộ

khi thơ chạy qua
Dì thốt lên: ôi đôi giày của con
thơ vẫn lon ton
không ngừng lại

thơ nhớ chạy và chạy
và đôi giày như cuộc đời này
Dì vẫy theo chúc thơ may mắn

tất cả các quyển sách chết tiệt
Dì biết
chỉ làm cho thơ cúi chào khán giả
không biết khi nào mới được đứng dậy?

như sau này
thơ hứa với vợ của thơ
thơ sẽ không ngủ với bất kỳ ai
ngoài cô ấy

nhiều cô gái tưởng thơ đồng tính
có cô còn muốn giúp thơ chữa bệnh

Dì biết thơ làm bằng văn bản
nên khi quyển sách của thơ kết thúc
nghĩa là thơ muốn bản thân khốn nạn của mình
bốc cháy

có những đêm thơ mất ngủ
Dì đã từng chấp bút cho thơ

Dì xoa dịu nỗi đau
ở khuỷu tay thơ
những khi thơ muốn mình biến thành tiểu thuyết
như người bạn của thơ

Dì nhẹ nhàng
rì rào máu não
ngủ đi thơ

trong giấc mơ của Dì
thơ là một người đàn ông
không thể uốn cong
vì sẽ gây tử vong

nên sau này dù có trễ tàu
thơ không càu nhàu
chen lấn

những lối đi nhỏ chen giữa lúc mưa bão thiên tai
giữa những thiên tài
thơ bước đi sống động
Dì không thích thơ
hát những câu ngớ ngẩn
dù đó là cách để thơ tận hưởng cuộc sống

Dì thích thơ thử nghiệm
đừng đi tìm may mắn

Dì muốn hai bàn chân
như đôi giày Dì mua
đáng tin như vậy
như thơ biết những điều
những con mèo không biết
nó chỉ biết mấy con chuột chạy

Dì biết thơ đang lớn
có thể cởi giày
chân trần qua cỏ cháy
không sao

Dì không thể tha thứ
không khoan nhượng
không phải lúc nào thơ cũng được chọn
khi Dì xay lúa và bế em

quên mất, thơ cũng còn một em gái nhỏ
tên nó là Lê Thị Xuân Trang

Dì nói: ngủ không phải là cái chết
nỗi sợ hãi nhiều khi làm thơ nhầm lẫn
sự thật là viên thuốc ám ảnh
cho tất cả mọi người

những người đàn ông đang bơi giữa sông
trong khi phụ nữ vẫn ở trên bờ
chúng ta sẽ dám làm gì?
sau mấy mươi năm kiếp người mây gió?

Dì biết
không phải lỗi ở Mẹ của thơ
mà thơ phải núp sau cánh cửa
đánh dấu màu đỏ lên một góc

như mấy gã mắt híp rồi mắt xanh chờ đợi
để nói: anh yêu em
rồi trùm lên cơ thể mỏng xíu của thơ
trời ơi hắn nặng như một con voi

Dì không tha thứ cho thơ
thơ là người cuối cùng
Dì nhắc thơ một lần nữa
thơ phải hứa
như là câu chuyện của quốc gia
—–




NB

Khác hẳn với những khúc thơ đã chuyển ngữ, thơ của thi sĩ bây giờ như máu chảy trong huyết quản của tôi Cảm giác thật lạ
_____

Different from the previous translated verses, the poet’s work is like blood running through my veins An odd feeling indeed

March 2020


NB  

Khác hẳn với những khúc thơ đã chuyển ngữ, thơ của thi sĩ bây giờ như máu chảy trong huyết quản của tôi  Cảm giác thật lạ 

_____

Different from the previous translated verses, the poet’s work is like blood running through my veins  An odd feeling indeed  

March 2020


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

yeah, the end of the year is exhausting | Lê Vĩnh Tài [27]

Bella. Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

yeah, the end of the year is exhausting
tripping over everything with a drink in your hand
if only there weren’t such a thing as sadness
always with the dreams of an outsider
beyond the sweat and the tears
time is much like the rustling leaves in the night


regretting not the failures neither here nor there
the jaw shattering punches
look, just laugh out loud
it’s a long long life
another year well done


it’s true, nothing is a sure thing
and you’re as weary as the hay after the harvest
falling apart like dirt
ready for ploughing
ready to be left behind
and forgotten…
.
December 2018
_____

ừ cuối năm ừ thì thấm mệt
chén rượu xuôi tay chập choạng vỉa hè
giá có thể mà không buồn được
mơ giấc mơ làm kẻ ngoài lề
ngoài lề mồ hôi ngoài lề nước mắt
năm tháng bây giờ như lá giữa khuya


thôi đừng tiếc một-hai-thất-bát
những vung tay tưởng vỡ mặt người
tự dưng bật một tiếng cười
một năm vun vút, một đời hơi lâu

chắc gì, đã chắc gì đâu
đã xơ xác như rơm sau mùa gặt
đã tơi vỡ để cày lên như đất
đã bắt đầu để bỏ lại phía sau


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

sleep, sweet dream, sleep – BÀI TRƯỜNG CA EM | Lê Vĩnh Tài [470]

Ta vẫn còn chơi nha. Tóc bạc mặc nhầm sắc thái nó làm trạng thái ta héo mòn đi. Cẩn thận nhé. Indigo okay, tóc màu gì cũng thấy mình tươi như hôm em vừa hôn anh lần đầu tiên. Vừa sướng vừa sợ hãi. Trời mùa đông Sydney cúm nhiều hơn là lạnh làm đầu óc nó lú. Vừa lú vừa tiền mãn kinh nó va chạm vào nhau nó chỉ muốn gây sự. Nó năn nỉ bạn bằng hai đầu gối của nó là bạn hãy chậm lại. Làm sao để chậm lại bạn có thể hỏi tôi? Sex okay, một cách thể thao và giữ ấm, trao đổi chất lỏng sẽ nâng cao lực lượng cơ thể chống lại viêm nhiễm vi rút, nên rất tốt cho sức khỏe. Như cách tôi thấy dễ hơn là bia, bia không chỉ có chất bổ của lúa mì, mà chất cồn nhẹ sẽ mang lại cho bạn sự bình yên xóa đi mọi sự lo âu v..v..của đời sống, nếu có lú hay dính vi rút gì đi nữa sẽ không còn là một vấn đề. Tin tôi đi. Tôi là dịch giả mờ.

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translation and photography Nguyễn Thị Phương Trâm

sleep, sweet dream, sleep
but I don’t want to close my eyes
I don’t want to sleep
don’t want to lose my dream
what if, I’ll never see you again

dreams
can disappear, your sweet
childish, sleepy face
lips, wanting more
than I can give

.
my fingers
touching you
am I dreaming
or are you an illusion
you are my obsession

and by morning there will be nothing
but emptiness

I hate sleep
sleep separates us
imagine
opening my eyes
and you’re not there

.
a glass full of dreams
now empty
full of darkness

I asked myself
will you still
think of me

if only I could be
the glass

the terrifying emotions

if only sometimes
I could see my reflection
at the bottom of the glass

once more
each time there’s a new moon
the glass seems rather strange

– I’m busy babe
I don’t want to “like” any of your posts

dare I look for
your kisses at the bottom of the glass
amongst all the craziest of dreams

.
a broken glass bottle
me seeing past the bottom
the taste of wine still on my lips
to love till it hurts

this hell
hands holding on tightly to a bottle
your face is never far away

you say: it’s too hot
and I’m too sweaty

within me is a smile and two eyes
you, the dawn and the evening storm
a mesmerising sound of our inebriation
shaking to the core of a room
like hell at the heart of the room

.
I’m sweating
two eyes stood out amongst the ghosts
in a dream

hell is my gun barrel
firing in a dream
causing the bleeding
of a deaf ear

howling dead souls
buried by a dream
choked up because of a broken nose
you nailing down two hands
and I’m injured in a fight
sound of someone with a chest infection had their back patted though the night
consistent like the whistling of the wind
the wind spelling out your name and the leaves wave their greetings
we will be forever in the dark right?

new leaves and gossip
about the sun and the young men
girls and their plans
wants, needs and vengeance

we hide
under the long blankets
king and queen
still dreaming

.
the world have forgiven me
but one person
have not

me
I don’t have faith
or any kind sacred text
to back up any kind of salvation

there’s not a soul out there
ready to rescue a lost soul like me
beside the sad faces
stuck in the dark

what people call light
what people right and wrong
left or right generally is just
a manifestation

scars left behind by history
itchy and weeping blood
they scratch and scratch until we lose our nails

I’m trying to erase what I can
of this warped thinking
a mark on our lost soul

.
this silent planet
like the solitude within me
flowers on a grave
the whisper of a black shroud

as I watched the sun sink
sacrificed itself for a dream
the way my thoughts were thrown out
at sea

and under a sinking horizon
in the dark there was a woman in white
barefoot, hot skin
long untamed hair
glistening in the moonlight
or was it blood?

why did she changed into a black dress
like a blanket of autumn leaves
floating on the face of a lake?

eyes emblazoned with brilliant colours
wet golden hair draped across her shoulders
I was awake
this time, I promise you, I was awake
– was I happy or sad then?

but the black dress
in her left hand
held to her chest
the shame of Eden
glorious beauty in the light
art of a finger
perfect curves

we lie there quietly
staring at the blank ceiling
black hair
white nightmare
as we rolled around in garden full of pink flowers
– do you love the way I cry? she asks

she squeezed me as tightly as
she could possibly mustered with her
tiny fingers

the piercing pain
red hot through the heart

her eyes were full of tears
but to Nguyễn Viện they were full of ejaculate
and silence was how cold she could be
it sees through to my heart
as I became one with the dark
but why now?

hang on a moment, she is without fail crazy
– do you love the way it hurts? I would say

you bleed when I bleed
so please smile when I smile
see my tired heart when I take a breath
when we are learning how to love

.
– am I too ambitious?
the flame of yesterday
the loaded gun
in her hand
quivering fingers
the hole in my chest

– exhale. She said
you’re holding your breath
the breathlessness
because the room was a sound as her
left us all breathless

.
– it will eventually be your turn, she said
do must understand why we had to wait so long
I have already promised you
so don’t rush me

why is there such a storm
so wild across the seas
tearing up everything it sees

tattered sails

and it will be your turn, each sign means something
remember to value every scar
after you commit the sin
as you wade the river

.
her sins feels like smoke…
blown away with the cigarette ash
it’s a cloud
a fog
his undefined breath

should couldn’t accept herself
as the world stood still in light of the sun
naked redemption
squeezing her and the moon
as she watched him drown

she is innocent

BÀI TRƯỜNG CA EM

ngủ ngon nhé, giấc mơ
nhưng anh không muốn ngủ
anh không dám nhắm mắt
anh sợ quên giấc mơ của mình
anh sẽ không được gặp em nữa

giấc mơ
nó có thể biến mất
dịu dàng khuôn mặt trẻ con buồn ngủ
dù đôi môi muốn nhiều hơn
anh do dự

.
tôi chạm vào bạn
bằng ngón tay của tôi
liệu tôi có đang mơ không
hay ảo tưởng vì cơn mê

thức dậy vào ngày hôm sau
trống rỗng

giấc ngủ làm chúng ta xa nhau
đó là lý do anh ghét ngủ
sợ khi thức dậy
mất em mà không biết

.
một cái ly rỗng
đầy ắp đam mê
giờ đây nó ngập tràn
bóng tối

tôi tự hỏi
liệu bạn có còn
nghĩ đến tôi

tôi ước gì mình
như cái ly vậy

cảm xúc thật khủng khiếp

thỉnh thoảng
tôi cần nhìn thấy
gương mặt tôi dưới đáy ly

một lần nữa
vào mỗi lần trăng xanh
tôi thấy cái ly thật kỳ lạ

– em bận rồi chàng ơi
không vào like được

tôi chưa bao giờ dám nhìn
nụ hôn em dưới đáy ly
trong những giấc mơ điên rồ nhất
của tôi

.
một chiếc chai vỡ
tôi nhìn xuyên qua đáy
vị rượu còn trên môi
yêu đến mức đau đớn

địa ngục này
với đôi tay cầm chặt cái chai
khuôn mặt em không bao giờ xa

em nói: trời nóng quá
làm em toát mồ hôi

trong tôi nụ cười và đôi mắt
em, một bình minh một đêm giông bão
âm thanh của một mê say
của chúng ta, rung động
một căn phòng dưới lòng đất
như trong địa ngục

.
tôi đổ mồ hôi
trong giấc mơ hai mắt đang rơi ra
trước những bóng ma

địa ngục là nòng súng từ tôi
bắn trong giấc mơ
làm chảy máu một
cái tai bị điếc

tiếng hú của những linh hồn bị giết
ngôi mộ trong giấc mơ
bị nghẹt thở vì xương mũi bị gãy
em đóng đinh vào hai bàn tay
tôi bị thương trong cuộc chiến
suốt đêm qua tiếng vỗ lưng cho người viêm phổi
âm thanh như tiếng chuông gió
gió viết tên em và những chiếc lá vẫy tay
chúng ta sẽ ở lại mãi mãi trong bóng tối chứ?

xa lánh những tin đồn
về mặt trời của những chàng trai
những đứa con gái của những âm mưu
những ước muốn của và đầy hận thù

chúng ta
ẩn mình dưới tấm chăn dài
vua và hoàng hậu
còn mớ ngủ

.
thế giới đã tha thứ cho tôi
nhưng còn một người
không tha thứ

tôi
không có đức tin
hay sách thiêng
nào rao giảng sự cứu rỗi

không linh hồn nào
giúp đỡ xác thân chìm đắm của tôi
ngoài hàng triệu khuôn mặt buồn bã
bị mắc kẹt trong bóng tối

cái mà họ gọi là ánh sáng
với bên trái là bên phải
bên phải là bên trái
mà trung tâm chỉ là một giấc mơ

với những vết sẹo của lịch sử
ngứa ngáy và chảy máu
họ gãi và làm gãy móng tay của chúng ta

tôi đang cố xóa bỏ
tâm trí méo mó
đánh dấu lên linh hồn lạc lối của chúng ta

.
hành tinh này im lặng
như tâm hồn cô đơn của tôi
những bông hoa trên ngôi mộ
thì thầm chiếc khăn quàng màu đen

tôi ngắm mặt trời
lặn xuống hy sinh cho giấc mơ
như suy nghĩ của tôi
từng phải ném xuống biển

dưới bầu trời đang chìm này
trong đêm tối người phụ nữ bộ váy trắng
chân trần, làn da nóng
sục sôi mái tóc dài
tỏa sáng dưới ánh trăng
đó không phải là máu phải không?

tại sao người thiếu nữ thay váy đen
như một tấm thảm lá mùa thu
lại nổi lên trên mặt nước?

đôi mắt đầy màu sắc
mái tóc vàng ướt xuống vai
tôi đang thức
lần này, tôi đang thức, thật đấy
– tôi đang vui hay buồn?

nhưng chiếc váy màu đen
nàng cầm trên tay trái
đặt trước ngực nàng
sự xấu hổ của Eden
dưới ánh mặt trời vẻ đẹp rạng ngời
nghệ thuật của ngón tay
những đường cong hoàn hảo

chúng ta nằm im lặng
nhìn trần nhà trắng xóa
mái tóc màu đen
cơn ác mộng màu trắng
chúng tôi lăn lộn trong vườn hoa màu hồng
– anh có yêu cách em khóc không?

nàng bóp nghẹt tôi
tất cả sức mạnh nằm trong
những ngón tay nhỏ bé của nàng

nỗi đau
trong trái tim xuyên qua
màu đỏ

mắt nàng đầy nước mắt
nhưng nguyễn viện nói nó đầy tinh dịch
sự im lặng như cơn lạnh của nàng
nhìn vào tim tôi
tôi mờ dần sau bóng tối
tại sao lại là bây giờ?

đợi đã, vì nàng luôn điên rồ
– em có yêu cái cách nó đau không?

bạn chảy máu khi tôi chảy máu
hãy mỉm cười khi tôi mìm cười
nhìn vào trái tim yếu đuối khi tôi thở
chúng ta đang tập làm người yêu

.
– tôi có mơ giấc mơ quá lớn không?
ngọn lửa của ngày hôm qua
một nòng súng đã lên đạn
trong tay nàng
những ngón tay run rẩy
trên ngực tôi một lỗ thủng

– thở ra nào anh
coi chừng anh ngưng thở
cơn khó thở
vì căn phòng sâu quá như em
không ai không ngộp thở

.
– cuối cùng sẽ đến lượt chàng thôi, nàng nói
chàng hiểu tại sao mình phải chờ lâu như vậy
em đã hứa
chàng đừng hối em nữa

tại sao cơn bão
lại dữ dội và đại dương lại vô tận những cánh buồm
rách nát

cuối cùng, khi đến lượt chàng, mỗi phát đều có ý nghĩa
chàng sẽ trân trọng từng vết thương
và chúng ta là những vết sẹo
sau khi phạm tội
cùng chàng lội xuống sông

.
cảm giác tội lỗi của em như khói…
thổi tàn tro của điếu thuốc lá sắp tàn
đó là một đám mây
một làn sương mù
một hơi thở của chàng không còn hình dạng

em không thể chấp nhận chính mình
khi thế giới đứng nghiêm thề dưới ánh mặt trời
trần trụi sự cứu rỗi
bóp nghẹt em và mặt trăng
em nhìn chàng đang chết đuối

em vô tội


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

the words in gold | Lê Vĩnh Tài

Manly beach, Australia. Photography: Nguyễn Thị Phương Trâm

A short story in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

I bled listening to you talk, do you remember. You would tell us these amazing fairy tales about the words in gold.

When I left after your stories, the sea was completely placid. It was nothing but a red reflection due to the dull greyish boat’s headlights. A glare here and there from the water was just enough for me to work out the shape of a person.

I don’t remember exactly. The features of his face change constantly in my mind, including his fancy pompous getup and demeanour. Except for a cold heart that was ever unchanging. I was chilled to the bone. I don’t know why I listened to you so intently, the discourse in your words was made of gold. Or perhaps I was simply mad. I would wake up the next morning with wrists laden in gold bangles and bracelets made out of words in gold.

I know you’re not an ordinary thief. You’re someone who’s looking for gold. Or perhaps you’re the last prospector at sea? You want people to dig a tunnel with you through the aching loneliness of the sea, and of course, there will be diggings in the streets. Not a simple job. I realised after attaining the words in gold, I will always be red. Oh forgive me, victims of my beloved sea. I can but console myself, if something went wrong, and the price of gold is not so hot right now.

Like me, you will not sell the gold you just gathered. Those with hundreds of rings, necklaces, alluring bracelets often sell them without knowing the true value of their gold.

Gold is someone else’s pain, but in contrast a source of your joy. Gold is also the air I breathe, inhaling it through the nights I dance in the moonlight, unlike our ancestors who stayed up only to sharpen their swords.

Now and then I would ponder about the fate of my treasure trove full of gold. I decided, once there was enough, I will forge a bust of myself from pure gold, unadulterated, brilliant gold, take it out on a boat and drop it into the sea. It makes us happy when no one dares lay their eyes on it. In order to confirm that there will always be words of gold deep within your heart and mine.

But different is our relationship with the sea, it will be a bond of agony for us all, dragging on and on brilliantly, endlessly, forever blue…

___

June 2021

NHỮNG CHỮ VÀNG… 

Bạn nhớ không, tôi đã chảy máu khi ngồi nghe bạn phát biểu. Bạn hay kể một câu chuyện cổ tích tuyệt vời về những chữ bằng vàng.  

Khi tôi quay về sau khi nghe bạn nói chuyện đêm hôm ấy, biển vắng tanh. Nó chỉ được chiếu sáng bởi ánh sáng màu đỏ quạch của đèn pha sứt mẻ từ những con thuyền màu xám xịt. Chút ánh sáng lẻ loi hắt lên từ những vũng nước, vừa đủ cho tôi nhìn thấy, hình như có một dáng người. 

Tôi không thể nhớ chính xác được. Hắn ta luôn luôn thay đổi gương mặt trong bộ nhớ của tôi, cả thứ trang phục cầu kỳ đỏm dáng. Chỉ có trái tim băng giá của hắn thì không bao giờ thay đổi. Tôi thấy lạnh buốt. Không biết lý do tại sao tôi lắng nghe bạn, với bài phát biểu viết bằng những chữ vàng. Hay chỉ đơn giản là tôi đã phát điên. Tôi thức dậy vào sáng hôm sau với hai cổ tay đeo đầy những vòng vàng làm bằng những con chữ.

Tôi biết bạn không phải là một tên trộm thông thường. Bạn là một người tìm vàng. Hay là một thợ mỏ cuối cùng còn lại trên mặt biển? Bạn muốn mọi người cùng với bạn đào một đường hầm trong sự cô độc đớn đau của biển, và chắc chắn rồi đây sẽ phải đào trên đường phố. Không phải là dễ dàng. Có được những chữ vàng, tôi mới nhận ra mình vẫn mãi mãi màu đỏ. Tha thứ cho tôi, những nạn nhân trên biển thân yêu của tôi. Và tôi tự an ủi mình rằng, nếu có gì không tốt thì chỉ tại lúc này vàng chưa sốt giá.

Cũng như tôi, bạn không bao giờ bán những chữ vàng bạn mới thu được. Những kẻ có hàng trăm chiếc nhẫn, dây chuyền, vòng đeo tay quyến rũ thường hay bán đi vì không hiểu giá trị của chữ vàng.

Vàng là nỗi đau của ai đó, nhưng là niềm vui của bạn. Vàng cũng là không khí của tôi, tôi hít thở mỗi đêm khi phải nhảy múa dưới trăng, không như ngày xưa tiền nhân chỉ biết thức đêm mài kiếm. 

Đôi khi tôi suy nghĩ về số phận kho vàng của tôi. Cuối cùng, khi đã tích lũy đủ, tôi sẽ làm một bức tượng bán thân của mình từ vàng ròng, tinh khiết và vàng rực rỡ, và tôi sẽ chở ra bằng thuyền để ném nó xuống biển. Nó làm chúng ta vui khi không còn ai dám nhìn nó. Để biết rằng luôn luôn có những chữ vàng trong thâm tâm của bạn và tôi. 

Nhưng tình yêu với biển thì khác, nó sẽ cùng với nỗi đau, cùng với mọi người, kéo dài và xanh biếc, mãi mãi…


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF…(1) | Lê Vĩnh Tài

SONGNGUTAITRAM Photography by Nguyễn Thị Phương Trâm

An epic poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm
Art: Đinh Trường Chinh

they’re tall because we’re on our knees

NIGHT & THE CONTINUING FALLING VERSES OF… (1) 

1.
It’s just a dream…

within one’s huge ego
a step before
knowing one’s error

by one finger
agitated
masses of curls in wild fashion
in a twist

scream
so all could hear:
me me me
here here here
now now now

2.
One could have such thoughts…

straight after
poetry was molested

it’s possible to see
the substantial part of our mind
fall out
like dentures of a witch
mistaking it for the Creator

we place her down
like a doll
it opens and closes its eyes
breathing
vibrating
like the washing machine
washing underwear in a heavy cycle

we never sleep
executing everything
for the witch
to lie down quietly
with poetry…

3.
Count…

I want to run and count every brick
in the buildings
count the discarded old tires piled up in front
spilling into the pavement…

I want to count the shadows
within the white froths of summer
I want to count the galaxies
like the freckles on her dear face
when she was in love with me

when we were curious about the population of the world
she asked
will it be more than the old tires
do we keep track of everything daily?

more than
the tombstones we see in the sky?

the children climbing out of the womb
compared to Highway 9 Nam Lao National Cemetery?

How many? How many?
life and death?

so does that mean
we’re all standing in a bucket
scooping up water to bathe
just the right amount

and when you know how to count
you have counted one
you have one dollar
the one bun you’re eating right now
taken away from the mouths of a million people
starving to death…

4.
Dissolving dreams…

thrown from the vernacular
we threw away all the words within our grasp
like peace and justice
where
The sun knows only to dance and jump up and down
screaming fire

until
justice is applied
night falling beneath a canopy
thin and kind
soft and persistent(nagging)
like her…


5.
In the end…

you touched
the absence in all of us
from those years long ago

your shadow is always present
in my dreams and yours
always us meeting for the first time
before the Pride of Country is repaid
to all of us

or should I let life fall on top of each other
in bed
to discover
our poems
bound together
in a book is larger than
we believed…


6.
Sleepless nights…

what makes it harder for us
A gift? The betrayal?
Light is our ambition?
Or is it actually the darkness?

Is the country at peace closer or further away?
it’s difficult for us to visualise it
but evidently drawn across the night sky
a white sky
clouds like layers of wrinkles
devastating on our mother’s brow

night like the endearment of a raven
leaving us, gone forever

songs and poems
We’ll never hear nor see:
this meadow, this sky
and even the clouds
the day the Nation lost its composure…


7.
A hymn no one remembers…

we feel its presence
not high up
but on a holy night
in the rustling pebbles under our feet

the hymn sadness
depleting happiness
sounds of muffled bells
like when we’re drunk

in a cursed chamber
rhymes of a traditional poet
dreary and sad
nauseating

in the night
our soul rest
enters a water fountain
the moment we celebrate the farewell of peace
peace as a running stream
makes you weep since it’s
rather deep
rather us
rather apart
rather aching…

oh then we’ll have to learn how to endure
what human beings must endure
endure endure and endure
before it’s no longer possible to endure it
since we’re dead
.
peace! peace!
one day there shall be peace
how many will hold their breath praying
the corpses raising their voice in a hymn

until they abandon their country…


8.
Slightly mad…

“one should all be slightly mad…”
– poetry said,
so our youth shan’t be wasted

each verse would be a schooner of beer
so you’re not entirely clear
in half hesitating steps
look back
always afraid

look back looking back
like the vernacular is forced to repeat itself
on edge
giving any poet a short temper
tight chest

poetry knows one should be slightly mad
to write down what shouldn’t be written
it’s bigger than any gift
award or royalty

it’s usually a shame
removed from a poet’s face
like a bandage full of blood removed by the nurse from a wound
the day poetry was discharged…

9.
Good poetry is what…

what institutes a good poet
the world yearned for them
as they allowed the vernacular
to fall
like tears

the vernacular again softer
echoed mournfully
the day she entered the arena
stepped on a burning thorn bush barefoot
unblinking as they stared into the burning thorns
yellow in its dusk
ending in rebellion
shaken destruction
the thorn bush helped us to remember
possibly her, biting her tongue off

we try to hold poetry in our heart
our spirit that bit more moved
the letters are glaring yellow
rhythmically swaying
cut short
before it’s published
turning green
destroyed by a breeze

10.
A prisoner of war…

the poet is a prisoner of war
in the vernacular

noting the increasing number of poets
the vernacular needed
to build more and more prisons

at night. the poets paste stamps on their poems
carefully and surely putting on their helmets
ride to the post office

the stamps fading
since undefined are the colours in the dark
where a woman sat to sow back a shirt button
dropped by a poet…

her fingers
pushing the needle through a layer of undergarment
like the thoughts of poets
through paper
through the vernacular
through the borders of nations
into an anthem
resounding
like a promise
the day the poets set out for battle
fighting
returning as a prisoner
from a fragile
war
with words…


11.
If there were no fear of a poet being a burden…

there would have been enough time to be sad
only the poet Vương Ngọc Minh is fearless
if a whistling rice cooker is the smile of a child
turns off like the fearless Vietnamese poet, untouched by sadness

we should be suspicious of poetry
be afraid of why we’re not afraid

a teardrop maybe a poet
fallen on land weightier than
a million shards of the heart

child, you should pick up what’s left
don’t cry
we need to persist
in this overwhelmingly despicable world where no one dares protest

ends with the slice of a blade
bleeding what’s left
of our hope

meaning there’s no hope in the consonants that dare to straighten their backs
the risky acts
the vowels twisted
babbling
and child, you’re exhausted

the words are powerless
staring at the poet’s head
bowing low
begging the government
for the privileged to dream
from their home
lying around on the floor
stare at the huge sky

the poets are scared to death
so scared they dare not say they’re scared…kkkij

12.
Perhaps he’s too late, there’s no one left for him…

so very lonely
sometimes you turn up
shout the name of someone who’s not even there
by a dusty set of stairs to the attic
the musky smell

people have wept over a message
because of some idiot’s
cheap words

you’re standing slipping
into an abyss
belong to someone who wants to pull you from the edge

all seems to be in the right place
a metre of film on tv aZSW
a hello handshake
as you turn up during dinner time
the pain of homelessness
searching for a way home
now it’s colder outside

the coughing of those
on their last breath
in an emergency room with no lights

perhaps. a kind of loneliness
no one knows how to justify
but dive into reading
rows of news during a time of forgiveness
not our mother’s day
there’s no need to question
why there’s no return of the Messiah in the 21st century
not because there are no virgins left

no worries. no worries
there are so much which bring us to tears
the world is beautiful
besides what’s slipping into hell

13.
The truth…

we must continue to run after it
like happiness
would never abandon its game

even when the poem begins to be slowly eaten away
as metal dissolves in acid
the poet must
chase, chase
the truth, the truth…

in a chilly garden
the wind can shift
but the poet’s strength
it’s chasing the truth
even with the tribulation of secrets leaking

Otherwise, how could we
have a normal conversation with each other?

we must speak up now
nothing warrants the existence of words
exhausted by the second
tick-tocking the things no one dares to explain

the poet must rise
to the occasion in words
even as it ticks away in an eye shut in a blink

and we shall be present
yet to have forgotten our past
we must speak up now, that is
the truth is actually the truth
and fear is actually fear

like when we had abandoned each other
you alone my love, ran…
……………

the days
April recalling
our brothers returned in long boxes
sealed tightly
we stood around staring
weeping
so Mother knows how tactlessly they had put the boxes together…


14.
At sea floating is the word ”but”…

when we’re searching for the past:
“The land abundant, the forest gold the sea silver
The citizens’ heroic and frugal
Brothers and sisters helping each other…”

poetry now thoughtful of the silver sea:

the sea for the fisherman provides everything
stun guns, batons, confiscation of fishing gear
all the oil suck up, all the freshwater drained
towing the boat back to be impounded
people are held hostage until we pay
ransoms for the completely empty boats

ready for another trip out at sea
with the anxiety of a wife
mounting debt
small docile children…

the sea injured like the scars on the land
a deep cut in the sea as sound as a deep cut in history
severing the right to cry
those supporting the fisherman
on land
also captured

the sea coordinates also lose their focus
loses its faith
lost still with a compass
into a vast 16 words in gold
of course more precious than silver
dear sea…

you should awaken a dream
or a first glance at the world
when you could have whatever you desire
be thoughtful of the sea of your homeland
but when they say the sea over there of theirs
you must know there’s another homeland for you

like when people say to you
the sea exists still in the waves
rolling into the foot of those resorts
you’re still allowed to look
but not swim in it
because the waves are no longer yours

don’t think that you’re despicable
you still have the Sun
burning your skin
charring your hair
glaring in your eyes
since long ago through your heart blazing was the truth…


15.
They’re tall because we’re on our knees
Mother’s heart is as vast as the Pacific Ocean…

but as Mother dropped to her knees, we could see the prayers
as Mother dropped to her knees, we could then see the value of tears
we could then hear the cries
perhaps Mother’s head is slightly higher or lower
perhaps Mother’s head is falling
her eyes closing and then not

but it is the prayer of all prayers
how could you not see this?
or have you never had a Mother?

ĐÊM VÀ NHỮNG KHÚC RỜI CỦA… (1) 

1.
Nó chỉ là một giấc mơ…

trong đó sự kiêu ngạo của ta lớn
tới mức trước khi ta
biết mình phạm tội

với một ngón tay
quay cuồng
sau đó xoắn vào trong mái tóc
được chải rất hoang dã

và hét lên
cho mọi người phải nghe thấy:
ta ta ta
đây đây đây
này này này…

2.
Ta có thể có ý nghĩ…

trong một thời gian ngắn sau khi
thơ bị hãm hiếp

có thể thấy
năng lượng từ bộ não của ta
rớt ra
như hàm răng giả của một mụ phù thuỷ
mà ta cứ tưởng là Thượng Đế

ta đặt bả nằm xuống
như một con búp-bê
biết nhắm và mở mắt
thở
& cứ reo lên như những âm thanh
của máy giặt
đang cố sức giặt đồ lót

ta không bao giờ ngủ
và đã làm tất cả những điều này
cho con mụ
nằm yên xuống
cùng thơ…

3.
Đếm…

ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà
để đếm những viên gạch
những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân
tràn ra ngoài bãi chứa…

ta muốn đếm những bong bóng
trong nước bọt mùa hè màu trắng
ta muốn đếm các thiên hà
như nốt tàn nhang trên mặt của em
ngày em còn yêu ta

và khi ta theo dõi dân số thế giới
em sẽ hỏi
nó có nhiều hơn những chiếc lốp xe
hàng ngày ta vẫn đếm?

nó có nhiều hơn
những nấm mộ ta vẫn thấy trên đời?

những đứa trẻ chui ra khỏi tử cung
so với nghĩa trang nam lào đường 9?

số lượng? số lượng?
sự sống và cái chết?

đó có phải là
tất cả chúng ta cùng đứng chung trong một cái xô
múc nước lên để tắm
vừa đúng số lượng

và nếu bạn biết đếm những con số
bạn có thể đếm đến một
bạn có một đồng
và một cái bánh bạn ăn
được lấy ra trong một tỷ người
đang chết đói…

4.
Giấc mơ tan biến…

để quăng ra ngôn ngữ
ta đã ném hết những chữ trong tầm tay của mình
ví như hoà bình và công lý
ở nơi
mặt trời chỉ biết quay cuồng và nhảy
hô to như lửa cháy

cho đến ngày
mọi thứ công bằng được thực hiện
đêm rơi xuống dưới một tàn cây
mỏng, dịu dàng
mềm và đay nghiến
như em…

5.
Cuối cùng…

bạn chạm vào
sự vắng mặt của chúng ta
từ bao nhiêu năm trước

hình bóng bạn đã luôn luôn có
trong giấc mơ của tôi và bạn
vẫn là lúc chúng ta gặp nhau lần đầu tiên
trước khi lòng sùng kính về Tổ Quốc phải được trả lại
cho mọi người

hay là tôi để cho cuộc sống của chúng ta nằm lại với nhau
ngả ra trên giường
và sau đó đột nhiên nhận ra
là các bài thơ của chúng ta
nếu gom lại thành một cuốn sách
nó lớn hơn rất nhiều
so với những điều chúng ta từng nghĩ…

6.
Đêm trắng…

cái gì làm ta khó khăn hơn
món quà? sự đểu cáng?
ánh sáng là mong ước của ta?
hay chính là bóng tối?

đất nước gần hay xa hơn khi đã hoà bình?
ta gần như không thấy
chỉ biết đang nổi lên trong đêm
một bầu trời màu trắng
mây như những nếp nhăn
xót xa vầng trán Mẹ

bóng tối như mối tình của một con quạ
bỏ ta và biến mất

những bài hát, những bài thơ
nhưng ta không bao giờ còn nghe hay nhìn thấy:
như cánh đồng này, bầu trời này
và cả mây bay
ngày Tổ quốc hình như không còn bình tĩnh…

7.
Bài thánh ca không ai còn nhớ…

ta cảm thấy sự hiện diện của nó
không phải tít trên cao
mà ngay trong đêm thánh
đá sỏi lăn dưới chân mình

bài hát là âm thanh của nỗi buồn
hay niềm vui đã tắt
tiếng chuông mềm đi
như ta say rượu

trong căn phòng như ma ám
như vần điệu của các nhà thơ kiểu cũ
làm ta ủ rũ
ớn và buồn

từ trong đêm
linh hồn ta phải nghỉ ngơi một chút
trước khi bước vào trong một Đài Phun Nước
ngày chúng ta ăn mừng sự vĩnh viễn của hoà bình
hoà bình như dòng suối chảy
làm ta bật khóc
vì thẳm sâu
vì có nhau
vì mất nhau
vì nỗi đau…

ồ rồi cuối cùng chúng ta lại phải học cách chịu đựng
những gì mà con người phải chịu đựng
chịu đựng chịu đựng chịu đựng
trước khi không còn chịu đựng được nữa
vì họ đã chết

hoà bình! hoà bình!
một mai có hòa bình
bao nhiêu người cùng nín thở cầu nguyện
cùng hát trên những xác người

cho đến ngày họ bỏ Nước, ra đi…


8.
Cơn điên nhẹ…

“mỗi người nên có một cơn điên nhẹ…”
– bài thơ nói,
để khỏi phí một đời trai trẻ…

mỗi bài thơ sẽ là một cốc bia cho bạn
dù không hoàn toàn tỉnh táo
nó nghĩa là một nửa bước chân của bạn
ngập ngừng quay lại
vì sợ hãi

quay lại quay lại
như ngôn ngữ bị lặp lại
bên bờ vực
làm bất kỳ nhà thơ nào cũng thấy tức
ngực

và thơ biết ai cũng nên có một cơn điên nhẹ
để viết những điều không thể viết
nó lớn lao hơn những thứ quà tặng
giải thưởng hay nhuận bút

nó nhiều khi là nỗi nhục
được gỡ bỏ khỏi gương mặt nhà thơ
như y tá gỡ tấm băng đầy máu ra khỏi vết thương
ngày thơ xuất viện…


9.
Thơ hay là một cái gì đó…

các nhà thơ hay là các nhà gì đó
những người cả thế giới cứ tiếc nuối
vì hay làm ngôn ngữ rơi
như nước mắt

ngôn ngữ mềm đi thêm một lần nữa
vang lên thê lương
ngày em bước vào một hội trường
cởi giày giẫm lên những bụi gai đang cháy

mọi người nhìn đăm đắm
vào những bụi gai đang cháy vàng như hoàng hôn của chính nó
cuối cùng là sự náo động
rung chuyển và đổ vỡ
bụi gai làm ta nhớ
hình như cái lưỡi chó chết của em…

ta cố hết sức đặt thơ trong lồng ngực
có vẻ như linh hồn ta run rẩy hơn một chút
màu vàng buốt nhức
của những con chữ, những giai điệu
của ta bị cắt bỏ
trước khi nó được phát hành
thành màu xanh
và bị phá huỷ bởi một cơn gió…


10.
Tù binh chiến tranh…

nhà thơ là những tù binh chiến tranh
của ngôn ngữ

nhưng lưu ý là số lượng nhà thơ đang tăng
nên ngôn ngữ cần
xây thêm nhiều nhà giam mới

trong đêm. nhà thơ dán những con tem lên bài thơ của mình
chầm chậm và chắc ăn khi đội mũ bảo hiểm
chạy xe ra quầy bưu phẩm

sự mờ nhạt của con tem
như màu sắc nhạt nhòa trong bóng tối
nơi có một người phụ nữ đang ngồi khâu lại chiếc cúc áo của nhà thơ
bị rơi…

ngón tay của nàng
đẩy cây kim xuyên qua lần vải lót
như ý nghĩ nhà thơ
xuyên qua trang giấy
xuyên qua ngôn ngữ
xuyên qua biên giới các quốc gia
thành bài ca
mà âm vang của nó
nghe như lời hứa
ngày nhà thơ lên đường ra trận
đánh nhau
và trở về thành một tù binh
của cuộc chiến tranh
mong manh
với chữ…


11.
Nếu không sợ nhà thơ sẽ đổ nợ…

phải đủ thời gian mới có thể sợ và buồn
chỉ có nhà thơ Vương Ngọc Minh không biết sợ
vì nồi cơm reo sôi và nụ cười con nhỏ
sẽ tắt đi nếu nhà thơ việt nam không biết sợ và buồn

cả với thơ ta cũng phải nghi ngờ
sợ hết thảy những điều không đáng sợ

dù giọt nước mắt nhà thơ
rớt trên đất nước nặng hơn một triệu mảnh vỡ
của trái tim

em hãy nhặt lên những gì còn lại
đừng khóc
chúng ta cần tồn tại
trong một thế giới có quá nhiều sự khốn nạn mà không ai dám cãi

mọi thứ kết thúc với một lưỡi dao
cứa chảy máu những gì còn lại
hy vọng của chúng ta

là không hy vọng vào những phụ âm nào dám đứng thẳng lưng
chỉ là chơi dại
những nguyên âm phải viết uốn cong
lải nhải
ngày em kiệt sức

con chữ bất lực
nhìn vào cái đầu cúi xuống
của nhà thơ
đang van xin một giấc mơ
từ nhà nước
dù đang nằm chàng hảng giữa sàn nhà
vẫn phóng mắt nhìn canh giữ
bầu trời bao la…

những nhà thơ đang sợ chết cha
sợ đến mức không dám nói là mình đang sợ…kkkij


12.
Có lẽ đã quá trễ, hay còn ai sẽ đến với anh…

thật là đơn độc
rồi cũng có khi bạn đến
gọi to tên một kẻ vắng nhà
lớp bụi trên cầu thang gác
ngửi một mùi khác biệt

nhiều người đã khóc vì một tin nhắn
của một thằng đần
khuyên những điều giẻ rách

chỗ bạn đứng đang tụt xuống
một hố thẳm
của kẻ vực sâu muốn cứu kẻ trên bờ

hình như mọi thứ đang bắt đầu gọn ghẽ
một thước phim trên tivi aZSW
cái bắt tay chào
khi bạn đến lúc cả nhà đang ăn tối
cái đau lòng của một kẻ đi hoang
đang kiếm lối về
vì bên ngoài trời bắt đầu lạnh

cả những tiếng ho
của những người sắp chết
trong phòng cấp cứu mất điện

có lẽ. đơn độc
người ta không còn biết phải làm gì
ngoài việc cắm đầu vào đọc
trên báo những dòng tin vào mùa ân xá
không phải lễ vu lan
đừng ai thắc mắc
sao thiên chúa không giáng sinh vào thế kỷ 21 này
không phải vì không còn trinh nữ

không có gì. không có gì
đời sống đầy ắp những thứ làm ta xúc động
thế giới vẫn tuyệt vời
trừ mọi thứ đang rơi vào địa ngục…


13.
Sự thật…

và chúng ta luôn phải theo đuổi nó
giống như hạnh phúc
sẽ không bao giờ chịu dừng trò chơi lại

ngay cả khi câu thơ bắt đầu bị ăn mòn
như axit ăn mòn kim loại
nhà thơ cũng phải
theo đuổi, theo đuổi
sự thật, sự thật…

gió có thể di chuyển một chút
trong khu vườn rất lạnh
nhưng nhà thơ chỉ có sức mạnh
khi đi tìm sự thật
dù sợ vỡ mật

bởi không như thế làm sao chúng ta còn có thể nói
những câu chuyện bình thường với nhau…

chúng ta phải nói ngay bây giờ
vì không còn gì chắc chắn về sự tồn tại của các con chữ
đang mệt mỏi như chiếc kim giây
tích tắc những điều không ai dám giải thích

nhà thơ là sự vượt lên
của những con chữ
dù nó tích tắc hay chớp mắt nhanh như cắt

và chúng ta trở thành hiện tại
khi chưa kịp quên quá khứ (*)
chúng ta phải nói ngay bây giờ, đó là
sự thật chính là sự thật
và sự sợ hãi chính là sự sợ hãi

như khi chúng ta bỏ nhau
chỉ một mình em chạy trốn…
…………….
(*):

những ngày này
tháng 4 làm nhớ
những người anh thường trở về trong chiếc hộp dài
dán kín
bạn bè đứng nhìn
bịn rịn
để Mẹ biết người ta đã dán những chiếc hộp ấy cẩu thả như thế nào…

14.
Có một chữ “nhưng” đang lênh đênh trên biển…

khi chúng ta tìm kiếm về quá khứ:
“rừng vàng biển bạc đất phì nhiêu
nhân dân dũng cảm và cần kiệm
các nước anh em giúp đỡ nhiều…”

và bây giờ thơ nghĩ về biển bạc:

nhưng biển mang lại cho ngư dân chúng ta tất cả
roi điện, dùi cui, tịch thu ngư cụ
hút hết dầu, đổ hết nước ngọt
dắt thuyền về giam
giữ người làm con tin cho đến khi chúng ta
chịu nộp tiền chuộc lại chiếc thuyền
trống rỗng

và sau đó lại chuẩn bị cho lần ra khơi mới
với nỗi lo thắt lòng của người vợ
với một đống nợ
và sự ngơ ngác những đứa con thơ…

biển cũng bị chấn thương như những vết thương trên mặt đất
một vết cắt thật sâu trên biển như vết cắt của lịch sử
đứt đoạn quyền được rơi nước mắt
khi những người ủng hộ ngư dân
trên bờ
cũng bị bắt

nên tọa độ trên biển cũng bị mất tập trung
như đức tin bị mất
nếu bạn có la bàn bạn vẫn bị lạc
vào mênh mông bát ngát 16 chữ
vàng
dĩ nhiên quý hơn bạc
biển ơi…

bạn hãy đánh thức một giấc mơ
hay cái nhìn thoáng qua đầu tiên của thế giới
khi bạn cứ tưởng rằng bạn có thể có bất kỳ những gì bạn muốn
bạn cứ nghĩ biển của quê hương
nhưng khi người ta nói rằng biển của phía bên kia
bạn phải hiểu mình còn một quê hương khác

nhưng người ta nói với bạn
biển vẫn còn trong những làn sóng
đang vỗ vào chân những khu resort
bạn vẫn được quyền nhìn và ngắm
chỉ không được vào tắm
vì sóng biển bây giờ cũng không phải của bạn

bạn đừng nghĩ là mình khốn nạn
vì bạn vẫn còn mặt trời
cháy nắng trên da bạn
khét nồng trên tóc bạn
chói chang trên mắt bạn
như ngày xưa chân lý chói qua tim…


15.
Người ta lớn vì chúng ta quỳ xuống…

Lòng Mẹ bao la như biển Thái Bình…


nhưng khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra lời cầu nguyện
khi Mẹ quỳ xuống, chúng ta nhận ra giá trị của nước mắt
chúng ta nhận ra tiếng khóc
có thể đầu của Mẹ hơi ngước lên hoặc cúi xuống
có thể đầu Mẹ rơi
mắt Mẹ dù mở hay nhắm

nhưng đó chính là lời cầu nguyện cho những lời cầu nguyện
bạn có biết không?
hay bạn chưa bao giờ có một người Mẹ?


After words:

Những khúc rời y như tựa đề, là một chùm thơ gồm 15 bài rất hay, một hành trình đi ra vào nội tâm thật lạ mà tôi thấy thật khó diễn tả. Mỗi một bài có một bản chất riêng, mỗi lúc tôi thấy như đang sống những hàng thơ:

“ta muốn chạy bộ quanh các tòa nhà
để đếm những viên gạch
những chiếc lốp xe cũ chất đống trước sân
tràn ra ngoài bãi chứa…
ta muốn đếm những bong bóng
trong nước bọt mùa hè màu trắng
ta muốn đếm các thiên hà
như nốt tàn nhang trên mặt của em
ngày em còn yêu ta”

Hôm kia tôi giật mình thấy tôi đang đếm những hạt mưa, từng khúc gỗ hàng rào. Đời sống theo nghệ thuật. Đó không phải là ý nghĩa của văn chương sao?

Người ta hỏi tôi hoài, tại sao dịch nhiều vậy, để làm gì? Trả lời của tôi, tại sao lại không? Tôi xin hỏi bạn, bạn có biết yêu bao giờ chưa, có bao giờ nếm được vị đam mê? Như khi một mảnh chocolate béo ngậy đang tan trong miệng bạn cùng với một hớp cà phê đen đắng; hay như khi cắn vào trái táo xanh đầu mùa giòn chảy trên môi chua rồi từ từ ngọt lịm. Không có cách nào mua được tình yêu và sự đam mê, chỉ có cho đi. Đơn giản vậy thôi.

___

A continuous 15 verses of fantastic poetry, I find it oddly difficult to put it into words the emotional journey dipping in and out of the translations over two years. Each poem has its own persona, I’m oddly living some of these moments:

“I want to jog around the buildings
counting every single brick
discarded old tires piled up in its front yard
spilling into the pavement…
I want to count the shadows
in the white froths of summer
I want to count the galaxies
like freckles on her face
when she loves me still”

I find myself counting raindrops, picket fences, and the number of timber panes. Life imitating art. Is it not what literature is all about?

I’m asked over and over again, why do I translate so many? My answer to you is, why not? Let me ask you, have you ever loved, are you ever passionate about anything? Like eating a piece of creamy dark chocolate with a shot of espresso; Sink your teeth into a first season granny smith, its juice running down the sides of the mouth, and the tartness gives you a shock before that delightful sweetness at the end. Love and passion can not be bought, it can only be given away. It’s that simple.

Trâm

July 26th, 2020

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

CONTRITION | Lê Vĩnh Tài

Sông Hương, Huế, Việt Nam Winter 2025. Photography Nguyễn Thị Phương Trâm

A short story in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài
Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

1.

She walked through fire for him, a stranger with a blistering scaly chameleon soul. Her act has nothing to do with composing poetry, but escaped from her choking proletarian sadness were the disturbing memoirs, with her, the books of fiction stood up.

The acquaintance, or stranger right there, a blistering scaly chameleon soul, couldn’t sleep under all the whirlwind and clay mixed in with the mud and blood in her groundwater. She made a promise with the moon high up in the sky and decided to bring home the whirlwind and the battling flicker of fire.

All the memoirs in her house were set on fire as she followed the moon, except for an abandoned newspaper clipping. Other than the battling flicker of a flame and wavering judgement, he lectured about redemption, though openly he was secretive. Her newspaper article is now an abandoned grey mountain side chapel. The mountain, where it was green, has turned red and yellow, the colour had to be gold not yellow. Before he was satisfied. Even better, if it was diamond. She lectured about redemption, but instead he fell into the pits of ever changing despair from a hymn, he was so disappointed about how far she had strayed. 

Yellow is the colour of jealousy she said, before she proceeded to walk through fire because of him.

2.

She said: it’s noisy, it’s too noisy. 

She said: they were my saviours, how could they do this to me?

Quietly I talked to her as I stared at the dining table and its vacant chair. On death row no one has to pay for their last meal. Because you will pay with your body, until you’re destroyed because no one could ever return a soul that has been stolen. They will leave behind the shell of a ghostly spirit, and you will suddenly find that your you are black and blue, bleeding out just enough blood before you crumble.

She said again just then: it’s too noisy.

September 2022

_

SÁM HỐI

1.

nàng đã băng qua lửa vì hắn, một kẻ xa lạ với tâm hồn tắc kè hoa bị rạn nứt. Nàng không làm thơ, nàng đã vượt qua sự u uất vô sản bằng những bài bút ký lầm lạc, nàng đứng lên cùng với những quyển tiểu thuyết.

người dưng, hay kẻ xa lạ vẫn còn đó, một linh hồn tắc kè hoa bị rạn nứt, hắn không ngủ yên dưới những chấn động của gió và đất sét pha bùn và máu trong mạch nước ngầm của nàng. Nàng đã hứa với mặt trăng ở trên cao và đã dẫn về nhà sự chấn động của gió và những nhịp đập chập chờn của lửa.

những bài bút ký bị cháy khi nàng đi theo mặt trăng, nhà của nàng chỉ còn một bài báo bị bỏ hoang. Ngoài những nhịp đập chập chờn của lửa và bản án mờ nhạt, hắn đã rao giảng về sự cứu rỗi, nhưng lại tỏ ra bí mật. Bài báo của nàng bây giờ như một nhà thờ màu xám bị bỏ hoang nơi vách núi. Núi, nơi ấy màu xanh thành màu đỏ và màu vàng chính là vàng chứ không phải màu vàng. Vậy thì hắn mới chịu. Kim cương càng tốt. Nàng đã rao giảng về sự cứu rỗi, nhưng hắn lại rơi vào những vực sâu đầy biến động của một bài thánh ca và trách móc nàng đã sai lầm.

màu vàng chỉ là sự ghen tị, nàng nói và sau đó đã vượt qua lửa vì hắn.

2.

nàng nói: ồn ào quá, nó quá ồn ào.

nàng nói: họ đã cứu tôi, nhưng tại sao lại xảy ra chuyện này?

tôi thì thầm với nàng khi nhìn vào một chiếc bàn ăn vẫn còn trống một ghế. Bữa ăn cuối cùng của tử tội không ai phải trả tiền. Vì cơ thể của bạn sẽ trả, cho đến khi bạn tan nát vì không ai có thể trả lại linh hồn đã bị đánh cắp của bạn. Họ để lại vỏ bọc của một hồn ma, bạn tình cờ bầm tím, khi bạn chảy máu vừa đủ để gục xuống.

Nàng vẫn nói: nó quá ồn ào.


Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet, and translator, was born in 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.