spirituality [1]
lies not in incense and the statues of saints
not reflected of the face of the faithful
nor does it lies in the sound of prayers
or in the star chart of those who craves fame

spirituality
is a wisp of smoke through the trees
in the first light see
the moment the morning mist knew not soon it will not be
bird tweeting because it is something they could

spirituality is the sigh of a mother
waiting for no one
forgiveness in the eyes of a father
silence between two lines of prayer
the discerned hallowed beyond the word

spirituality is a soul
surpassing a mountain
never finding Buddha
facing the sudden pain of the past
a kneeling soul
beyond the desire to be blessed
but to be one with sanctity of love

spirituality is synonymous with freedom
the freedom from one self
and all that defines us
to be no one with the ability to
gracefully welcome the world
smile for no reason at all

to Buddha
spirituality is to walk without leaving a trace
to Jesus
spirituality is an open heart with enough room to welcome God
to Lao Tzu
spirituality is a nameless wind through the rocks
those who follow shall be enlighten
and those who resist dwindle

spirituality is not a path
towards consolidation
but more of an undoing
the way an iceberg disappear in a stream
in its return to the limpidness of the ocean
where not a soul is left in pain
where there is no where else to go
left is the quiet
silence of revered freedom

tâm linh con đường đi tới tự do

tâm linh
không nằm trong lư hương tượng thánh
không đậu trên vầng trán của kẻ cầu khấn ngoan đạo
không trú ngụ nơi những tiếng tụng rập khuôn
hay lá số tử vi bay lượn giữa cơn mơ danh lợi

tâm linh
là một nhành khói nhẹ
bay qua cánh rừng sớm mai
nơi sương còn chưa biết mình sẽ tan
và chim hót không vì điều gì cả

tâm linh
là tiếng thở dài của một người mẹ không còn ai để đợi
là ánh mắt dịu dàng của người cha tha thứ
là khoảng lặng giữa hai dòng kinh
khi không có lời nào
mà vẫn nghe thấy sự hiện diện của cái thiêng

tâm linh
là khi một kẻ đi qua núi
chẳng tìm thấy Buddha
nhưng bỗng hiểu vì sao mình từng đau khổ
là khi một người quỳ xuống
chẳng để xin ân sủng
mà để tan ra trong một tình yêu với điều thiêng liêng

tâm linh là tự do
khỏi chính mình
và mọi thứ tưởng là mình
là biết mình không là ai cả
mà vẫn dịu dàng chào thế giới
với một nụ cười không lý do

theo Buddha
tâm linh là bước chân không dấu vết
theo Jesus Christ
tâm linh là trái tim rỗng để Thượng đế bước vào
theo Lao Tzu
tâm linh là gió không tên thổi qua khe đá
ai thuận theo thì sáng
ai cưỡng lại thì khô cạn

tâm linh
không phải con đường để trở thành
mà là để tan ra
như băng tan vào dòng nước
và trở về đại dương trong suốt
nơi chẳng còn ai để đau
chẳng còn đâu để đi
chỉ còn
sự lặng lẽ thánh thiện của Tự do

I am free you are free and we are free together [2]

I am free
no longer do I have to ask permission to breath
no longer do I have to look good to be seen
no longer do I need to mince my words

it will be a stroll
footloose my voice will be husky
and that shadow will be mine
I will own up to it

I will cry for no reason at all
I will smile not because I was praised
I will live for or against anyone
I will listen to the murmur in my heart

you are free
I no longer want you to be like me
no longer are the differences wrong
you don’t have to believe in the same thing
you can sidetrack
oppose
stay silent

I will view you
as a river
not for direction
but as testimony

no need to fix
no need to drag
I will let you be
who you are
wholly

all free
so I may see
the sky
in a new light
not just where the birds flies

I see death
not as my enemy
but just another room
in my house

suitability is no longer a necessity
nor is there such a thing as the right time
no one has to change
those who are thoughtless can continue to be thoughtless
those who are enlightened can continue to be enlightened

I am here
amongst the spring or the dry season
amongst the laughter or quiet
not of my choosing
but I am present

and for this reason
in living
I am free

but sometimes
I thought I was free
flying amongst the dense thoughtless clouds
mistaking the applause for light
mistaking the choices for enlightenment
mistaking the chains for a new
an ideal name

we decorate our cage with flowers
dub it the home of our soul

the freedom in thoughtlessness is a beautiful dream
for someone who is still asleep

but one day
for no reason at all
not by anyone’s call
our shadow shall disappear
in the silence

no one will have the desire to fly
no one will be afraid of falling
left is a swirl without
heart
border
words
purpose

where
a petal
falls
unaware to all

a void
between calls
found to suddenly contain
the multitude of what has been forgotten

the manifestation of freedom
has no answers
nor does it need it

it is a presence
always there but without a name

precedes me
you
us and our liberty

to this very moment
this swirl without an origin
is with you breathing

no flowers and yet
it blooms
no soil and yet
it nurtures
no poetry and yet
it is whole

tôi tự do anh tự do và tất cả mọi người cùng tự do

tôi tự do
tôi không còn xin phép để thở
không còn làm đẹp để được nhìn
không còn nói những điều an toàn

tôi bước đi
với đôi chân cong
giọng nói khàn
và bóng tối của chính tôi
mà không giấu nữa

tôi khóc không cần lý do
tôi mỉm cười không vì được khen
tôi sống
không theo ai
không chống ai
chỉ lắng nghe tiếng gọi trong ngực mình
rất khẽ

anh tự do
tôi không còn mong anh giống tôi
cũng không còn gọi khác biệt là sai
anh có thể không tin vào điều tôi tin
anh có thể đi lạc
nói ngược
im lặng

tôi vẫn nhìn anh
như một dòng sông
không phải để định hướng
mà để chứng kiến

không còn sửa
không còn kéo
tôi để anh
được là anh
trọn vẹn

tất cả tự do
và rồi
tôi nhìn bầu trời
như chưa từng gọi đó là trời
chỉ là khoảng rộng
nơi chim bay

tôi nhìn cái chết
không như kẻ thù
mà như một căn phòng khác
của ngôi nhà đang sống

mọi điều không còn cần hợp lý
mọi sự không cần phải đúng lúc
mọi người không cần phải đổi thay
ai đó vô minh cứ vô minh
ai đó cần thức tỉnh cứ thức tỉnh

tôi ở đây
giữa mùa xuân hay mùa khô
giữa cười hay lặng
giữa ánh sáng hay tro bụi
tôi không chọn
chỉ hiện hữu

và chính thế
sự sống
được tự do

nhưng cũng có khi
ta tưởng mình tự do
mà đang bay giữa mây dày vô minh
gọi tiếng vỗ tay là ánh sáng
gọi sự chọn lựa là tỉnh thức
gọi sợi xích bằng cái tên mới
lý tưởng

ta trang trí cái lồng bằng hoa
và bảo đó là nơi trú ngụ
của linh hồn

tự do trong vô minh
là một giấc mơ đẹp
của người chưa biết mình đang ngủ

rồi một hôm
không do đâu
không ai gọi
bóng của chính ta
tan trong im lặng

không còn ai muốn bay
không còn ai sợ rơi
chỉ còn một xoáy tròn
không tâm
không biên
không lời
không đích

nơi đó
một cánh hoa
rơi
mà không ai thấy nó rơi

một khoảng không
ở giữa hai tiếng gọi
bỗng hóa ra
chứa tất cả những gì từng bị bỏ quên

tự do chứng ngộ
không có câu trả lời
và cũng không cần câu hỏi

nó chỉ là sự có mặt
của chính cái không thể gọi tên
vẫn luôn có đó

trước khi có tôi
trước khi có anh
trước khi có chúng ta cùng tự do

và giờ đây
vòng xoáy không khởi điểm ấy
đang thở cùng bạn

không hoa
mà nở
không đất
mà đỡ
không thơ
mà đầy

present always are the wings of freedom [3]

freedom is not a bird
it does not fly away to then return
it is here
preceding thoughtlessness
beyond enlightenment
because it had never arrived
it can never leave

but us
the pilgrim in samsara
want to see freedom
as though it is something opening
we need two wings
one wing is wisdom so we can see
one wing is compassion so we can not leave anyone behind

wisdom
is not knowing
but a bright flame that will burn to ashes all duality
right and wrong
good and evil

wisdom is an unhindered view of both
the ego and its nemesis
not missing a mark

compassion is not a weakness
time and again it is an endurance of an infinite origin
embracing a broken dream and yet not once
did it had the desire for it to be whole
change is not needed when it comes to love

compassion is
having the courage to sit right next to a wordless pain that never retreats
that means for both you and those who had crossed the line
those who had tried to take your freedom

wisdom is free from phoney liberty
compassion is being open to other people’s freedom

when you have both
you have no need for liberation
since none of us were ever bound

freedom flies not
it has its feet on the ground running
but when it stops
the wings of its heart is wide open

freedom
needless
present and ready.

đôi cánh của tự do không dời

tự do không phải con chim
nó không bay đi không trở lại
nó ở đây
từ trước vô minh
từ sau chứng ngộ
nó chưa từng đến
nên không thể rời

nhưng ta
kẻ hành hương trong luân hồi
muốn nhìn thấy tự do
như một điều đang mở ra
ta cần hai cánh
một cánh là trí huệ để thấy
một cánh là từ bi để không bỏ ai lại

trí huệ
không phải là hiểu biết
mà là lửa sáng
thiêu cháy mọi nhị nguyên
mọi định nghĩa
mọi phân xử giữa đẹp và xấu
đúng và sai
thiện và bất thiện

trí huệ là ánh nhìn
không vướng vào mắt
nhìn cả kẻ thù và bản ngã
mà không cần loại bỏ

từ bi
không phải là mềm yếu
mà là sức chịu đựng vạn kiếp
ôm lấy một giấc mơ tan nát
mà không ép nó trở nên trọn vẹn
không cần ai phải thay đổi
mới được yêu

từ bi là dám ngồi cạnh
nỗi đau không lời
mà không rút lui
làm bạn với ngay cả kẻ muốn xâm hại tự do của mình

với trí huệ
ta không bị dính vào tự do giả tạo
với từ bi
ta không khép lại với tự do của người khác

với cả hai
ta không cần được giải thoát
vì biết không ai từng bị ràng buộc

tự do không bay
chính ta là người vẫn chạy
nhưng khi dừng lại
với hai cánh mở ra từ tâm

tự do
không cần đến
đã có mặt

“You are truly free when you are unencumbered by the judgment and rule of society, you live and die by your actions. But it comes at a price. That price is not sometimes but often is loneliness. I see you.” Trâm 

a shadow not called a shadow
or the minimalist painter’s paradox

I watched someone drew a square
just a square
and said

I’m not trying to say anything
I just drew what I saw

I sat there with the painting for a long time
before it came to me…
a person who wants to represent nothing
a person who wants nothing at all
a person who does not want to be confined

and within such earnestness
quietly merge a shadow

the shadow of self-importance

lighter
hollowed
meditative
beyond ego is self-importance

it’s not dressed in silk
it sits there not as proud as expressionism
but it sits
shows up
leaning against a white wall in a whisper
compose wordlessly like a philosopher
and those eyes
continues to…
hope others see the minimalism in me

minimalism
less is better
where self-importance is admittedly minimal
sometimes where the largest ego is
well hidden

a Zen master once said

what we desire to throw away is perhaps
the most subtle form of attachment

someone who drew the square
wanting other people to see it only as a square
without meaning to leave a map
inside the heart of those who had seen it

they didn’t mean to paint emotion
and yet it had evoked a sense of emotionlessness

they were not trying to tell a story
and yet it had evoke a story about not telling a story

the art of self destruction
absolutely glorious
absolutely contradictory
and often absolutely necessary

I’m not against minimalist art
I just want to quietly ask:

who is the artist
why did the artist want to paint it
what is really happening here?

because sometimes the bough of peach blossom would clumsily draws childish ink blotches
with less substance than any perfect square

since true minimalism is not because I choose less
but because there is no one left to choose

minimalism does not begin with reducing the number of brush stroke on a piece of art
it begins with the artist become a part of what they can see

no longer need to paint
no longer need to know that they can see
no longer need to know wether what they see is beautiful or not

that much
art is no longer shape
colour
but brilliant silence

and if someone draws it again
it’s the aftershock of a presence
with not a need for praise
or negation

there’s a shadow
it’s called not a shadow
there’s an artist
thought they had disappeared
but in truth
more quiet then ever before… waiting for someone else to call it’s name

it is the most beautiful thing, but also the saddest
in art
and in each one of us

chiếc bóng mang tên không bóng
hay là nghịch lý của người vẽ tối giản

tôi từng thấy một người vẽ một hình vuông
chỉ một hình vuông
và nói rằng

tôi không biểu hiện gì cả
tôi chỉ vẽ điều mắt tôi thấy

tôi ngồi bên bức tranh ấy rất lâu
rồi tôi bắt đầu thấy…
một người đang rất muốn không biểu hiện gì cả
một người rất muốn không muốn gì
một người tha thiết được rỗng rang

và chính trong cái tha thiết ấy
một chiếc bóng lặng lẽ hiển lộ

bóng của cái tôi

cái tôi tối giản
cái tôi trống rỗng
cái tôi thiền định
cái tôi phi ngã

nó không khoác lụa là
nó không ngồi kiêu hãnh như chủ nghĩa biểu hiện
nhưng nó ngồi đó
hiện hữu
tựa vào vách trắng
thì thầm như một triết gia lặng thinh
và ánh mắt ấy
vẫn đang…
mong người khác thấy được sự tối giản nơi tôi

tối giản
càng ít càng tốt
nhưng cái tôi khao khát được công nhận là ít
có khi lại là cái tôi to lớn nhất
ẩn sâu nhất

một thiền sư từng nói

cái ta khát khao loại bỏ
có thể là hình thức tinh tế nhất của sự bám chấp

người vẽ hình vuông
và muốn người khác nhìn thấy chỉ là vuông
đã vô tình cài vào tâm người khác một bản đồ

người ấy không vẽ cảm xúc
nhưng lại gợi ra một cảm xúc về không cảm xúc

người ấy không kể chuyện
nhưng kể một câu chuyện về sự không kể chuyện

đó là một nghệ thuật tự phá hủy chính mình
rất đẹp
rất mâu thuẫn
và đôi khi rất cần thiết

tôi không chống lại hội hoạ tối giản
tôi chỉ lặng lẽ hỏi:

ai đang vẽ
vì sao lại vẽ
và điều gì thực sự đang hiện ra?

bởi đôi khi
một cành đào vẽ vụng
một nét mực run run như của trẻ thơ
lại trống rỗng hơn mọi hình vuông hoàn hảo

bởi nơi tối giản thật sự
không còn là tôi chọn sự ít
mà là không còn người chọn

tối giản không bắt đầu bằng việc giảm yếu tố trên tranh
nó bắt đầu khi người vẽ tan vào chính cái thấy

không cần vẽ nữa
không cần biết là mình đang thấy
không cần biết cái thấy ấy có đẹp hay không

chừng ấy
hội họa không còn là hình
là màu
nó là sự im lặng bừng sáng

và nếu ai đó vẽ lại
chỉ là dư chấn của một hiện hữu
không cần ca tụng
cũng không cần phủ nhận

có một chiếc bóng
tên nó là không bóng
có một người vẽ
ngỡ rằng mình đã biến mất
nhưng thực ra
chỉ là đang lặng lẽ hơn bao giờ hết… đợi người khác gọi tên mình

đó là điều đẹp nhất, nhưng cũng buồn nhất
trong nghệ thuật
và trong chính chúng ta

a meditative tune for those who had discerned within their heart a flower blooming

1
use our brain to understand
Sambharamarga(deeds)

we begin like a child
with his magnifying glass
study each petal at a time
each thin petal a cell
each scent a molecule
each gleam a photon
we deem it as understanding –
but all that proves is that we can see nothing
but the shell of our universe.

2
to discern with our heart
Prayogamarga(path)

then one day
our heart fades away as the wind blows
quiet in a garden
we sit amongst the flowers –
not to explain
but to discern
see that the butterflies fly not
they dance
bees consuming not the nectars
they love
flower not blooming
they smile
we name it as our feelings
and our heart could because of a petal knows
how to cry

3
to discern through the senses
Darsanamarga(truths)

a morning like any other
indistinguishable is the person or flower
opening up is the flower or person
like light through crystal
the uncountable facets
see what has been unseen
spirits dancing in sunlight
angels the smell of the meadows
we see but we are not in control
of what we are seeing

we call it seeing
and we see with the eyes
that are no longer ours

4
we identify through knowing
Bhavanamarga(meditation)

then what we see will fade away
with knowing and not knowing that
we are flowers
we are wind
we are bees
we are the laughter
in the air undefined
unopposed
just an agreeable sky
free in all forms
we call conscious intention
the conscious intention of being

5
enlightenment
Asaiksamarga(no further training)

and in the end
the words yield
images fades away
ideals falls like leaves
in the end
what’s left
can not
can not be named
can not be debated
can not confirmed that “I have arrived”
because there is no one left to arrive

not like
a falling flower petal
into The Quiet that has no beginning
something like that?

hành trình đi vào Tính không

một khúc thiền ca cho những ai đã từng lắng nghe hoa nở trong lòng mình

1
hiểu bằng đầu
Sambhāra Mārga

ta bắt đầu
như chú bé cầm kính lúp soi từng cánh hoa
gọi cánh mỏng là tế bào
gọi hương thơm là phân tử
gọi ánh sáng là đơn vị quang tử
ta gọi đó là hiểu –
nhưng chỉ hiểu cái vỏ ngoài của thế giới.

2
cảm bằng trái tim
Prayoga Mārga

rồi một ngày
trái tim ta lặng đi trước tiếng gió thì thầm trong vườn
ta ngồi bên hoa –
không để phân tích
mà để lắng
để thấy bướm không bay mà đang múa
ong không hút mật mà đang yêu
hoa không nở mà đang mỉm cười
ta gọi đó là cảm
và trái tim ta biết khóc vì một cánh hoa.

3
thấy bằng sự mở rộng các giác quan
Darśana Mārga

một buổi sớm không tên
ta không còn phân biệt người đang ngắm hoa và hoa đang được ngắm
cái thấy mở rộng
như ánh sáng chiếu qua pha lê nhiều mặt
ta thấy những điều chưa từng thấy
tinh linh nhảy múa trong nắng
thiên thần đưa hương hoa đến từng cánh đồng
ta thấy
nhưng không kiểm soát được điều ta thấy

ta gọi đó là thấy
và thấy bằng một đôi mắt không thuộc về ta nữa

4
biết bằng sự đồng nhất
Bhāvanā Mārga

rồi cái thấy ấy lặng đi
tan vào một biết không ai đang biết
ta là hoa
là gió
là ong
là tiếng cười không lời trong không gian
ta là ánh sáng
được sinh ra từ chính sự trống không
không còn gì đối lập
chỉ có một bầu trời đồng nhất
tự tại trong mọi sắc tướng
ta gọi đó là biết
biết bằng sự là

5
chứng ngộ
Asaikṣa Mārga

và cuối cùng
mọi ngôn từ cúi đầu
mọi hình ảnh tan biến
mọi ý niệm rơi rụng như những chiếc lá cuối cùng
chỉ còn
không
không thể gọi tên
không thể nghĩ bàn
không thể nói rằng “tôi đã tới”
vì không còn ai tới nữa

Không
như cánh hoa rơi
vào sự Tĩnh Lặng chưa từng bắt đầu
phải chăng là vậy?

Time does not only drifts
It folds

Like the light in one’s grasp
Slices of memory squashed

In the folds
The past touches upon the future
In a blink
A million autumn

Intangible roundabouts are the folds of time
The yearning in one’s heart
Where reason is nowhere
To be found

nếp gấp thời gian

thời gian không chỉ trôi
nó gấp lại

như bàn tay ôm lấy ánh sáng
như ký ức thầm lặng ép mình thành một lát mỏng

ở chỗ những góc gấp ấy
hôm qua chạm vào ngày mai
một cái chớp mắt
chứa cả triệu mùa thay lá

nếp gấp thời gian
không có hình thù
chỉ là những khúc quanh
mà trái tim ta nhớ
dẫu lý trí không còn tìm ra