A short story in Vietnamese by Trần Băng Khuê

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

Aqua is published on Masticadoresindia:

“Trần Băng Khuê and Nguyễn Thị Phương Trâm have created a wonderful story of introspection. The eternal question that often plagues any human being – Why am I here? What is the purpose? And the constant urge to leave it all and simply disappear. I love the voice and pace of this writing. A beautiful effort by the writer and the translator. Often the painful realization of death makes one rethink and appreciate the significance of one’s life. The pandemic has brought many of us to our knees and the fortunate have risen again to reassess and move on.” Terveen Gill


There were only wolves on the moon.

The wolves live on the moon.

Then, what will you find in the forest?

Aqua. Aqua. Aqua.

Someone’s soundless voice cut across the darkness. The fifteenth. The full moon or a blood moon at this time of the month? Two thousand twenty one. Chilled to the marrow staring at the icy moon, in passing time chilled to the very major five organs. Lungs? Breathing, the thought of breathing, reminded me suddenly of my breath. Was my breath real? Or was it something I used to have. Or ever at all. Breathlessly gasping for air once upon a time in my first kiss. I thought I was talking about breathing. Instead I was curled up in agony that particular autumn. They have all disappeared. My private autumn. The fall I was sixteen. The fall I was seventeen. The autumn I was eighteen. The fall mobbing my tears upon someone’s turned back. Yet here I am, ceaselessly to this day searching still for them. Two thousand and twenty one. My breath was nowhere to be found. In the forest. At the bottom of the sea. On the moon. Or some other place, some other plane of existence, my breath hid from me. The kind of breath, an air of love, blue sky. (But, the human race has no true understanding of love).

I am here, I clearly see myself as the embodiment of existence, and that’s the truth. I don’t have time to make fun of other people. I’m fully aware that, I am here, I can see myself, right there in front of me. Certainly in front of me there’s neither any kind of light or darkness. Since light and darkness are useless to me at the moment. As for the proof of my existence. Gosh all of us are real at various levels in one form or another. But we deny our existence, we find ways to disappear. How can one truly disappear? My hands, feet, eyes nose mouth, stomach heart liver are all there. Presently how could I possibly disappear, when I have barely left my mother’s womb, I’m still a child, a teenager, a woman, and with certainty, one day I will be a wrinkly older woman.

No, I don’t want to disappear. Even though I’m fully aware, sometimes in our youth we did simply disappear. Youth. I have never needed a glimpse of my youth as much as I do now, to confirm that I’m unable to ever disappear. Those in their middle age desire their youth just as much. And the elderly want their middle age, or if they were more greedy, want to be a teenager again, dream of their youth, turn back the clock, perhaps to the point of non-existence?

Still, the disappearance unravelled, right in front of me, I deliberately made an

effort not to look, not to study it. I deliberately deny my disappearance, like everything else. Like on a walk, I passed a garden right by Huong river, people were trying to save a hundred year old tree from dying. They wrapped it up, held it down, diligently water it every day. A few months after approaching the park, it was already spring, and it was budding with new shoots. The ancient tree was revived to live another life and will never again disappear. Ironically ever present is the rebirth of the universe. Dying to live again. I’m fully acquainted with the cycle of life, but at this moment I do not want to disappear. Like when I was young, I wanted to disappear as soon as I turned fifty two, then after a long time, after I was married, at twenty eight I wanted to disappear.

Spring, ten years later, after the familiar September-October tropical storm the ancient tree was thriving with copious new shoots, I lost the desire to disappear. In truth, at the time, the summer was mourning the loss of so many lives across the globe, the summer burned hot with the cremation of so many bodies amidst the pandemic, the summer overwhelmed by freshly dug graves and littered piles of red earth and crosses, I no longer wanted to disappear. I thought about the autumn spent at Wanaka lake. I thought about Albert Park. I dreamed of Prince street. Memories of the lanes through Queen City. I missed the charming evergreen at the university on the other side of the ocean. All of it was revived in my dreams day after day, by the minute, by the hour. I will, with certainty, never deny my existence.

The idea of disappearing makes no sense. I thought, there was a time I wanted to disappear, I was in a dark place. And the world in the name of humanity was rather ridiculous. But now, in front of me is a pitiful humanity of death and separation. Hence, I must survive, I must be something of value. I’m fully aware of the fact that, often I would find myself indefinitely cut off, oblivious to the blandness of humanity, but then again, I must admit, I had to learn how to love if I am to survive. Death was just a part of the life cycle of the universe. One day this universe will also disappear, replaced by another. But right now, I must allow myself the right to exist in the embodiment of a miracle of a universe condensed in a self that is me, eyes nose mouth hands feet, heart liver stomach lungs thousands and thousands of pulsating veins alive and connected to make up the person that is me.


The dying atmosphere. 

Honestly, I couldn’t breathe on such days. The opening in my ears would slowly shut down. I would shut my ears to the sad stories of the world. Thus, in the end, all I was able to hear was myself mumbling incoherently. It was difficult to make out clearly the sound out there in the world, including what the man right by my side was saying. I wanted to know more about the idea of losing one’s breath. But right now, I have to deal with the odd sound forcibly trying to invade my ears. 

My nose is still there, it is still sensitive to the touch. But my breath was not to be found. The walls of the room looming, surrounded me. My view, the overwhelming sunlight, a horizon thick with the grey smoke of May. Smoke from the burning fields. The golden fields bearing seed. The golden fields bearing life. And the golden fields red with fire like the choking fires of dead bodies across India at the height of the pandemic. Death layered between the prayers. The Ganges. No, I’m down South of the Perfume River as the city of Hue was under siege. 

I am still unable to breathe.

I thought I had completely shut down the opening to my left ear. But no, I could still hear someone whispering in the dark. Aqua. Aqua. Aqua.

What was I supposed to do with this Aqua? In my tiny room, scattered with white canvas, paint brushes, and various random tubes of coloured paint. What was I supposed to do with this Aqua? Who was Aqua? Who was Aqua? I didn’t know. Or did I deliberately deny this fact? Like right now, loneliness plagued me, the complete emptiness. Aqua was gone. There was no sign of Aqua. Including the laughter and cries clearly instinctive of a child. The scattered canvas remained as plain and white as anyone’s lungs. Breathing had a white hue. I’ve confirmed that my presence could never be wrong. The whiteness of breathing. I’ve pondered the idea of it. The fantastical sadness. But, the pain was evidently clear, lucid. Including loneliness. There were nights when Aqua was at the centre of my dreams. It was a very different world. It’s not paradise or was it ever anything of this world, even less, hell. Gosh this middle of nowhere was the epitome of desolation. Aqua was alone there. The only tree, standing tall on an endlessly vast meadow, exactly like a painting I’m obsessed with, the Wanaka tree haunted me. The lonely tree. It was there in the middle of nowhere, out of place in the middle of a lake. The ridiculousness of it being there was what made it so sad. It induced an overwhelming unexpected curiosity from those who had happened upon it. Humanity is an enigma of contradiction. When even loneliness was an issue. 

At the height of this stuffiness, boiling heat mid-summer, I had to, I was determined in trying to find out what these odd sounds were about, the sound which had invaded every corner of my mind. There was a full moon last night. Round and beautiful. Bright and clear. Like when I was fifteen, sixteen years old.


I took Aqua to a forest full of soothing leaves and lullabies. I took Aqua to my forest that particular day, the forest bed was thick with fallen leaves. But as they continued to dig and search for taller trees to chop down, the leaves became more unreachable, as I retreated further and further away from my forest. What was left of my daydreams, what was left of my forest?

“Don’t cry Aqua”, I soothed. The wind will return. The rain will sing. The sunlight will dance upon the layers of rotting leaves welcoming the fall. But Aqua continued to cry.

March. Secured in my arms, I took Aqua to a place full of clouds. The clouds were endlessly drifting. I ran, and I ran. I thought I would run until the clouds would stop drifting, until the clouds would stop wandering. It’s March, Aqua stop, stop crying. I lifted my hand and ran a finger down the bridge of its nose. A drop of sweat moistened the centre of my palm. A drop of sweat rolled down Aqua’s innocent baby face. What will stop Aqua from crying? I laughed bitterly. My laughter cut through the forest, cutting across the spring, piercing the horizon and the clouds. But it could not drown out Aqua’s crying.

Aqua kept crying.

Hence, after a while I became addicted to Aqua’s crying. I stopped trying to stop the crying. I let Aqua cry as much as it wanted, to its heart’s content. Aqua’s cry permeating the air, scattered mournfully like falling water drops, like old love affairs retreating into the back of a brilliant meadow strewn with fresh golden light.

Keep crying Aqua. The cries formed rivers of refreshing springs which ran across the land, reaching every nook and cranny of the mountain and rivers. From the river, it ran straight out towards the sea. “The sea is very lonely right now Aqua”, I said. The kid stopped crying suddenly, started to laugh like “chú cuội” , the guy always there alone at the foot of the banyan tree on the moon. It was hard to believe, I spent so much time trying to coax him into stopping crying, but he continued to cry as though someone was trying to hurt him. Yet, when I said, keep crying, the sea is very lonely he stopped crying instantly and like a waterfall drowned me with laughter. As it turned out, crying and laughter were not things I was able to by my own volition control. If only we were like a gift, two opposing pieces of a puzzle paralleled to each other? If only they were strange things from some far away place. From the forest, from the mountain. From a spring in the ground, from a lonely sea of the universe. 

At a time like this, all I wanted to do was to hold Aqua tightly in my arms. I was worried Aqua will simply disappear from my hands. I was afraid the Aqua in front of me would no longer be of flesh and bone. My love for Aqua was boundless and unconditional, and it existed only in this autumn forest with Aqua. I wanted to sing a lullaby of the forest and rivers, lulled Aqua into a peaceful sleep. But sometimes, I truly believe, there was a time I wanted to be the moon, drifting across forests, across the seas.  But as it turned out, I have never once turned into the moon to ever drift across the land of time flipping over and over again like a coin knowing only how to completely destroy darkness, returning light, returning life via the songs of tiny flower-peckers.

Aqua was fast asleep. While I was unready in my reverie. I don’t remember Aqua’s father. He was perhaps my first love at sixteen? Can’t be. No. I knew nothing at that age. Or was he the man in passing at the peak of my youth? Can’t be. No. I was still afraid of motherhood at that age. Was he the one who used to meander the paths though the lush meadows? No. It was not possible.

Maybe Aqua’s father was a wolf. There were only wolves in the forest. Then again even wolves were something in fairy tales. I will pay more attention to the moon, see if I might find a wolf instead of chú cuội at the foot of the bayan. On the moon there were only wolves and chị Hằng, or the icy goddess Artemis. I don’t want to think about Aqua’s father anymore. I don’t want to ponder about those eyes and lips which never smiled, the images which had only brought me pain and suffering. I will leave and take Aqua with me. I had made up my mind to look for a forest elsewhere, where only I will exist, only Aqua and the obsession with the long golden winding paths lit up by sunlight, or the canopies descending along with the sound aching afternoon somewhere other than here.


I allowed my imagination to roam free for a while, by leaving the current numbing emptiness around me, a silent air with no crying, no children’s laughter. I dreamed of a room the summer I was seventeen or eighteen years old, where I was constantly bugged day and night by swarms of cicadas, and there was no way my ears could shut down or block out the noise. Truly surprising, the cicadas from those summers ago were instigators for a bright melodious period of inspired moments. Until they together with the other critters took turns laying eggs in April and May, all I wanted to do was lock them up in glass jars so the sky could attain some semblance of peace. Luckily that April and May, something inside had saved me. I knew that, if I give this forest of vibrant greens, yellows, orange, cumin and reds any thought, it will eventually permeate every fibre of my mind, it may come back screaming silently like a desire perched atop a pile of dry dead leaves like in Pin on Jan’s on an arrow from a city for instance. The remnants of March marked by the blooming of red feijoa, in bunches, some bursting with tiny fruits coated still with white pollen, I could picture the wall of Ivy changing colour in readiness for autumn.

I’m dreaming, in the dark I’m playing with a string where both ends were my memories of April, May. A summer in the forest here and an autumn in another city. Aqua’s sleeping peacefully. Startled by something or another, hastily I searched for Aqua’s eyes. What if Aqua will never wake up again? This morning, Aqua was still laughing and talking, playing, and in late noon it would cry sulking like any other child, as I tried to calm it as best I could as its cry echoed through the mountain – forest – rivers – streams. But at the moment Aqua’s not making a sound. As it got darker later in the afternoon, Aqua shrieked for the last time outside in the yard. Aqua’s tears were a mixture of blood and water. The blood shed did not stop. Dear God, “the queen of the night”, it was what made Aqua cry so loud and persistent; it’s the reason Aqua’s completely quiet right now in the dark. Where’s Aqua’s father? My tears were stuck in my throat. My cries severed the forest, the mountain, pierced the streams, crevices. My cries reached the other side of the ocean. Aqua’s father did not come back. Aqua’s father will never come home, even after Aqua had stopped laughing and crying. 

I was no longer brave enough to pursue dreams of leaves falling and autumn.

Aqua. Aqua. Oh Aqua. There are wolves in the forest. There is a moon in the forest. And in the forest there’s also a strange creature called Rhabdophis subminiatus.


Last night, I couldn’t close my eyes. I left my bed, headed for the kitchen, and found a knife with a small black handle, placed it next to a lemon yellow bottle of alcohol and a red apple on the table. I didn’t peel the apple, I slashed my finger. A drop of blood left my finger, a drop of blood that knew how to laugh and cry. My man was still fast asleep dreaming his nth dream of autumn. I took the drop of blood over to the blank canvas from the moonlit night before and painted a stroke with the blood, like I did once last year when I couldn’t draw a sound, made any kind of noise. I was facing a red drop, nothing besides a red drop, I placed Aqua right next to the painting. Where resided was my breath, the breath of humanity. And Aqua’s breath. Aqua was no longer a part of that forest.

One winter morning, leaving that dark room, crossing the threshold of the door, I ran towards Wairoa river and took in a deep breath of the pungent grassy banks and the cold air. I could feel the hovering emptiness of the souls at the centre of loneliness, not ready to let go of their earthly attachments and with little desire to head towards paradise. If only I was able to view and touch Aqua in the flesh for the last time. If only I had never loved Aqua’s father so soundly within the forest, deep amongst the trees, beneath the looming mountains, so that he would abandon Aqua and me just like that. Falling clumps of snow from upon the branches fell through my fingers. A fresh drop of red blood. Aqua, is it you? Aqua, are you fire or water, or just a water drop that caused the glass to overflow?

I said, “Now Aqua is the ice, the white snow, the air”.

Light and darkness flickered in my mind. An icicle is a perfect murder weapon. I could sense Aqua’s form in my breath. But suddenly Aqua’s form morphed into a horrible virus covered with sharp spikes. It’s definitely not Aqua. My child is innocent, pure. I looked at my watch. I looked at the cut on my finger now dry. Soon, the court will be in session to decide who had stolen my Aqua in one blood thirsty moonlit night. I wish I had an icicle in my hand right now. The perfect weapon.

What can be found in the forest? (Aqua is in the forest)

What can be found on the moon? (On the moon there are only wolves).

What can be found in the soil? (In the soil there are only corpses of dead people)

MARCH 17, 2022

Truyện ngắn 



            Trên mặt trăng chỉ có sói. 

             Sói ở trong mặt trăng.

             Còn trong rừng có gì? 

Aqua. Aqua. Aqua.

Tiếng một ai đó thất thanh xuyên thấu bầu trời đêm. Mười lăm. Trăng rằm hay là trăng máu mùa này? Hai ngàn không trăm hai mươi mốt. Những năm tháng nhìn lên trăng chỉ thấy hơi lạnh tỏa ra buốt tận xương tủy tim gan và phổi. Phổi ư? Hơi thở, nhắc đến hơi thở, bỗng dưng tôi nhớ hơi thở của tôi. Nó có tồn tại không nhỉ? Như đã từng có. Như đã từng không. Như đã từng gấp gáp và vụt trôi đi mất trong nụ hôn đầu đời. Tôi tưởng tôi đang nói về hơi thở. Ấy thế mà thân thể tôi lại co quắp đau đớn khi nhớ mùa thu năm ấy. Chúng biến mất hết rồi. Những mùa thu của riêng tôi. Mùa thu tôi mười sáu. Mùa thu tôi mười bảy. Mùa thu tôi mười tám. Mùa thu tôi gạt nước mắt biệt ly bao nhiêu lần, sau lưng ai đó. Thế mà tôi vẫn chưa thôi, chưa ngừng tìm kiếm hơi thở của mình cho đến thời điểm này. Hai ngàn không trăm hai mươi mốt. Hơi thở mất tích. Trong rừng. Dưới đáy biển. Trên mặt trăng. Hoặc một nơi nào khác, ở một nơi nào khác, hơi thở đang chơi trò ẩn nấp. Thứ mà hơi thở muốn là một tình yêu, là một bầu trời xanh. (Nhưng, đến cả loài người còn chưa biết yêu là gì).

Tôi là một thực thể, rõ ràng là một thực thể đang tồn tại mà tôi thấy chính tôi ngay bây giờ, thật thế. Tôi chẳng có thời gian đùa giỡn hay trêu ngươi kẻ khác làm gì. Tôi biết rằng tôi, ở đó, trước mắt tôi, phía trước tôi. Hẳn nhiên phía trước tôi không phải là bóng tối hay ánh sáng gì cả. Đừng bận lòng phân biệt ánh sáng và bóng tối. Vì chúng chẳng có tác dụng gì đối với tôi lúc này. Về việc chứng minh tôi tồn tại. Chao ơi con người cũng là một thực thể. Nhưng chúng ta cứ muốn chối từ chính mình, và học đòi làm cách nào đó để mình biến mất. Sao có thể biến mất được nhỉ? Tay tôi đây, chân tôi đây, mắt mũi miệng lòng mề tim gan tôi đây. Biến mất thế quái nào được trong thời điểm này, khi tôi vừa mới chào đời, khi tôi ấu thơ, khi tôi thành thiếu nữ, khi tôi hoá ra đàn bà, và hẳn nhiên, một ngày nào khác tôi chỉ là một mụ già xấu xí nhăn nheo. 

Không, tôi không muốn biến mất. Dù rằng tôi biết, thỉnh thoảng một vài sự biến mất cũng có thể xảy ra khi bạn còn trẻ tuổi. Tuổi trẻ. Tôi chưa bao giờ khát khao được nhìn thấy tuổi trẻ như lúc này, để khẳng định rằng tôi không thể nào biến mất đi được. Những người trung niên cũng đang thèm khát tuổi trẻ. Những người già nua thì chỉ mong muốn mình hãy còn trung niên, hoặc giả họ tham lam hơn là sẽ tiếp tục khát thèm tuổi trẻ, mơ mộng tuổi thơ, vặn ngược chiều kim đồng hồ, có thể cho đến khi biến mất hoàn toàn chăng? 

Đấy, cuối cùng tôi vẫn thấy trò chơi biến mất diễn ra, chúng đang diễn ra trước mắt tôi, tôi cố tình không muốn nhìn, không muốn quan sát. Tôi cố tình chối bỏ sự biến mất của chính tôi, của vạn vật. Nhưng có lần, tôi đi qua công viên nằm bên cạnh bờ sông Hương, tôi thấy người ta đang cố gắng cứu chuộc một cái cây đã trăm tuổi có thể sẽ biến mất. Họ băng bó, trì níu chằng buộc, chăm chỉ tưới nước mỗi ngày. Dăm ba tháng sau mùa Xuân, tôi chạy qua công viên đó, thấy những chồi non đâm trổ. Cây cổ thụ già nua đã được hồi sinh và không bao giờ biến mất. Kỳ lạ thay sự hồi sinh vẫn tồn tại trong vũ trụ. Chết đi và sống lại. Tôi biết quy luật tuần hoàn đó, nhưng ngay lúc này tôi không muốn biến mất. Như thời ấu thơ, tôi đòi biến mất năm mươi hai tuổi, rồi sau đó một thời gian khá lâu, sau khi cưới chồng, tôi lại tiếp tục đòi biến mất năm hai mươi tám tuổi. 

Mùa Xuân mười năm sau, chứng kiến một thân cây già cỗi đầm chồi nảy lộc non khi vừa trải qua cơn bão quen thuộc vào tháng chín tháng mười, tôi không còn ý nghĩ muốn biến mất nữa. Và thật tình, thời điểm này, khi mùa hè tang tóc tràn ngập khắp thế giới, mùa hè đỏ lửa lò thiêu xác chết trong cơn bĩ cực của đại dịch, mùa hè ngập ngụa những mộ phần còn tươi màu đất và xộc xệch thánh giá, tôi không còn muốn biến mất nữa. Tôi nghĩ về mùa thu ở hồ Wanaka. Tôi nghĩ về Albert Park. Tôi mơ về con đường mang tên Hoàng tử. Tôi nhớ những lối đi dọc ngang của phố Nữ Hoàng. Tôi tương tư bức tường thường Xuân quyến rũ ở gần một trường đại học lớn. Tất cả những hình ảnh đó đang ở bên kia đại dương. Tất cả những thứ đó đang hồi sinh giấc mơ tôi từng ngày từng giờ. Tôi, dĩ nhiên, không bao giờ muốn chối từ sự tồn tại. 

Việc biến mất thật là vô lý. Tôi nghĩ, trước kia tôi đã từng muốn biến mất vì những vùng thương tổn tối xám. Và thế giới mang tên loài người thật là vớ vẩn. Nhưng bây giờ, tôi thấy rằng, thế giới loài người thật đáng thương, bởi chúng chỉ toàn ly biệt và chết chóc. Vì vậy, tôi nên tồn tại, nên hiện hữu như một thực thể có giá trị. Tôi biết, đôi khi tôi cực kỳ ghét bỏ sự nhàm chán nhạt nhẽo của thế giới loài người, nhưng sau đó, tôi nhận ra, tôi nên học cách yêu để tồn tại. Biến mất chỉ là một khái niệm tuần hoàn của vũ trụ. Một ngày nào đó vũ trụ này cũng sẽ biến mất, và thay thế bằng một vũ trụ khác. Nhưng ngay lúc này, tôi phải cho phép tôi được tồn tại bằng chính thực thể kỳ diệu dưới hình hài một vũ trụ thu nhỏ là chính con người tôi đây, mắt mũi miệng chân tay, tim gan lòng phổi cùng hàng ngàn huyết mạch đang kết nối cơ thể sống động của mình. 


Không khí đang biến mất. 

Thật tình, những ngày này tôi không thể nào thở được. Cánh cửa trong lỗ tai tôi hình như chúng đã bắt đầu khép dần. Tôi sẽ không còn nghe nhiều câu chuyện khổ đau của thế gian. Và, lẽ dĩ nhiên, tôi chỉ nghe giọng của tôi thì thào trong tai tôi. Chẳng thể nào nghe được tiếng của thế giới bên ngoài một cách rõ ràng, kể cả người đàn ông bên cạnh. Tôi rất muốn biết về việc biến mất của hơi thở. Nhưng bây giờ, việc mà tôi cần phải lý giải là tại sao một vài âm thanh lạ cố gắng lên lỏi vào tai mình. 

Chiếc mũi của tôi vẫn đang tồn tại, vẫn sống sờ sờ ra đó. Nhưng hơi thở thì chẳng thể nào tìm thấy. Căn phòng và những bức tường vây kín lấy tôi. Nhìn thử xem, nắng rất đầy, còn bầu trời đặc nghẹt màu xám của khói tháng năm. Khói đốt đồng. Những cánh đồng vàng cho hạt. Những cánh đồng vàng cho sự sống. Và những cánh đồng vàng đỏ lửa hệt như xứ Ấn mùa bão dịch ngợp ngụa mùi tử khí. Cái chết ẩn nấp trong những câu kinh cầu nguyện. Sông Hằng. Không tôi đang ở phía bờ Nam con sông Hương những ngày Huế phong thành. 

Tôi vẫn không thể nào thở được.  

Tôi tưởng rằng tôi đã khoá chặt một cánh cửa bên lỗ tai trái. Nhưng không, tôi lại nghe ai đó thì thào trong bóng tối. Aqua. Aqua. Aqua. 

Tôi phải làm gì với Aqua đây nhỉ? Căn phòng chật hẹp của tôi, nhập nhoạng những tấm canvas trắng, cùng với giá vẽ, và các tuýp màu vương vãi. Tôi phải làm gì với Aqua đây nhỉ? Aqua là ai? Ai là Aqua? Tôi không biết. Hay tôi cố tình không biết? Nhưng ngay lúc này, nỗi cô đơn đang chiếm hữu lấy tôi, trống rỗng trọn vẹn. Aqua đã biến mất. Chẳng còn bất cứ một dấu vết nào của Aqua. Kể cả tiếng khóc tiếng cười là sự hiện hữu rõ rệt nhất về sự tồn tại của một đứa trẻ. Những bức canvas vẫn trắng xoá như phổi. Hơi thở cũng có màu trắng. Tôi xác nhận hình dung của tôi không thể nào sai lạc được. Hơi thở màu trắng. Tôi nghĩ ngợi về nó. Nỗi buồn mơ hồ. Nhưng, nỗi đau thì hiển hiện rất rõ. Kể cả nỗi cô đơn nữa. Có đêm tôi nằm mơ thấy Aqua ở cái khoảng giữa. Nó là một thế giới rất khác. Nó không phải là thiên đường cũng chẳng hề là mặt đất, địa ngục lại càng không. Chao ơi cái khoảng giữa mênh mông này mới cô độc làm sao. Chỉ có mỗi Aqua đang ở đó. Chỉ có những cánh đồng dài bất tận và một cái cây lớn duy nhất, hệt như bức tranh quen thuộc mà tôi bị mê hoặc, ám ảnh, Wanaka tree. Cây cô đơn. Nó nằm chĩn chện, ngạo nghễ giữa một hồ nước. Nhưng mà sự ngạo nghễ của nó mới đáng buồn làm sao. Nó khiến con mắt người tò mò, vây hãm. Thế giới loài người thật là mâu thuẫn. Đến cả nỗi cô đơn cũng bị làm phiền. 

Tôi dứt khoát phải tìm ra thứ âm thanh lạ kỳ xuyên thấu tâm trí tôi những ngày hè ngột ngạt, nóng bức. Đêm qua là mùa trăng rằm. Tròn và đẹp. Sáng và trong. Như tôi năm mười lăm, mười sáu tuổi. 


Tôi sẽ mang Aqua đến khu rừng nhiều lá và hát ru. Rừng của tôi, lá đã rụng khắp nơi trong khu rừng của tôi hôm đó. Thế mà người ta vẫn cố tình sục sạo tìm kiếm những thân cây to cao để hạ nó xuống, để lá rời xa tôi, để tôi rời xa rừng. Những năm tháng thơ mộng của tôi ngày xưa còn đâu, rừng của tôi còn đâu? 

“Aqua đừng khóc”, Tôi nói. Gió rồi sẽ quay trở lại. Mưa rồi sẽ cất lên tiếng hát. Nắng sẽ vui vẻ nhảy nhót trên những tầng lá mục mùa thu. Aqua vẫn khóc ri rỉ. 

Tháng ba. Tôi bế Aqua chạy qua những bầu trời đầy mây. Mây không dừng lại. Tôi vẫn chạy, và chạy. Tôi sẽ chạy cho đến khi nào mây ngừng trôi, mây không còn muốn đi chơi nữa thôi. Tháng ba rồi, Aqua ơi nín đi, đừng khóc. Tôi đưa tay vuốt dọc sống mũi. Giọt mồ hôi thấm ướt lòng bàn tay tôi. Giọt mồ hôi rớt xuống khuôn mặt non nớt, ngây thơ của Aqua. Làm cách nào để Aqua ngừng khóc? Tôi bật cười cay đắng. Tiếng cười của tôi xuyên qua rừng, xuyên qua khe suối, xuyên thủng cả bầu trời và những đám mây. Ấy vậy, vẫn chẳng thể nào át được tiếng khóc của Aqua. 

Tôi nghe tiếng Aqua khóc mãi. 

Bởi thế nên, tôi bắt đầu nghiện nghe tiếng Aqua khóc. Tôi không dỗ Aqua nữa. Tôi để cho Aqua khóc tràn bến bờ, khóc tràn mây núi bạt ngàn. Tiếng khóc buồn lang thang như những giọt nước tình tang, như những cuộc tình của tôi đã lùi lại phía sau lưng một ngọn đồi đầy nắng vàng tươi. 

Hãy cứ khóc đi Aqua. Tiếng khóc của Aqua rồi sẽ như một dòng nước mát chảy khắp mọi nơi, mọi lau lách núi rừng, sông suối. Hoặc là, chảy thẳng ra biển lớn. “Đại dương hẳn đang rất cô đơn đấy Aqua ơi”, tôi nói. Thằng bé bất giác ngưng bặt tiếng khóc và cười sằng sặc như chú cuội ngồi gốc cây đa. Thật tình khó mà tin được, tôi đã mất biết bao công sức dỗ dành nó, vậy mà nó vẫn khóc lớn tiếng như kiểu ẩn ức nhiều lắm. Thế nhưng, khi tôi nói, thôi hãy cứ khóc đi, đại dương cô đơn lắm thì nó lại cười như thác đổ ầm ầm. Hoá ra, tiếng cười và tiếng khóc là những thứ tôi không thể nào cầm nắm điều khiển trong lòng bàn tay mình được. Phải chăng chúng là một món quà, là hai mảnh đối lập song song? Phải chăng chúng cũng chỉ là một thứ kì quái đến từ nơi nào đó xa thẳm. Từ trong rừng, từ trong núi. Từ dưới suối khe, từ đại dương cô đơn của vũ trụ. 

Đêm tối xuống dần. Tôi không còn nghe Aqua khóc. Tôi cũng chẳng nghe Aqua cười. Lòng tôi buồn. Lòng tôi sầu thảm. Lòng tôi nặng trĩu. Lòng tôi chông chênh một nỗi cô độc tận cùng. Tôi co rúm hình hài của tôi lại trong bóng tối. Tôi lấy hết can đảm thở dài một lần. Bóng tối buốt lạnh. Bóng tối đưa tay ra ve vuốt tôi. Bóng tối thấy nghe tiếng khóc tiếng cười của Aqua, thủ thỉ kể về những cái chết. Trời ơi, tôi phải thu người lại thêm nữa. Bóng tối không biết tôi sợ hãi thế nào khi nhắc về những cái chết. Đau đớn. Kinh khủng. Những khu rừng bị cháy. Rừng phía nam. Rừng phía bắc. Những xác chết trong lửa. Những cơn đau trong lửa. Quằn quại cùng với trí tưởng tượng của tôi. Bóng tối vẫn tiếp tục mô tả về những cái chết của đứa trẻ sơ sinh mới hai tháng tuổi ở khu rừng phía nam, hình hài ba tháng tuổi chưa kịp lớn lên ở khu rừng phía bắc. Và ở chính giữa những khu rừng, ngay tối hôm qua bóng tối đã hét lên với tôi về một cái chết của người đàn bà quét lá cô độc. 

Tôi muốn ôm Aqua thật chặt lúc này. Tôi sợ Aqua sẽ biến mất trong vòng tay tôi. Tôi sợ Aqua không còn hiện diện bằng xương bằng thịt trước mặt tôi nữa. Lòng tôi trào dâng niềm yêu thương vô hạn với Aqua, và chỉ với Aqua trong khu rừng mùa thu. Tôi muốn cất giọng sông suối, giai điệu của non ngàn hát ru cho Aqua yên giấc. Nhưng có khi, thật sự tôi đã nghĩ rằng, tôi từng muốn hóa thành mặt trăng, trôi qua những cánh rừng, trôi qua những đại dương. Nhưng hoá ra, tôi chưa từng biến thành mặt trăng bao giờ để trôi qua miền thời gian luôn chơi trò sấp ngửa như đồng tiền hai mặt chỉ để giết chết hết bóng tối, đem ánh sáng trở về, đem sự sống trở về bằng tiếng hót của những chú chim sâu nhỏ bé. 

Aqua đã say giấc. Tôi thì lững thững mơ mộng về ký ức. Cha Aqua là ai tôi đâu có biết. Chàng ấy chắc hẳn có thể là người tình đầu tiên của tôi năm tôi tròn trăng? Không. Không phải đâu. Khi đó tôi đã nào biết gì. Hay chàng ấy có thể là người đàn ông đi ngang cuộc đời tôi năm tôi quá tuổi trăng rằm? Không. Không phải đâu. Khi đó tôi vẫn còn hãi sợ việc trở thành một người mẹ. Chàng ấy liệu có phải là kẻ lang thang cùng tôi trên những chân đồi xanh mượt cỏ? Không. Không phải đâu. 

Có khi cha Aqua là sói. Trong rừng thì chỉ có sói thôi. Hoặc có khi sói cũng chỉ còn là một huyền thoại. Tôi sẽ hướng mắt lên mặt trăng để tìm sói, không phải chú cuội ngồi gốc cây đa nữa. Trên mặt trăng chỉ có sói và chị Hằng, hoặc là nữ thần lạnh lùng Artemis. Tôi chẳng muốn nhớ đến cha của Aqua nữa. Tôi cũng không muốn hình dung ra đôi mắt và khuôn miệng ít cười đã làm tôi nhớ những đau khổ tột cùng của người đàn ông ấy. Tôi sẽ mang Aqua rời đi. Tôi có ý nghĩ rời đi để tìm kiếm một khu rừng khác, nơi đó chỉ có tôi, chỉ có Aqua và sự mê hoặc của những cung đường trải dài mùa vàng bởi nắng, hoặc các vòm cây rớt xuống theo chiều thăm thẳm trong một cơn đau quặn thắt đâu đó. 


Tôi quyết định cho phép mình đi lạc bằng trí tưởng tượng đôi chút, bằng việc rời bỏ thực tại bên cạnh sự im ắng của một không gian trống, một không gian không có tiếng khóc, tiếng cười trẻ con lúc này. Tôi mơ về một căn phòng mùa hè những năm tôi mười bảy mười tám, nơi luôn bị đám ve sầu gây phiền nhiễu từ lúc sáng sớm, mà tôi không biết làm cách nào để đóng cánh cửa trong lỗ tai mình lại. Thật đáng kinh ngạc thay, đám ve sầu từ những mùa hè nào đó thời tuổi trẻ cũng đã từng khiến tôi mơ mộng hát ca đầy hào hứng. Rồi cho đến khi chúng cùng lũ sâu bọ thay nhau đẻ trứng vào tháng tư tháng năm, tôi chỉ muốn nhốt hết chúng trong các hũ thủy tinh để bầu trời bình yên trở lại. May mắn thay tháng tư, tháng năm ở một nơi nào đó trong tâm tưởng tôi đã cứu rỗi lấy tôi. Tôi biết, thể nào thì khu rừng đầy sắc màu xanh, vàng, cam, phơn phớt nghệ và đỏ ấy cũng chiếm hữu mọi ngóc ngách khi tôi nghĩ về nó, nhớ về nó, gào thét câm lặng một mong ước nằm trên đám lá khô ở Pin on Jan’s của thị trấn mũi tên chẳng hạn. Khi tháng ba chưa dứt, mùa quả feijoa hoa đỏ từng chùm kia mới bắt đầu nhú trái non còn bám phấn trắng, tôi đã hình dung ra bức tường đầy lá thường Xuân hẳn đang đổi màu chờ đón mùa thu rồi.

Tôi đang mơ, trong bóng tối tôi đang chơi đùa với một sợi dây mà cả hai đầu đều là ký ức của tháng tư, tháng năm. Mùa hè ở khu rừng này và mùa thu ở một thị trấn khác. Aqua của tôi vẫn đang ngoan ngoãn say giấc. Tôi bất giác giật mình, rờ rẫm đôi mắt Aqua, có khi nào Aqua không thức dậy với tôi nữa? Sáng nay, Aqua vẫn cười vẫn nói, vẫn chơi đùa, và xế trưa dĩ nhiên Aqua vẫn còn khóc lóc kiểu trẻ con, tôi phải dỗ dành mãi mà tiếng Aqua không ngớt vang vọng khắp núi – rừng – sông – suối. Nhưng, lúc này thì không có bất cứ âm thanh sống động nào của Aqua. Chiều tối, Aqua đã khóc thét một lần cuối cùng ngoài sân. Nước mắt Aqua lẫn với máu. Máu chảy không ngừng. Trời ơi, nó, “nữ hoàng bóng đêm”, chính nó đã làm Aqua khóc lớn, không dứt; chính nó đã khiến Aqua của tôi im bặt lúc này trong bóng tối. Cha Aqua ở đâu? Tiếng tôi khóc nghẹn. Tiếng tôi xuyên qua rừng, qua núi, qua suối, qua khe. Tiếng tôi xuyên qua cả bờ đại dương bên kia. Cha Aqua không về. Cha Aqua sẽ không bao giờ về, kể cả khi Aqua đã ngừng khóc và cười. 

Tôi nào dám mơ tiếp về một mùa thu lá rơi. 

Aqua. Aqua. Aqua ơi. Trong rừng có sói. Trong rừng có trăng. Và trong rừng còn có cả một loài quái vật cổ đỏ mang tên Rhabdophis subminiatus. 


Đêm qua, tôi không thể nào chợp mắt được. Tôi rời khỏi giường, xuống bếp, tìm con dao nhỏ cán đen, đặt bên cạnh chai rượu màu vàng chanh cùng với một quả táo đỏ. Tôi không gọt táo, tôi cắt vào ngón tay của mình. Một giọt máu rời khỏi tôi, một giọt máu biết khóc và biết cười. Người đàn ông của tôi vẫn ngủ say trong giấc mơ mùa thu thứ n. Tôi mang giọt máu chảy ra từ ngón tay quẹt lên tấm canvas trắng vẫn trống rỗng từ đêm trăng năm trước, năm trước nữa khi tôi chẳng thể nào vẽ nổi một âm thanh, một tiếng gọi. Trước mặt tôi là một giọt nước màu đỏ, không có thêm bất kỳ thứ gì khác ngoài một giọt nước màu đỏ, tôi đặt tên bức tranh là Aqua. Nơi đó có hơi thở của tôi, hơi thở cả loài người. Và cả hơi thở của Aqua. Aqua của tôi không ở trong khu rừng ấy nữa. 

Một buổi sáng mùa đông, khi tôi rời khỏi căn phòng bóng tối, bước chân ra ngoài cánh cửa, tôi chạy về phía con sông wairoa hít hà mùi thơm và lạnh của bờ cỏ. Tôi mường tượng về cái khoảng giữa cô độc của những linh thể lơ lửng, chưa chịu rời khỏi mặt đất cũng chẳng muốn đi về phía thiên đường. Giá như tôi được nhìn thấy Aqua bằng xương bằng thịt một lần sau cuối. Giá như tôi không yêu cha của Aqua ở nơi chốn rừng sâu núi thẳm, sau đó để hắn rời bỏ tôi và Aqua hồn nhiên như vậy. Một mảnh băng tuyết từ trên cành cây rớt xuống sượt qua tay tôi. Một vệt máu đỏ tươi. Aqua đấy ư? Aqua là nước hay lửa, hay chỉ là một giọt nước vừa làm tràn ly? 

Tôi nói, “Aqua bây giờ là băng, bây giờ là tuyết trắng, bây giờ là hơi thở”. 

Ánh sáng và bóng tối nhập nhoạng trong trí não tôi. Chỉ một mảnh băng tuyết cũng có thể giết người. Tôi nhìn thấy hình bóng của Aqua trong hơi thở của mình. Nhưng bỗng chốc hơi thở có chứa hình hài của Aqua biến thành con virus quái đản kỳ dị có rất nhiều gai nhọn sắc. Chắc chắn không phải Aqua. Đứa bé của tôi ngây thơ lắm, trong trẻo lắm. Tôi nhìn đồng hồ. Tôi nhìn vết xước đỏ đã khô trên cánh tay. Chỉ một lát nữa thôi, người ta sẽ mở phiên toà xét xử kẻ đã cướp Aqua của tôi trong một đêm trăng say máu. Giá tôi có thể giữ mảnh băng nhọn. Chúng có thể là thứ vũ khí hoàn hảo nhất.

Trong rừng có gì? (Trong rừng có Aqua)

Trên mặt trăng có gì? (Trên mặt trăng chỉ có sói).

Dưới đất có gì? (Dưới đất chỉ có xác người) 

Trần Băng Khuê
Trần Băng Khuê, born in Vietnam in 1982, lived for a period in Auckland, New Zealand. A talented writer and an aspiring artist who currently lives and work in Huế, Vietnam.
Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

Being of merry temperament

A poem in Vietnamese by Choé

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

Being of merry temperament

In facing heartache

Dare I cry at all 

With tears

October 2017

Trót làm người vui tính

Khi gặp chuyện đau lòng

Ta không dám khóc

Bằng nước mắt

[Source: CHOÉ, Nghề Cười; The Business of Laughter]

Choé, Nguyen Hai Chi, born November 11th, 1943, in An Giang, Vietnam, the political cartoonist became famous for his ugly depictions of American and South Vietnamese political leaders, and scathing commentary on the savagery of war. His cartoons were featured in Newsweek and the New York Times. Choé passed away on March 12th, 2003, in Virginia, U.S.A.


Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The women in dreams

A short horror in Vietnamese by Nguyễn Văn Thiện

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm 

Published on MasticadoresIndia:

“Nguyễn Văn Thiện’s haunting short story is brought to life in English by Nguyễn Thị Phương Trâm with suspense and terror. To be possessed and tortured in one’s dreams can only play havoc with the mind, and the real and unreal begin to merge into one. Ghosts from the past or concoctions of a troubled mind? The ending leaves one wide-eyed and horrified. The perfect reaction to horror.” Terveen Gill

There was a time when he took too many sleeping pills, and he would have these vivid dreams. As soon as he fell asleep, he turned into a woman. Talking about it makes little sense, confusing, and often rather crude, but it was exactly what happened. To say, “He turned into a woman”, is not exactly correct, more accurately “a woman actually possesses him in his dreams” – she takes over his body. His body was an appropriation of legal ownership each time he fell asleep. The alien woman had full control of his body, and this included his dreams…

Barely dark and he was drowsy, in the middle of watching some live broadcast of some commemoration. At the time, there were lots of celebrations, commemorating what was already to us forgotten memories. As soon as the drugs take effect, he sleeps, even when there are twenty broadcasts of memorials on at once or not! The woman immediately takes over, directing every movement. It was a woman with a yoke on her shoulder carrying a child in each basket, she was walking. She wore a blue top, at the front of her top was a white piece of paper in black ink. The words depicted some kind of injustice he thought; he was not a hundred percent sure. What he does know was that she was crying as she walked with a load of her children in the baskets on her shoulders, then she was there in front of a big white building and she was screaming. The two snotty nose children in the baskets at each end he wasn’t sure whether they were crying or singing, but their lips were quivering, bent out of shape…

The laughter or possibly crying woke him. The TV was still on, some commentary about a grave decline in history, and the need for rectification. His shoulders ached, he did carry a heavy load down a very long walkway. His head was spinning; he couldn’t make out what the time was or whether he was still holding his breath. It seems the woman with the heavy load was still huffing and puffing away. He reassured himself that he was still alive with the TV still on, as though the heartbreaking incident had never happened! He curled up, and placed his head between his knees, like a worm digging into a pile of rotten leaves. He wanted to sleep, but he was afraid. 

He cried: “Who are you, what do you want?”. There was no answer. He took a deep breath and tried to calm down. Like an autistic child he rocked, repeating over and over again the same game, he wanted to change the game. He curled up like a six-month-old fetus or like a cooked prawn in a hot pot, his knees almost touched his chin, and slept like a child, he wanted to return to his childhood, more carefree days. His thighs were warm and soothing on his stomach, reassuring him of his control over his body. But at that very moment, his thighs became soft, subtle, smooth! Not his thighs, a stranger was there instead of him, a bright, quick wit, youthful companion!

The feminine thighs, void of a single drop of sweat, had never experienced heat, taking a stroll mid-winter, or was she just quietly sitting in a corner cafe during a quiet time of the day. Then suddenly he felt warm hands on his thighs. A hand was digging deeper, it was terrifying, he was being exploited. The young woman screamed. The seven-month fetus tried to fight it, but gave up in the end allowing the pain to permeate his entire body, then came the aching, painful screams. He woke up then, the young woman still shaking refusing to leave his body. His mind was numb. He tried to collect his thoughts, work out where in the house he was, which room, which part of the bed, slowly, gradually grabbed onto the side of the bed, and sat up. The sounds of screams continued to echo through the house from room to room through the odd thick patches of darkness in the night… 

Some nights, before closing his eyes, he safely tucks a knife under his pillow. According to his mother, it’s one way to ward off harmful spirits. But he thought differently: if you’re already a ghost how could a knife cut you? It’s merely for reassurance for the long lonely nights. Calmly, he fell asleep then, like the woodcutter at the foot of a tree, arms and legs splattered wide open, relaxed, he fell asleep. A woman again came and took over his body. Today, a woman with blonde hair, not sure what she was saying, was laughing, revealing her cute crooked canines. But strangely, whenever a woman possessed him, a man was there. She’s sunbaking on a beach; the sunlight poured over her like honey, and the unevaporated water droplets shimmered gloriously on her soft skin. The men came and went, the kisses came and went, as were the goodbyes, the footprints in passing. The woman was in the end alone on the beach, in the middle of the glaring summer day. He woke up with a bitter taste in his mouth, the bitterness of someone abandoned on some horizon, a sea foreign to him in the end. He searched for the knife beneath his pillow; it was still exactly where he’s put it.

Recalling a complicated dream in bits and pieces is always a difficult task. Only people who have been through it would ever understand what it’s like to be invaded and to lose one’s mental and physical liberty in such a way. How did these women from all over the world manage to take over his body so easily, as soon as he fell asleep? What had been happening was hard to explain, he didn’t know how to stop these women from taking over his body as soon as he fell asleep.

Tonight, before he fell asleep, he carefully placed a sharp blade on his neck. Not sure what will happen next! But the slightest movement he makes the sharp blade would cut his throat! The thought of it put a smile of satisfaction on his face as he closed his eyes.

[Edited July 2022]

Những người đàn bà trong mơ

Có một dạo sau khi dùng thuốc quá nhiều, hắn thường xuyên gặp ác mộng. Hễ mỗi khi ngủ, hắn lại thấy mình trở thành một người đàn bà. Chuyện kể ra, thật không ra làm sao, khó hiểu, kệch cỡm, đôi khi thô tục nữa, nhưng đó là chuyện thực. Nói rằng, “Hắn trở thành một người đàn bà”, e là chưa chính xác, đúng ra là “Có một người đàn bà nhập vào hắn” – vào thân xác một gã đàn ông. Kể từ đó, trong giấc ngủ mê man, cơ thể hắn bị chiếm đoạt quyền sở hữu hợp pháp. Người đàn bà xa lạ nắm toàn quyền điều hành hắn, điều hành cả những giấc mơ…

Mới chập tối, đã buồn ngủ rồi, hắn nằm, trước mặt là cái tivi đang truyền hình trực tiếp lễ kỷ niệm gì đó. Dạo ấy, nhiều lễ kỷ niệm lắm, kỷ niệm, tưởng nhớ cái đã qua để quên cái trước mắt, hình như là thế. Mặc, khi thuốc đã ngấm là hắn ngủ, mặc cho 20 cái tivi với 20 lễ kỷ niệm cùng một lúc! Người đàn bà lập tức giành quyền sở hữu, quyền điều khiển. Đó là một phụ nữ, gánh hai đứa con hai đầu, đi miệt mài. Bà mặc áo xanh, trước ngực dán tờ giấy trắng viết hàng chữ màu đen. Hình như là dòng chữ kêu oan thì phải, hắn không dám chắc. Chỉ biết rằng, bà vừa gánh con đi, vừa đi vừa khóc, thỉnh thoảng dừng lại chỉ tay vào tòa nhà màu trắng và chửi rất to. Còn hai đứa con mũi thò lò ngồi hai cái thúng hai đầu gánh không biết là đang khóc hay đang hát mà miệng méo xệch…

Tiếng cười hay tiếng khóc đã đánh thức hắn dậy. Tivi vẫn huyên thuyên về một con đường lịch sử nào đó đang xuống cấp nghiêm trọng, cần phải tu bổ. Cảm giác vai rất mỏi, như thế mình vừa gánh một gánh nặng qua quãng đường xa lắm. Đầu óc chao đảo, không thể xác định được cả thời gian và nhịp thở. Hình như người đàn bà gánh nặng ấy vẫn thở thay hắn, dồn dập, hổn hển. Hắn vẫn yên tâm rằng mình còn sống, bằng chứng là trước mắt, tivi vẫn đang hoạt động, như chưa hề có chuyện gồng gánh chia phôi vừa diễn ra! Hắn co mình lại, giấu đầu xuống gối, như một con giun vùi đầu xuống thảm lá mục. Hắn muốn ngủ, nhưng lại sợ.

Hắn hét to: “Là ai đang trú ngụ trong tôi thế?”. Không có tiếng trả lời. Hắn cố gắng điều hòa nhịp thở, lấy lại bình tĩnh. Như một đứa trẻ tự kỷ loay hoay với trò chơi của mình, hắn thử đổi tư thế. Hắn cong lại như bào thai bảy tháng, như con tôm đã nhúng vào nồi lẩu, đầu gối gần chạm cằm, ngủ kiểu trẻ con đấy, có khi lại mơ về thời trẻ trâu hồn nhiên, đỡ mệt. Hai đùi hắn ủ nóng bụng của mình, hắn cảm nhận rõ điều đó và yên tâm vì mình vẫn còn làm chủ được bản thân, chưa bị kẻ khác nhảy vào điều khiển. Nhưng đúng lúc đó thì cặp đùi trở nên nõn nà, mơn mởn! Không phải đùi hắn, người xa lạ đã xuất hiện, như là một đối tác thông minh, nhanh nhạy!

Cặp đùi phụ nữ, không hề có mồ hôi, không hề nóng rực, có vẻ như đang thong thả bước đi giữa mùa đông giá lạnh, hoặc có khi đang ngồi trầm tư trong một góc quán cà phê nào đó khi vãn khách. Và hắn cảm thấy có một bàn tay ấm áp đặt lên đùi. Bàn tay thọc sâu, điên cuồng chiếm đoạt. Người phụ nữ hét lên. Bào thai bảy tháng vật vã chống đỡ, rồi cuối cùng buông xuôi trong tiếng kêu đau đớn. Hắn tỉnh dậy, người đàn bà có cặp đùi nõn nà vẫn còn dùng dằng chưa chịu ra đi. Đầu óc hoàn toàn tê liệt. Hắn cố gắng định vị lại góc nhà, góc phòng, góc giường, rồi từ từ, chậm rãi đưa tay vịn lấy thành giường, ngồi hẳn dậy. Tiếng la hét vật vã vẫn còn lẩn khuất trong bóng đêm dày đặc…

Nhiều đêm, trước khi nhắm mắt, hắn đã cẩn thận bỏ dưới gối một cái dao. Theo lời mẹ hắn, đó là cách xua đuổi tà ma. Hắn thì nghĩ hơi khác, đã là ma thì dao làm sao mà chém được nó? Chỉ là để đấy cho yên tâm, trong những đêm dài hoang vắng. Yên tâm, hắn nằm ngủ, như một gã tiều phu ngủ dưới gốc cây, dạng chân dạng tay hết cỡ. Người phụ nữ lại đến chiếm lĩnh thân thể và giấc mơ. Hôm nay, là một cô gái tóc vàng, nàng đang nói gì đấy, vừa nói vừa cười, lộ hết răng khểnh cả hai bên. Mà thật lạ, hễ ở đâu có đàn bà, ở đó xuất hiện đàn ông. Nàng nằm trên bãi biển, nắng tưới mật ong lên thân thể, nước tưới lung linh lên da thịt. Rồi những người đàn ông đi qua, những cái hôn nồng nàn đi qua, những lời từ biệt cùng đi qua, những dấu chân cũng đi qua nốt. Cuối cùng, một mình người phụ nữ đứng giữa bãi biển trưa hè chang chang nắng. Hắn tỉnh dậy, miệng đắng ngắt, rõ ràng là cảm giác đắng chát của một người vừa bị bỏ rơi nơi góc bể chân trời, không phải của hắn. Hắn thò tay xuống gối, con dao vẫn nằm nguyên.

Kể lại giấc mơ phức tạp và đứt quãng là một việc khó khăn. Chỉ có người trong cuộc mới cảm nhận rõ ràng tình trạng bị khống chế và xâm hại quyền tự do bản thể. Vì sao người phụ nữ xa lạ tận đẩu tận đâu lại ngẫu nhiên và dễ dàng xâm chiếm hắn mỗi khi hắn chìm vào giấc ngủ? Điều này, khó trả lời và không thể nào lý giải, càng không có cách nào để thoát ra được, vẫn thường xuyên có một người đàn bà nào đó nhập vào hắn mỗi lúc đêm về.

Đêm nay, hắn cẩn thận đặt lưỡi dao thật sắc ngang cổ mình trước khi ngủ. Không biết có còn tiếp diễn nữa hay không! Cựa quậy một phát là mày bị dao cứa chết! Hắn nghĩ thế và mỉm cười mãn nguyện trước khi ngủ. 

Nguyễn Văn Thiện
Born: 1975
Home town: Anh Sơn – Nghệ An
Master in Comparative Literature and Critical Theories
Currently a high school teacher, and a prolific writer.
Editor of Chư Yang Sin (Đắk Lắk) Art and Literary Journal.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

The Chư Mang Vernacular

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

The Chư Mang vernacular has 96 words to describe love, so how could there be only 1 word in English? When the poem is deprived, it is but 1 word. The people of Chư Mang have 30 ways to describe a storm so that the poem may be just enough to wet our hearts. A man of Chư Mang will die if he had but the one word to describe the rain. The way we will die alone if we only have one word to love.

The translator says a verse of poetry is too short to reveal her kind heart in poetry. Plus, isn’t the thrill of a kiss much more fleeting?

Why will I never be able to translate this man? Because he is my friend, and I can but chastise him in silence, as I would my heart.

What is sanctified? Love bound our spirits, together, now and forever. Like the shyness of a deer’s horns trembling in fear, fleeing from a hunter, faint hearted, and it is still not love.

What makes a verse moan?

How may a translation end up drenched in tears?

If not for the young sailors and their sails braving the seas, if not for the old men washed ashore in their tiny dinghy…

August 1st, 2022


Tiếng Chư Mang có 96 từ chỉ tình yêu, vậy ai nói trong tiếng Anh chỉ có 1? Khi bài thơ nghèo đi, nó chỉ còn 1 chữ. Người Chư Mang có 30 từ chỉ về cơn mưa để bài thơ đủ ướt trái tim của chúng ta. Một người Chư Mang có lẽ sẽ chết nếu anh ta chỉ có 1 từ chỉ về cơn mưa. Như chúng ta chết trong cô đơn vì chúng ta chỉ có 1 từ để yêu. 

Dịch giả nói một câu thơ thì quá ngắn gọn để bộc lộ trái tim dịu dàng của cô ấy trong thơ. Nhưng không phải cảm giác hồi hộp của một nụ hôn vẫn còn ngắn hơn nhiều sao? 

Tại sao tôi không bao giờ dịch người đàn ông này? Vì anh ấy là người bạn, tôi chỉ biết trách móc anh ấy trong im lặng, như trách móc trái tim tôi. 

Linh thiêng là gì? Tình yêu gắn kết tinh thần của chúng ta với nhau, bây giờ và mãi mãi. Như sự nhút nhát của chiếc sừng nai run rẩy sợ hãi trong rừng, nó chạy trốn chàng thợ săn, ngất xỉu mà không phải tình yêu.

Điều gì khiến bài thơ thở dài?

Điều gì khiến bản dịch đẫm nước mắt? 

Vì các thủy thủ trẻ dũng cảm trên biển với cánh buồm, và các ông già trôi dạt vào bờ trên bất kỳ chiếc thuyền vỏ lãi nào…

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

like the waves in your room, one moonlit night. in waves, rising…

A poem in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

like the waves in your room, one moonlit night. in waves, rising…


infatuation is within the eyes of the beholder

knowing tenderness is within the touch of a hand

but loving you

they also have the privilege of having you in their arms as you sulk


the erratic breath on heaving breast

lips grazing wet lips

but loving you

they also have the privilege of the extra tears


your voice 

like a babbling stream


a quiet and far away forest

far away and quiet


the meaning of you bloom

by your babbling stream

beneath your breasts rising is a temple

pulsating. they breathe. and they dream


your kiss is as deep

as the surrendering sunset

not like the surrender of a long sigh

but as you sleep settled on the canopy of your bed 

the surrender of a horizon

as lopsided as an incomplete poem


awe, if you’re sleeping

eyes tired and sad

they can no longer hear your voice


like the time you sang

the guitar was squeaky

a bucket tipped over drowned out even the listeners

under the sea


and you would kiss 

with lips redder than the roses they offered you


and when you wake up

you would leave, take the flower with you 


the mingling of darkness and light

like on the banks of Đà River

one finds Tuyên Quang of the Thủy people

the river aching with longing

the window of your room stirring in a mess like a poem



they fade away together with your hair into the distance

eyes thrown your way

nothing mean. just a dream

till morning


in your room

left behind. will be nothing but

your shadow. as alluring as though

you are still there sleeping


without the discerning footsteps

they enter to pull you out of the dream


and your tear

slips through the fingers of the person who’s pulling you

out of the dream


the moment of surrender

is the moment they fall apart

no one will remember

whether it’s deep or shallow. in the subconsciousness

of a finger

in a curl


not by accident

but deliberately tense and loose

like the waves in your room

one moonlit night. in waves, rising

FEBRUARY 27,2022


giống như sóng của phòng em, một đêm trăng. nổi sóng…


có ánh mắt nhìn là say đắm

có bàn tay chạm là biết dịu dàng

nhưng yêu em

người ta còn được thêm những lời nũng nịu


có hơi thở bềnh bồng trên ngực

có bờ môi chạm ướt vào môi

nhưng yêu em 

người ta còn được thêm một dòng nước mắt


giọng nói của em như suối

rì rào 


khu rừng xa và im lặng

im lặng và xa


ý nghĩ của em nở hoa

bên suối em róc rách

dưới bầu ngực nhô lên một đền thờ

nhịp nhàng. người ta thở. và mơ


nụ hôn của em 

sâu hút chiều buông

không phải buông đầy tiếng thở dài

mà cả bầu trời buông trên nóc mùng em đang ngủ

xộc xệch như một bài thơ

dang dở


ồ, nếu em đang ngủ

đôi mắt buồn và mệt

người ta không còn nghe được giọng của em 


những lần em hát

cây ghi-ta cùi bắp rù rè

lất úp cái xô làm chết đuối cả người nghe 

dưới biển


và em hôn

bằng đôi môi đỏ hơn cả hoa hồng người ta mang tặng


khi em tỉnh dậy 

và mang bông hoa ấy ra đi


sự hòa tan của bóng tối và ánh sáng

như bên bờ sông Đà 

tìm Tuyên Quang của Thủy 

dòng nước đau đớn và tiếc nuối

làm cửa sổ căn phòng em rối tung như bài thơ 

chưa chải tóc


người ta mờ theo mái tóc xa khuất của em

ánh mắt ném theo 

không phải những viên đá. mà là giấc mơ

đến sáng


trong căn phòng em 

bỏ lại. chỉ còn hình bóng 

của em. quyến rũ

như em vẫn còn đang ngủ


không nghe những bước chân

người ta bước vào kéo em ra khỏi giấc mơ


và giọt nước mắt em

rơi giữa những ngón tay của người đang kéo em

ra khỏi giấc mơ 


mỗi khi buông nhau ra

người ta mới rã rời

không ai còn nhớ 

nó là sâu hay cạn. trong tiềm thức 

của mỗi ngón tay 

may ngón tóc 


không phải vô tình

mà co duỗi

giống như sóng của phòng em 

một đêm trăng. nổi sóng

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

There were only two people in isolation

A short thriller in Vietnamese by Lê Vĩnh Tài

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm

Published on MasticadoresIndia :


I was at her doorstep on a Sunday morning, an estate at the end of a fading colourless dirt road leading into town. Completely dissipated was the mist, leaving the enormous courtyard frozen in an eerie icy chill.

She sat hugging her head. Lifted her head only to greet me as I entered.

“We are more than happy to have you join us in isolation,” she addressed me in her usual fractious manner.

She pulled out a piece of pork belly from the cooler. The piece she has left to rest in the cooler for the last ten hours as instructed. She can no longer recall the owner of the recipe for the marinade. It was written on a scrap piece of paper, the words now smudged and illegible.

“What do you think?” she asked.

“Looks good,” I replied, even though the piece of meat looked like human flesh, all wrinkly.

“It doesn’t smell great, right?”

“It looks fine,” I reassured her.

She grabbed a kitchen knife, and began to slice the meat.

The knife was so blunt it was impossible to make the smallest cut, “shit”, she snapped, “I can’t cut anything with this.”

I  rarely hear her swear. I can but recall her mainly singing từ công phụng, with a smile on her face as she tidied up around the house.

I asked her since I had wondered myself, how many Sundays has it been since the day she had started this meat cutting ritual? How long will she keep this up? How many Sundays have gone by, how many pieces of pork belly? Her children are now all grown up, and her husband’s ashes have been scattered on the estate around the lake.

She said: “Look, I can cut into it now, except the slices are not as fine as I’d normally like them.”

Since her husband’s death, she would regularly make the rounds to shut down the estate herself, collecting the donated cans of cold meats and vegetables by the gate. She said: “This is how I survive.”

She continued with another question: “We didn’t accidentally use the meat in the freezer, did we?”

“No”, knowing exactly what she was referring to as I replied, “someone is trying to harm us you think.”

She got up from her chair, retrieved a cigarette from the carton on the kitchen table, “Are you thinking of taking over the estate?” She asked.

I frowned: “What?”

“This place is like your second home,” she said. “Don’t worry, it’s just a silly thought in my head. I’ve not slept for a week.”

After she was done with the grilled meat, she also wanted a few slices of cucumber. 

“I’m craving bì today.” She is probably thinking of cơm tấm bì sườn(steamed broken rice served with shredded pork skin in roasted ground rice, grilled pork chop, and a slice of pork mince frittata).

I nodded: “I prefer chicken.”

She snapped, “You can still eat chicken if that’s what you want but all I can think about now is the pork mince frittata.”

That was when she sliced her wrist, the knife slipped off the pork belly cutting into her soft wrist as smoothly as it would her pork mince frittata.

The knife ended up on the kitchen tile.

“What happened?” I asked.

The blood spurted from her wrist as though it was coming out of a hose. She looked down, and stared at her numb wrist.

“I think I’ve cut my wrist,” she said quietly.

“It’s okay”, I reassured her, “Let me help you.”

She shook her head. “You just need to find me a bandage.”

Quickly, I left the kitchen to look for a bandage. Her house was scattered with carton boxes full of what only heaven knows. But in her bedroom was an object that really caught my eye. It lay across her bed. A rifle nearly as long as the mattress.

Perhaps it’s her husband. It was well known that he was a hunter. There was a single flashing of a bullet shell in the room. Why did she take the gun out of its box and leave it on her bed? By the time I returned to the kitchen, her wrist had stopped bleeding, no longer needing bandaging. I watched her as she continued to slice the pork belly. Not knowing how much pain she had endured. All these years by her side, I have never truly got to a point where I could fully grasp the extent of her pain. She dropped to the ground onto her knees, still holding onto the knife.

“Come”, she beckoned.

She hugged me as tightly as she thought it was possible.

Within the estate in isolation, there were only two people, but there were three urns of ashes, because after some time, they found the third urn that used to contain her husband’s ashes…

[August 2021]


Vào sáng Chủ nhật, tôi đến chỗ của nàng trong một trang trại đất bạc màu ở cuối con đường đi vào phố huyện. Sương đã tan hết, cả một khoảng sân lớn đang rùng mình.

Nàng đang ngồi với hai tay ôm đầu. Nàng ngước lên khi tôi bước vào.

“Rất vui khi bạn đến tham gia khu cách ly cùng chúng tôi,” nàng nói với vẻ mặt cau có như thường lệ.

Nàng lấy một miếng thịt heo từ ngăn đá. Nàng đã ướp lạnh nó mười giờ theo một công thức để chế biến. Nàng không nhớ người đã nghĩ ra công thức ướp. Nó được viết tay trên mẩu giấy cũ đã bị nhòe và bây giờ khó ai có thể đọc được.

“Bạn thấy nó thế nào?” nàng hỏi.

“Tốt thôi,” tôi nói, mặc dù miếng thịt lúc này giống như một miếng da người, nhăn nheo.

“Nó không thơm, phải không?”

“Không sao đâu,” tôi nói.

Nàng lấy ra một con dao, bắt đầu cắt thịt.

Con dao cùn đến mức nàng không cắt được, “chó thật”, nàng nói, “em hết muốn cắt cái gì nữa.”

Nàng ít khi chửi rủa điều gì. Tôi vẫn nhớ những lần nàng đi quanh phòng với một động tác nào đó, hát từ công phụng và sau đó mỉm cười.

Tôi tự hỏi nàng đã thực hiện nghi lễ cắt thịt này trong bao nhiêu ngày Chủ nhật? Nó sẽ được kéo dài cho đến khi nào. Trong bao nhiêu ngày Chủ nhật đã qua, nàng đã cắt bao nhiêu miếng thịt? Cho đến tận bây giờ, khi những đứa con nàng đã lớn và chồng nàng cũng đã thành một hủ tro được rải quanh bờ hồ trang trại.

Nàng nói: “bạn xem này, bây giờ em đã cắt được, chỉ có điều không được mỏng cho lắm.”

Từ khi chồng nàng chết, nàng thường xuyên đóng cửa trang trại, chấp nhận những mẩu thịt đông và các món rau củ đóng hộp. Nàng nói: “Nó giúp cho em sống sót.”

Câu hỏi tiếp theo của nàng là: “Chúng ta không vô tình sử dụng món thịt đông lạnh, phải không?”

“Không,” tôi nói ra vẻ hiểu biết, “có ai đó ám hại chúng ta.”

Nàng đứng dậy, rút một điếu thuốc, “Bạn nghĩ rằng bạn muốn sở hữu trang trại này a?” Nàng hỏi.

Tôi nhíu mày: “Cái gì?”

“Đây là ngôi nhà thứ hai của bạn rồi,” nàng nói. “Đừng bận tâm, nó chỉ là những suy nghĩ kỳ quặc của em. Cả tuần nay em không ngủ.”

Khi làm xong món thịt nướng, nàng muốn có thêm mấy lát dưa leo.

“Em nghĩ rằng hôm nay em thèm cả bì nữa.” Chắc nàng nhớ món cơm tấm bì sườn.

Tôi gật đầu: “Tôi thích thịt gà hơn.”

Nàng càu nhàu, “Bạn cứ ăn thịt gà nếu bạn muốn nhưng em đang nghĩ đến bì chả.”

Đó là khi nàng tự cắt vào cổ tay mình, con dao trượt ra khỏi miếng thịt và lướt trên cổ tay mềm mại như bì chả của nàng.

Con dao rơi xuống sàn.

“Chuyện gì xảy ra thế?” Tôi hỏi.

Máu phun từ cổ tay nàng như vòi. Nàng cúi xuống, nhìn cánh tay mình đang tê liệt.

“Em nghĩ em đã tự cắt cổ tay mình,” nàng nói nhẹ nhàng.

“Không sao đâu,” tôi nói, “Tôi có thể giúp.”

Nàng lắc đầu. “Bạn chỉ cần lấy cho em một miếng băng keo.”

Tôi lao ra khỏi bếp, đi tìm miếng băng keo. Nhà nàng đầy những chiếc hộp giấy các-tông mà chúng chứa đựng những thứ có trời mới biết. Nhưng có một thứ đập vào mắt tôi khi tôi đi vào phòng ngủ của nàng. Nó nằm trên giường nàng.

Một khẩu súng dài gần bằng tấm nệm.

Có lẽ đó là của chồng nàng. Anh ta nổi tiếng là một thợ săn. Một vỏ đạn lấp lánh trong phòng. Không biết sao nàng lại lấy súng ra khỏi hộp và để nó trên giường.

Khi tôi quay lại bếp, tay nàng đã cầm máu nên không cần băng bó nữa. Tôi nhìn nàng đang cắt thêm thịt. Cũng không biết là nàng đau đến mức nào. Bao nhiêu năm bên cạnh nàng, tôi vẫn chưa bao giờ biết nỗi đau của nàng đến mức nào.

Nàng quỳ xuống, tay vẫn cầm con dao.

“Đến đây,” nàng nói.

“Chuyện gì vậy?” Tôi hỏi.

Nàng ôm lấy tôi, siết chặt lại hết mức có thể.

Vậy là trong khu cách ly dù chỉ có hai người nhưng có ba hủ tro, vì sau này người ta lại tính luôn cả hủ tro của chồng nàng…

Lê Vĩnh Tài, the poet and translator born in 1966 in Buon Ma Thuot, Daklak, Vietnam. The retired doctor is still a resident of the Western Highlands and a businessman in Buon Ma Thuot.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.


A poem in Vietnamese by Bùi Giáng

Translator: Nguyễn Thị Phương Trâm


Oh old bare heart

Grasping at the wrong sky

Upon dusk the source of life

Midlife came doodling passed by

(December 2021)

Từ giã

Người mộc mạc trái tim cũ kỹ

Vói hai tay bắt lộn vòm trời

Chiều qua mang một cõi đời

Đi về lẽo đẽo giữa đời đi qua.

(Văn, Sài Gòn)

Bùi Giáng (1926-1998) born in Thanh Châu, Duy Xuyên, the province of Quảng Nam, Vietnam. He passed away at Chợ Rẫy Hospital in Saigon, Vietnam. Self taught at a late age in life. The prolific poet and translator was fluent in French, English, and Kanji. With many published translations like Hamlet by Shakespeare, The Little Prince by Saint Exupéry, Campus…


Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

A puddle of holy water

A poem in Vietnamese by Nguyễn Đức Sơn

Translation: Nguyễn Thị Phương Trâm

A puddle of holy water

babe, I will come unannounced

dry mouth and the point of ecstasy farfetched 

a night in the bushes in the foetal position

you’ve yet peed and my spirit was already wet


April 2022

Vũng nước thánh 

anh sẽ đến bất ngờ ai biết trước

miệng khô rồi nẻo cực lạc xa xôi

ôi một đêm bụi cỏ dáng thu người

em chưa đái mà hồn anh đã ướt

(in trong tập “Đêm nguyệt động”)


Nguyễn Đức Sơn, the poet was born on November 18, 1937 in Du Khanh village, Thanh Hai district, Ninh Thuan province, originally from Thua Thien Hue. He began writing poetry very early with the pen name Sao Trên Rừng, and other pen names like Sơn Núi. On the morning of June 11, 2020 passed away at the age of 83.

Nguyễn Thị Phương Trâm, the blogger, poet and translator, born 1971 in Phu Nhuan, Saigon, Vietnam. The pharmacist currently lives and works in Western Sydney, Australia.

%d bloggers like this: